Mga Tabang sa Kasulatan
Mahinungdanong mga Termino sa Daang Tugon


Mahinungdanong mga Termino sa Daang Tugon

Pahinumdom: Ang pagkutlo sa tinubdan nga wala gimantala sa Ang Simbahan ni Jesukristo sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw diha sa mga endnote wala magpasabot nga kini o ang tagsulat niini gi-endorso sa Simbahan o nagrepresentar sa opisyal nga posisyon sa Simbahan.

Ang sukaranang pagsabot sa mosunod nga mga termino makatabang nimo sa imong pagtuon sa Daang Tugon.

Dihog.Ang pagdihog mao ang paghaplas og lana ngadto sa usa ka tawo o butang. Sa panahon sa Daang Tugon, gihimo ang mga pagdihog para sa balaang, medikal, ug ordinaryong mga katuyoan. Gihimo ang pagdihog aron ipahinungod ang usa ka tawo o butang ngadto sa Dios. Pananglitan, dihogan og lana ang mga hari, mga pari, ug mga propeta aron i-set apart sila sa pagserbisyo sa Dios.

Gidihogan ni Samuel si David nga mahimong Hari

The Prophet Samuel Anoints David to be King of Israel in Bethlehem [Gidihogan ni Propeta Samuel si David nga mahimong Hari sa Israel diha sa Betlehem], ni Balage Balogh

Pagtuli.Ang pagputol ug pagtangtang sa panit sa tumoy sa kinatawo sa lalaki. Kining karaang kustombre gihimo sa daghang tawo sa lainlaing bahin sa kalibotan. Ang pagtuli gihimo sa mga Israelita ingon nga pormal nga seremonya nga gipaila sa Dios kang Abraham. Kini usa ka timaan sa pakigsaad tali sa Dios ug sa Iyang mga katawhan. Tulion ang mga lalaki nga walo ka adlaw ang edad.

Pakigsaad.“Sagradong kauyonan tali sa Dios ug sa usa ka tawo o grupo sa mga tawo. Ang Dios naghan-ay og piho nga mga kasabotan, ug Siya misaad sa pagpanalangin kanato kon atong tumanon kadtong mga kasabotan. Dihang mopili ta nga dili tumanon ang mga pakigsaad, dili nato madawat ang mga panalangin.” Pinaagi sa mga pakigsaad, naghimo kita og espesyal ug mahangtorong relasyon uban sa Dios diin Iya kitang panalanginan ug bag-ohon. Ang mga pakigsaad tali sa Dios ug sa Iyang katawhan adunay mahinungdanong papel sa Daang Tugon. Partikular nga importante ang pakigsaad ni Abraham kay ang gisaad nga mga panalangin ngadto ni Abraham posible nga madawat sa tanang anak sa Dios nga mohimo ug motuman sa mga pakigsaad uban Niya.

Pagsimba og dios-dios.Ang pagsimba sa mga dios-dios o sobrang gugma o debosyon sa bisan unsa imbes sa Dios. Sagad balewalaon sa karaang mga Israelita ang sugo sa Dios nga dili magsimba og mga dios-dios. Ang ilang pagsimba og dios-dios sagad naglakip sa pagsimba sa usa sa mga dios sa mga nasod palibot nila o maghimog mga imahe nga nagrepresentar ni Jehova.

Israel.Ang ngalan nga gihatag sa Dios sa apo ni Abraham nga si Jacob, nga nagkahulogan og “ipatigbabaw ang Dios” o “usa nga mipatigbabaw uban sa Dios.” Ang ngalang Israel pwede usab nga magtumong sa kaliwatan ni Jacob o ni bisan kinsa nga tinuod nga magtutuo ni Jesukristo. Sa karaang panahon, ang Dios mitibulaag sa mga anak sa Israel tungod sa ilang pagkadaotan ug rebelyon. Misaad Siya nga sa ulahing mga adlaw, pundokon niya ang Israel. Ang katawhan sa Dios nagpundok samtang ilang gidawat ang ebanghelyo ni Jesukristo.

Jehova.Ang Hebreohanong ngalan sa Dios sa Israel mao ang YHWH, pulong nga dugay nang gi-transliterate sa English ingon nga Jehovah. Kini ang premortal nga ngalan ni Jesukristo, ang Dios sa Daang Tugon. Ang Jehova pwedeng magpasabot og “Siya mao,” o , unang tawo, “Ako.” Kining ngalana nagpakita sa mahangtorong kinaiyahan ni Jesukristo. Mga 500 BC, gisugdan pag-undang sa mga Israelita ang kusog nga pagsulti sa balaang ngalan ingon nga pagtahod. Kini nga buhat miresulta sa pagkawala sa orihinal nga paglitok sa ngalan. Sa ulahi, gigamit ang kahulip nga mga titulo, sama sa “Adonai” (“akong Ginoo”), sa mga dapit diin makita ang YHWH diha sa Daang Tugon.

