“Moises 1; Abraham 3,” Mga Tabang sa Kasulatan: Daang Tugon (2025)
Mga Tabang sa Kasulatan
Moises 1; Abraham 3
Personal nga nakig-istorya si Moises kang Jesukristo, nga nagsulti para sa Langitnong Amahan. Nailhan siya ni Moises ingon nga anak sa Dios ug nga ang Dios adunay buluhaton nga ipahimo kaniya. Dayon, naatubang ni Moises si Satanas ug nakahimo sa pagbuntog niya sa ngalan sa Bugtong Anak. Sa laing panan-awon, gipakita sa Ginoo kang Moises ang mga kalibotan nga dili maihap ug gitudloan si Moises nga ang Iyang buluhaton ug himaya mao ang pagluwas ug pagtubos sa Iyang mga anak. Personal usab nga naistorya sa propeta nga si Abraham ang Ginoo. Nakat-onan niya ang bahin sa kinaiyahan ug pagkaorganisado sa uniberso ug bahin sa importanteng tahas ni Jesukristo diha sa plano sa kaluwasan. Gipakita sa Ginoo ni Abraham ang Konseho sa Langit, nga nahitabo sa wala pa malalang ang kalibotan, apil ang pagpili sa Langitnong Amahan ni Jesukristo ingon nga Manluluwas sa kalibotan.
Mga Kapanguhaan
Pahinumdom: Ang pagkutlo sa usa ka tinubdan nga wala gimantala sa Ang Simbahan ni Jesukristo sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw wala magpasabot nga kini o ang tagsulat niini gi-endorso sa Simbahan o nagrepresentar sa opisyal nga posisyon sa Simbahan.
Background ug Konteksto
Unsa ang basahon ni Moises?
Human mamantala ang Basahon ni Mormon sa 1830, gisugdan ni Propeta Joseph Smith ang dinasig nga hubad, o rebisyon, sa King James Version sa Biblia. Karon kining dinasig nga hubad, nga gihimo sa Propeta hangtod sa iyang kamatayon, nailhan nga Ang Hubad ni Joseph Smith. Apil ang basahon ni Moises sa Hubad ni Joseph Smith sa Biblia. (Alang sa dugang pa bahin sa Hubad ni Joseph Smith, tan-awa ang “Unsa ang Hubad ni Joseph Smith?” diha sa pasiuna sa Mga Tabang sa Kasulatan: Daang Tugon.)
Ilabinang talagsaon ang Moises 1 tungod kay walay sama kini nga materyal, nga walay katumbas diha sa Biblia. Ang dinasig nga mga kasinatian ni Moises nga narekord diha sa Moises 1 nagsilbing pasiuna sa asoy sa Paglalang. Dugang pa, ang Moises 2–8 naghatag og impormasyon nga dili makita diha sa katumbas nga materyal sa Genesis. Kining bililhong mga kontribusyon naglakip sa:
-
Ang kaimportante sa Pagkapukan ni Adan ug Eva ug ang klarong mga pagpasabot sa mga epekto niini ngadto sa katawhan.
-
Ang mga aksiyon ni Lucifer sa wala pa siya gisalikway gikan sa Langit.
-
Ebidensya nga si Adan ug si Eva ug ang ilang mga kaliwat nakapahimulos sa mga panalangin sa ebanghelyo ni Jesukristo.
-
Ang pagtukod sa Zion sa panahon ni Enoch ug ang iyang mga panan-awon sa Ginoo.
-
Mga detalye kabahin sa mga kahimtang sa yuta sa wala pa ang Lunop, ingon man ang mga paningkamot ni Noe sa pagtudlo sa ebanghelyo ni Jesukristo ug sa pagpasidaan sa mga katawhan sa paghinulsol.
Kinsay nakig-istorya ni Moises?
Sa Moises 1, nakig-istorya si Moises sa premortal nga Jesukristo sa wala pa siya moanhi sa yuta, nga mao si Jehova, ang Dios sa Daang Tugon. Kay Siya usa sa Langitnong Amahan, si Jesukristo usahay mamulong nga morag Siya ang Dios nga Amahan. Nailhan kini isip balaan nga pagpahimutang sa katungod, diin si Kristo gitugyanan sa katungod sa pagpamulong alang sa Amahan.
