Mga Tabang sa Kasulatan

Isaias 50–57

Pinaagi ni Isaias, gipasaligan sa Ginoo ang mga Israelinhon nga wala Niya sila biyai. Gidapit Niya sila nga maghinulsol, ug panalanginan Niya sila pag-usab. Misaad Siya nga mahinloan ug mahimaya ang Jerusalem. Nanagna usab siya nga moabot ang adlaw nga ang mga mensahero sa Ginoo mahatagan og gahom sa pagpakigbahin sa maayong balita sa pagpundok ug pagtubos sa Israel. Moabot ang panahon nga ilhon ug simbahon sa tibuok kalibotan ang Balaang Usa sa Israel. Si Isaias mitudlo nga ang Manluluwas dumtan, isalikway, bunalan, ug mag-antos sa kasakitan. Iyang dalhon ang atong mga kaguol ug mahimong samdan tungod sa atong mga kalapasan. Ang Ginoo misaad sa nabihag nga Israel nga temporaryo lang ang ilang pagkatibulaag ug mitudlo nga walay kataposan ang Iyang gugma para nila. Gidapit Niya sila nga mobalik sa ilang relasyon sa pakigsaad ngadto Kaniya ug mosalig sa Iyang mas labaw nga mga paagi.

Mga Kapanguhaan

Pahinumdom: Ang pagkutlo sa usa ka tinubdan nga wala gimantala sa Ang Simbahan ni Jesukristo sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw wala magpasabot nga kini o ang tagsulat niini gi-endorso sa Simbahan o nagrepresentar sa opisyal nga posisyon sa Simbahan.

Background ug Konteksto

Isaias 50:1

Nganong ang Ginoo nangutana bahin sa “papeles sa pakigbulag” ug sa “[pagkahimong] ulipon”?

Gigamit sa Ginoo ang paghulagway sa pakigbulag ug ang pagbaligya ngadto sa pagkaulipon aron itudlo nga bisan og ang kanhing apostasiya sa Israel miresulta sa pagkatibulaag ug pagkabihag, wala Niya kalimti ang orihinal nga pakigsaad nga Iyang gihimo uban sa Iyang katawhan. Ubos sa balaod ni Moises, ang usa ka tawo nga makigbulag sa iyang asawa kinahanglang magpakita og sinulat nga papeles sa pakigbulag aron mahimong balido ang panagbulag. Sa susama, ang mga indibidwal sa karaang panahon pwedeng ibaligya ang ilang kaugalingon o ang ilang mga anak ngadto sa pagkaulipon aron mabayran ang ilang mga utang. Pero walay nautangan ang Ginoo, ug wala niya hatagi ang Israel og papeles sa pakigbulag. Hinoon, ang Israel mismo ang mibulag sa Ginoo pinaagi sa pagpakasala.

Isaias 52:1–2

Unsay ipasabot sa pagsul-ob og “matahom nga bisti”?

Human ihulagway ang pisikal ug espirituwal nga pagkabihag nga masinati sa Israel tungod sa sala, gitawag ni Isaias ang katawhan sa pakigsaad sa Ginoo sa “pagmata,” “[paghubad sa] kadena” gikan sa ilang mga liog, ug biyaan ang pagkabinihag. Usa sa mga katumanan niini nga panagna nahitabo dihang gibuhian ni Haring Ciro ang mga Judeo gikan sa pagkabihag sa Babilonia ug gitugotan silang mopauli sa Jerusalem aron tukoron pag-usab ang templo. Sa atong panahon, ang Israel espirituwal nga gipukaw ug gipundok gikan sa mga nasod. Ang pagdapit ni Isaias nga magsul-ob og “matahom nga bisti” lagmit maoy usa ka simbolikong pagdapit nga tangtangon ang mga sinina sa sala ug pagkabihag ug pulihan kini sa mga sinina sa pagkamatarong ug awtoridad sa pagkapari.

Isaias 52:7–10

Unsay kahulogan sa hugpong sa mga pulong nga “Pagkatahom sa mga tiil niadtong milatas sa kabukiran aron pagwali sa maayong balita”?

Sa karaang panahon, ang mga tigdagan gigamit sa paghatod og mga mensahe. Gigamit ni Isaias kining pamilyar nga paghulagway sa mga mensahero nga nagdala og maayong balita isip simbolo sa kanindot sa pagdawat og maayong balita—ug ang pagkamapasalamaton nga bation niadtong nagdala sa mensahe. Usa ka pananglitan sa maayong balita nga tingali gipanagna ni Isaias nga ipahibalo unya nga tugotan ang nabihag nga mga Judeo nga mobalik sa Jerusalem. Sa atong dispensasyon, gigamit sa Ginoo ang parehas nga paghulagway aron ihulagway ang mga misyonaryo nga gitawag sa pagpakigbahin sa maayong balita sa Iyang ebanghelyo.

