“1 Mga Taga-Corinto 1–7,” Mga Tabang sa Kasulatan: Bag-ong Tugon (2024)
Mga Tabang sa Kasulatan
1 Mga Taga-Corinto 1–7
Si Apostol Pablo nagtinguha sa paglig-on sa bag-ong mga kinabig didto sa Corinto. Nanlimbasog sila sa pagbiya sa nangagi nga mga gituohan ug mga buhat. Mipasidaan si Pablo batok sa mga pagkabahin-bahin sulod sa mga kongregasyon sa Simbahan. Siya mihatag og gibug-aton sa panginahanglan alang sa panaghiusa. Mipasidaan si Pablo batok sa sekswal nga imoralidad. Siya mitudlo nga ang lawas usa ka templo alang sa Balaang Espiritu. Iyang gipunting ang ilang pagtagad diha sa Pag-ula ni Jesukristo ug sa Iyang gisaad nga pagbalik. Gitubag usab niya ang piho nga mga pangutana kabahin sa kaminyoon.
Mga Kapanguhaan
Pahinumdom: Ang pagkutlo sa usa ka tinubdan nga wala gimantala sa Ang Simbahan ni Jesukristo sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw wala magpasabot nga kini o ang tagsulat niini gi-endorso sa Simbahan o nagrepresentar sa opisyal nga posisyon sa Simbahan.
Background ug Konteksto
Para kang kinsa gisulat ang 1 Mga Taga-Corinto ug ngano?
Kini nga sulat gisulat ni Apostol Pablo ngadto sa mga Santos nga nagpuyo sa Corinto, ang ulohang siyudad sa Romanong probinsya sa Acaya. Ang Corinto usa ka adunahan nga sentro sa patigayon ug nakadani sa mga katawhan gikan sa tibuok gingharian sa Roma.
Si Pablo migahin og daghang mga bulan sa Corinto atol sa iyang ikaduhang misyonaryo nga panaw, pipila ka tuig sa wala pa nagsulat niining sulat. Miorganisar siya og usa ka branch sa simbahan didto sa mga AD 50–51. Pipila ka higayon human siya mibiya, nasayran ni Pablo nga mitungha ang mga problema sa branch sa Corinto. Ang orihinal nga mensahe nga nadawat ni Pablo, lakip sa tubag ni Pablo. Nadunggan pag-usab ni Pablo ang mga hagit didto sa Corinto samtang siya nagsangyaw didto sa Efeso. Nagsulat siya og laing sulat—usa niana mamahimong mailhan isip ang 1 Mga Taga-Corinto—sa mga panahon tali sa AD 55 ug 57.
Ang bag-ong mga kinabig sa Corinto nag-atubang og daghang hagit. Giatubang nila ang usa ka katilingban nga puno sa sekular nga mga pilosopiya, naghitak ang pagka-imoral, ug pagkadaotan.
Sa 1 Mga Taga-Corinto, giawhag ni Pablo ang mga nanglimbasog nga mga kinabig sa dili pagbalik ngadto sa karaang mga gituohan ug mga buhat. Ang mosunod mao ang pipila sa dagkong mga hilisgotan nga gitubag ni Pablo niining sulat:
Samtang ang mga sinulat ni Pablo ngadto sa mga Taga-Roma ug sa mga Taga-Galacia klarong nagtudlo nga ang kaluwasan dili maangkon pinaagi sa pagsunod sa balaod, si Pablo mipadayon pa diha sa 1 Mga Taga-Corinto. Ngadto sa mga taga-Corinto, iyang gihatagan og importansiya ang “pagtuman sa mga sugo sa Dios” ug ang balaod ni Kristo.
1 Mga Taga-Corinto 1:10–17
Nganong nagkabahinbahin man ang mga Santos didto sa Corinto?
Sa panahon ni Pablo, ang Corinto nakasinati og ekonomikanhong kauswagan. Kini misangpot ngadto sa sosyal ug ekonomikanhong pagkabahinbahin. Ang Griyegong pilosopiya ug kultura migamot sa siyudad. Ang impluwensiya sa Griyegong kultura lagmit nagpasiugda usab ug diwa sa kompetisyon ug naningkamot aron mopatigbabaw. Kini nga impluwensiya sa kultura lagmit nakatampo sa garbo ug pagkabahinbahin nga gihisgotan ni Pablo diha sa iyang sulat.