Mitudlo si Presidente Dallin H. Oaks: “Sa wala pa ang Pagkapukan, ang atong Langitnong Amahan direktang nakig-istorya nila ni Adan ug ni Eva. Pagkahuman niana, ang Amahan mipaila sa Iyang Bugtong Anak, si Jesukristo, isip atong Manluluwas ug Manunubos ug mimando kanato nga ‘maminaw Kaniya.’ Gikan niini nga mando kita makaingon nga ang mga rekord sa kasulatan bahin sa mga pulong nga gisulti sa “Dios” o sa “Ginoo” hapit sa kanunay mga pulong ni Jehova, ang atong nabanhaw nga Ginoo, si Jesukristo.”
Unsay ipasabot sa ang “tanan nga mga butang ania uban” sa Dios?
Ingon nga mga mortal, naa tay limitadong panglantaw sa nangagi ug sa karon ug igo rang managhap kon unsay mahitabo sa umaabot. Pero dili ingon ana ang Dios. Siya nasayod “sa kataposan gikan sa sinugdanan.”
Ang omniscience sa Dios—Iyang pagkahibalo sa tanang butang—naghimo sa plano sa kaluwasan nga posible. Gitudlo ni Propeta Joseph Smith, “Ang halangdon nga Jehova mihunahuna sa tibuok nga mga panghitabo nga may kalabotan sa yuta, kabahin sa plano sa kaluwasan, sa wala pa kini mahinabo … ; sa nangagi, sa karon, ug sa umaabut diha ug anaa, uban Kaniya, usa ka mahangtoron nga ‘karon;’ … Siya nakasabot sa pagkalaglag sa tawo, ug sa iyang katubsanan; Siya nasayud sa plano sa kaluwasan ug gitudlo kini; Siya nasayud sa kahimtang sa tanang kanasuran ug sa ilang padulngan; Siya nagmando sa tanan sumala sa iyang kaugalingong kabubut-on; Siya nasayod sa kahimtang sa buhi ug sa patay, ug mihimo og mga pagpangandam alang sa ilang katubsanan, sumala sa ilang nagkalahi nga mga kahimtang, ug sa mga balaod sa Dios, bisan niini nga kalibotan, o sa kalibotan sa umaabot.”
Nganong miingon si Moises nga “ang tawo walay bili”?
Ingon nga sakop sa panimalay sa Paraon, “gitudloan si Moises sa tanang kaalam sa mga Ehiptohanon ug nahimo siyang bantogan sa pulong ug sa buhat.” Pero, human niya masinati ang panan-awon sa gahom ug himaya sa Dios, mapaubsanon niyang giila nga kon itandi, “ang tawo walay bili.”
Bisag mibati si Moises nga wala siyay bili kon itandi sa Dios, ang tinuod mao nga walay kinutoban ang bili sa tanang tawo. Si Presidente Dieter F. Uchtdorf, kanhing sakop sa Unang Kapangulohan, mitudlo: “Kini ang kalainan sa tawo: itandi ngadto sa Dios, ang tawo walay bili; apan kita ang tanan alang sa Dios. Kon itandi sa walay kinutoban nga paglalang kita morag walay bili, kita adunay tinipik sa mahangtorong kalayo nga nagdilaab sulod kanato. Kita adunay dili masabtan nga saad sa kahimayaan—mga kalibotan nga walay kataposan—nga makab-ot ra nato. Ug dako ang tinguha sa Dios sa pagtabang nato nga makab-ot kini.”
Unsa ang ipasabot sa pagkahimaya sa panagway [transfigured]?
Ang pagkahimaya sa panagway mao “ang kahimtang sa mga tawo kinsa sa mubo nga panahon nausab ang panagway ug kinaiyahan—nga, gibayaw sa usa ka labaw nga taas nga espirituhanon nga kahimtang—aron sila makalahutay sa atubangan ug himaya sa langitnon nga mga binuhat.”
Unsay ipasabot nga si Jesukristo gilalang ang “mga kalibotan nga dili maihap?”
Si Elder Neal A. Maxwell mitudlo, “Kaniadto pa sa wala pa Siya matawo didto sa Betlehem ug nailhan isip si Jesus sa Nazaret, ang atong Manluluwas mao si Jehova. Kaniadto, ubos sa direksyon sa Amahan, si Kristo mao ang Ginoo sa tanang kalibotan, kinsa milalang sa mga kalibotan nga dili maihap—diin ang ato usa lamang niini (tan-awa sa Mga Taga-Efeso 3:9; Mga Hebreohanon 1:2). Pila ka mga planeta ang anaa sa uniberso nga adunay mga tawo niini? Wala kita mahibalo, apan wala kita mag-inusara sa uniberso! Ang Dios dili Dios sa usa lang ka planeta!”
