Mga Tabang sa Kasulatan
Malaquias

Mga Tabang sa Kasulatan

Malaquias

Pinaagi ni propeta Malaquias, gibadlong sa Ginoo ang mga Israelita tungod sa paghalad og depektoso nga mga hayop sa ilang mga sakprisyo. Gibadlong usab sa Ginoo ang mga pari tungod sa ilang dili maayong ehemplo nga maoy hinungdan nga napandol ang daghang tawo. Gisugo Niya ang mga Judeo nga mobalik Kaniya pinaagi sa pagbayad og mga ikapulo ug mga halad. Gipasaligan Niya ang mga matarong nga ang ilang mga paningkamot sa pagserbisyo Kaniya pagagantihan dihang mobalik na Siya sa yuta. Nakita na ni Malaquias daan ang dangatan sa daotan ug mga matarong sa Ikaduhang Pag-anhi ni Jesukristo. Iyang gipanagna nga ipadala sa Ginoo si propeta Elias sa wala pa ang Iyang Ikaduhang Pag-anhi sa paghimog buhat nga mahinungdanon, aron “hiusahon niya ang mga ginikanan ug ang mga anak” (Malaquias 4:6).

Mga Kapanguhaan

Pahinumdom: Ang pagkutlo sa usa ka tinubdan nga wala gimantala sa Ang Simbahan ni Jesukristo sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw wala magpasabot nga kini o ang tagsulat niini gi-endorso sa Simbahan o nagrepresentar sa opisyal nga posisyon sa Simbahan.

Background ug Konteksto

Unsa ang basahon sa Malaquias?

Si Malaquias maoy usa ka propeta nga misangyaw sa mga Judeo sa Jerusalem human sila mamalik gikan sa pagkabihag sa Babilonia. Dili segurado ang eksaktong panahon sa pagpangalagad ni Malaquias, pero ang iyang basahon sa katibuk-an pinetsahan tali sa mga 500 ug 350 BC. Miingon ang pipila ka iskolar nga anaa ni sa mga tungatunga sa mga katuigang 400 BC—mga usa ka siglo human namalik ang unang mga Judeo gikan sa pagkabihag—nagpasabot nga kadungan ni Malaquias si Esdras ug Nehemias.

Ang ngalan nga Malaquias nagpasabot og “akong mensahero” sa Hebreohanon. Ingon nga mensahero sa Ginoo, gihisgotan ni Malaquias ang espirituwal nga pagkahugno sa mga Judeo. Pinaagi niya, gibadlong sa Ginoo ang mga Judeo, ug ilabina ang mga pari, ug giawhag sila nga mobalik Kaniya. Gipanagna usab ni Malaquias ang bahin sa kataposang mga adlaw, nga naghisgot bahin sa importanteng buhat nga gisugdan pinaagi sa pagbalik ni Elias sa wala pa ang Ikaduhang Pag-anhi ni Jesukristo. Ang sinulat ni Malaquias dunay talagsaong estilo sa pagkasulat: usa ka sunodsunod nga mga dayalogo tali sa Ginoo ug sa katawhan. Kini nga mga panag-istoryahay sagad naglakip sa mabinantayon nga mga pangutana sa Ginoo o sa katawhan, uban sa mga tubag nga nagpadayag sa dili pagsinabtanay sa katawhan.

Bisag mubo lang ang basahon sa Malaquias, sagad ning hisgotan sa ubang mga kasulatan. Si Malaquias gikutlo sa mga tagsulat sa Bag-ong Tugon, nga sagad nagtumong sa misyon ni Juan Bautista. Gikutlo usab siya ni Jesukristo ngadto sa mga Nephita ug mga Lamanita ug ni Moroni dihang mipakita siya kang Propeta Joseph Smith. Ang iladong panagna ni Malaquias nga “hiusahon niya ang mga ginikanan ug ang mga anak” makita diha sa matag sumbanan nga mga buhat, usahay sa lainlaing paagi.

Malaquias 1:2–5

Unsay ipasabot nga “gihigugma [sa Ginoo] si Jacob” ug “gikasilagan si Esau”?