Si Pablo nakadawat og taho sa mga problema diha sa Simbahan sa Corinto. Ang balita naggikan sa usa ka kongregasyon nga nagtigom sa balay ni Cloe. Si Cloe usa ka prominenteng babaye taliwala sa mga Santos nga taga-Corinto. Si Pablo nasayod nga ang mga miyembro sa Simbahan nabahin ngadto sa gagmayng mga grupo. Ang pipila niining mga pagkabahinbahin nahitabo tungod sa ekonomikanhong mga panaglahi. Nahitabo usab ang pagkabahinbahin tungod sa pagdapigay ngadto lainlaing mga lider sa Simbahan. Ang pipila ka miyembro nanghambog kon kinsay nagbunyag kanila. Gisultihan sila ni Pablo nga ang mga miyembro kinahanglan nga mahiusa nga si Kristo mao ang ilang pangulo.
1 Mga Taga-Corinto 1:17–31; 2:1–13
Unsa ang gipasabot sa “kaalam sa niining kalibotan”?
Makita nga diha sa Corinto, ang edukadong mga kinabig naimpluwensiyahan sa mga ideya sa Griyegong pilosopiya. Kini nga mga ideya nahimong kabahin sa gitawag ni Pablo og “kaalam niini nga kalibotan.” Kini nga matang sa kalibotanon nga kaalam midala sa uban ngadto sa mapahitas-ong panghunahuna nga sila labaw pa sa mga balaod sa Dios. Sa 1 Mga Taga-Corinto, gihisgotan ni Pablo ang mosunod nga mga problema sa doktrina ug mga problema sa pamatasan nga naimpluwensiyahan sa Griyegong mga ideya:
-
Ang uban nag-angkon nga ang tanang butang nahiuyon sa balaod para nila.
-
Ang uban miisip sa pisikal nga lawas ug ang mga tinguha niini isip daotan. Ang uban mikuha sa sukwahi nga panglantaw ug mibati nga okey ra ang pagtagbaw sa bisan unsa nga “kaibog nga gipangandoy sa lawas.”
-
Ang uban nagtuo nga madawat ra ang pag-apil sa paganong mga kulto.
-
Ang uban nanlimbasog sa pagdawat ni Jesukristo isip ang Mesiyas tungod kay Siya namatay diha sa krus.
Si Pablo namulong batok sa “kaalam niini nga kalibotan” ug nagpasidaan batok sa kalibotanon nga mga pilosopiya nga mipalayo sa mga miyembro gikan sa pagsabot ug pagsunod sa putli nga ebanghelyo ni Jesukristo.
1 Mga Taga-Corinto 2:14–16
Unsa ang “kinaiyanhon nga tawo”?
Ang Griyegong pulong psyhikos gihubad nga “natural” o “dili espirituhanon” diha sa Bag-ong Tugon. Ang kinaiyanhon nga tawo mao ang “usa ka tawo kinsa mopili nga maimpluwensiyahan sa mga hilig, mga tinguha, mga kagana, ug mga pagbati sa unod kay sa mga pag-aghat sa Balaang Espiritu. Ang mao nga tawo makasabot sa pisikal nga mga butang apan dili sa espirituwal nga mga butang.”
1 Mga Taga-Corinto 3:16–17
Sa unsang paagi nga usa ka kongregasyon nagrepresentar sa templo sa Dios?
Niini nga mga bersikulo, ang templo sa Dios nagpasabot ngadto sa kongregasyon sa mga taga-Corinto ingon man sa Simbahan isip kinatibuk-an. Ang Espiritu sa Dios makapuyo taliwala sa mga miyembro sa Simbahan sa Ginoo. Si Pablo nagpasidaan nga bug-at nga bili ang ibayad niadtong nagtinguha sa paghugaw o paglaglag sa katawhan sa Dios. Sa 1 Mga Taga-Corinto 6:19, gitandi ni Pablo ang pisikal nga lawas sa usa ka tawo ngadto sa templo.