Unsay kalainan sa imortalidad ug sa kinabuhing dayon?
“Ang kinabuhing dayon mao ang hugpong sa pulong nga gigamit sa kasulatan sa pagpasabot sa kalidad sa kinabuhi nga gipuy-an sa atong Mahangtoron nga Amahan. Ang Ginoo mipahayag, ‘Mao kini ang akong buhat ug ang akong himaya—ang pagpahinabo sa pagkaimortal ug sa kinabuhi nga dayon sa tawo’ [Moises 1:39]. Ang pagka-imortal mao ang pagpakabuhi sa kahangtoran isip nabanhaw nga nilalang. Pinaagi sa Pag-ula ni Jesukristo, ang tanan makadawat niini nga gasa. Ang kinabuhing dayon, o kahimayaan, mao ang pagpuyo sa presensiya sa Dios ug pagpadayon isip mga pamilya. Sama sa pagka-imortal, kini nga gasa nahimong posible pinaagi sa Pag-ula ni Jesukristo. Hinoon, aron makapanunod sa kinabuhing dayon nagkinahanglan kini sa atong ‘pagsunod sa mga balaod ug mga ordinansa sa Ebanghelyo’ [Mga Artikulo sa Hugot nga Pagtuo 1:3].”
Unsa ang basahon ni Abraham?
Ang basahon ni Abraham mao ang “dinasig nga hubad ni Joseph Smith sa mga sinulat ni Abraham.” Aduna kini talagsaong mga detalye bahin sa kinabuhi ug pagpangalagad ni Abraham. Naghatag usab kini og mahinungdanong mga panabot bahin sa importanteng doktrinal nga mga hilisgotan sama sa pakigsaad ni Abraham, giorden nang daan, Konseho sa Langit, ug ang pagplano ug Paglalang sa yuta.
Niadtong 1835, usa ka tawo nga ginganlan og Michael Chandler midala sa upat ka Ehiptohanong mga mummy ug pipila ka mga linukot nga papyrus sa karaang sinulat nga Ehiptohanon ngadto sa Kirtland, Ohio. Gipalit sa mga miyembro sa Simbahan ang mga mummy ug mga linokot nga papyrus. Sa ulahi, gihubad ni Joseph Smith ang pipila sa mga sinulat ug gimantala kini ingon nga “Basahon ni Abraham” diha sa publikasyon sa Simbahan nga gitawag og Times and Seasons sugod Marso 1842.
Tipik sa papyrus nga nagpakita og usa ka bahin sa “Usa ka Kinopya gikan sa Basahon ni Abraham, Num. 1”
Karon, gagmayng tipik na lang sa tag-as nga linukot nga mga papyrus nga gipanag-iya ni Joseph Smith ang naa karon. Gipamaligya ang orihinal nga mga linukot nga basahon human mamatay ang Propeta ug daghang bahin niini ang nawala. Ang sinulat niini nga mga tipik nga nabilin daw dili gikan sa bahin sa mga linukot nga natukma sa hubad nga naa sa basahon ni Abraham. Posible nga gihubad ni Joseph ang basahon ni Abraham gikan sa mga bahin sa papyrus nga nawala. Ang lain nga posibilidad mao nga sa pagtuon sa Propeta sa papyrus nakapausab sa dagan sa mga hitabo nga nag-aghat sa pagpadayag bahin ni Abraham—parehas sa paagi nga nadawat ni Joseph ang pagpadayag sa kinabuhi ni Moises samtang nagtuon sa Biblia. Bisan unsa pa may kahimtang, klaro nga wala hubara ni Joseph Smith ang basahon ni Abraham pinaagi sa naandang mga paagi. Wala siya mahibalo sa Ehiptohanon o wala siyay mga galamiton nga gikinahanglan aron masabtan kini nga wala ang tabang sa Ginoo. Sama sa iyang nag-unang hubad sa Basahon ni Mormon, gihubad ni Propeta Joseph Smith ang basahon ni Abraham pinaagi sa pagpadayag gikan sa Dios.