Sa Biblia, ang pulong nga gihubad og gikasilagan usahay nagpasabot nga “dili pilion” imbes ekspresyon sa dili pag-uyon. Lagmit mao na ang kahimtang niini nga tudling. Gipadayag sa bersikulo 2 nga gikwestiyon sa mga Judeo ang gugma sa Ginoo para nila. Agig tubag, ang Ginoo nagpasabot sa Iyang pagpili kang Jacob imbes kang Esau aron pahinumdoman ang katawhan sa ilang talagsaon nga kahimtang ingon nga Iyang katawhan sa pakigsaad. Ang Ginoo mihimog pakigsaad kang Jacob ug sa iyang kaliwat nga wala niya himoa kang Esau ug sa iyang mga kaliwat. Lagmit gigamit sa Ginoo kini nga pagtandi dili lang aron pasaligan ang katawhan sa Iyang gugma para nila, kondili aron pahinumdoman usab sila sa ilang responsibilidad nga magkinabuhing matinud-anon isip Iyang katawhan sa pakigsaad.

Maghunahuna tingali ang uban kon dili ba patas nga wala pilia sa Ginoo si Esau. Importanteng hinumdoman nga sa Iyang mahangtoron nga plano, gipakita sa Ginoo ang Iyang gugma ug mga panalangin sa pakigsaad sa tanan nga andam mohimo ug motuman sa sagradong mga pakigsaad diha Niya. Si Elder David A. Bednar mitudlo: “Ang pagkamahimo o mahimo nga pinili dili limitado nga kahimtang nga gitugyan ngari kanato. Hinuon, kamo ug ako sa kataposan makapili nga mahimong mapili pinaagi sa matarong nga paggamit sa atong moral nga kabubut-on.”

Malaquias 1:7–8, 12–14

Sa unsang paagi gihugawan sa mga pari ang sagradong mga ordinansa?

Ang paghalad og mga hayop nagsimbolo sa maulaong sakripisyo ni Jesukristo. Tungod niini, ang Ginoo misugo nga ang tanang hayop nga ihalad “kinahanglan nga wala kini tatsa ug buling aron mahimo ning dalawaton.” Nagpasabot kini nga dili pwedeng ihalad isip sakripisyo ang mga hayop nga buta, piang, depektoso, o masakiton. Daghan sa katawhan sa panahon ni Malaquias, apil ang mga pari nga nagdumala sa mga sakripisyo, ang mibalewala niini nga mga sugo ug midawat og dili angay, depektoso nga mga sakripisyo. Pinaagi ni Malaquias, mipasidaan ang Ginoo nga kini nga mga buhat moresulta og tunglo imbes panalangin.

Malaquias 3:1

Kinsa ang gisaad nga mensahero nga mag-andam sa dalan sa wala pa ang Ginoo?

Gipanagna ni Malaquias ang usa ka mensahero nga moabot aron mag-andam sa dalan para sa Ginoo. Gipahayag sa Manluluwas nga gituman ni Juan Bautista kini nga panagna pinaagi sa pag-andam sa dalan una’ pa ang mortal nga pagpangalagad ni Kristo. Sa atong dispensasyon, gipadala si Propeta Joseph Smith isip mesahero aron andamon ang dalan sa Ikaduhang Pag-anhi sa Manluluwas.

Juan Bautista nagbunyag ni Jesus

The Baptism [Ang Bunyag], ni Greg K. Olsen

Malaquias 3:1

Kinsa ang “mensahero sa pakigsaad” nga “kalit moadto sa iyang Templo”?

Ang “mensahero sa pakigsaad” mao ang usa ka titulo ni Jesukristo. Pwede kining magtumong sa iyang papel sa pagdala sa pakigsaad sa Amahan ngadto sa katawhan sa yuta ug mahimong posible ang kaluwasan pinaagi sa Iyang ebanghelyo ug Pag-ula. Ang panagna ni Malaquias nga ang mensahero sa pakigsaad “kalit moadto sa iyang Templo” lagmit adunay daghang katumanan. Pananglitan, sa Abril 3, 1836, ang Manluluwas kalit nga mipakita kang Joseph Smith ug Oliver Cowdery diha sa Templo sa Kirtland. Lagmit matuman usab kini ingon nga bahin sa mga hitabo nga may kalambigitan sa Ikaduhang Pag-anhi ni Jesukristo.