Mesiyas.“Usa ka matang sa Aramaic ug Hebreohanon nga pulong nga nagpasabot og ‘ang gidihogan.’” Kining Hebreohanong pulong makita kapin sa 30 ka higayon sa Daang Tugon, bisag usahay ra kini hubaron sa English ingon nga “Messiah.” Gigamit kini dihang magtumong sa dinihogang mga hari, mga pari, ug mga propeta. Paglabay sa panahon nakabaton og lainlaing kahulogan ang mga gitumong ingon nga mesiyas. Ang pulong Mesiyas nagkahulogan nga dinihogang Propeta, Pari, ug Hari nga kaliwatan ni David ug maoy moluwas sa Iyang katawhan. Gisaaran si David nga pinaagi sa iyang kaliwatan magpatungha ang Dios og Hari, o Mesiyas, nga maoy mobuntog sa tanang gahom sa kalibotan. Ang Greyegong katumbas sa Mesiyas mao ang Christos, diin maggikan ang titulong Kristo.

Katubsanan, Manunubos.Ang buhat sa pagtubos maoy komon nga hitabo sa pagkinabuhi sa kakaraanan. Ang pagtubos maoy pagbayad sa utang, pagpalit pag-usab, o pagpalit sa kagawasan sa usa ka tawo. Ang maong mga manunubos sagad paryente sa tawong gitubos. Sa mas dakong panghitabo, ang pagbuhi sa mga Israelita gikan sa pagkabihag sa Ehipto nagpalawom sa relihiyosong kahulogan sa katubsanan para sa katawhan sa Dios. Ang Ginoo Mismo misaad nga tuboson ang Iyang katawhan gikan sa pagkaulipon sa Ehipto. Si Jesukristo mao ang Manunubos kay ang Iyang sakripisyo mipagawas nato gikan sa sala ug kamatayon.

Kaluwasan, Manluluwas.Ang Hebreohanong pulong nga yāšaʿ sa Daang Tugon pwedeng hubaron nga “luwasa,” “kaluwasan,” “motabang,” “giluwas,” o “tabangi.” Sagad nagtumong ni sa Dios o niadtong Iyang ipadala aron maghatag og pisikal nga kaluwasan. Makita ang kaimportante sa termino diha sa mga ngalan sa iladong mga indibidwal sama ni Eliseo (“Ang Dios ang kaluwasan”), Oseas (“kaluwasan”), Josue (“Si Jehova maoy kaluwasan”), ug Isaias (“Si Jehova ang kaluwasan”).

lalaki ug iyang anak nagtanyag sa walay lama nga nating karnero ngadto sa duha ka Leviticong pari

Sacrifice of a Lamb [Pagsakripisyo sa usa ka Nati nga Karnero], ni Robert T. Barrett

Sakripisyo.Human gipapahawa si Adan ug si Eva sa Tanaman sa Eden, gisugo sila sa Ginoo nga magtanyag og mga halad. Apil niini nga balaod ang pagtanyag sa unag anak sa ilang mga hayop, nga nagsimbolo sa halad ni Jesukristo. Gisugo sa Ginoo ang Iyang katawhan nga magkinabuhi uyon sa balaod sa halad diha sa tibuok Daang Tugon. Nagpadayon kini hangtod sa kamatayon ni Jesukristo, diin mao ang kinadak-an ug kataposang halad.

Mubo nga mga Sulat

  1. Tan-awa ang Bible Dictionary, “Anoint,” Librarya sa Ebanghelyo.

  2. Tan-awa ang J. D. Douglas ug Merrill C. Tenney, Zondervan Illustrated Bible Dictionary, rev. ed. (2011), 85.

  3. Tan-awa ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, “Dihog,” Librarya sa Ebanghelyo.

  4. Tan-awa ang Genesis 17:10–14. Tan-awa usab ang Tremper Longman III ug Mark L. Strauss, The Baker Expository Dictionary of Biblical Words (2023), 152–53. Sa Hebreohanon, ang hugpong sa mga pulong nga naghulagway sa paghimog pakigsaad sa literal mao ang “pagputol ug pakigsaad.” Samtang ang gigikanan niini nga hugpong sa mga pulong mao ang paghalad og hayop aron pamatud-an ang usa ka pakigsaad, mao pod ni ipasabot sa pagtuli kon bahin sa paghimog pakigsaad (tan-awa ang Jared T. Parker, “Cutting Covenants,” diha sa The Gospel of Jesus Christ in the Old Testament, ed. D. Kelly Ogden ug uban pa (2009), 119–20).