Apil sa basahon ni Abraham ang mga detalye nga wala diha sa Biblia pero anaa sa ubang karaang mga basahon. Pero, ang kinadak-ang ebidensya nga tinuod ang basahon ni Abraham wala diha sa pisikal o historikal nga ebidensiya, pero anaa sa mainampoong konsiderasyon sa unod ug gahom niini. Sama sa tanang mga kasulatan, ang pagpamatuod sa katinuod niining mga sinulat usa ka butang nga nagkinahanglan og hugot nga pagtuo.
Unsa ang Urim ug Thummim?
Ang Urim ug thummim naggikan sa Hebreohanong mga pulong nga nagkahulogang “mga kahayag” ug “mga pagkahingpit.” Ang ngalang Urim ug Thummim gihatag ngadto sa instrumento nga giandam sa Ginoo aron tabangan ang mga indibidwal nga makadawat og pagpadayag ug mahubad ang mga pinulongan.
Gipadayag sa mga kasulatan nga anaay kapin sa usa sa maong instrumento. Girekord sa Daang Tugon nga gigamit sa mga high priest nga Israelita ang Urim ug Thummim aron makadawat og pagpadayag. Sa Bag-ong Kalibotan, gigamit sa mga propeta sa Basahon ni Mormon ang usa ka pares sa gagmayng bato nga gitawag nilag mga “panghubad.” Si Propeta Joseph Smith gihatagan og mga panghubad nga kanhi gihatag sa igsoon ni Jared. Gihulagway kini sa Propeta ingon nga “duha ka mga bato nga anaa sa bayanan nga plata—ug kini nga mga bato, gitaod sa taming, naglangkob sa gitawag nga Urim ug Thummim.”
Nganong gipakita sa Ginoo kang Abraham ang pagkahan-ay, paglihok, ug mga panahon sa mga bituon ug mga planeta?
Nahitabo ang panan-awon ni Abraham sa mga bituon ug mga planeta dihang nagbiyahe siya paingon sa Ehipto. Pamilyar ang karaang mga Ehiptohanon sa paglihok sa mga planeta ug mga bituon, ug adunay relihiyosong mga pagtuo nga konektado niini. Sa panan-awon ni Abraham, gisugo sa Ginoo si Abraham nga itudlo ang mga kamatuoran nga iyang nakat-onan sa mga Ehiptohanon. Posibleng gitudloan sa Ginoo si Abraham bahin sa uniberso aron iyang mapaambit ang ebanghelyo ngadto sa mga Ehiptohanon sa paagi nga masabtan nila.
Usa niini nga mga bituon, nga nailhan sa Langitnong Amahan nga Kolob, pwede usab magsimbolo kang Jesukristo. Ang Kolob mao ang dakong bituon, nga “labing duol ngadto sa trono sa Dios,” ang “usa nga kinadak-an,” “unang paglalang,” ug “nagtakda … nga momando sa tanan niadto diin nahisakop sa mao nga han-ay.” Nakat-onan ni Abraham nga dili ang gidak-on sa usa ka bituon o planeta ang nakapahimong labaw niini pero ang distansiya niini ngadto sa Kolob. Ingon niana usab ang kahimtang sa mga anak sa Dios—ang ilang kahalangdon ug himaya nag-agad sa ilang kasuod sa Dios.
What are “mga espiritu nga binuhat”?
Ang terminong mga espiritu nga binuhat pwedeng gamiton sa paghulagway sa espiritung mga anak sa Dios. Pwede usab kini maghulagway sa “butang nga espirituhanon nga anaa nang daan sa wala pa kita ipanganak ingon nga mga anak nga espiritu.” Si Elder D. Todd Christofferson mitudlo, “Ang mga propeta mipadayag nga kita unang nabuhi isip mga espiritu nga binuhat ug kita gihatagan og porma, o espiritu nga lawas, pinaagi sa Dios, sa ingon nahimong Iyang espiritu nga mga anak—mga anak sa langitnong ginikanan.”
Unsay ipasabot sa pagkahimong “napili,” o giorden nang daan?