1 Mga Taga-Corinto 4:9–14
Sa unsang paagi nga ang Apostoles usa ka talan-awon ngadto sa kalibotan?
Ang pulong nga talan-awon adunay kalabotan sa ideya sa usa ka teyatro. Kini “nagpukaw sa hulagway sa mga binilanggo sa gubat nga gipasipad-an diha sa publiko sa usa ka teyatro sa gawas.” Dinhi gipakita ni Pablo nga ang Apostoles moatubang sa paglutos ug gani sa kamatayon.
1 Mga Taga-Corinto 5:1–13
Nganong gitambagan ni Pablo ang mga Santos sa pagtangtang sa usa ka miyembro gikan sa ilang kongregasyon?
Usa ka miyembro sa kongregasyon sa Corinto adunay sekswal nga relasyon ngadto sa iyang ugangang babaye. Sa dihang nasayran kini ni Pablo, iyang gipanghimaraot kining grabe nga sekswal nga sala. Iyaha usab gibadlong ang Simbahan tungod sa pagkapakyas sa pagsulbad niining makasasala nga pamatasan. Siya mitambag nga ang indibiduwal tangtangon gikan sa Simbahan. Iyang gipasabot nga kon ang malapason pasagdan diha sa simbahan, ang impluwensiya sa pagkadaotan mokatap taliwala sa mga miyembro.
Sa nahauna nga sulat, gitambagan ni Pablo ang mga Santos nga taga-Corinto nga dili makig-uban sa mga tawo nga adunay sekswal nga pagkaimoral. Niini nga mga bersikulo, gipalapdan ni Pablo kini nga pagdili aron maapil ang ubang mga sala.
1 Mga Taga-Corinto 6:1–7
Unsa man ang gitudlo ni Pablo mahitungod sa legal nga panaglalis taliwala sa isigka miyembro?
Ang pipila sa mga miyembro nga taga-Corinto misang-at og kaso batok sa mga isigka miyembro. Mao kini ang usa sa mga rason nga adunay pagkabahinbahin diha sa mga kongregasyon. Si Pablo mitambag kanila sa pagsulbad sa mga panagbangi tali sa ilang kaugalingon. Ang Manluluwas mitudlo og susama nga mga baroganan.
1 Mga Taga-Corinto 6:12
Ang tanan ba nga mga butang tinuod nga gitugot sa mga mata sa Dios?
(itandi ngadto sa 1 Mga Taga-Corinto 10:23)
Bisan og kini nga bersikulo nag-ingon nga si Pablo misulat nga ang tanang butang uyon sa balaod o gitugot alang kaniya, ang Hubad ni Joseph Smith midugang sa mosunod nga katin-awan: “Kining tanang butang dili uyon sa balaod ngari kanako, ug ang tanan niini mga butang dili angay. Ang tanang butang dili uyon sa balaod alang kanako, busa ako dili madala ubos sa gahum ni bisan kinsa.”
1 Taga-Corinto 6:13–20
Unsa ang gisulti ni Pablo mahitungod sa sekswal nga imoralidad?
Ang pakighilawas, o sekswal nga imoralidad, usa ka dakong problema taliwala sa mga santos sa Corinto. Gisalikway ni Pablo ang argumento sa taga-Corinto nga ingon nga ang pisikal nga kagutom husto nga tagbawon sa pagkaon, mao usab ang atong sekswal nga mga tinguha husto nga tagbawon pinaagi sa pakighilawas. Sa sukwahi, si Pablo mipasidaan nga ang sekswal nga imoralidad mao ang sala batok sa atong kaugalingong lawas. Siya mirason nga kon ang usa ka tawo adunay sekswal nga relasyon ngadto sa usa ka bigaon (babaye nga nagbaligya og dungog), ang duha ka tawo mahimong usa ka lawas. Kini nga panag-uban naghugaw sa tibuok lawas.