  5. Topics and Questions, “Covenants,” Gospel Library.

  6. Tan-awa ang Russell M. Nelson, “Ang Walay Kataposan nga Pakigsaad,” Liahona, Okt. 2022, 5–6.

  7. Tan-awa ang “The Abrahamic Covenant [Ang Pakigsaad ni Abraham],” diha sa Mga Pagtulun-an sa mga Presidente sa Simbahan: Russell M. Nelson, Gospel Library.

  8. Tan-awa ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, “Pagsimba sa Dios-Dios,” Librarya sa Ebanghelyo.

  9. Tan-awa ang Bible Dictionary, “Idol,” Gospel Library.

  10. Tan-awa ang Bible Dictionary, “Israel,” Gospel Library.

  11. Usahay gitawag og balay sa Israel o mga anak sa Israel.

  12. Tan-awa ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, “Israel,” Librarya sa Ebanghelyo.

  13. Tan-awa ang Mga Hilisgotan ug mga Pangutana, “Pagpundok sa Israel,” Librarya sa Ebanghelyo.

  14. Ang pulong nga Jehova mao ang Latin nga kombinasyon sa mga consonant sa Hebreohanong ngalan nga YHWH o JHVH ug sa mga vowel sa Hebreohanong pulong nga Adonai, nga nagkahulogang “akong Ginoo” (tan-awa ang Adele Berlin ug Marc Zvi Brettler, The Jewish Study Bible, 2nd ed. [2014], 103–4, mubong sulat sa Exodo 3:14–15.

  15. Naghunahuna ang mga iskolar nga dakog posibilidad nga ang paglitok mao ang “Yahweh” (tan-awa ang Dana M. Pike, “The Name and Titles of God in the Old Testament,” Religious Educator, vol. 11, no. 1 [2010], 19–20).

  16. Tan-awa ang Bible Dictionary, “Jehovah,” Librarya sa Ebanghelyo; Giya ngadto sa mga Kasulatan, “Jehova,” Librarya sa Ebanghelyo; Richard Neitzel Holzapfel ug uban pa, Jehovah and the World of the Old Testament: An Illustrated Reference for Latter-day Saints (2009), 16–17.

  17. Giya ngadto sa mga Kasulatan, “Mesiyas,” Librarya sa Ebanghelyo.

  18. Pananglitan, tan-awa ang Levitico 4:3, 5, 16; 1 Samuel 16:13; 24:6. Niini nga mga bersikulo, ang “dihog” gihubad gikan sa mao ra nga Hebreohanong gigikanan nga pulong nga “Mesiyas.”

  19. Tan-awa ang 1 Nephi 10:4–6, 10–11; Longman ug Strauss, Baker Expository Dictionary, entry 4899, 54–55.

  20. Tan-awa ang 2 Samuel 7:16; Salmo 89:20–39; Isaias 9:1–6; 11:1–10; Mateo 1:1; 21:9; Lucas 1:32–33.

  21. Tan-awa ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, “Mesiyas,” Librarya sa Ebanghelyo.

  22. Tan-awa ang Longman ug Strauss, Baker Expository Dictionary, 654.

  23. Tan-awa ang Exodo 6:6; tan-awa usab ang 1 Nephi 10:5. Ang Manunubos mao ang usa sa labing komon nga titulo para ni Jesukristo diha sa Basahon ni Mormon, nga gigamit sa 40 ka higayon. (Ingon nga pagtandi, ang Manluluwas gigamit og 12 ka higayon.) Ang titulo wala gyod gigamit diha sa Bag-ong Tugon, bisag klaro kaayo ang ideya sa katubsanan pinaagi kang Jesukristo.

  24. Tan-awa ang Salmo 69:1. Ang pulong sa Bag-ong Tugon nga hosanna naglangkob sa usa ka klase sa pulong nga yāšaʿ ug pwedeng hubaron ingon nga “palihog luwasa kami” (Giya ngadto sa mga Kasulatan, “Hosanna,” Librarya sa Ebanghelyo).

  25. Tan-awa ang Exodo 14:13.

  26. Tan-awa ang Deuteronomio 28:31.

  27. Tan-awa ang Mga Maghuhukom 3:31.

  28. Tan-awa ang 2 Samuel 14:4.

  29. Tan-awa ang Longman ug Strauss, Baker Expository Dictionary, 704–5.

  30. Tan-awa ang Giya ngadto sa mga Kasulatan, “Sakripisyo,” Librarya sa Ebanghelyo. Tan-awa usab sa Alma 34:10–14.