Nakat-onan ni Abraham nga usa lang siya sa daghang halangdon ug bantogang mga espiritu diha sa premortal nga kinabuhi. Ang Dios miingon nga kini nga mga espiritu himoon Niya nga Iyang “mga magmamando.” Sa iyang panan-awon sa kalibotan sa espiritu, gihulagway ni Presidente Joseph F. Smith ang halangdon ug bantogang mga espiritu “nga gipili sa sinugdanan aron mahimong mga magmamando sa Simbahan sa Dios.” Bahin niini nga mga espiritu, gipadayag sa panan-awon ni Joseph F. Smith nga: “Bisan sa wala pa sila matawo, sila, kauban sa daghan pa, nakadawat sa ilang unang mga leksiyon didto sa kalibotan sa mga espiritu ug giandam nga motungha sa tukmang panahon sa Ginoo aron sa paghago sa iyang ubasan alang sa kaluwasan sa mga kalag sa mga tawo.”
Ang pagtudlo sa Dios og partikular nga mga espiritu aron tumanon ang pihong mga misyon diha sa yuta gitawag og giorden nang daan.
“Ang gi-orden nang daan wala mogarantiya nga ang mga indibidwal makadawat sa pihong mga calling o mga responsibilidad. Ang maong mga oportunidad moab[o]t niining kinabuhia isip resulta sa matar[o]ng nga paggamit sa kabubut-on, sama nga ang pagka-inordinahan nang daan miab[o]t isip resulta sa pagkamatar[o]ng didto sa kinabuhi nga wala pa dinhi sa yuta. …
“Ang doktrina kabahin sa pagka-inordinahan nang daan magamit ngadto sa tanang mga miyembro sa Simbahan, dili lamang ngadto sa Manluluwas ug sa Iyang mga propeta. Sa wala pa ang paglalang sa yuta, matinud-anong mga babaye gihatagan og pihong mga responsibilidad ug matinud-anong mga lalaki gi-orden nang daan sa pihong mga katungdanan sa priesthood. Samtang pamatud-an sa mga tawo nga angayan sila, hatagan silag mga kahigayonan nga tumanon ang mga asaynment nga ilang nadawat.”
Unsa ang kinabuhi sa wala pa dinhi sa yuta, ug sa unsang paagi kini gituman sa usa ka tawo?
Ang terminong “kinabuhi sa wala pa dinhi sa yuta” nagtumong sa atong premortal nga kinabuhi. Atong natuman ang atong kinabuhi sa wala pa dinhi sa yuta pinaagi sa pagdawat sa plano sa kaluwasan sa Langitnong Amahan ug sa pagpili nga sundon si Jesukristo. Kay atong gituman ang atong kinabuhi sa wala pa dinhi sa yuta, gihatagan tag mga kahigayonan nga moanhi sa yuta ug makadawat og pisikal nga lawas.
Ang atong mortal nga paglungtad dinhi sa yuta gitawag og “kinabuhi dinhi sa yuta.” Atong matuman ang atong kinabuhi dinhi sa yuta pinaagi sa pagpili nga sundon si Jesukristo ug dawaton ang mga ordinansa sa Iyang ebanghelyo. Kadtong mituman sa ilang kinabuhi dinhi sa yuta makadawat og kinabuhing dayon ug makabaton og “himaya nga idugang diha sa ilang mga ulo hangtod sa kahangtoran.” Kadtong walay kahigayonan nga dawaton ug magkinabuhi sa ebanghelyo diha sa mortalidad mahatagan sa maong kahigayonan diha sa kalibotan sa espiritu, human sila mamatay.
Magkat-on pa og Dugang
Pagbuntog sa Pagsupak ni Satanas
-
Jeffrey R. Holland, “Cast Not Away Therefore Your Confidence,” Ensign, Mar. 2000, 6–11
Buhat ug himaya sa Dios
-
Patrick Kearon, “Ang Tuyo sa Dios Mao ang Pagdala Kaninyo Balik sa Panimalay,” Liahona, Mayo 2024, 87–89
Ang basahon ni Abraham
-
Andrew C. Skinner, “The Book of Abraham: A Most Remarkable Gift for Our Time” (digital lamang nga artikulo), Liahona, Ene. 2022, Gospel Library
-
Mga Hilisgotan ug mga Pangutana, “Abraham, Basahon ni,” Librarya sa Ebanghelyo
-
Gospel Topics Essays, “Translation and Historicity of the Book of Abraham,” Librarya sa Ebanghelyo
Media
Bidyo
“I Am a Son of God” (6:30)
Mga Hulagway
Joseph ug Sidney, ni Annie Henrie Nader
Moses Seeing Jehovah [Moises Nakakita ni Jehova], ni Joseph Brickey
Moses Overcomes Satan [Moises Nagbuntog ni Satanas], ni Joseph Brickey