Malaquias 3:2–3

Unsa ang kalayo sa magtutunaw ug sabon sa manlalaba?

Ang tigputli mogamit og kalayo aron initon ang bililhon nga mga metal hangtod nga mahimo kining likido. Ang grabeng kainit mopalutaw sa mga hugaw, diin pwede ning tangtangon sa tigputli aron maputli ang metal. Ang tighinlo maoy usa ka tawo nga mohinlo o mopaputi sa mga tela gamit ang sabon ug pagkuskos. Gigamit ni Malaquias kini nga mga termino aron itudlo nga “hinloan [sa Ginoo] ang mga anak ni Levi” (naggunit sa pagkapari) ug laglagon ang daotan sa Iyang Ikaduhang Pag-anhi.

paghulagway sa duha ka lalaki nga nagputli og plata

Refiner’s Fire and Fullers’ Soap [Kalayo sa Magtutunaw ug Sabon sa Manlalaba], ni Dan Burr

Malaquias 3:3

Unsay ipasabot nga ang mga anak ni Levi “maghalad … sa Ginoo og husto nga matang sa mga halad”?

Ang terminong “mga anak ni Levi” nagtumong sa mga naggunit sa Levitical nga pagkapari sa kakaraanan. Ubos sa balaod ni Moises, gilain sa Dios ang kaliwat ni Levi aron mopahigayon og espesyal nga relihiyosong mga buluhaton, apil kadtong konektado sa tabernakulo (sa ulahi mao ang templo) ug pagsakripisyo sa hayop. Sa panahon ni Malaquias, gibadlong sa Ginoo ang mga anak ni Levi sa paghalad og dili matarong nga mga sakripisyo. Pero misaad usab Siya nga moabot ang panahon nga hinloan Niya sila aron ang ilang mga halad mahimo pag-usab nga dalawaton ngadto Kaniya.

Ang saad sa Ginoo ngadto sa mga anak ni Levi nasubli sa atong dispensasyon. Dihang mipakita si Juan Bautista kang Joseph Smith ug Oliver Cowdery niadtong Mayo 15, 1829, iyang gipahiuli ang Aaronic (o Levitical) nga pagpakapari dinhi sa yuta. Gipahayag ni Juan nga kini nga pagkapari “dili na pagakuhaon pag-usab gikan sa yuta, hangtod nga ang mga anak ni Levi maghalad pag-usab og halad ngadto sa Ginoo diha sa pagkamatarong.”

Sa Doktrina ug mga Pakigsaad, kini nga gisaad nga “halad sa Ginoo” may kalabotan sa buhat sa templo ug family history. Dugang pa, si Propeta Joseph Smith mitudlo nga ang paghalad og hayop ipasig-uli sa pipila ka paagi sa hapit na ang Ikaduhang Pag-anhi sa Manluluwas ug nga himoon kini diha sa pagkamatarong sa mga anak ni Levi.

Malaquias 3:8

Sa unsang paagi ang paghatag og ikapulo sa panahon sa Daang Tugon?

Gidapit sa Ginoo ang masinupakong mga Israelita nga mobalik Kaniya pinaagi sa pagtuman sa balaod sa ikapulo uban ang dakong pagkamatinud-anon. Ang Hebreohanong pulong para sa “ikapulo” konektado sa numero 10. Sa panahon sa Daang Tugon, gidahoman gikan sa mga Israelita nga mohatag og ikapulo sa ilang mga hayop ug mga tanom ngadto sa Ginoo. Ang unang narekord nga hitabo sa ikapulo diha sa Daang Tugon mao ang pagbayad ni Abraham og ikapulo ngadto kang Melquisedec, ang pangulong pari. Ubos sa balaod ni Moises, gigamit ang ikapulo aron suportahan ang templo ug ang mga pari ug mga Levihanon. Sa atong panahon, “ang ikapulo mao ang donasyon sa ikanapulong bahin sa kinitaan sa usa ka tawo ngadto sa Simbahan sa Dios (tan-awa ang Doktrina ug mga Pagkigsaad 119:3–4; ang tubo nagpasabot nga kinitaan). Tanang miyembro nga adunay kinitaan kinahanglang mobayad og ikapulo.”