Si Presidente Jeffrey R. Holland miingon kabahin niini nga tudling: “Ang atong kalag mao ang nameligro dinhi—ang atong espiritu ug ang atong lawas. Si Pablo nakasabot niana nga doktrina sa kalag. … Ang kantidad sa pagpalit alang sa atong kahingpitan sa kalipay—sa lawas ug espiritu nga sa kahangtoran nahiusa—mao ang putli ug inosenteng dugo sa Manluluwas niini nga kalibotan. Kita Dili makaingon sa pagkawalay alamag o pagsupak, ‘Aw, kini akong kinabuhi,’ o mas grabe pa, ‘Kini akong lawas.’ Kini dili imoha. Miingon si Pablo ‘Dili kamo ang tag-iya sa inyong kaugalingon kondili ang Dios. ‘Gipalit na kamo niyai’ Busa agi og tubag sa pangutana, ‘Nganong ang Dios nagpakabana pag-ayo sa sekswal nga kalapasan?’ tipik niini tungod sa bililhon nga gasa nga gitanyag sa ug pinaagi sa iyang Bugtong Anak sa pagtubos sa mga kalag—mga lawas ug mga espiritu—kita usab sa kasagaran nagpakigbahin ug nag-abuso sa barato ug ubos nga mga paagi.”
1 Mga Taga-Corinto 7:1–5
Unsay gitudlo ni Pablo mahitungod sa kaminyoon?
Giklaro diha sa Hubad ni Joseph Smith nga gitubag ni Pablo ang mga pangutana gikan sa mga Taga-Corinto niini nga kapitulo. Wala kita mahibalo sa tanang pangutana nga gitubag ni Pablo. Apan adunay mga timailhan diha sa teksto nga makatabang kanato sa pagbutang sa mga pagtulun-an ni Pablo diha sa konteksto. Pananglitan, ingon og ang uban naghupot sa pagtuo nga kini “maayo alang sa usa ka tawo nga dili mohilabot [makighilawas] og usa ka babaye.” Agig tubag, si Pablo mipamatuod nga ang sekswal nga relasyon tukma sa kaminyoon tali sa usa ka lalaki ug sa usa ka babaye.
Ang uban nga mga miyembro didto sa Corinto mituo nga ang paglikay kinahanglan nga buhaton bisan sa mga tawo nga minyo. Agig tubag, gitudlo ni Pablo nga ang sekswal nga pagkasuod diha sa kaminyoon usa ka importante nga paagi alang sa mga bana ug mga asawa sa paghatag og “angay nga pagtagad,” o pagsangkap sa usag usa sa ilang “mga katungod sa kaminyoon.”
“Ang uban nasayop sa pagsabot nga si Pablo namulong lamang sa komon nga kamabination dinhi niini nga bersikulo [1 Mga Taga-Corinto 7:3]. Niini nga konteksto siya namulong bahin sa kasabotan sa kontrata tali sa bana ug asawa, lakip ang papel sa kasuod. Sa laing pagkasulti sa bersikulo: Isip usa ka minyo nga magtiayon, ang usa ka bahin kaninyo karon iya sa usag usa. Ayaw paglimbong o pugngi ang imong gisaad nga ihatag. Ihatag sa imong kapikas ang imong bugtong pagtugot nga sekswal ug ayaw ihikaw kana nga katungod, tungod kay kon ang usa ka managtiayon mogahin og dakong panahon nga magkalagyo, si Satanas makabaton og bintaha.”
Importante nga ang mga pagtulun-an ni Pablo mahitungod sa pagkasuod sa kaminyoon dili gamiton sa sayop nga paagi. Si Presidente Howard W. Hunter mipasabot: “Kalumo ug pagtahod—dili gayod ang kahakog—mao gayod ang giya nga mga baroganan diha sa suod kaayo nga relasyon tali sa bana ug sa asawa. Ang matag kapikas kinahanglan nga mahunahunaon ug sensitibo sa panginahanglan ug mga tinguha sa iyang kapikas. Ang bisan unsa nga pasulabi, law-ay, o dili kapugngan nga kinaiya diha sa suod kaayo nga relasyon tali sa bana ug asawa gipanghimaraot sa Ginoo.”
1 Mga Taga-Corinto 7:7–40
Minyo ba si Pablo?
