Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii Saad Bee Ąą Álnéehii dóó Ałkééʼ Ádahootʼįįdígíí Baa Haneʼ Naaltsoos Siʼánígíí Bízhiʼ Saad Bee Ąą ÁlnéehiiDiyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii éí diyingo ííshjání ádaalyaaígíí ádaatʼé dóó éí diyingo hadaʼiisdzííʼ akéeʼdi yoołkááłgo nahasdzáán bikáaʼgi Diyin God bił hazʼą́ dóó bibee hazʼáanii bee hadilnééh. Azhą́ ląʼída díí daóltaʼígíí Jesus Christ Bisodizin Díí jį́įdi Yá Naazínígíí bichʼįʼ ádaalyaa ndi, bee hadaʼiisdziʼígíí, hóyééʼ ádahodooníłígíí, dóó saad bee haʼólníinii éí tʼáá ałtso nihokááʼ dineʼé bee bichʼįʼ hadaʼiisdzííʼ dóó tʼáá ałtso nihokááʼ dineʼé adahwiisáago Diyin Bóhólníihii Jesus Christ biinééʼ deididootsʼííłgo hágo dabidiʼdooʼniił, éí atsʼíískʼehgo bedaʼiinaʼ yáʼátʼééh dadooleeł dóó hoolʼáágóó yisdándookahgo bee bichʼįʼ hadaʼiisdzííʼ. Ádahóótʼįįdgo Ałkééʼ Baa Dahaneʼígíí Biyiʼ Silá DaóltaʼiiDaóltaʼii Biyiʼ Siláhígíí Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 1Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Níłchʼitsʼósí 1, 1831 yihahgo, éí elders Sodizin daʼatahígíí biniyéí ntsaago áłah daʼaleeh góneʼ áhóótʼįįd, Hiram, Ohiodi. Diyin Bóhólníihii bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ ląʼí diyingo nihił ííshją́ą́ ádaʼalyaa tʼáá ńléídę́ę́ʼ ndi kʼad éí díí ndaháasdzohígíí naaltsoos bee ndootʼááłgo tʼáá íiyisíí bee lą́ adooleełgo ntsaa áłah náʼádleehdi baa nahástʼįįd. Díí wóltaʼii Diyin Bóhólníihii binaʼnitin, diyingo bee ahadaʼdeestʼą́, dóó bee hazʼáanii díí jį́ hoolzhishdi alą́ąjįʼ yaa haadzííʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 2Díí Joseph Smith binákééʼ náháneʼ biyiʼdóó haadzoh éí Diyin yá naalʼaʼí Moroni Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí saad yee yił hoolneʼgo bikááʼ, éí Diyin Yá Yáłtiʼí bizheʼé bighan biyiʼ Manchester, New Yorkdi, Biniʼanitʼą́ą́tsoh 21, 1823yę́ędą́ą́ʼ áhóótʼįįd. Moroni éí nákééʼ náhálneʼé akéedi bił nihoolzhiizhígíí nilį́ éí Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí yinaashnish éí nihokááʼ dineʼé kʼad baa deetʼą́. (Malachi 4:5–6 bił ahąąh naninil; daóltaʼii 27:9; 110:13–16; dóó 128:18 ałdóʼ.) Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 3Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Harmony, Pennsylvaniadi, Yaʼiishjááshtsoh 1828 yihahgo, éí 116 naaltsoos ahetʼáád yooʼeejaaʼyę́ę bídéétʼiʼ éí Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí tʼáá haʼaltahgi naasdzoh bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ bilagáanakʼehjí ályaa, éí Lehi binaaltsoos wolyé. Diyin Yá Yʼáłtiʼí chʼééh doo íinízin da ndi díí ndaháasdzoh yaaʼáhályą́née yee lą́ asłį́į́ʼgo Martin Harris yee níjaaʼ, éí tʼóó hónísgháníjįʼ Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí bilagáanaají álnééhgo yá naʼazoií nilį́į́ ńtʼę́ę́ʼ. Diyingo ííshją́ą́ eʼélnééh éí Urim dóó Thummin binahjįʼ nihił hóóneʼ. (Wóltaʼii 10gi yídííłtah.) Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 4Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí bizheʼé, Joseph Smith Sr. yee yił hodoolnih biniyé, éí Harmony, Pennsylvaniadi, Atsá Biyáázh 1829 yihahgo áhóótʼįįd. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 5Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Harmony, Pennsylvaniadi, Wóózhchʼį́į́d 1829 yihahgo, Martin Harris yíyókeedgo. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 6Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith dóó Oliver Cowdery díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Harmony, Pennsylvaniadi, Tʼą́ą́chil 1829 yihahgo. Oliver Cowdery Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí yinídiilnish ataʼ haneʼ álnééhgo yá naʼazooí silį́į́ʼ, Tʼą́ą́chil 7, 1829 yihahgo. Diyin Yá Yáłtiʼí béésh tʼą́hí bikááʼ Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí haneʼ naháásdzohígíí éí tʼáá aaníí átʼé níigo yee haadzííʼyę́ę éí tʼáá íídą́ą́ʼ diyingo bee bił hóóneʼ. Diyin Yá Yáłtiʼí éí Urim dóó Thummim binahjįʼ Diyin Bóhólníihii neiyídééłkid áádóó díí bee bił hóóneʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 7Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith dóó Oliver Cowdery díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Harmony, Pennsylvaniadi, Tʼą́ą́chil 1829 yihahgo, íídą́ą́ʼ Urim dóó Thummim yinahjįʼ, John akééʼ sizíinii ayóó ábidooʼníinii, éí daatsʼí tʼahdii nahasdzáán yikááʼ hiiná doodaiiʼ dah nídiidzáago yínaʼádééłkid. Diyingo ił ííshją́ą́ ályaaígíí éí John akágí bikááʼ ataʼ haneʼ néíyíízooígíí átʼé dóó tʼáá bí néídeesʼį́į́ʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 8Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí Oliver Cowdery yee yił hodoolnih biniyé, Harmony, Pennsylvaniadi, Tʼą́ą́chil 1829 yihahgo. Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí nááná łahjįʼ saad bee álnééhgo, Oliver, éí haneʼ neiyiizóóhgo, éí Diyin Yá Yáłtiʼí bichʼįʼ yáłtiʼgo neiyiizóóh, éí ataʼ haneʼ shąąh ndoolyééł nízin. Áko Diyin Bóhólníihii neiyooskanígíí biniinaa díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 9Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Oliver Cowdery yee yił hodoolnih biniyé, Harmony, Pennsylvaniadi, Tʼą́ą́chil 1829 yihahgo. Oliver bichʼįʼ haʼoodzííʼ haʼíínílní dóó tʼáá nił hózhǫ́ǫgo naʼízoh, kʼad éí, ataʼ halneʼí yee hahadziihígíí tʼéiyá bikʼehgo naʼízoh, ataʼ hodíílnihgo éí dooda biʼdooʼniid. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 10Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith Jr. díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Harmony, Pennsylvaniadi, Tʼą́ą́chil 1829 nahalzhiishgo, ákondi łaʼ daatsʼí shį́įgo 1828 yihahgo bichʼįʼ kólyaa ńtʼę́ę́ʼ. Díí biyiʼ Diyin Bóhólníihii Joseph Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí biyiʼ, Lehi binaaltsoos bitsʼą́ą́dóó hastóí doo yáʼádaashóonii naaltsoos naasdzoh 116 aheestʼahígíí łahgo átʼáo ádeiyiilaaígíí yee yił hoolneʼ. Martin Harris naʼadzogo ádahatʼáád baa áhólyą́ biʼdooniidyę́ę yóóʼayííjaaʼ, éí tʼóó honíshgháníjįʼ beiyíjaaʼ ńtʼę́ę́ʼ. (Wóltaʼii 3gi alą́ąjįʼ saad dashijaaʼígíí yídííłtah.) Doo yáʼáshǫ́ǫ́góó bee nahastʼánígíí éí ahetʼáád daneestʼį́į́ʼyę́ę bibaʼ ataʼ haneʼ ańdoolnííł áádóó éí yee ataʼ halneʼígíí tʼáadoo hazhóʼí áyiilaa da dóó ánályaaígíí doo ákótʼéego ályaa da dadidooniił. Áko díí doo yáʼáshǫ́ǫgo binahastʼánígíí éí biʼiinízįįd nilíinii bintsékees yee haidiilaa dóó díí éíyá Diyin Bóhólníihii tʼáá íídą́ą́ʼ bił bééhózin ńtʼę́ę́ʼ Mormon ndi, Nephi dineʼé yá ałkééʼ náhálneʼ nilíinii, éí béésh tʼą́hí bikááʼ naʼasdzohyę́ę ahiih yiiléego, éí Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí biyiʼ ńdáásdzoh (Mormon Bizaad 1:3–7 yídííłtah). Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 11Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí bínaaí Hyrum Smith yee yił hodoolnih biniyé, Harmony, Pennsylvaniadi, Tʼą́ą́tsoh 1829 yihahgo. Díí ił ííshją́ą́ ályaa Urim dóó Thummin biníkááʼgóneʼ éí Joseph naʼookąąh dóó naʼídíłkidgo bichʼįʼ kólyaa. Joseph Smith binákééʼ náháneʼ naʼasdzooígíí áníigo éí Diyin Bibeʼadziilii Aaronic Wolyéhígíí ninályá bikééʼdóó ííshją́ą́ ályaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 12Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí Joseph Knight Sr. yee yił hodoolnih biniyé, Harmony, Pennsylvaniadi, Tʼą́ą́tsoh 1829 yihahgo. Joseph Knight éí Joseph Smith yaa yááłtiʼígíí yoosdląąd éí béésh tʼą́hí Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí neijaahígíí dóó ataʼ haneʼ yinaalnishígíí dóó díkwíídishį́į́ naadeełii yee Joseph Smith dóó bá naʼadzooí yee yíkáʼaalwod, éí binahjįʼ ataʼ haneʼ yindaalnishígíí tʼáá náás yitʼih. Joseph Knight yínaʼádíłkidgo, Diyin Yá Yáłtiʼii éí Diyin Bóhólníihii yichʼįʼ sodoolzin dóó diyingo bił ííshją́ą́ ályaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 13Díí Joseph Smith binákééʼ náháneʼ biyiʼdóó haadzoh éí Diyin Yá Yáłtiʼii dóó Oliver Cowdery Diyin Bibeʼadziilii Aaronic Wolyéhígíí bee biʼdoolzį́į́ʼyę́ę yaa halneʼ éí Harmony, Pennsylvania bíighahgi, Tʼą́ą́tsoh 15, 1829 yihahgo áhóótʼįįd. Akʼihodiiniiʼ ályaaígíí éí Diyin yá naalʼaʼí John yinishyé níigo atsiitʼááh dah déesniiʼgo iisį́į́ʼ, tʼáá éí New Testament biyiʼ John Tó Yee Iisį́įhii bee wójí. Diyin yá nidaalʼaʼí Peter, James, dóó John, tʼáá ałkʼidą́ą́ʼ Hastóí Bikʼihodiiniiʼę́ę ádashiłníigo díí íishłaa ní, éí Diyin Bibeʼadziilii bibee ąą ńditį́hí hódahgooígíí dahdeiyílé, éí Diyin Bibeʼadziilii Melchizedek Wolyéhígíí. Joseph dóó Oliver náasdi baa hoolzhiizhgo díí Diyin bibeʼadziilii hódahgooígíí bee bikʼidahididoonih. (Wóltaʼii 27:7–8, 12 yídííłtah.) Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 14Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí David Whitmer yee yił hodoolnih biniyé, Fayette, New Yorkdi, Yaʼiishjááshchilí 1829 yihahgo. Whitmer bił hazʼą́ągi Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí baa ataʼ haneʼ tʼáá íiyisíí yídanéésdlįįd. Áádóó Diyin Yá Yáłtiʼii Peter Whitmer Sr. bighangi yił yah ííná, áádí naanish ataʼ haneʼígíí ałtso áyiilaa dóó naaltsoos hadidoolnííł bee hazʼánígíí bee bá lą́ azlį́į́. Táaʼgo Whitmer biyeʼké, éí naanish tʼáá aaníí átʼéego bił béédahózingo, tʼááłáʼí nízínígo binaanish ádeidoolíłígíí tʼáá íiyisíí yaa dabíniʼ daazlį́į́ʼ. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí dóó naakigo (daóltaʼii 15 dóó 16) éí Urim dóó Thummim binahjįʼ yaa ndaʼídééłkidyę́ę yaa bił dahóóneʼ. David Whitmer éí náasdi Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí łaʼ Táaʼgo Daʼooʼíinii silį́į́. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 15Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí John Whitmer yee yił hodoolnih biniyé, Fayette, New Yorkdi, Yaʼiishjááshchilí 1829 yihahgo (wóltaʼii 14gi alą́ąjįʼ saad dashijaaʼígíí yídííłtah). Díí haneʼ bee bił hóóneʼígíí tʼáá íiyisíí naʼiiłná háálá Diyin Bóhólníihii éí John Whitmer dóó Tʼáá Bí tʼéiyá bił bééhózinígíí yaa hoolneʼ. Áádóó John Whitmer éí Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí Tseebíí Daʼiiłtsáanii Bizaad Tʼáá Aanínígíí yitah silį́į́ʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 16Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí Peter Whitmer Jr. bá, Fayette, New Yorkdi, Yaʼiishjááshchilí 1829 yihahgo (wóltaʼii 14gi alą́ąjįʼ saad dashijaaʼígíí yídííłtah). Peter Whitmer Jr. éí náás hodeeshzhiizhgo Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí łaʼ Tseebíí Daʼiiłtsáanii Bizaad Tʼáá Aanínígíí yitah silį́į́ʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 17Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa dóó díí éí Oliver Cowdery, David Whitmer, dóó Martin Harris bił béédahodoozįįł biniyé, Fayette, New Yorkdi, Yaʼiishjááshchilí 1829 yihahgo, béésh tʼą́hí bikááʼ naʼasdzoh tʼahdoo deinéłʼį́į́góó éí Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí baa haneʼ biyiʼ silá. Joseph dóó bá naʼazooí, Oliver Cowdery, Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí béésh tʼą́hí ataʼ haneʼ ályaaígíí bitsʼą́ą́dóó yaa ákóniizį́į́ʼ hózhǫ́ tʼáá sahdii táaʼgo daʼooʼíinii bikʼihodidoonih (Ether 5:2–4; 2 Nephi 11:3; 27:12 yídííłtah). Oliver Cowdery, David Whitmer, dóó Martin Harris hózhǫ́ tʼáá sahdii táaʼgo daʼooʼíínii íiyisíí ádeinízingo dabidiisnááʼ. Diyin Yá Yáłtiʼí Diyin Bóhólníihii neiyídéełkid, dóó díí ííshją́ą́ ályaaígíí Urim dóó Thummim biníkááʼ góneʼ bił hóóneʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 18Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith, Oliver Cowdery, dóó David Whitmer díí diyingo bił ííshją́ą́ ádaalyaa, Fayette, New Yorkdi, Yaʼiishjááshchilí 1829 yihahgo. Diyin Yá Yáłtiʼí bikʼehgo, díí diyingo ííshją́ą́ ádaalyaaígíí “hastóí naakitsʼáadah akéedí yoołkááł biiʼ bikʼidahodidoonih bééhózingo ályaa, dóó ałdóʼ Sodizin Bá Hooghan bee aanoozééł yineineestą́ą́ʼ.” Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 19Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Manchester, New Yorkdi, tʼah shį́įgo 1829 yihahgo. Diyin Yá Yáłtiʼí, binákééʼ náháneʼ biyiʼ éí chʼííníʼą́, “díí Diyin God bibee hazʼáanii átʼé doo éí diné bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ da, éí Hoolʼáágóó Hiináanii, Martin Harris yeinílá.” Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 20Sodizinjí dah ooldah dóó bihootʼááłgo bee oonishígíí diyingo ił ííshją́ą́ ádaalyaa, éí Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith bił hóóneʼ, Fayette, New Yorkdi doodaiiʼ bíighahgi. Díí diyingo ił ííshją́ą́ ályaaígíí łahdóó daatsʼí tʼáá íídą́ą́ʼ 1829 shį́įgo bee bił hooneʼ. Díí tʼáá átʼé ííshją́ą́ ályaa, éí íídą́ą́ʼ Articles and Covenants wolyéé ńtʼę́ę́ʼ, áádóó Tʼą́ą́chil 6, 1830 yihahgo tʼah doo nízaad nahalzhíshí díí ałtso náháásdzoh (éí bijį́ Sodizin bee hahoolzhiizh). Diyin Yá Yáłtiʼí díí neiyíizoh, “[Jesus Christ] tʼáá Bí díí bitsʼą́ą́dóó nídadiilyá, Diyin bikʼehgo áhodoonííł bee haʼoodzíʼígíí dóó diyingo ił ííshją́ą́ ályaaígíí bee; éí tʼóó ląʼígo nihił chʼétʼą́, dóó ałdóʼ tsʼídá yoołkáałgo áhodoonííł góneʼ yaa hoolneʼ, éí tʼáá Bí yinízin dóó bibee hazʼáanii bikʼehgo, nihi éí nahasdzáán bikáaʼgi BiSodizin hanáádoolwołgo hashtʼedadiilnííł.” Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 21Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Fayette, New Yorkdi, Tʼą́ą́chil 1830 yihahgo. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí éí Sodizin hadilnééhdi bił chʼétʼą́, yoołkááł wóójiʼgi, Peter Whitmer Sr. bighangi. Hastą́ą́ hastóígo, éí tʼáá íídą́ą́ʼ tó bee dabiʼdoolzį́į́ʼgo, éí atah ádaʼiilaa. Ádeinízingo tʼáá átʼé lą́ daʼasłį́į́ʼ dóó nahatʼá yídadiilkaalgo, éí Diyin God bibee hazʼáanii bikʼehgo (wóltaʼii 20 yídííłtah). Áádóó ałdóʼ Joseph Smith Jr. dóó Oliver Cowdery bił danilį́ dóó Sodizin yilą́ąjįʼ tʼáá áłah ásizį́į doogo yee lą́ daʼasłį́į́ʼ. Atsíí tʼááh dah adéesniiʼ bee, Joseph éíí Oliver Sodizinjí elder nilį́į doogo yee yiyísį́į́ʼ, áádóó Oliver tʼáá ákótʼáo Joseph yiyíísį́į́ʼ. Bááh dóó tó ataa daaską́ dóó bikʼijįʼ, Joseph dóó Oliver ákaʼííjéʼígíi tʼááłáʼí nízínígo yitsiitʼááh dahdadéesniiʼgo Iiʼ Sizį́ Diyinii yaayiizlá dóó łaʼí nízį́įgo Sohodizin atah dadooleełgo yikʼi sodoolzin. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 22Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Manchester, New Yorkdi, Tʼą́ą́chil 16, 1830 yihahgo. Díí diyingo ił ííshją́ą́ ályaa biniinaaígíí éí łaʼ tʼáá íídą́ą́ʼ nááná łah Sodizinjí tó bee dabidiiszį́į́ʼ éí tó bee alzį́į́h tʼáágééd Sodizin bihididiikah danízin. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 23Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith éí ashdlaʼ tʼáá ałkééʼ diyingo bił ííshją́ą́ ádaʼalyaa éí Oliver Cowdery, Hyrum Smith, Samuel H. Smith, Joseph Smith Sr., dóó Joseph Knight Sr. bichʼįʼ kódaalyaa, Manchester, New Yorkdi, Tʼą́ą́chil 1830 yihahgo. Díí ashdlaʼgo diné wóójiʼígíí tʼáá íiyisíí haʼátʼíí éí shinaanish dooleeł danízingo bił hóóneʼ, Diyin Yá Yáłtiʼí Diyin Bóhólníihii neiyídééłkid dóó tʼááłáʼí nízínígo bá bił ííshją́ą́ ádaalyaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 24Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith dóó Oliver Cowdery díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Harmony, Pennsylvaniadi, Yaʼiishjáástsoh 1830 yihahgo. Sodizin hadilyaa dóó kʼasdą́ą́ʼ dį́į́ʼ ńdeezidgo, sodizin yikʼijįʼ danilínígíí yéego akʼijįʼ daazlį́į́ʼ, sodizin yándaazinígíí doo atídabidiʼdoolnííłgóó tʼáa atsʼáhoníʼą́ądi łahda nínádaditʼį́į́h ńtʼę́ę́ʼ. Ákweʼé hoolzhishgo díí táaʼgo bił ííshją́ą́ ádaʼalyaa éí yee dabiʼdziil, yee hadaʼólní, dóó yee ndabidiʼnitin doo biniyé. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 25Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Harmony, Pennsylvaniadi, Yaʼiishjáástsoh 1830 yihahgo (wóltaʼii 24gi alą́ąjįʼ saad dashijaaʼígíí yídííłtah). Díí diyingo ił ííshją́ą́ eʼélʼyaa biyiʼ Diyin Bóhólníihii yinízinígíí Emma Smith yił ííshją́ą́ áyiilaa, Diyin Yá Yáłtiʼí bichʼooní. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 26Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith, Oliver Cowdery, dóó John Whitmer díí diyingo bił ííshją́ą́ ádaalyaa, Harmony, Pennsylvaniadi, Yaʼiishjáástsoh 1830 yihahgo (wóltaʼii 24gi alą́ąjįʼ saad dashijaaʼígíí yídííłtah). Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 27Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Harmony, Pennsylvaniadi, Biniʼantʼą́ą́tsʼózí 1830 yihahgo. Oodląʼ dah deíkáhígíí áłah nídaadleehdí bááh dóó chʼil naʼatłʼoʼii bitooʼ bikʼi sohodidoozįįł dóó diné bitaa dookáałgo yá hashtʼeʼádahoolaa, Joseph chʼil naʼatłʼoʼii bitooʼ yíká ííyá. Tʼah ńtʼę́ę́ʼ yáʼąąshdę́ę́ʼ haneʼ neiʼáhí łaʼ ba níyá dóó díí diyingo bił ííshją́ą́ áyiilaa, éí íídą́ą́ʼ łahdóó tʼáá íídą́ą́ʼ naháasdzoh áádóó chʼéédziʼígíí éí Biniʼantʼą́ą́tsohgo ałtso ályaa. Sodizindi tó dóó bááh dílzin biniyé áłah naʼádleehgo éí kʼad tó chooʼį́ chʼil naʼatłʼoʼii bitooʼ éí ndagaʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 28Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí Oliver Cowdery yee yił hodoolnih biniyé, Fayette, New Yorkdi, Biniʼantʼą́ą́tsoh 1830 yihahgo. Hiram Page, Sodizin atah nilį́, éí tsé léiʼ neiʼá dóó diyingo shił ííshją́ą́ ályaa ní éí bíkáʼanálwoʼgo Zion hadidoolnííł dóó Sodizin bee yilwoł doo. Díkwííshį́į́ sodizin atah danilínígíí díí yóóʼadabinííʼaaʼ, dóó Oliver Cowdery ndi atah yóóʼabidiʼnootʼaaʼ. Kʼadę́ę ntsaago áłah aleehgo, Diyin Yá Yáłtiʼí Diyin Bóhólníihii néíyookąąhgo díí yínaʼádééłkid, áádóó díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 29Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith, elders hastą́ą́go yinááł díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Fayette, New Yorkdi, Biniʼantʼą́ą́tsoh 1830 yihahgo. Ntsaago áłah aleeh tʼah bichʼįʼ hoolzhishgo díí diyingo ił ííshją́ą́ ályaaígíí bee yílyá, Biniʼantʼą́ą́tsoh 26, 1830 bee hahaalzhííshyę́ędą́ą́ʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 30Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí David Whitmer, Peter Whitmer Jr., dóó John Whitmer yee yił hodoolnih biniyé, Fayette, New Yorkdi, Biniʼantʼą́ą́tsoh 1830 yihahgo, éí Fayettedi tágíjį́ ntsaago áłah azlį́į́ʼ bikééʼdóó, éí elders tʼah doo Sodizindóó dahdiikááhyę́ędą́ą́ʼ áhoodzaa. Díí tʼóó áłtsé bee bił hooneʼę́ędą́ą́ʼ táaʼgo diyingo íł ííshją́ą́ ályaaígíí ałʼąąh daasdzoh ńtʼę́ę́ʼ; éí Diyin Yá Yáłtiʼii 1835 Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii biyiʼ tʼááłáhíjįʼ ahiihyiyíízoh. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 31Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí Thomas B. Marsh yee yił hodoolnih biniyé, Biniʼantʼą́ą́tsoh 1830 yihahgo. Díí Sodizin ntsaago áłah azlį́į́ʼ bikééʼdóó tʼáá áko (wóltaʼii 30gi alą́ąjįʼ saad dashijaaʼígíí yídííłtah). Thomas B. Marsh éí díí yiziłígíí hahoolzhiizhyę́ędą́ą́ʼ tó bee biʼdoolzį́į́ʼ dóó Sodizinjí elder dooleełgo bee bikʼihodiiniiʼ díí diyingo bíł ííshją́ą́ ádoolníłígíí tʼah bitséédi. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 32Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí Parley P. Pratt dóó Ziba Peterson yee yił hodoolnih biniyé, Manchester, New Yorkdi, Ghąąjįʼ 1830 yihahgo. Elders ayóó átʼáo Laman Dineʼé baa ákódadíníizįįł danízin dóó yídaneedlį́, éí Sodizin Daʼatahígíí Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí biyiʼdóó bikʼidahozhdoodliił haʼníigo bił béédahoozin. Díí bitsʼą́ą́dóó, Diyin Bóhólníihii elders Eʼeʼaahjigo Bitsįʼ Yishtłizhii daatsʼí kʼad yichʼįʼ dookahgo Yaa Nitsékees danízingo ńdeiyooskan. Áádóó diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí chʼétʼą́. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 33Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí Ezra Thayre dóó Northrop Sweet yee yił hodoolnih biniyé, éí Fayette, New Yorkdi, Ghąąjįʼ 1830 yihahgo. Díí diyingo ił ííshją́ą́ ályaaígíí yaa haadziihʼgo, Joseph Smith binákééʼ náháneʼ biyiʼ díí tʼáá aaníigo yaa hoolneʼ “Diyin Bóhólníihii éí … beʼoodląʼ dabidziilígíí neinitingo tʼáá áłahjįʼ yá hashtʼeʼ ádólzin.” Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 34Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí Orson Pratt yee yił hodoolnih biniyé, Fayette, New Yorkdi, Níłchʼitsʼósí 4, 1830 yihahgo. Akʼisoo Pratt íídą́ą́ʼ náhástʼéí tsʼáadah binááhaigo. Eí bínaaí, Parley P. Pratt Jesus Christ binaʼnitin bee yisdáʼiildéehii ninályáhígíí tʼóó áłtsé yidiiztsʼą́ą́ʼ yę́ędą́ą́ʼ oosdląąd dóó tó bee biʼdoolzį́į́ʼ, éí tʼáá bítséédi hastą́ą́ damóoyę́ędą́ą́ʼ áhóótʼįįd. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaa Peter Whitmer Sr. bighandi bee yílyá. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 35Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith dóó Sidney Rigdon díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, éí Fayette, New York bíighah doodaiiʼ binaagóó, Níłchʼitsoh 7, 1830 yihahgo. Ákweʼé hoolzhishgo, Diyin Yá Yáłtiʼí tʼáá ahą́ą́h Diyin God Bizaad yá ataʼ halneʼgo néíyiizoh. Yaʼiishjááshchilí 1830 bee hahoolzhiizhyę́ędą́ą́ʼ atah ataʼ haneʼ áyiilaa, áádóó tʼáá áłah Oliver Cowdery dóó John Whitmer atah náʼíízoh. Ndaanish łaʼ bee bikʼinááhodiiniiʼgo, Sidney Rigdon éí Diyin Yá Yáłtiʼí díí naanish biyiʼ yíkáʼanálwoʼ éí yá ataʼ naʼazohgo diyingo bee bikʼihodiiniiʼ (saad dahshijaaʼ 20 yídííłtah). Díí diyingo ííshją́ą́ ályaa ndaháasdzohígíí bilą́ąjįʼ dashijaaʼígíí átʼé, éí Joseph Smith binákééʼ náháneʼ biyiʼ ání: “Níłchʼitsoh biyiʼ Sidney Rigdon [Ohiodę́ę́ʼ] níyá áko Diyin Bóhólníihii neidídóółkiłgo, áádóó Edward Partridge yił níʼáázh. … Tʼáá áłah akʼisóó tʼóó níʼázhígo, Diyin Bóhólníihii haadzííʼ.” Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 36Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí Edward Partridge yee yił hodoolnih biniyé, Fayette, New York bíighahgi, Níłchʼitsoh 9, 1830 yihahgo (wóltaʼii 35gi alą́ąjįʼ saad dashijaaʼígíí yídííłtah). Joseph Smithʼs binákééʼ náháneʼ biyiʼ ání Edward Partridge “éí diné diyingo hodísinii nilį́ hwiinidzin, dóó Diyin Bóhólníihii bihastóí łaʼ ayóó átʼéii nilį́.” Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 37Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith dóó Sidney Rigdon díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, éí Fayette, New York bíighahgi, Níłchʼitsoh 1830 yihahgo. Díí biyiʼ tsʼídá áłtsé bee hazʼáanii díí daʼíchíhígíí biyiʼ áłah adoołeełgo baa hóóneʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 38Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Fayette, New Yorkdi, Yas Niłtʼees 2, 1831 yihahgo. Díí Sodizin ntsaago áłah azlį́į́ʼgo áhoodzaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 39Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí James Covel, yee yił hodoolnih biniyé, éí Fayette, New Yorkdi, Yas Niłtʼees 5, 1831 yihahgo áhóótʼįįd. James Covel, éí Methodist dahʼooldahjí dízdiin nááhai yá halneʼí nilį́įgo, éí Diyin Bóhólníihii diyingo yił ahaʼdeetʼą́ áko Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Diyin Bóhólníihii bił náhálnihígíí tʼáá átʼé bikʼeh honishʼį́į doo dííniid. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 40Díí diyingo ííshją́ą́ ályaa Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith dóó Sidney Rigdon yee yił hodoolnih biniyé, Fayette, New Yorkdi, Yas Niłtʼees 6, yoołkááłgo 1830 yihahgo. Díí diyingo ííshją́ą́ eʼélyaa tʼah bitséédi, Diyin Yá Yáłtiʼí binákééʼ náháneʼ ání, ʼʼJames [Covel] Diyin Bóhólníihii nahjįʼ kóyiilaa, dóó áłtséédą́ą́ʼ bidineʼé yaa nádzá dóó tʼaá´ bí bitłʼááh naazléí yoodlánée ninéidiidlá, Diyin Bóhólníihii díí diyingo ííshją́ą́ ályaa shí dóó Sidney Rigdon nihił chʼííníʼą́ʼʼ (wóltaʼii 39gi yídííłtah). Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 41Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí sodizin daʼatahahígíí yee yił hodoolnih biniyé, Kirtland, Ohiodi, Atsá Biyáázh 4, 1831 yihahgo. Díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaaígíí éí Diyin Yá Yáłtiʼí dóó Sodizin Daʼatahígíí elders éí Diyin God “bibee hazʼáanii” bíká sodadoołzin biʼdooʼniid (wóltaʼii 42gi yídííłtah). Joseph Smith ániid New Yorkdę́ę́ʼ níyá Kirtlandjįʼ, dóó Leman Copley, Thompson, Ohio tʼáá áhánídę́ę́ʼ naaghá, éí Sodizinjí atah yah anádááh, “éí Bikʼis Joseph dóó Sidney [Rigdon] … bighangi baa ałkʼee sikée doo áádóó choidoołʼįįłígíí yee yíká análwoʼ doogo yiyííkeed.” Díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaaígíí Joseph dóó Sidney haaʼígi bighan dooleełígíí hazhóʼí yaa hoolneʼ áádóó ałdóʼ Edward Partridge tsʼídá áłtsé Sodizin Daʼatahígíí bibishop dooleełgo bee bikʼihodiiniiʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 42Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí naaki áłtsʼánilgo diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Atsá Biyáázh 9 dóó 23, 1831 yihahgo. Áłtséhígíí éí, 1 dóó ńléí 72jįʼ saad dashijaaʼ, éí naakitsʼáadah elders dabinááłgo bee yílyá dóó éí Diyin Bóhólníihii yee ádee haadzíʼyę́ę bohoolyaa áko “bee hazʼáanii” Ohiodi chʼídootʼááł (wóltaʼii 38:32gi yídííłtah). Naaki góneʼígíí éí 73 dóó 93jįʼ saad dashijááʼ átʼé). Diyin Yá Yáłtiʼí éí díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí éí “sodizin bibee hazʼáanii tʼáá íiyisíí yiiltsóódii” átʼé ní. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 43Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Atsá Biyáázh 1831 yihahgo. Ákweʼé hoolzhishgo łaʼ sodizin atah danilínígíí bíniʼdeeʼaʼ háálá nááná łahdę́ę́ʼ diné tʼáá ádzaagóó diyingo bił ííshją́ą́ ádaʼałʼį́ dabiłníigo. Diyin Yá Yáłtiʼí Diyin Bóhólníihii neiyídéíłkidgo díidí bił chʼétʼą́ éí Sodizinjí elders danilínígíí bee bił hodoonihgo. Áłtséhígíí éí Sodizinjí nahatʼá bee oonishígíí; akééʼdi éí hóyéeʼgo áhodooníłígíí elders adahwiisʼáágóó dah daʼínéhígíí yee ndeidínóotįįł. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 44Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith dóó Sidney Rigdon díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, éí Kirtland, Ohiodi, Atsá Biyáázh 1831 yihahgo kʼadę́ę ałtso nídízíídgo. Éí bee hazʼáanii kweʼé nihił ííshją́ą́ ádaalyaaígíí bikʼehgo, Sodizin éí ntsaago áłah aleeh Yaʼiishjááshchilí bichʼįʼ hoolzhizhígíí biyiʼ ndeezʼą́. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 45Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí sodizin daʼatahahígíí yee yił hodoolnih biniyé, Kirtland, Ohiodi, Wóózhchʼį́į́d 7, 1831 yihahgo. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaa ndaháasdzohígíí bilą́ąjįʼ dashijaaʼ, Joseph Smith binákééʼ náháneʼ ání “kweʼé hoolzhishgo … ląʼígo Sodizin tʼáá ádzaagóó baa naʼíísdzoh … dóó tʼáá ádzaagóó baa haneʼ, naaltsoos bikááʼ ádaalyaa … dóó ndaasniiʼ, … ákó diné naanish nideidoołkahę́ę yidínóołtłʼah, éí doodago oodląʼ ńdeididoolééłyę́ę yiníłtłʼah. … Ákóndi Díí jį́įdi Sodizinjí Yá Naazínígíí yaa bił dahózhǫ́, … Díídiígíí shił ííshją́ą́ ályaa.” Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 46Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí sodizin daʼatahahígíí yee yił hodoolnih biniyé, Kirtland, Ohiodi, Wóózhchʼį́į́d 8, 1831 yihahgo. Díí Sodizin tʼóó haalwodyę́ędą́ą́ʼ, Sodizinjí áłah náʼádleeh bikʼehgo áłah ndaʼadleehígíí tʼah doo łaʼ hadilnééh da ńtʼę́ę́ʼ. Ákótʼée ndi, nighaidę́ę́ʼ sodizin daʼatahígíí dóó tʼáá íiyisíí Sodizin ndeiłkaahígíí tʼéiyá bááh dóó tó bikʼi sohodizindi áłah ńdaadleeh ńtʼę́ę́ʼ áádóó tʼáá ákótʼáo Sodizingóó áłah nídaʼadleeh daazlį́į́ʼ. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí éí Diyin Bóhólníihii yinízinígíí bikʼehgo sodizin áłah ndaadleeh doo éí yikʼi déezʼį́į́ʼ dóó haitʼáo yilwoł dóó Bí ánínígíí bikʼehgo Iiʼ Sizį́ Diyinii aʼílyéii biká áhátʼį́į doo dóó ákótʼáo hazhóʼí bił béédahoozįįł. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 47Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Wóózhchʼį́į́d 8, 1831 yihahgo. John Whitmer, éí Diyin Yá Yáłtiʼí yá naaltsoos ííłʼíní nilį́į ńtʼę́ę́ʼ, éí Oliver Cowdery binaanish bikékʼehjįʼ adíínááł dóó ádíílííł biʼdooʼniid, éí Sodizinjí binákééʼ náháneʼ dóó diyingo ił ííshją́ą́ ádaʼalʼínígíí baa naʼiyíízóóh doo, áko éí áłtsé yichʼįʼ niʼ silį́į́ʼ. Kóníigo íʼiilaa, “Shí éí doo íínísin da ndi Diyin Bóhólníihii íinízinígíí bikʼehgo doo, áádóó yinízingo éí, Joseph Diyingo Ooʼíinii yee yił ííshją́ą́ íidoolííł nisin.” Joseph Smith díí bił ííshją́ą́ ályaago, John Whitmer tʼáá áko níigo naanish baa deitʼánígíí yee ákáʼeelwod. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 48Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Wóózhchʼį́į́d 10, 1831 yihahgo. Diyin Yá Yáłtiʼí éí Diyin Bóhólníihii Sodizin Yidahidiikaaígíí kéyah shódeidoołtʼeełígíí éí haitʼáo yikááʼ kéédahatʼį́į dooleełgo neiyídéíłkid. Sodizin daʼatahígíí Ashdladiingo Hahoodzoh haʼaʼaahdę́ę́ʼ deínéhígíí biniinaa díí tʼáá íiyisíí baa náhástʼįįd, éí Diyin Bóhólníihii ádííniidígíí yikʼeh dahółʼį́įgo Ohiodi áłah silį́į́ʼ (daóltaʼii 37:1–3; 45:64 yídííłtah). Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 49Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí Sidney Rigdon, Parley P. Pratt, dóó Leman Copley yee yił hodoolnih biniyé, Kirtland, Ohiodi, Tʼą́ą́tsoh 7, 1831 yihahgo. Leman Copley Jesus binaʼnitin bee yisdáʼiildéehii yiyiiłtsood ndi Shakers binaʼnitin tʼahdii łaʼ yótąʼ (United Society of Believers in Christʼs Second Appearing), éí áłtséédą́ą́ʼ yitah nilį́į́ ńtʼę́ę́ʼ. Łaʼ Shakers dayoodlánígíí éí Christ Nínáádoodááł Bijį́įdi éí tʼáá íídą́ą́ʼ ahoodzaa daaní dóó asdzání, Ann Leegi átʼáo nádzá daaní. Tó bee alzį́į́h íiyisíí ílį́įgo doo deiyoodlą́ą da. Iigeh dóó háiida bił ashtʼéézhgo doo deinízin da áko tʼáá sáhí naʼadáh iinánígíí deiyoodlą́. Áádóó łaʼ Shakers doo atsįʼ deiyą́ą da. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí saad alą́ąjįʼ bee aa álnééhígíí átʼé, Joseph Smith binákééʼ náháneʼ biyiʼ ání, “Áádóó díí [éí] hózhǫ́ hadaałtʼéego baa ákoniidzį́įʼgo, Diyin Bóhólníihii bínabídééłkid, dóó díí shił ííshją́ą́ áyiilaa.” Ííshją́ą́ ályaaígíí łaʼ Shaker dah yikahígíí binaʼnitin bikʼijįʼ haʼoodzííʼ. Áłtséédą́ą́ʼ nihikʼéí baa haʼoodzííʼę́ę éí Diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí Shaker kéédahatʼį́įgo yiníłtsooz (Cleveland, Ohio bíighahgi) dóó tʼáá átʼé yichʼįʼ yiyííłtaʼ, ákondi doo deiniizį́į́ʼ da. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 50Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Wóózhchʼį́į́d 9, 1831 yihahgo. Joseph Smith binákééʼ náháneʼ áníigo éí łaʼ elders iiʼ naazíinii nahasdzáán bikááʼgóó ałʼąą ádaatʼéego béédahoozinígíí doo yikʼidaʼdiitįįh da áko díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí éí yaa náʼádíłkidígíí biniinaa díí bił ííshją́ą́ ályaa. Diyingo ádahoodzaago baa dahaneʼ éí sodizin daʼatahígíí tʼáá ahą́ą́h ádahooníiłgo yaa nídahodiitsʼį́į́h, áko łaʼ náás ádahatʼínígíí dóó diyingo ííshją́ą́ ádaalʼínígíí nihichʼįʼ kódaalʼį́ daaní. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 51Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Thompson, Ohiodi, Wóózhchʼį́į́d 20, 1831 yihahgo. Kweʼé hoolzhishgo Diyin Yikééʼ Naazíinii haʼaʼaahdę́ę́ʼ deínéhígíí Ohiojįʼ ndahaazná, dóó nehenéhígi bá hashtʼehodoolníiłgo tʼáá íiyisíí bídin hóyééʼ. Díí íiyisíí bishop binaanish silį́į́ʼ, Bishop Edward Partridge díí áhooníłígíí haitʼáo bidiʼdoonishgo yínaʼídééłkid, dóó Diyin Yá Yáłtiʼí Diyin Bóhólníihii yíneídééłkid. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 52Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí Sodizinjí elders danilínígíí yee yił hodoolnih biniyé, Kirtland, Ohiodi, Yaʼiishjááshchilí 6, 1831 yihahgo. Kirtlanddi, Yaʼiishjááshchilí tááʼgóó yoołkááł bee hodilzhííshgo (3rd) dóó hastą́ą́ yoołkááłjįʼ (6th) ntsaago áłah silį́į́ʼ. Díí ntsaago áłah azlį́įgi high priest diyinkʼehgo ádaʼoolʼįįł bee bikʼidahodiiniiʼígíí bił ííshją́ą́ ádaalyaa, áádóó iiʼ naazíinii doo tʼáá daʼaanínígíí dóó bindaʼadloʼígíí hadabiʼdeesʼį́į́ʼ áádóó bichʼahdahoʼdooshkeed. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 53Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí Algernon Sidney Gilbert yee yił hodoolnih biniyé, Kirtland, Ohiodi, Yaʼiishjááshchilí 8, 1831 yihahgo. Sidney Gilbert naʼídíłkidígíí binahjįʼ, Diyin Yá Yáłtiʼí bikʼis Gilbert yindoolnish dóó Sodizinjí bee bikʼihodidoonihígíí yá Diyin Bóhólníihii neiyídéíłkid. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 54Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí Newel Knight yee yił hodoolnih biniyé, Kirtland, Ohiodi, Yaʼiishjááshchilí 10, 1831 yihahgo. Thompson, Ohiodi, Sodizin daʼatahígíí, éí kéyah sodizindóó aa dahideestʼánígíí yíndaʼídíłkidígíí yee ałtsʼą́ą́ʼ daazlį́į́ʼ. Łaʼ sodizin atah danilínígíí tʼáá bí tʼéiyá ádaa ntsédaakees dóó bił dahatsohgo baa ákohoniidzį́į́ʼ. Leman Copley Shakers yitah naʼneeztą́ą́ʼ dóó bikʼijįʼ (wóltaʼii 49gi alą́ąjįʼ saad dashijaaʼígíí yídííłtah), kéyah sodizinjí dáʼákʼeh ntsaa yee ałhaʼdeetʼánée kʼíínítiʼ éí Colesville, New Yorkdę́ę́ʼ Jesus Christ Yikééʼ Naazíinii nehikáhígíí bá ałtsʼá dahidoodzohyę́ę tʼáadoo yeʼiilaa da. Díí ákóhóótʼįįdígíí biniinaa, Newel Knight (Thompsondi sodizin daʼatah yilą́ąjįʼ sizíinii) dóó nááná łaʼ elders yił Diyin Yá Yáłtiʼí haalá dadiiʼnííł deidííniid. Diyin Yá Yáłtiʼí Diyin Bóhólníihii neiyídeełkid dóó díí bił ííshją́ą́ ályaa, éí binahjįʼ Thompsondi sodizin daʼatahígíí Leman Copley bidáʼákʼehdóó dahdidoohnééł dóó ńléí Missourigóó doohkah biʼdooniid. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 55Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí William W. Phelps yee yił hodoolnih biniyé, Kirtland, Ohiodi, Yaʼiishjááshchilí 14, 1831 yihahgo. William W. Phelps, naaltsoos bikʼeʼéschį́ ííłʼíní nilį́, dóó bí dóó baʼáłchíní ániid Kirtlandjįʼ níná, áádóó Diyin Yá Yáłtiʼí Diyin Bóhólníihii hastiin yá naʼídééłkid. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 56Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Yaʼiishjááshchilí 15, 1831 yihahgo. Díí diyingo ił ííshją́ą́ ályaaígíí biyiʼ éí Ezra Thayre bichʼah adooshkeed háálá áłtséédą́ą́ʼ bee hazʼáanii tʼáadoo yikʼeh hóólʼįįdígíí biniinaa (díí “bee hazʼáanii” éí saad dashijaaʼígíí 8 góneʼ bikááʼ), éí Joseph Smith bí bá dooleełgo bił ííshją́ą́ ályaa, éí Thayre Frederick G. Williams bidáʼákʼehgi yindoolnishígíí bee nabidiʼneeztʼą́ą́ʼ, éí ákweʼé bighan. Áádóó éí ííshją́ą́ ályaaígíí ałdóʼ Thayre Thomas B. Marsh Missourigóó yił dooʼashyę́ę bitsʼą́ą́ʼ niʼ kólyaa (wóltaʼii 52:22gi yídííłtah). Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 57Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Zion, Jackson County hahoodzohgi, Missouridi, Yaʼiishjááshtsoh 20, 1831 yihahgo. Éí Diyin Bóhólníihii Missourigóó doohkah yił ninée bikʼehgo, áadi Bí “kéyah baadahideestʼánée yił ííshją́ą́ íidoolííł” (wóltaʼii 52), elders Ohio dóó ńléí Missouri eʼeʼaahjįʼ yíkai. Joseph Smith éí Laman dineʼé bił áhootʼéhígíí yéego yaa ntsédeezkééz dóó ayóó átʼáo yaa bił ádzaa: “Hahgo shąʼ diné doo kééhatʼínídi chʼó nahalingo dínóotʼį́į́ł? Hahgo shąʼ Zion ayóó átʼéego hadidoolnííł, dóó haaʼígi lá Ni nighan ntsaaígíí siʼą́ą doo, éí akéedi yoołkáałdi nihokááʼ dineʼé dah deínéhígíí tʼáá átʼé áajįʼ nihidookah?” Éí bikééʼdóó díí diyingo ííshją́ą́ ályaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 58Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Zion, Jackson County hahoodzohgi, Missouridi, Biniʼantʼą́ą́tsʼózí 1, 1831 yihahgo. Tʼah bítséedi, Damóo áłtséhígíí biyiʼ Diyin Yá Yáłtiʼí dóó bił naakaiígíí Jackson County hahoodzohgi, Missouridi dóó bikʼijįʼ, daʼoodlání áłah aleeh deiyíłʼaʼ, dóó tó bee biʼdoolzį́hígíí binahjįʼ naakigo sodizinjí atah níʼáázh. Éí damóo biyiʼ, Colesvilledę́ę́ʼ Diyin Yikééʼ Naazíinii Thompson Branchdę́ę́ʼ łaʼ dóó náánáłaʼ níná (wóltaʼii 54gi yídííłtah). Ániid hazʼą́ągi jíkaiígíí ląʼída Diyin Bóhólníihii bá yinízinígíí bídahodiilʼááł danízingo yidanéésdlįįd. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 59Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Zion, Jackson County hahoodzohgi, Missouridi, Biniʼantʼą́ą́tsʼózí 7, 1831 yihahgo. Tʼah doo díí diyingo ííshją́ą́ éʼélnééhgóó, kéyah yiilzį́į́ʼ, Diyin Bóhólníihii ádííniidígíí bikʼehgo, dóó Diyin bighan ntsaaígíí bá hazʼą́ą dooleełgo bikʼihodiiniiʼ. Diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí bijį́, Polly Knight, Joseph Knight Sr., bichʼooní éí dah nídiidzá, tsʼídá áłtsé Sodizinjí atah nilíinii Ziondi dah nídiidzá. Áłtsé idahidiikaaígíí díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí “diyin yá naazínígíí damóo dílzin dóó haitʼáo chʼiyáán doo yidą́ dílzin dóó sohodizin” bee naʼnitinígíí átʼé dadííniid. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 60Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Independence, Jackson County hahoodzohgi, Missouridi, Biniʼantʼą́ą́tsʼózí 8, 1831 yihahgo. Kweʼé hoolzhishgo elders ńléí Jackson County hahoodzohgóó naaskai dóó kéyah dóó Diyin bighan ntsaaígíí ndootʼááłgi yá dahodéísįįd dóó diyingo ádeiyiilaayę́ę éí kʼad haash dadiiʼnííł daaníigo nídaʼádéíłkid. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 61Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Missouri River Tó Nílínígíí bibąąhgi, McIlwaine Benddi, Biniʼantʼą́ą́tsʼózí 12, 1831 yihahgo. Kirtlandgóó nátʼą́ą́ʼ náákahgo, Diyin Yá Yáłtiʼí dóó elders neezná yiltʼéego tsin naaʼeeł yee Missouri River tó nílínígíí yikááʼ bił daʼníʼéél. Tágíjį́ bił daʼáʼééłgo, ląʼídi báhádzidi biyiʼ bił daʼníʼéél. Elder William W. Phelps, tʼáá jį́įgo bił áhoodzaa, naʼałtseedii táłkááʼ yikʼi bidziil hólǫ́ǫgo yiyiiłtsą́. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 62Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Missouri River Tó Nílínígíí bibąąhgi Chariton, Missouridi, Biniʼantʼą́ą́tsʼózí 13, 1831 yihahgo. Díí bijį́ Diyin Yá Yáłtiʼí dóó yił naaldeehígíí, éí Independence dóó ńléí Kirtlandjįʼ yikahgo, áádóó elders łaʼ yííghah chʼékai kéyah Ziongóó yinéełgo, áádóó, bił dahózhǫ́ǫgo kʼé dadííniidgo, díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 63Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Biniʼantʼą́ą́tsʼózí 30, 1831 yihahgo. Diyin Yá Yáłtiʼí, Sidney Rigdon, dóó Oliver Cowdery Kirtlanddi Biniʼantʼą́ą́tsʼózí 27 góneʼ yiziłgo Missourigóó naaskai yę́ędę́ę́ʼ nákai. Joseph Smith binákééʼ náháneʼ biyiʼ díí diyingo ííshją́ą́ ályaayígíí kótʼáo yaa halneʼ: “Díí Sodizin tʼóó haalyeedyę́ędą́ą́ʼ, yisdáníʼdoodááłjí baa haneʼígíí éí Diyin Bóhólníihii bizaad bee baa ákóhodínóodzįįłgo yéego nideiłkaah ńtʼę́ę́ʼ; áádóó kéyah Ziondiígíí tʼéiyá íiyisíí biká áhátʼį́įgo yaa ntsídaakees ńtʼę́ę́ʼ, áádóó Diyin yikééʼ naazíinii áłah ádoolníłígíí hazhóʼí bééhodoozįįłgo Diyin Bóhólníihii yee yíneiyídééłkid, áádóó kéyah nahidoonihígíí ałdóʼ, dóó nááná łaʼ bídadéétʼiʼígíí.” Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 64Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí Sodizinjí elders danilínígíí yee yił hodoolnih biniyé, Kirtland, Ohiodi, Biniʼantʼą́ą́tsoh 11, 1831 yihahgo. Diyin Yá Yáłtiʼí éí Diyin God Bizaad Bible ataʼ haneʼ ánáánéídoodlííł biniyé Hiram, Ohiogóó doonéełgo yíká hashtʼeʼádílnééh ńtʼę́ę́ʼ, éí Missouridi naagháago biniinaa tʼóó honíshgháníjįʼ niʼ kóyiilaa. Łaʼ hastóí Ziongóó (Missouri) doohnééł dabiʼdooniid éí Ghąąjįʼ ahoolzhiizhgo tʼáá tsxį́įłgo yichʼįʼ hashtʼeʼ ádadilnééh. íídą́ą́ʼ diyingo bił ííshją́ą́ ályaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 65Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí sodizin baa yáʼátiʼgo, Hiram, Ohiodi, Ghąąjįʼ 30, 1831 yihahgo. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 66Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Hiram, Ohiodi, Ghąąjįʼ 29, 1831 yihahgo. William E. McLellin éí Diyin Bóhólníihii tʼáá nahonitingi díí ashdlaʼgo naʼídíkid Diyin Yá Yáłtiʼí yił ííshją́ą́ íidoolíiłgo yaa néiyooskan, éí Joseph Smith doo bił bééhózin da ńtʼę́ę́ʼ. McLellin áníigo, Diyin Yá Yáłtiʼí Diyin Bóhólníihii neiyídééłkid dóó díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 67Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Hiram, Ohiodi, Níłchʼitsʼósí háázid 1831 yihahgo. Biniyéí hólǫ́ǫgo díí Sodizin ntsaago áłah azlį́į́ʼ, Diyin Bóhólníihii diyingo ííshją́ą́ áyiilaaígíí éí Diyin Yá Yáłtiʼí tʼáá íídą́ą́ yił hoolneʼgo naaltsoos bee niitʼą́ éí baa náhástʼįįd (wóltaʼii 1gi alą́ąjįʼ saad dashijaaʼígíí yídííłtah). William W. Phelps éí tʼáá ániidgo Sodizin binaaltsoos bikʼídaʼashchį́įgo hahinidééhígíí bikin Independence, Missouridi niiníʼą́. Ntsaago áłah azlį́įdi éí díí diyingo ił ííshją́ą́ ályaaígíí Book of Commandments bee ndootʼááł dóó 10,000 bééʼdoolnííłgo yee lą́ daʼasłį́į́ʼ (ákondi achʼįʼ nahwiiʼná doo ndeiyólíhígíí biniinaa tʼáá 3,000 tʼéiyá bééʼályaa). Ląʼída hastóí díí ííshją́ą́ ádaalyaaígíí tʼáá aaníí átʼé daaníigo yaa dahoolneʼ éí naaltsoos bee nidootʼááłgo ahiih deiyiiznil, éí Iiʼ Sizį́ Diyinii binahjįʼ tʼáá aaníigo bichʼįʼ kóyiilaa. Joseph Smith binákééʼ náháneʼ biyiʼdi náháasdzohgo éí wóltaʼii 1 tʼáá aaníigo ííshją́ą́ ályaa, éí ííshją́ą́ ályaaígíí łaʼ saad biyiʼígíí baa náhástʼįįd. Díí diyingo ííshją́ą́ ádaalyaaígíí baa haneʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 68Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Hiram, Ohiodi, Níłchʼitsʼósí 1, 1831 yihahgo, Orson Hyde, Luke S. Johnson, Lyman E. Johnson, dóó William E. McLellin bá haitʼáo Diyin Bóhólníihii baa nitsíkeesígíí ííshją́ą́ ádoolnííł biniyé baa sohodoozin. Azhą́ díí ííshją́ą́ ályaaígíí éí hastʼóí dį́į́ʼgo bá ályaa ndi, ląʼída chʼétʼánígíí éí Sodizin atah danilínígíí ałdóʼ tʼáá átʼé bee bichʼįʼ haʼoodzííʼ. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí éí Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii naaltsoos biyiʼ 1835 yihahgo haaltsʼidígíí Joseph Smith áníigo bééʼdeitsih. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 69Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Hiram, Ohiodi, Níłchʼitsʼósí 11, 1831 yihahgo. Diyingo ííshją́ą́ ádaalyaago ndaháasdzohígíí tʼáá tsxíłígo naaltsoos bee ndootʼááłgo ntsaa áłah aleehdi bee lą́ azlį́į́ʼ Níłchʼitsʼósí 1–2góó yoołkáałgo. Níłchʼitsʼósí 3góó yoołkáałgo, díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí wóltaʼii 133 biih yidzoh, éí náás hoodeeshzhiizhgo Appendix bee wóójiʼ, éí bínáádeitʼą́. Oliver Cowdery éí díí Diyingo ííshją́ą́ ádaalyaago ndaháasdzoígíí dóó bee hazʼáanii Independence, Missourigóó, yidoojihgo áko naaltsoos bikʼidaʼashchį́įgo hahinidéehgo ádoolnííł éí áłtséédą́ą́ʼ bee bikʼihodiiniiʼ ńtʼę́ę́ʼ. Áádóó ałdóʼ béeso akǫ́ǫ́ yidoojih éí Missouridi Sodizin bee ndootʼááłgo biniyé aheesnil. Díí Diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí biyiʼ áníigo éí John Whitmer Oliver Cowdery ákǫ́ǫ́ yił dooʼash áádóó Whitmer éí akééʼ náháneʼígíí ahiih yidooniłgo néíyiilááh éí Sodizinjí akééʼ náháneʼii dóó yá naʼazo dooleełgo bee bikʼihodiiniiʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 70Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Hiram, Ohiodi, Níłchʼitsʼósí 12, 1831 yihahgo. Diyin Yá Yáłtiʼí binákééʼ náháneʼ áníigo Níłchʼitsʼósí 1 dóó ńléí 12 yoołkááłjįʼ ntsaago áłah aleeh biniyéhígíí hólǫ́ǫgo, dį́į́ʼdí ahínéíkai. Akéedi áłah azlį́įʼgo, ayóó átʼáo daʼílį́įgo diyingo ííshją́ą́ ádaalyaaígíí Book of Commandments dóó naaltsoos Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii biih dadoodzohgo baa ndaháastʼįįd. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí éí ntsaago áłah daʼazlį́į́ʼ bikééʼdóó kódaaníigo yee nídiijééʼ “nahasdzáán bikááʼgóó tsʼídá bee daʼatʼínígi átʼáo Sodizin daʼatahígíí bichʼįʼ ayóó átʼéego ílį́į doo.” Joseph Smith binákééʼ náháneʼ díigi átʼáo diyingo ííshją́ą́ ádaalyaaígíí yaa halneʼ “díí akéedi dayoołkáałdi Sodizin bitłʼááhdóó bee hadilyaaígíí, dóó nihokááʼ dineʼé bá yáʼátʼééh dooígíí, nihiYisdáʼiiníiłii bidiyingo hazʼą́ bi tʼáá aaníinii bibee aanídítį́hí éí nihokááʼ dineʼé kʼad bee baa náhojoosdliʼ.” Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 71Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith dóó Sidney Rigdon díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Hiram, Ohiodi, Níłchʼitsoh 1, 1831 yihahgo. Diyin Yá Yáłtiʼí Diyin Bizaad Bible yá ataʼ halneʼgo tʼah yinaalnish Sidney Rigdon éí bá naʼadzogo éí díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaajįʼ, ákweʼé hoolzhishgo tʼóó hóníshgháníjįʼ yinaalnishígíí niʼ kwíyiilaa áko díí kweʼé biyiʼ ádoohłííł biʼdooniidígíí ałtso áyiilaajįʼ índa. Ałkʼis nidlínígíí éí naʼnitin dooleeł áko Sodizin bikʼijįʼ doo yáʼáshǫ́ǫ́góó ntsáhákeesígíí tʼóóyóó niʼ kódoolnííł biniyé éí Ezra Booth, Sodizin yitsʼá níyáhígíí díkwíígooshį́į́ atseezį́ binaaltsoos yiyiʼjįʼ ánáʼiidlaaígíí biniinaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 72Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Níłchʼitsoh 4, 1831 yihahgo. Díkwííshį́į́ elders dóó sodizin daʼatahígíí áłah silį́į́ʼ áko binaanish yídahodoołʼááł dóó Sodizinjí naʼnitinígíí hózhǫ́ biʼoodląʼ dabidziilgo ádeidoolííł. Díí kweʼé bikááʼígíí éí tʼááłʼáʼí jínítínígo tááʼ diyingo ííshją́ą́ ádaalyaaígíí ahiih yiʼnilgo ályaa. 1 dóó ńléí 8jįʼ saad dashijaaʼígíí éí Newel K. Whitney bishop bee bikʼihodiiniiʼgo yaa halneʼ. Ako bikʼihodiiniiʼ dóó yiilzį́į́ʼ, éí bikééʼdóó 9 dóó ńléí 23jįʼ saad dashijaaʼígíí eiyílyá, éí éí bishop binaanishígíí łahdóó bénááhoosdzin. Áádóó bikʼijįʼ, 24 dóó ńléí 26jįʼ saad dashijaaʼ baa náánályá, éí Ziondi ahíʼiidooldahgo naʼdinóotį́į́ł bídéítʼiʼígíí bééhoozin. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 73Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith dóó Sidney Rigdon díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Hiram, Ohiodi, Yas Niłtʼees 10, 1832 yihahgo. Níłchʼitsoh bichʼįʼ hoolzhizhgo, Diyin Yá Yáłtiʼí dóó Sidney tʼáá áłah naʼnitin ńtʼę́ę́ʼ, áádóó díí ííłʼį́įgo ląʼída doo ákótʼéego Sodizin yikʼijįʼ hadahadziiʼyę́ę niʼ kóyiilaa (wóltaʼii 71gi alą́ąjįʼ saad dashijaaʼígíí yídííłtah). Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 74Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Wayne County hahoodzohgi, New Yorkdi, 1830 yihahgo. Tʼahdoo sodizin áltso hadilnééhyę́ędą́ą́ʼ ndi, haitʼáo tó bee alzį́į́h álʼínígíí baa naʼádíkid ńtʼę́ę́ʼ, éí binahjįʼ Diyin Yá Yáłtiʼí díí baa yáʼátiʼígíí baa naʼídídóokił niizį́į́ʼ. Joseph Smith binákééʼ náháneʼ biyiʼ kóní éí díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí éí 1 Corinthians 7:14 biyiʼ hazhóʼí yaa náhoolneʼ, éí Diyin bizaad awééʼ tó bee biʼdiilzį́hígíí tʼáá áko haʼníigo chooʼį́į́ ńtʼę́ę́ʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 75Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Amherst, Ohiodi, Yas Niłtʼees 25, 1832 yihahgo. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí naakigo ííshją́ą́ ályaaígíí ałhiihyiyíínil (áłtséhígíí 1 dóó ńléí 22jįʼ saad dashijaaʼígíí dóó 23 dóó ńléí 36jįʼ saad dashijaaʼígíí átʼé) tʼáá éí bijį́ ííshją́ą́ ályaa. Éí hoolzhishgi ntsaago áłah náʼádleehdi Joseph Smith High Priesthood Yilą́ąjįʼ Sizį́į doogo bá yádazhdiilniiʼ dóó yiilzį́į́ʼ. Łaʼ elders kʼad naanish baa dahideestʼánígíí yéego bídahwidiilʼááł danízin. Éí bikééʼdóó díí diyingo ííshją́ą́ ádaalyaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 76Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith dóó Sidney Rigdon díí bił ííshją́ą́ ályaa, Hiram, Ohiodi, Atsá Biyáázh 16, 1832 yihahgo. Joseph Smith binákééʼ náháneʼ biyiʼgi, díí ííshją́ą́ ályaaígíí bilą́ąjįʼ yisdzoh: “Amherst ntsaago áłah azlį́į́ʼdę́ę́ʼ nánísdzáago, Diyin Bizaad bá ataʼ hashneʼgo bínáádíshnish. Ałʼąą ádaatʼéego Diyingo ííshją́ą́ ádaalyaaígíí, tʼáá bééhózinínígo nihokááʼ dineʼé yisdáʼhidookah daʼálį́įgo bídadéétʼiʼę́ę Diyin Bizaad Bible biyiʼdóó nahjįʼ kódaalyaa lá, éí doodago łaʼ tʼahdoo ahiih dahidzóóhgóó yóóʼ adahineezdeeʼ. Diyin God bizaad biyiʼ tʼáá aaníinii chʼéédzíʼígíí bitsʼą́ą́dóó bééhózin, éí Diyin God dineʼé tʼááłáʼí nízínígo tʼah nahasdzáán yikááʼ dahináago ádaʼiilaaígíí bikʼehgo ‘Yáʼąąshdi,’ baa daʼdoolyééł Jesus Yikééʼ Naazíinii éí hoolʼáágóó kéédahatʼį́į doogo, éí doo tʼááłáʼígo tʼéiyá Diyingo bá nahazʼą́ą da. Éí ákótʼéego, … éí St. John biyiʼ Jesus Binahatʼá Bee Yisdáʼiildéehii bá ataʼ hwiilneʼgo, shí dóó Elder Rigdon éí díí ííshją́ą́ ályaago yiiltsą́.” Ákweʼé hoolzhishyę́ędą́ą́ʼ díí ííshją́ą́ ályaa, Diyin Yá Yáłtiʼí éí John 5:29 biyiʼ ataʼ haneʼ íílééhgo. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 77Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Hiram, Ohiodi, Wóózhchʼį́į́d 1832 ákweʼé nahalzhiishgo. Joseph Smith binákééʼ náháneʼ biyiʼgi kóní, “Revelation of St. John baa haneʼígíí sheiyílyá, éí Diyin God Bizaad nááná łaʼ saadjí áshłéhígíí bídéítʼiʼ.” Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 78Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Wóózhchʼį́į́d 1, 1832 yihahgo. Ákweʼé yoołkááłgo, Diyin Yá Yáłtiʼí dóó łaʼ naatʼáanii danilínígíí Sodizin bá hooghan naanish bídadéétʼiʼígíí biniyé áłah silį́į́ʼ. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí áłtsʼéedą́ą́ʼ éí Diyin Yá Yáłtiʼí, Sidney Rigdon, dóó Newel K. Whitney Missourigóó dohkah biʼdooniid dóó áadi Sodizin Bá Hooghan binaalyéhí bá hooghan dóó naaltsoos álʼį́įgo bá hooghan ndootʼááł éí “naadeełii bee bídahólníihii” ályaa, éí Zion hadilnééhígíí béeso yá ííłʼį́į doo dóó baadahojoobáʼígíí bee bikáʼanáʼáwoʼ doo. Díí naadeełii bee bídahólníihii, éí Sodizin Binaadeełii Bee Bídahólníihii bee wóójiʼ, éí Tʼą́ą́chil 1832 yihahgo hadilyaa dóó éí 1834 yihahgo doo ahínéikahgóó ályaa (woltaʼii 82gi yídííłtah). Díí ałtsʼákaidóó, Joseph Smith hooʼááłgo kódííniid, “naalyéhí bá hooghan baa dahojoobaʼígíí bíkáʼaʼayeedgo naʼanish” éí kʼad díigi átʼáo bee wójíi doo “naalyéhí bá hooghan dóó naaltsoos álʼį́įgo niitʼánígíí” éí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí biyiʼ baa hóóneʼ, áádóó saad “óʼoolʼįįł” éí saad “naanish bikʼi ádéestʼįʼígíí” bee wóójiʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 79Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Hiram, Ohiodi, Wóózhchʼį́į́d 12, 1832 yihahgo. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 80Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí Stephen Burnett yee yił hodoolnih biniyé, Hiram, Ohiodi, Wóózhchʼį́į́d 7, 1832 yihahgo. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 81Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Hiram, Ohiodi, Wóózhchʼį́į́d 15, 1832 yihahgo. Frederick G. Williams éí high priest dooleełgo dóó Hódahgo Priesthood Álą́ąjįʼ Naazínígíí akééʼ dah sidáhí nilį́į doogo bee bikʼihodiiniiʼ. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí éí Wóózhchʼį́į́d 1832 yihahgo éí ákééʼ nááháneʼ biyiʼ kóníigo náháásdzoh, éí Jesse Gause Joseph Smith yikééʼ dah sidáhí nilį́į doogo bee bikʼihodiiniiʼ áko Alą́ąjįʼ Naazíinii yitah silį́į́ʼ. Ákótʼée ndi, bikʼihodiiniiʼígíí doo hazhóʼí yikʼeh áhoolaaígíí biniinaa, éí naanish bee akʼihodiiniiʼígíí Frederick G. Williamsjígo baa deitʼą́. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí (Wóózhchʼį́į́d 1832 yiziłgo) Alą́ąjįʼ Sodizinjí Naatʼáanii danilínígíí hazhóʼí ílį́įgo bee hadiilyaa, éí hózhǫ́ akééʼ dah sidáhí atah bikʼihodidoonih nidzingo dóó akʼihodiiniiʼ ílį́į doogo baa hóoneʼ. Brother Gause tʼóó hónízahájįʼ ákáʼalwod ákondi Níłchʼitsoh 1832 yihahgo Sodizin Atah nilínéedóó nahjįʼ kóbiʼdiilyaa. Áko Brother Williams éí Wóózhchʼį́į́d 18, 1833 yihahgo éí naanishę́ę bee bikʼihodiiniiʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 82Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Independence, Jackson County hahoodzohgi, Missouridi, Tʼą́ą́chil 26, 1832 yihahgo. Sodizin bá hooghanjí bihigh priest dóó elders danilínígíí ahił ndahaʼáago. Áłah ílį́įgo ndahaʼáadi, Joseph Smith éí High Priesthood biʼAlą́ąjįʼ Naatʼaanii dooleełgo bá yadazhdiilniiʼ, éí naanish tʼáá íídą́ą́ bee bikʼihodiiniiʼ ńtʼę́ę́ʼ Yas Niłtʼees 25, 1832 yihahę́ędą́ą́ʼ (wóltaʼii 75gi alą́ąjįʼ saad dashijaaʼígíí yídííłtah) éí high priest, elder, dóó sodizin bá hooghan atah danilínígíí ntsaago áłah álį́įdi bee bikʼihodiiniiʼ. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí éí tʼáá bítséedi diyingo ił ííshją́ą́ alyaayę́ę biyiʼ haitʼáo ádoolníiłgo baa hóóneʼ (wóltaʼii 78gi) éí naanish bikʼi ádéestʼįʼígíí haididoolííł—éí Sodizin Binaadeełii Bee Bídahólníihii bee wóójiʼ (Joseph Smith yee nahazʼánígíí binahjįʼ, díí saad “óʼoolʼįįł” haʼnínée éí “naadeełii bee bídahólníihii” bee wóójiʼ)—Sodizin Bá Hooghan binaalyéhí bá hooghan dóó naaltsoos álʼį́įgo bá hooghan yikʼi déezʼį́į́ʼ dooleeł biniyé. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 83Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Independence, Missouridi, Tʼą́ą́chil 30, 1832 yihahgo. Diyin Yá Yáłtiʼí sodizin bá hooghan binaatʼáanii danilínígíí yił ndahaʼáago díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 84Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Biniʼantʼą́ą́tsoh 22 dóó 23, 1832 yihahgo. Biniʼantʼą́ą́tsoh yiziłgo, elders haʼaʼaahjigo adabiʼdoolʼaʼę́ę ninádahakááhgo ndaʼneeztą́ʼą́ą yaa dahalneʼ. Bił dahózhǫ́ǫgo áłah nilį́įgo díí bee bił hóóneʼ. Diyin Yá Yáłtiʼí díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí Diyin bibeʼadziilii yaa halneʼ dííniid. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 85Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Níłchʼitsʼósí 27, 1832 yihahgo. Díí kweʼé Diyin Yá Yáłtiʼí William W. Phelps naaltsoos yichʼįʼ áyiilaaígíí biyiʼdóó haadzoh, éí Independence, Missouridi kééhatʼį́. Éí Diyin Yikééʼ Naazíinii Zionjįʼ ndahazʼnánígií baa ndáʼádíkidígíí yaa náhálneʼ áko éí bee hazʼáanii tʼáadoo yikʼeh dahółʼį́įd da éí bikéyah dóó bindaadeełii tʼáadoo diyingo nideiyiizláa da éí biniinaa Sodizin Bá Hooghanjí bikʼehgo éʼélʼínígíí tʼáadoo bikʼehgo badaʼiisyáa da. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 86Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Níłchʼitsoh 6, 1832. Diyin Yá Yáłtiʼí Diyin God Bizaad nááná łaʼ saadjí ályaaígíí yiníłʼį́ dóó hashtʼeiléehgo díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 87Náasdi anaaʼ hodooleełgo, Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, éí Kirtland, Ohiodi doodaiiʼ bíighahgi, Níłchʼitsoh 25, 1832 yihahgo. Kweʼé hoolzhishgo United States dóó South Carolina ałchʼįʼ dadiikʼąąʼ háálá béeso nidahoołéeh dooleeł biʼdooniidgo doo bił yáʼádaatʼéeh da áko saad dóó anaaʼ hazlį́į́ʼ. Joseph Smith baa haneʼ biiʼ kóní “ałʼąą dineʼé dah deíkáhígíí bitahgóó tiʼhooʼníihgo baa dahodiistsʼą́ą́ʼ” éí Diyin Yá Yáłtiʼí “ákótʼéego yéego bił bééhoozin” “éí Sodizinjí Atah Danilínígíí índa béédahoozįįhgo dóó índa ahí dahiinéehgo doo ákóʼtʼéego anaaʼ yaa dahodiitsʼį́į́h da ńtʼę́ę́ʼ.” Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 88Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa Kirtland, Ohiodi, Níłchʼitsoh 27 dóó 28, 1832 yihahgo, dóó Yas Niłtʼees 3, 1833 yihahgo. Diyin Yá Yáłtiʼí díí “‘olive bitʼąą’ … éí Tsin Paradise wolyéhígíí bitsʼą́ą́dóó haaʼnizh, kʼé náhodoodleełgo Diyin Bóhólníihii kóníigo yaa haadzííʼ.” Díí diyingo ííshją́ą́ ályaii high priests ntsaaʼgo áłah aleehdi “tʼáá sáhí dóó hodiitsʼaʼgo Diyin Bóhólníihii Zion niitʼaah bídadéétʼiʼígíí nihił ííshją́ą́ íidoolíłígíí yíká sodadoolzin.” Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 89Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Atsá Biyáázh 27, 1833 yihahgo. Hastóí sodizin bá hooghan ániid niitʼą́ągo áłah daʼaleeh góneʼ nátʼoh yitʼaałí chodeiyoołʼínígíí biniinaa, Diyin Yá Yáłtiʼí díí yéego yaa ntsézkééz; díí biniinaa, Diyin Bóhólníihii neiyídééłkid. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí, éí Saad bee Hódzáanii, bee wóójiʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 90Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Wóózhchʼį́į́d 8, 1833 yihahgo. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí éí Tsʼídá Alą́ąjįʼ Bídahólníhígíí tʼahdii hadilnéehgo bídéítiʼígíí baa haneʼ (wóltaʼii 81gi alą́ąjįʼ saad dashijaaʼígíí yídííłtah); éí binahjįʼ, yił nidaalnishígíí Wóózhchʼį́į́d 18, 1833 yihahgo bikʼihodiiniiʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 91Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith binahjįʼ díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Wóózhchʼį́į́d 9, 1833 yihahgo. Ákweʼé hoolzhishgo Diyin Yá Yáłtiʼí Old Testament yá ataʼ halneʼgo néíyizóóh. Ałkʼidą́ą́ʼ nidaʼasdzohyę́ę Apocrypha wolyéii baa hoolzhiizhgo, Diyin Bóhólníihii neiyídéíłkidgo díí bił ííshją́ą́ ályaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 92Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Wóózhchʼį́į́d 15, 1833. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí eí Frederick G. Williams bá, éí tʼáá ániidígo Joseph Smith yíkáʼanálwoʼ doogo bikʼihodiiniiʼ, éí Sodizin Binaadeełii Bee Bídahólníihii haitʼáo naanish íidoolíłígíí bee bił hóóneʼ (wóltaʼii 78gi dóó 82gi alą́ąjįʼ saad dashijaaʼígíí yídííłtah). Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 93Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith binahjįʼ díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Tʼą́ą́tsoh 6, 1833 yihahgo. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 94Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Biniʼantʼą́ą́tsʼózí 2, 1833 yihahgo. Hyrum Smith, Reynolds Cahoon, dóó Jared Carter Sodizin Bá Hooghan ádaalneʼ yá dah naháaztą́ągo bikʼidahodiiniiʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 95Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Yaʼiishjááshchilí 1, 1833 yihahgo. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí éí kin biyiʼ sohodizin dóó naʼnitin biniyé ndootʼááł hodooʼniidyę́ę átʼé, éí Diyin Bóhólníihii bighan ntsaaígíí (woltaʼii 88:119–136gi yídííłtah). Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 96Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, kin dashijaaʼ bikʼehgo hadilyaaígíí éí doodago Zion bistake Kirtland, Ohiodi, Yaʼiishjááshchilí 4, 1833 yihahgo, éí Kirtlanddi Akééʼ Naazíinii náasdi yikʼehgo ádaʼałʼį́į doo biniyé. Biniyéhígíí éí high priests áłah silį́įgo, áádóó íiyisíí baa náhátʼínígíí éí kéyah nááná łaʼ baa náádahidootʼááłgo baa náhátʼį́, éí French farm wolyéego, éí Kirtland binaagóó Sodizin Bá Hooghan deiyiyéełyeedígíí yikʼi dadéezʼį́į́ ńtʼę́ę́ʼ. Áłah aleehdi háí dáʼákʼeh bee bóhólnííh dooleełgo chʼééh yaa yádááłtiʼ, Diyin Bóhólníihii éí díí tʼáá átʼé baa yáʼátiʼígíí bínabídídóolkił hoʼdooniid. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 97Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Biniʼantʼą́ą́tsʼózí 2, 1833 yihahgo. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí Akééʼ Naazíinii Zion, Jackson County, Missouridi yiiʼ tádidookahígíí yaa halneʼ, éí Diyin Yá Yáłtiʼí Diyin Bóhólníihii neiyídééłkidgo bił náhóóneʼígíí átʼé. Missouridi Sodizin Bá Hooghan yidahidiikaiígíí íídą́ą́ʼ łahda yéego atʼídabiʼdilʼį́į́ ńtʼę́ę́ʼ dóó, Yaʼiishjááshtsoh 23, 1833 yihahgo, Jackson County hahoodzohdóó chʼídoohnééł biʼdooniidgo saad bee ahaʼdeetʼaah doo ádeinízin da ndi bízhiʼ yikááʼ ádeiyiilaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 98Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Biniʼantʼą́ą́tsʼózí 6, 1833 yihahgo. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí Missouridi Akééʼ Naazíinii diné bikʼijįʼ daazlį́įʼgo biniinaa díí bíł chʼétʼą́. Missouridi Sodizin Bá Hooghan atʼah danilínígíí ląʼí ndahaznáago éí nááná łaʼ ákweʼé ndahaznánígíí doo bił yáʼádaatʼéeh da, éí ákweʼé ląʼí Akééʼ Naazíinii ndahaznánígíí biniinaa yikʼee dadeesyiz, wááshindoon dóó béeso binahjįʼ daʼiiná ádaatʼéhígíí, dóó bibee ádaʼoolʼįįł áádóó beʼoodląʼ ałʼąą ádaatʼéhígíí biniinaa díí bił chʼétʼą́. Yaʼiishjááshtsoh 1833 yihahgo, diné hadahoniłchaadii éí Sodizin Bá Hooghan binaadeełii deiyííłchxǫʼ, áádóó naakigo Sodizin atah nilínígíí jeeh łizhiní dóó tsʼídii bitaʼ yee deezhdléézh, áádóó Akééʼ Naazíinii Jackson County hahoodzohdóó chʼínóóhnééh deidííniid. Áko díí Missouridi achʼįʼnahwiiʼná ádahooníłígíí Diyin Yá Yáłtiʼí Kirtlanddi yidiiztsʼą́ą́ʼ (náhástʼéídi neeznádiin tsin sitą́ądi áhóótʼįįd ndi), díí yéego atíʼdahoodzaago nahashzhiizhígíí éí diyingo bił ííshją́ą́ ályaago tʼéiyá bił bééhózin doo. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 99Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí John Murdock yee yił hodoolnih biniyé, Biniʼantʼą́ą́tsʼózí 29, 1832 yihahgo, Hiram, Ohiodi. Nááhai dóó yíwohjįʼ, John Murdock éí Diyin binahatʼá bee yisdáʼiildéehii yee naʼnitin ńtʼę́ę́ʼ áádóó baʼáłchíní bimá—dóó bí bichʼooní, Julia Clapp wolyéego, Tʼą́ą́chil 1831 yihahgo bitsʼą́ą́ dah nídiidzá—áádóó baʼáłchíní éí Ohiodi nááná łaʼ hooghan hazʼą́ągi baa áháyą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 100Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith dóó Sidney Rigdon díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Perrysburg, New Yorkdi, Ghąąjįʼ 12, 1833 yihahgo. Díí ałkʼis, baʼáłchíní doo yił naaldeehgóó dikwíí da yiską́, tʼóó yó bąąh bíneʼ silį́į́ʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 101Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Níłchʼitsoh 16 dóó 17, 1833 yihahgo. Ákweʼé nahalzhiishgo Akééʼ Naazíinii Missouridi ahííkaiígíí tsʼídá yéego atídabiʼdilʼį́įgo tídahoozniiʼ. Diné daʼjoołahígíí éí akééʼ naazíinii Jackson County Hahoodzohgi dabighandę́ę́ʼ chʼídeineeskaad; áádóó łaʼ Akééʼ Naazínígíí Van Buren, Lafayette, dóó Ray County Hahoodzohdi chʼééh ndajínééh, ákótʼée ndi tʼahdii atídabiʼdilʼį́į́ ńtʼę́ę́ʼ. Akééʼ Naazíinii íiyisíí dah yikahígíí éí Clay County Hahoodzoh, Missouridi kéédahatʼį́į́ ńtʼę́ę́ʼ. Ląʼída Sodizin Ba Hooghan Daʼatahígíí ndadooltsxił haʼníigo bee hadaʼiisdzííʼ. Áádóó Jackson County Hahoodzohdi Akééʼ Naazíinii bighan góneʼ bee hadadítʼéhę́ę, dabiʼééʼ, dóó dabilį́į́ʼ, áádóó bindaadeełii; dóó ląʼída kʼideidííláhą́ą ałtso deiyííłchxǫʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 102Sodizin Bá Hooghan éí áłtsé alą́ąjįʼ ándahaʼáii hadilyaaígíí áłah silį́įʼgo díí binaʼiisdzoh átʼé, éí Kirtland, Ohiodi, Atsá Biyáázh 17, 1834 yihahgo. Oliver Cowdery dóó Orson Hyde elders nilį́įgo éí díí tʼáá áłtsé áłah azlį́įʼdi yaa náʼíízooígíí átʼé. Biiskání Diyin Yá Yáłtiʼí nídaháásdzohyę́ę yinééłʼį́į́ʼ, áádóó náábiiskání nídaháásdzohyę́ę hashtʼeʼnályaaígíí alą́ąjįʼ ándahaʼáii yadadiilniiʼgo yee lą́ daʼasłį́į́ʼ éí Sodizin Bá Hooghan “biʼalą́ąjįʼ ándahaʼáii yikʼehgo áłah nídaʼadleehígíí dóó yikʼehgo nidaalnishígíí” átʼé. 30 dóó ńléí 32jįʼ saad dashijaaʼígi, éí Hastʼóí Naakitsʼáadah Dah Nahaaztáníjí bídadéétʼiʼígíí, éí 1835 yihahgo Joseph Smith áníigo łaʼ saad bínáádeitʼą́ éí Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii naaltsoos bee nidootʼáałgo bá hashtʼeelyaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 103Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Atsá Biyáázh 24, 1834 yihahgo. Parley P. Pratt dóó Lyman Wight, Kirtland, Ohiodi níʼáázhgo díí diyingo ííshją́ą́ ályaa, éí Missouridę́ę́ʼ níʼáázh áko Diyin Yá Yáłtiʼí yił nahodooʼááł biniyé éí Diyin Yikééʼ Naazíinii haʼátʼíí bee bíkáʼadoowoł dóó haitʼáo Jackson County dabikéyahyę́ę baa nídadootʼááł. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 104Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, éí Kirtlanddi éí doodago tʼáá áhánígi, Ohio, Tʼą́ą́chil 23, 1834 yihahgo, díí Sodizin Binaadeełii Bee Bídahólníihii bídéétʼiʼ (wóltaʼii 78gi dóó 82gi alą́ąjįʼ saad dashijaaʼígíí yídííłtah). Biniyéí hólǫ́ǫgo Sodizin Binaadeełii Bee Bídahólníihii daʼatahígíí alą́ąjįʼ ándahaʼáii áłah daaleeh góneʼ, éí Sodizin Daʼatahígíí íiyisíí diné bee bíká adoowołígíí baa yádaʼíítiʼ. Éí tʼah ániidgo Tʼą́ą́chil 10góó yiziłgo díí naadeełii bee bídahólníihii doo ahínínáánéidookahgo bee lą́ azlį́į́ʼ ńtʼę́ę́ʼ. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí áníigo éí díí naadeełii bee bídahólníihii háádidoolnííł níigo baa haʼoodzííʼ; éí naadeełii bee bídahólníihii doogo bitaa dadooʼnih ní. Joseph Smith áníigo, “Sodizin Binaadeełii Bee Bídahólníihii” wolyéhígíí éí “Sodizin Binaadeełii Yikʼi Dadéezʼį́į́ʼii” wolyéego diyingo ííshją́ą́ ályaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 105Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Fishing River, Missouridi, Yaʼiishjááshchilí 22, 1834 yihahgo. Diyin Yá Yáłtiʼí binahatʼá binahjįʼ, éí Ohio dóó nááná łah nidahazʼą́ą́dę́ę́ʼ akééʼ naazíinii Missourigóó biniyéí hólǫ́ǫgo tʼáá niʼ ałkééʼ yíkai éí Zionʼs Camp bee bíʼdóójiʼ. Éí Missouridóó Akééʼ Naazíinii chʼídabidiʼneeskaadyę́ę Jackson County Hahoodzoh dabikéyahjįʼ yił yíkai. Missouridi kéédahatʼíinii éí Akééʼ Naazíinii atídeiłʼį́į ńtʼę́ę́ʼ áko Zionʼs Camp nihikʼiidoojah danízingo yéédaasdzííd éí biniinaa Ákééʼ Naazíinii Clay County Hahoodzoh, Missouridi dabighanée yikʼiijééʼ. Éí Missouri binaatʼáanii Akééʼ Naazíinii bíkáʼadeeshwoł níigo yee ádee haadzííʼ yę́ę nátʼą́ą́ʼ kónéíyiidlaa, Joseph Smith éí díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 106Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Níłchʼitsʼósí 25, 1834 yihahgo. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí éí Warren A. Cowdery, Oliver Cowdery bínaaí bichʼįʼ ályaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 107Diyin bibeʼadziilii diyingo ííshją́ą́ ályaa, éí Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith bee bił hóóneʼ, Kirtland, Ohiodi, Tʼą́ą́chil 1835gi nahalzhiishgo. Azhą́ 1835yę́ędą́ą́ʼ náháasdzoh ndi, akééʼ náháneʼ biyiʼ áníigo éí 60 dóó ńléí 100jįʼ saad dashijaaʼígíí éí Joseph Smith Níłchʼitsʼósí 11, 1831 yihahgo díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaaígíí yił ahiihyiyízoh. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí éí Hastóí Naakitsʼáadah Bikʼi Dahodiiniiʼígíí Atsá Biyáázh dóó Wóózhchʼį́į́d 1835 yihahgo bił ahiihyidzoh. Diyin Yá Yáłtiʼí éí áłtsé dah yikahígíí binaanishgóó tʼahdoo dahdiikááyę́ędą́ą́ʼ, éí Tʼą́ą́tsoh 3, 1835 yihahgo díí ákweʼé álah nilį́įgo yił chʼííníʼą́. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 108Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Kirtland, Ohiodi, Níłchʼitsoh 26, 1835 yihahgo. Díí saad dashijaaʼígíí Lyman Sherman yókeedgo íishją́ą́ ályaa, éí tʼáá ániidgo tsostsʼidiin dah yikahjigo yiilzį́į́ʼ dóó Diyin Yá Yáłtiʼí yaa níyá dóó binaanish íidoolíłígíí shił bééhódoozįįł níigo yiyííkeed. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 109Wóózhchʼį́į́d 27, 1836 yihahgo, Kirtland, Ohiodi, Diyin bighangi daʼiidlishgo díí sodizin áadi ályaa. Diyin Yá Yáłtiʼí néíyíízoohígíí áníigo, díí sodizin diyingo ííshją́ą́ álnéehgo beiyílyá. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 110Tʼą́ą́chil 3, 1836góó yihahgo, Diyin Yá Yáłtiʼíʼ Joseph Smith dóó Oliver Cowdery Kirtlanddi, Ohiogi Diyin Bighan siʼą́ągi díí Diyingo bił ííshją́ą́ ályaa. Damóogo sodizin bá hooghangi áłah ílį́įgo áhóótʼįįd. Joseph Smith binákééʼ náhaneʼ biyiʼ ání: “Hííłchʼįʼgo, nááná łaʼ Táltʼéego Alą́ąjįʼ Naazíinii bił Diyin Bóhólníinii bibááh dóó tó Sodizin Daʼatahígíí atah bitaaséką́, éí Hastóí Naakitsʼáadah yitsʼą́ą́dóó bee bikʼidahodiiniiʼ, éí díí jį́ bikááʼ sonídahodizįįhgo yikáá ádaʼiilaaígíí yikʼi bídahólníihgo bá adahaaztʼiʼgo ádaʼiilaa. Díí bikééʼdóó shikʼisoo yá ádayiilaa, shí dahojilneʼ bá hazʼą́ąjįʼ níyá, daaʼdiníbaal nahjįʼ kólyaa, áadi Oliver Cowdery bił, yaaʼíísdzaa, hodílzingo dóó tʼáadoo íítsʼaʼí sodiilzin. Sodizin íilyaa dóó yiidzįʼgo, díí nihił ííshją́ą́ ąą ályaa.” Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 111Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Salem, Massachusettsdi, Biniʼantʼą́ą́tsʼózí 6, 1836 yihahgo. Ákweʼé nahalzhiishgo Sodizin yilą́ąjįʼ naazínígíí ndaʼnitingo bindaanishígíí biniinaa tʼáá íiyisíí béeso bąąh hadaazʼá. Salemdi béeso ląʼí sinil haʼníi´go Diyin Yá Yáłtiʼí, Sidney Rigdon, Hyrum Smith, dóó Oliver Cowdery, yaa ndeidínóotaał biniyé Kirtland, Ohiogóó, dah diikai, ákǫ́ǫ́ yikahgo naʼnitin bee yisdáʼiildéehii ałdóʼ yee nidaʼneeztą́ą́ʼ. Díí ałkʼisoo danilíinii Sodizin binaʼanish bídéétʼiʼígíí ádeiyiilaa dóó nidaʼneeztą́ą́ʼ. Áko áadi béeso adinígíí biniinaa, Kirtlandgóó nákai. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí biyiʼ tʼáá ííshjání ádahoodzaaígíí baa haneʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 112Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa éí Thomas B. Marsh yee yił hodoolnih biniyé, éí Kirtland, Ohiodi, Yaʼiishjáástsoh 23, 1837, díí éí Diyin God biDibé Yázhí Hastóí Naakitsʼáadah Bikʼihodiiniiʼígíí bídadéétʼiʼ. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíi éí Elder Heber C. Kimball dóó Orson Hyde tsʼídá áłtsé Englanddi diyingo nahatʼá bee yisdáʼiildéehii yee naʼneeztą́ʼą́ądą́ą́ʼ díí bee haʼoodzííʼ. Thomas B. Marsh éí íídą́ą́ʼ Hastóí Naakitsʼáadah Bikʼi Dahodiiniiʼígíí Yilą́ąjįʼ Dah Sidáá ńtʼę́ę́ʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 113Isaiah náʼíízohę́ę baa naʼádíkidgo baa náháneʼ, éí Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith yee nihił hoolneʼ, éí Far West, Missouridi éí doodago tʼáá áhánígi, Wóózhchʼį́į́d 1838 yihahgo. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 114Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Far West, Missouridi, Tʼą́ą́chil 11, 1838 yihahgo. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 115Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Far West, Missouridi, Tʼą́ą́chil 26, 1838 yihahgo, díí Diyin Bóhólníihii bighan ntsaago ndootʼáłígíí éí Diyin God yínízinígíí bikʼehgo bił ííshją́ą́ ádoolnííł éí yikʼehgo ndeidooʼááł. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí éí Sodizinjí daʼatahígíí dóó áájí bídahólníhígíí bee bił hodoonih. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 116Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Wightʼs Ferry tʼáá áhánígi, Spring Hill, Daviess County, Missouri hoolyéedi, Tʼą́ą́tsoh 19, 1838 yihahgo. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 117Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Far West, Missouridi, Yaʼiishjáástsoh 8, 1838 yihahgo, éí William Marks, dóó Newel K. Whitney, dóó Oliver Granger naanish tʼah kodą́ą́ʼ ádeidoolíłígíí bá. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 118Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Far West, Missouridi, Yaʼiishjáástsoh 8, 1838 yihahgo, éí sohodizin biyiʼ, “O Bóhólníihii, nínízinígíí nihichʼįʼ ííshją́ą́ ánílééh, éí díí Hastóí Naakitsʼáadah bídéétʼíʼígíí,” bee bił hóoneʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 119Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Far West, Missouridi, Yaʼiishjáástsoh 8, 1838 yihahgo, díí sodizin biyiʼ naʼádéíkidgo baa náháneʼígíí: “O Diyin Bóhólníihii! Nándaalʼaʼí bił ííshją́ą́ ánílééh nidineʼé éí díkwíí binaadeełii Diyin yichʼįʼ nideiyiilée doo.” Diyin bibéeso nahalyéhígíí bibee hazʼáanii, dííshjį́įdi bééhózinígíí, díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí éí Sodizin daʼatahígíí tʼahdoo bił ííshją́ą́ álnéeh da ńtʼę́ę́ʼ kʼad índa. Diyin bibéeso nahalyé wolyéhígíí éí sodizin biyiʼ baa naʼádéíkidígíí dóó áłtséédą́ą́ʼ ííshją́ą́ ádaalyaa yę́ę (64:23; 85:3; 97:11) éí neeznáá níjaaʼgo tʼááłáʼígo bitsʼájíniłgo doo tʼáá éí tʼéiyá ááhaʼníi da, ákondi tʼáá átʼé há bíighahígíí bikʼehgo nááʼiiniih, éí doodago Sodizin Bá Hooghanjí, béeso łaʼ bá ajiiníiłgo. Diyin Bóhólníihii éí áłtséédą́ą́ʼ tʼáá átʼé bee anáʼázhdeitʼaah bibee hazʼáanii dóó diyingo naadeełii bikʼiʼádéestʼį́į́ʼ, éí sodizin daʼatahígíí (éí íiyisíí alą́ąjįʼ elders danilínígíí) éí hoolʼáágóó yee ahadaʼdeestʼą́. Háálá díí bee ahadaʼdeestʼáanii ląʼída tʼáadoo yikʼeh dahółʼįįdígií biniinaa, Diyin Bóhólníihii tʼóó hónízáhíjįʼ nahjįʼ kóyiilaa áádóó bitsáskʼeh góneʼ Diyin bibéeso ndeiyiiléí bibee hazʼáanii Sodizin daʼatahígíí tʼáá ałtso yichʼįʼ kóyiilaa. Diyin Yá Yáłtiʼí Diyin Bóhólníhii neiyídééłkid haanéílą́ą́ʼ binaadeełii diyingo naʼanish biniyéhígíí Yinízin doo. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí biyiʼ bee bił hóóneʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 120Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Far West, Missouridi, Yaʼiishjáástsoh 8, 1838 yihahgo, éí naadeełii diyin bichʼįʼ ndoolyéłígíí haitʼáo choidooʼįįłígíí éí áłtséédą́ą́ʼ diyingo ííshją́ą́ ályaayę́ę biyiʼ baa hóóneʼ, wóltaʼii 119 biyiʼgi. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 121Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph díí sodizin dóó diyingo ííshją́ą́ ádaalyaaígíí awáalyah Liberty wolyéédóóʼ Sodizin Daʼatahígíí yichʼįʼ íʼiilaa, Missouridi, Wóózhchʼį́į́d 20, 1839 yihahgo. Diyin Yá Yáłtiʼí dóó yił nidaalnishígíí awáalyahdi nahááztą́ągo díwíí shį́į́ nídeezid. Awáalyah yá dah naháaztánígíí dóó ándahwiiʼaahii yichʼįʼ nídaʼookąąh dóó biniyé yah abiʼdooʼnilígíí nánélʼį́ éí bee bikáʼadoowołgo chʼééh dajííkeed. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 122Diyin Bóhólníihii bizaad díí Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith yee yichʼįʼ haadzííʼ, éí Liberty, Missouridi awáalyah góneʼ sidáago. Díí kweʼé baa haneʼígíí éí Sodizn Bá Hooghan Wóózhchʼį́į́d 20, 1839 yihahgo naaltsoos bichʼįʼ ályaaígíí bitsʼą́ą́dóó haadzoh (wóltaʼii 121gi alą́ąjįʼ saad dashijaaʼígíí yídííłtah). Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 123Díí kweʼé éí Akééʼ Naazíinii haitʼáo bichʼįʼ ndahwiiłnáanii yił nidaalnish doogo ályaa, éí Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith Liberty, Missouridi awáalyah góneʼ sidáago yaa náʼíízoh. Díí kweʼé baa haneʼígíí éí Sodizn Bá Hooghan Wóózhchʼį́į́d 20, 1839 yihahgo naaltsoos bichʼįʼ ályaaígíí biyiʼdóó haadzoh (wóltaʼii 121gi alą́ąjįʼ saad dashijaaʼígíí yídííłtah). Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 124Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Nauvoo, Illinoisdi, Yas Niłtʼees 19, 1841 yihahgo. Háálá kin dah shijaaʼdi bee hazʼáanii bee bídahólníhígíí éí Jesus Yikééʼ Naazíinii hózhǫ́ atídeiłʼį́įgo hodeeshzhiizh dóó beehazʼáanii doo ákótʼéégóó yee atídaháłʼį́įgo biniinaa, Missouridóó tsxį́įłgo dahdadoohnééh dabiʼdooniid. Lilburn W. Boggs, Missouri hahoodzohjí alą́ąjįʼ dah sidáhígíí, éí ádabidiʼdooldįįłgo naaltsoos hakʼijįʼ haidiilaa, Ghąąjįʼ 27, 1838 yihahgo, doo biʼąą hahaaztʼiʼgóó há hoołʼaʼ. 1841 yihahgo, díí diyingo hoł ííshją́ą́ ályaa, éí ákweʼé Commerce, Illinois hoolyée ńtʼę́ę́, Nauvoo kin dah shijaaʼgi, éí Jesus Yikééʼ Naazíinii hadeidiilaa, áádóó éí Sodizin Bá Hooghan ákweʼé íiyisíí bił hazʼą́ągo ályaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 125Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Nauvoo, Illinoisdi, Wóózhchʼį́į́d 1841 yihahgo, éí Akééʼ Naazíinii Iowa hahoodzohgi bił ndahazʼánígíí bá. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 126Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, éí Brigham Young bighan góneʼ, Nauvoo, Illinoisdi, Yaʼiishjáástsoh 9, 1841 yihahgo. Ákweʼé nahalzhiishgo Brigham Young éí íídą́ą́ʼ Hastóí Naakitsʼáadah Bikʼi Dahodiiniiʼígíí Yilą́ąjįʼ Dah Sidáá ńtʼę́ę́ʼ. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 127Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith éí Jesus Christ Díí jį́į́góó Yá Naazínígíí Nauvoo, Illinoisdiígíí díí naaltsoos yichʼįʼ áyiilaa, éí kwáʼásiní ańdahaaskaiígíí bá tó bee danihiʼdiilzį́į́h haitʼáó álʼínígíí yaa halneʼ, éí Nauvoodi, Biniʼantʼą́ą́tsoh 1 yoołkáałgo, 1842 yihahę́ędą́ą́ʼ ályaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 128Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith éí Jesus Christ Bisodizin Bá Hooghan Díí jį́į́góó Yá Naazínígíí díí naaltsoos yichʼįʼ áyiilaa, éí dahnídahidiikaiígíí bá tó bee alzį́į́h ánálʼįįhígíí hazhóʼó yaa nááhálneʼ, Nauvoo, Illinoisdi, Biniʼantʼą́ą́tsoh 6, 1842 nahalzhiishgo bikááʼ ályaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 129Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí yee naʼneeztą́ą́ʼ, Nauvoo, Illinoisdi, Atsá Biyáázh 9, 1843 yihahgo, táaʼgo agháadi bee ąą ńdítį́hí haitʼáo Diyin yá nidaalʼaʼí dóó iiʼsizį́į diyinkʼehgo akáʼanádaalwoʼígíí bééhózin doogo yił ííshją́ą́ áyiilaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 130Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí yee naʼneeztą́ą́ʼ, Ramus, Illinoisdi, Tʼą́ą́chil 2, 1843 yihahgo. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 131Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí yee naʼneeztą́ą́ʼ, Ramus, Illinoisdi bił ííshją́ą́ ályaa, Tʼą́ą́tsoh 16 dóó 17, 1843 yihahgo. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 132Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Nauvoo, Illinoisdi, Yaʼiishjáástsoh 12, 1843 yihahgo díí náháasdzoh, éí ániid dóó hoolʼáágóó diyingo bee ahaʼdeetʼaah bídéétʼiʼ, áádóó hoolʼáágóó iigeh bee ahaʼdeetʼaah dóó bitłʼááh naazléí bee díkwíigo da asdzání daageh éí ałdóʼ biłgo. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí éí 1843 yę́ędą́ą́ʼ naháasdzo, ákondi bééhózingo díí bitłʼááh naazléí díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí biyiʼ Diyin Yá Yáłtiʼí 1831 yę́ędą́ą́ʼ bił bééhózin ńtʼę́ę́ʼ. Ílį́įgo Bee Hadaʼiisdzíʼígíí 1ígíí yídííłtah. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 133Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa, Hiram, Ohiodi, Níłchʼitsʼósí 3, 1831 yihahgo. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí saad alą́ąjįʼ bee ąą álnééhígíí átʼé, Joseph Smith binákééʼ náháneʼ biyiʼ ání, “Ákweʼé nahalzhiishgo Elders danilínígíí éí hailéetʼáó nahasdzáán yikááʼ kéédahatʼíinii Diyin binahatʼá bee yisdáʼiildéehii bee ndadíníitʼįįł, áádóó áłah aleehgo bídadéétʼiʼígíí ałdóʼ ląʼígo baa nihił béédahodoozįįł danízin; áádóó tʼáá aaníinii bibee adinídíín biyiʼ deinííkááh doogo, áádóó yáʼąąshdę́ę́ʼ nanihidiʼdínóotįįł, éí Níłchʼitsʼósí 3góó yoołkáałgo, 1831 yihahgo, Diyin Bóhólníihii bínabídéíłkid, dóó díí ílį́įgo shił ííshją́ą́ áyiilaa.” Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí éí naaltsoos Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii áłtsé biyiʼ yísdzoh ńtʼę́ę́ʼ éí akéedi yisdzogo ályaa ńtʼę́ę́ʼ áádóó éí bikééʼdóó woltaʼii nóomba łaʼ bá ályaa. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 134Wáashindoon dóó bee hazʼáanii tʼáá átʼé woodlánígíí chʼétʼą́, éí Kirtland, Ohiodi, Biniʼantʼą́ą́tsʼózí 17, 1835 yihahgo ntsaago Sodizin Bá Hooghan áłah aleehdi bá yadazhdiilniiʼgo bee lą́ daʼazlį́į́ʼ. Ląʼí Akééʼ Naazíinii áłah silį́į́ʼ éí Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii áłtsé naasdzo biiʼ siléii baa náhástʼįįd. ÍÍdą́ą́ʼ, díí chʼétʼánígíí saad áłtsé dashijaaʼ ályaaígíí éí: “Áko nahasdzáán biwáashindoon dóó bee nahazʼáanii niheʼoodląʼ bídadéétʼiʼígíí doo haitʼáo da doo ákótʼéégóó baa hodoonih dóó doo tʼáá ádzaagi átʼéego bikʼeʼdidootį́į́ł da, hazhóʼó baa ntsáʼázkéezgo chʼétʼą́, díí naaltsoos ałchʼįʼ ánályaadi, baa ntsídasiikézígíí tʼáá ákótʼé.” Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 135Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith dóó bínaaí, Á Sodilzinii nilíinii Hyrum Smith bidiisʼxį́įgo baa hóóneʼ, éí Carthage, Illinoisdi, Yáʼiishjááshchilí 27, 1844 yihahgo. Díí naaltsoos éí Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii éí 1844 naaltsoos haaltsʼidígíí bikéeʼdi yisdzoh, jó éí kʼadę́ę naaltsoos bikʼiniiʼnííłgo Joseph dóó Hyrum Smith biʼdiisxį́. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 136Diyin Bóhólníihii bizaad dóó yinízinígíí, Diyin Yá Yáłtiʼí President Brigham Young Winter Quartersdi díí bił ííshją́ą́ ályaa, Israel dah yinééłii, Omaha Nationdi, Missouri Tooh Nílį́ eʼeʼaahjigo, Council Bluffs, Iowa tʼáá áhání bíighahgi. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 137Diyin Yá Yáłtiʼí Joseph Smith díí bił ííshją́ą́ ályaa, Diyin bighan ntsaaígíí biyiʼ Kirtland, Ohiodi, Yas Niłtʼees 21, 1836 yihahgo. Diyin bibee óʼoolʼįįł aa dahidoolyééł biniyé ahíʼiildeeʼ éí Diyin bighan ntsaaígíí yiidlish bichʼįʼ hashtʼeʼ ádínéehgo. Diyingo Naʼnitin dóó Bee Ahadaʼdeestʼáanii 138Joseph F. Smith díí diyingo bił ííshją́ą́ ályaa Salt Lake City, Utahdi, Ghąąjįʼ 3, 1918 yihahgo. Éí hastą́ą́ʼ nínádiziʼgo Sodizin Bá Hooghan ntsaago áłah náʼádleeh 89diígíí, Ghąąjįʼ 4, 1918 yihahgo díí saad yee ąą áyiilaa, Alą́ąjįʼ Sizíinii Smith díkwíidi shį́į́ diyingo shił náhóóneʼgo nídadeizid ní. Łaʼ éí, Yisdáʼiiníiłii dahnídahidiikaiígíí biiʼ naazíinii yaa níyáago bił chʼétʼą́ éí tséʼáán góneʼ Bitsʼíís niitʼiʼyę́ędi ákóhoodzaa, éí Alą́ąjįʼ Sizíinii Smith adą́ą́dą́ą́ʼ bee bił hóóneʼgo. Éí éiyá ntsaago áłah azlį́ʼígíí ałchʼįʼ ánályaago náháasdzoh. Ghąąjįʼ 31, 1918 yihahgo, éí Tsʼídá Alą́ąjįʼ Bídahólníhígíí bikáʼanáhinilchéhígíí, dóó Hastʼóí Naakitsʼáadah Alą́ąjįʼ Á Ndahaʼáii, dóó Á Sodilziní bichʼįʼ ályaa, áádóó tʼáá átʼé yee nídiijééʼgo yee lą́ daʼasłį́į́ʼ. Ílį́įgo Bee HadaʼiisdzíʼígííÍlį́įgo Bee Hadaʼiisdzíʼígíí Biyiʼ Siláhígíí Ílį́įgo Bee Hadaʼiisdzíʼígíí 1Diyin God Bizaad Bible dóó Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí biyiʼ nanihidiʼnitin éí Diyin God tʼááłáʼí hachʼooní ájósingo tʼéiyá yee hasʼą́ éí náána łahgo átʼáo yee haadzíiʼgo índa (2 Samuel 12:7–8 dóó Jacob 2:27, dóó 30gi yídííłtah). Joseph Smith diyingo ííshją́ą́ bił ályaa bikééʼdóó, 1840yę́ędą́ą́ʼ Sodizin atah danilínígíí díkwíigo da asdzání daageh bá hólǫ́ǫgo ályaa (wóltaʼii 132gi yídííłtah). 1860 dóó ńléí 1880 yihah biyiʼ, Wáashindoon bikéyah ałhidadiidzooígíí díí oodląʼ binahjįʼ éʼélʼínígíí doo álʼį́į da doo biniyé bee hazʼáanii yikʼijįʼ yee lą́ daʼasłį́į́ʼ. Díí bee ndahazʼáanii éí Wáashindoon Bikéyah Ałhidadiidzooígíí Hodahgi Biʼaadahwiinítʼį́ yee lą́ daʼasłį́į́ʼ. Diyin bił ííshją́ą́ ályaa bikééʼdóó, Sodizin Bá Hooghan Yilą́ąjįʼ Sizíinii Wilford Woodruff díí Manifesto naaltsoosígíí haidiilaa bikʼeh hodoolʼįįłgo, éí Ghąąjįʼ 6 yoołkááł, 1890 yihahgo bikʼeh hółʼį́į doogo dóó tʼáá bee ádá nihozhdiníʼánígíí éí Sodizin Bá Hooghanjí dah yikahígíí yee lą́ daʼasłį́į́ʼ. Díí binahjįʼ Sodizin biyiʼ díkwíigo da asdzání daagehę́ę ninítʼiʼ silį́į́ʼ. Ílį́įgo Bee Hadaʼiisdzíʼígíí 2Naaltsoos Mormon Wolyéhígíí biyiʼ “Diyin God díí tʼáá ałtsoní tʼáá aheełtʼéego yaa ntsékees,” níigo biyiʼdóó naʼnitin “bitsįʼ łizhin dóó bitsįʼ łigai, dabiʼdótąʼ dóó tʼáá bíneʼ naakaii, hastóí dóó sáanii” (2 Nephi 26:33). Nákééʼ náháneʼdę́ę́ʼ Sodizin Bá Hooghan, bílaʼ ashdlaʼii bitsįʼ ałʼąą ádaatʼéii dóó beʼiinaʼ ałʼąą ádaatʼéii ląʼída ałʼąą dah daʼíldéehgo tó bee dabiʼdiilzį́į́ʼ dóó yéego ádaatʼį́įgo sodizin bá hooghan deiyoodlą́. Joseph Smith hinánéedą́ą́ʼ, tʼáá díkwíhígo hastóí bitsįʼ daalzhin sodizin daʼatahgo Diyin Bibeʼadziilii óʼoolʼįįł baa dahalyée ńtʼę́ę́ʼ. Tʼáá ániid sodizin bá hooghan bił hoolzhishyę́ędą́ą́ʼ, Sodizin Bá Hooghan binaatʼáanii zhinii hastʼóí African danilínígíí Diyin Bibeʼadziilii doo baa dahalyée da silį́į́ʼ. Sodizin Bá Hooghan binaaltsoos díí éʼélʼínígíí háádę́ę́ʼ bee hahoolzhiizhígíí doo hazhóʼó yaa dahalneʼ da. Sodizin Bá Hooghan yilą́ąjįʼ naazínígíí Diyin God bitsʼą́ą́dę́ę́ʼ diyingo ííshją́ą́ ádoolníłígíí łaʼ nidzin daaníigo deiyoodlą́, áko łahgo átʼáo álʼį́į dooígíí biniinaa sodizin éí yadaʼoozlííʼ. Diyingo ííshją́ą́ ályaa Sodizin Bá Hooghan Yilą́ąjįʼ Sizíinii Spencer W. Kimball beiílyá dóó łahjįʼ Sodizin Bá Hooghan yilą́ąjįʼ naazíinii Salt Lake Diyin Bighan Ntsaaígíí Yaʼiishjááshchilí 1góó yoołkááłgo, 1978 yihahgo bił hóóneʼ dóó yee lą́ daʼasłį́į́ʼ. Díí diyingo ííshją́ą́ ályaaígíí tʼáá ałtso Diyin bibeʼadziilii bee hazʼáanii bídadéétʼiʼyę́ę nahjįʼ kódaalyaa dóó biyiʼ ání tʼáá ałtso áłʼąąh dineʼé hastóí danilínígíí díí Diyin bibeʼadziilii bąąh ndahalyée doo.