Malaquias 3:10–11

Unsa nga mga panalangin ang gisaad sa Ginoo niadtong mosunod sa balaod sa ikapulo?

Ang Ginoo misaad og dagkong mga panalangin niadtong matinud-anong nagsunod sa balaod sa ikapulo. Nagtumong sa saad sa Ginoo nga “maabli ang mga bintana sa langit,” si Elder Neil L. Andersen mipasabot: “Ang mga bintana sa langit maabli sa daghang paagi. Ang uban temporal, apan daghan ang espirituwal. Ang uban lisod sabton ug dili mamatikdan.” Si Elder David A. Bednar mitudlo: “Ang simbolo nga ‘mga tamboanan’ sa langit nga gigamit ni Malaquias daghan og pagtulun-an. Ang hayag moagi sa mga tamboanan pasulod sa building. Sa samang paagi, ang espirituhanong kahayag ug panglantaw ibu-bu pinaagi sa mga tamboanan sa langit ug madawat sa atong kinabuhi kon kita mosunod sa balaod sa ikapulo.”

Misaad usab si Malaquias nga “dili tugotan [sa Ginoo] ang mga mananap sa paglaglag” alang sa mga matinud-anon. Lagmit nagtumong kini sa mga mananap nga sama sa dulon nga mao ang hinungdan sa kadaot sa mga tanom. Sa mas lapad nga pagsabot, kini nga saad nagsugyot nga mohatag og tabang ug proteksyon ang Ginoo sa daghang bahin sa atong kinabuhi dihang tumanon nato ang Iyang balaod sa ikapulo.

Malaquias 3:16–17

Unsa ang basahon sa handomanan?

Ang Giya ngadto sa mga Kasulatan nagpasabot nga ang basahon sa handomanan maoy “usa ka basahon nga gisugdan ni Adan diin natala ang mga buhat sa iyang mga kaliwatan; usab bisan unsa nga susama nga mga talaan nga gitipigan sa mga propeta ug matinud-anon nga mga sakop sukad niana nga panahon. … Ang mao nga mga talaan mahimo nga adunay bahin sa pagpiho sa atong kataposan nga paghukom.”

Si Malaquias mitudlo nga kadtong “may kahadlok ug may pagtahod sa Ginoo” narekord sa maong basahon sa handomanan. Niini nga mga matinud-anong indibidwal, ang Ginoo mipahayag, “Sila mahimong akoa gayod, …. Sa adlaw nga buhaton ko kini, maako na gayod sila.” Ang Hebreohanong pulong nga gihubad sa Iningles og “jewels (alahas)” maoy segullah, nga pwede usab magpasabot og “bililhon nga katigayonan” o “bahandi.” Sagad gamiton sa Ginoo kini nga termino diha sa Daang Tugon dihang maghisgot sa Iyang katawhan sa pakigsaad. Ang mensahe ni Malaquias nagsugyot nga ang usa ka katuyoan sa basahon sa handomanan mao ang pagrekord sa segullah sa Ginoo—ang Iyang bililhon nga katawhan nga mihimo ug mitoman sa mga pakigsaad Kaniya.

Malaquias 4:1

Unsay ipasabot sa “walay mahabilin” sa mga mapahitas-on ug daotan?

Si Malaquias nanagna nga sa panahon sa Ikaduhang Pag-anhi sa Manluluwas, ang yuta mahinloan ug malaglag ang daotan sama sa gisunog nga dagami. Ang dagami nagpasabot sa mugbo, giputol nga uhay nga mahabilin human maani ang lugas. Sagad sunogon sa mga mag-uuma ang dagami aron maandam ang yuta para sa umaabot nga pagtanom. Mipahayag usab si Malaquias nga “walay mahabilin” niadtong mga nalaglag.