Ang pipila sa mga pamahayag niini nga kapitulo midala sa uban sa pagtuo nga si Pablo dili minyo. Dinhi, ug sa ubang mga sulat, tin-awng gitudlo ni Pablo ang kaimportante sa kaminyoon ug sa kinabuhi sa pamilya. Daghan sa mga instruksiyon ni Pablo niining kapitulo lagmit nga gitumong aron matabangan ang mga miyembro sa Simbahan nga makasabot nga ang kaminyoon gituyo sa paglangan alang sa full-time nga misyonaryo nga pagserbsiyo.
Ang pipila ka eskolar nagsugyot nga lagmit minyo na si Pablo tungod sa iyang pakig-uban sa Sanhedrin. Sa pagsunod sa mga kinahanglanon sa pagpasakop sa Sanhedrin, si Pablo kinahanglan nga usa ka minyo. Bisan pa kon si Pablo dili kabahin sa Sanhedrin, siya gilaoman nga minyo aron mahiuyon sa tanang gitawag nga mga kustombre sa Judeo.
1 Mga Taga-Corinto 7:12–19
Unsa nga tambag ang gihatag ni Pablo ngadto sa mga miyembro sa Simbahan nga naminyo ngadto sa dili matuohon nga kapikas?
Gitambagan ni Pablo ang mga miyembro kinsa naminyo ngadto sa mga dili matuohon nga dili makigdiborsyo sa ilang mga kapikas sa rason sa ilang pagkadili matuohon. Gidasig niya ang mga miyembro nga magpabiling minyo ug magpuyo nga isip matinud-anon nga mga sumusunod ni Kristo. Sa pagbuhat sa ingon, ang minyo nga kapikas mahimong paagi nga makapabalaan sa dili matuohon nga kapikas.
1 Mga Taga-Corinto 7:14
Unsa ang gitudlo ni Pablo mahitungod sa mga anak sa mga kaminyoon tali sa usa ka magtotoo ug sa usa ka dili magtotoo?
Niini nga tudling, gihisgotan ni Pablo ang mga kaminyoon diin ang usa ka kapikas nakabig ngadto sa ebanghelyo ni Jesukristo ug ang usa wala makabig apan nagpabilin nga nagsunod sa balaod ni Moises. Ang Doktrina ug mga Pakigsaad 74 naghatag og importanteng panabot niining tudling. Sumala sa Doktrina ug mga Pakigsaad 74:3, ang mga kasungian mitunga sa dihang ang dili matuohon nga mga amahan nagtinguha sa pagpatuli sa ilang mga anak nga lalaki ug mahimong ubos sa balaod ni Moises. Kini nga mga amahan nagtuo nga ang ilang mga anak dili balaan gawas kon sila matuli. Klaro kaayo, nga sa dihang kini nga mga bata midako, daghan ang mipili sa pagsunod sa “mga tradisyon sa ilang mga amahan” ug wala motuo sa ebanghelyo ni Jesukristo.
Si Apostol Pablo wala magtudlo nga kini o si bisan kinsa nga mga bata natawo nga dili limpyo o may sala. Hinoon, gitudlo niya nga ang matuohon nga kapikas adunay matarong nga impluwensya ngadto sa ilang dili matuohon nga mga kapikas ug mga anak. Ang ilang impluwensya mahimong mogiya sa mga bata, kon sila moabot na sa edad sa pagkamay-tulubagon, sa pagsunod sa ebanghelyo ug mahimong “balaan” pinaagi sa Pag-ula ni Jesukristo.
Pagkat-on pa og Dugang
Kahimtang sa Kultura sa Corinto
-
Eric D. Huntsman, “Mga Kristiyano sa Corinto” [digital-lamang nga artikulo], Liahona, Sept. 2023, Librarya sa Ebanghelyo
Pisikal nga Lawas Mao ang Templo sa Espiritu Santo
-
Russell M. Nelson, “Mga Desisyon alang sa Kahangturan,” Liahona, Nob. 2013, 106–9
Paggamit sa mga Pagtulun-an ni Pablo kabahin sa Kaminyoon
-
Matthew O. Richardson, “Tulo ka Baroganan sa Kaminyoon,” Ensign, Abr. 2005, 20–24
Media
Mga Bidyo
“Ye Are the Temple of God” (1:07)
“Our Body Is Bought with a Price” (1:29)
Mga Imahe
Si Pablo nga nagsulat og epistola
Ang Templo ni Apollo sa Corinto