Apil sa “walay mahabilin” ang mga katigulangan ug mga kaliwat. Nagtumong ni sa pagkawala sa kahigayonan nga makabaton og mahangtorong pamilya. Si Elder D. Todd Christofferson mitudlo, “Kon wala ang mga pagselyo nga momugna og mahangtorong mga pamilya ug mosumpay sa mga henerasyon dinhi ug human dinhi, kita unya walay mga gamot ni mga sanga didto sa kahangtoran—ipasabot nga, walay katigulangan ni umaabot nga kaliwatan.”

uma sa dagami

Malaquias 4:5–6

Sa unsang paagi natuman ang panagna ni Malaquias bahin kang Elias?

Si Elias mao ang usa ka propeta nga nagpuyo sa Amihanang Gingharian sa Israel panahon sa ikasiyam nga siglo BC. Nasayran nato gikan sa modernong adlaw nga pagpadayag nga si Elias ang nagdala sa mga yawi nga pangselyo sa wala pa nagkinabuhi sa yuta ang Manluluwas. Sa kataposan sa iyang kinabuhi, si Elias nabalhin sa pagkahimaya nga binuhat ug gidala sa langit nga wala moagi og kamatayon.

Ang panagna ni Malaquias nga mobalik si Elias sa yuta sa wala pa ang Ikaduhang Pag-anhi natuman sa atong dispensasyon. Dihang mipakita ang anghel nga si Moroni sa 17 anyos nga si Joseph Smith sa gabii sa Septiyembre 21, 1823, iyang gikulto ang panagna ni Malaquias ug miingon nga hapit na kini matuman. Dose ug tunga ka tuig sukad niana, sa Abril 3, 1836, si Elias mipakita kang Joseph Smith ug Oliver Cowdery diha sa bag-ong gipahinungod nga Templo sa Kirtland. Gihatag niya nila ang mga yawi sa gahom sa pagselyo ug mipahayag: “Tan-awa, ang panahon hingpit nang miabot, nga gipamulong pinaagi sa ba-ba ni Malaquias … Busa, ang mga yawe niini nga kapaigoan gitugyan ngadto sa inyong mga kamot; ug pinaagi niini kamo masayod nga ang mahinungdanon ug makalilisang nga adlaw sa Ginoo duol na, gani diha sa mga pultahan.”

Si Presidente Russell M. Nelson mipasabot nga ang gahom sa pagselyo nga gipahiuli ni Elias “nagtugot ni Joseph Smith—ug sa tanang misunod nga mga Presidente sa Simbahan sa Ginoo—sa … pagbutang og selyo sa pagmatuod sa mga ordinansa ug mga pakigsaad sa pagkapari, ug sa pagselyo sa mga pamilya sa kahangtoran.”

Si Joseph Smith ug Oliver Cowdery nakasinati og usa ka panan-awon diha sa Templo sa Kirtland

Vision in the Kirtland Temple [Panan-awon diha sa Templo sa Kirtland], ni Gary E. Smith

Malaquias 4:5–6

Kinsa “ang mgaginikanan” nga gihisgotan ni Malaquias?

Ang modernong mga propeta naghisgot sa “ang mga ginikanan” sa duha ka paagi. Si Presidente Joseph Fielding Smith mitudlo nga pwede ning magpasabot sa atong mga katigulangan. Si Presidente Russell M. Nelson mitudlo nga pwede usab kining magpasabot sa karaang mga patriyarka nga si Abraham, Isaac, ug Jacob.

Malaquias 4:5–6

Unsay ipasabot nga si Elias nga hiusahon ang kasingkasing sa mga ginikanan ug ang mga anak?

Si Elder D. Todd Christofferson mitudlo: “Kay makahimo man sa pagpahimulos sa gahom sa pagselyo, ang atong mga kasingkasing natural lang nga mobati niadtong mga nag-una kanato. Ang ulahing adlaw nga pagpundok ngadto sa pakigsaad maglakip niadtong nangamatay na. Diha sa hingpit nga pamaagi sa Dios, ang buhi dili makasinati og kinabuhing dayon sa kinatibuk-an kon dili maningkamot sa paghimo og lig-on nga mga sumpay ngadto ‘sa mga ginikanan,’ atong mga katigulangan. Sa samang paagi, ang pag-uswag niadtong kinsa atoa na sa pikas nga habig, o kinsa molabang pa sa tabil sa kamatayon nga dili makadawat sa mga pagselyo, dili kompleto hangtod nga ang puli nga mga ordinansa mobugkos nila ngari kanato, ang ilang mga kaliwatan, ug kita ngadto kanila pinaagi sa diosnon nga pamaagi.”

Si Presidente Henry B. Eyring nakaobserbar nga sukad mipakita si Elais, “ang kaikag sa pagsuhid sa family history dako kaayo ang paglambo. Sa padayong gidaghanon, ingon og ang katawhan nainteresado sa ilang kaliwatan nga milabaw kay sa ordinaryong panguryuso lamang. Ang mga genealogical library, mga asosasyon, ug mga teknolohiya namugna sa tibuok kalibotan sa pagsuporta niini nga buhat. Ang gahum sa internet nga mapalambo ang komunikasyon naghimo sa mga pamilya nga magkatinabangay sa paghimo sa family history research sa gipaspason nga wala pa mahitabo kaniadto.

“Nganong nanghitabo man kining tanan? Sa kakulang sa mas maayong termino, tawagon ta kini og ‘espiritu ni Elijah [Elias].’ Matawag usab nato kini og ‘katumanan sa panagna.’ Mopamatuod ko nga mianhi gayud si Elias. Ang kasingkasing sa mga anak—kaninyo ug kanako—mahiusa ngadto sa mga ginikanan, sa atong katigulangan.”

Malaquias 4:6

Unsay ipasabot nga “laglagon [sa Ginoo] ang inyong nasod” kon dili maabot si Elias?

Si Malaquias nanagna nga kon dili tumanon ni Elias ang iyang misyon, “laglagon [sa Ginoo] ang inyong nasod.” Gisulti sa anghel nga si Moroni kining linyaha nga lahi ngadto kang Joseph Smith. Siya miingon nga kon dili moabot si Elias, “ang tibuok kalibotan pagalaglagon sa hingpit” sa Ikaduhang Pag-anhi ni Jesukristo.

Si Elder D. Todd Christofferson mipatin-aw: “Si Elias … tinuod gayod nga mihatag sa gisaad nga pagkapari, ang mga yawe sa katubsanan sa patay ug ang paghiusa sa mga bana, mga asawa, ug mga pamilya latas sa tanang henerasyon sa panahon ug sa kahangtoran. Kon wala kini, ang katuyoan sa paglalang mahimong dili matuman, ug , nianang pagsabot, ang yuta gitunglo o ‘hingpit nga malaglag’ [Doktrina ug mga Pakigsaad 2:3].”

Pagkat-on pa og Dugang

Kalayo sa magtutunaw ug sabon sa manlalaba

  • “Refiner’s Fire and Fullers’ Soap,” Ensign, Sep. 2016, 74–75

Ikapulo

Ang gahom sa pagselyo ug ang pagbalik ni Elias

Human ni Malaquias

  • S. Kent Brown and Richard Neitzel Holzapfel, “Ang Nawalang 500 KA TUIG: Gikan ni Malaquias hangtud kang Juan Bautista,” Liahona, Dis. 2014, 30–34

  • “Tunga-tungang mga Panahon sa Daan ug Bag-ong Tugon,” diha sa Mga Tabang sa Kasulatan: Bag-ong Tugon

Media

Mga Hulagway

tsart nga nagpakita sa timeline sa mga propeta sa Daang Tugon ug sa mga Gingharian sa Israel ug Juda
paghulagway kang propeta Malaquias

Paghulagway kang propeta Malaquias, ni Mitchell W. Heinze

ang anghel nga si Moroni mipakita kang Joseph Smith

Moroni Appears to Joseph Smith in His Room [Moroni Mipakita kang Joseph Smith diha sa Iyang Kwarto], ni Tom Lovell

Gikutlo ni Moroni ang panagna ni Malaquias bahin kang Elias ngadto kang Joseph Smith.

Si Elias mipakita ngadto ni Joseph Smith ug ni Oliver Cowdery didto sa Templo sa Kirtland

Elijah Appearing in the Kirtland Temple [Si Elias Nagpakita sa Templo sa Kirtland], ni Daniel Lewis