Ang Isaias 52:8–10 gikutlo og kaupat ka higayon sa Basahon ni Mormon, lakip na ang kaduha nga pagkutlo sa Manluluwas. Dihang gihagit sa daotang mga pari ni Hari Noah si Abinadi nga ipasabot ang kahulogan niini nga mga bersikulo, gitudlo ni Abinadi nga ang “balaan nga propeta … nagmantala og kalinaw, nga nagdala og maayong balita sa pagkamatarong.” Mipadayon siya sa pagpamatuod nga ang labing nindot nga mensahero sa tanan mao si Jesukristo. Si Abinadi mipahayag, “Kay O unsa kaanindot sa mga tiil diha sa mga kabukiran kaniya nga nagdala og maayo nga mga balita, nga mao ang magtutukod sa kalinaw, oo, gani ang Ginoo, kinsa nagtubos sa iyang mga katawhan.”

Si Jesukristo nagtindog duol sa panon sa mga karnero, nga naay mga bukid sa likod — Hulagway gikan sa maayong kabubut-on sa Havenlight

All His Majesty [Tanan Niyang Kaharianon], ni Yongsung Kim

Isaias 52:11

Unsa ang mga galamiton sa Ginoo?

Dihang si Hari Nabucodonosor ug ang mga taga-Babilonia misulong sa Jerusalem, gidala nila ang “tanang bahandi sa Templo sa Ginoo.” Apil niini ang tanang hinimo sa bulawan, plata, o bronse—sama sa mga tangkawan, mga palanggana, ug uban pang sudlanan nga gigamit sa pagsimba sa templo. Si Presidente Jeffrey R. Holland mitudlo nga ang sugo para niadtong nagdala sa mga sudlanan sa Ginoo nga mahimong limpyo “nagpasabot sa pagbawi ug pagbalik ngadto sa Jerusalem sa nagkadaiyang mga gamit sa templo nga gidala ngadto sa Babilonia ni Hari Nabucodonosor. Sa pisikal nga pagdala og balik niining mga butang, ang Ginoo mipahinumdom niadtong nag-unang mga kaigsoonan bahin sa kasagrado sa bisan unsang butang nga may kalabotan sa templo. Busa, samtang ilang gidala og balik ngadto sa ilang yutang natawhan niining nagkadaiyang mga hunawanan, mga planggana, mga tasa, ug uban pang mga sudlanan, sila mismo kinahanglang malimpyo sama sa seremonyal nga mga instrumento nga ilang gidala.”

Isaias 52:13–15

Kinsa ang sulugoon nga makapahibulong sa mga hari ug sa uban pa?

Kini nga mga bersikulo maoy bahin sa usa sa mga “awit sa sulugoon” ni Isaias. Ang sulugoon niini nga awit gihulagway ingon nga mabinantayon, nagpasabot nga maalamon ug adunay dako nga impluwensya—usa ka tawo nga makapahibulong sa tanan, apil ang mga hari. Ang hugpong sa mga pulong nga “nadaot man pag-ayo ang iyang panagway ug dili na kini hitsurag tawo” nagpakita nga ang sulugoon nakasinatig grabeng pag-antos nga nakapausab sa iyang hitsura. Ang Maayong Balita Biblia nag-ingon nga “mahibulong [niini nga sulugoon] ang daghang mga nasod.” Ang ubang hubad naggamit sa mga pulong nga “makurat” o “malisang” imbes sa “mahibulong.” Gipulihan sa Hubad ni Joseph Smith ang “mahibulong” og “mapundok.”

Sa Basahon ni Mormon, ang Manluluwas mitudlo nga ang Isaias 52:13 nagtumong usab sa usa ka sulugoon nga apil sa “mahinungdanon ug kahibulongan nga buhat” nga himoon sa Amahan sa kataposang mga adlaw. Kini lagmit nagtumong kang Propeta Joseph Smith. Sama sa ubang mga awit sa sulugoon, ang kataposang katumanan niini nga panagna mao si Jesukristo. Ang nag-antos nga Manluluwas sa tanang katawhan sagad dili mao ang gidahom sa mga tawo sa kalibotan.

Isaias 53

Sa unsang paagi gituman ni Jesukristo ang paghulagway ni Isaias sa nag-antos nga sulugoon?

Ang Isaias 53 maoy usa sa labing gamhanan ug inila nga mga panagna nga natuman ni Jesukristo. Sumpay kini sa awit sa sulugoon nga nagsugod duol sa kataposan sa Isaias 52. Kini nga bahin sa kanta ni Isaias nagtumong sa “alagad nga sinakit,” nga pwedeng magsimbolo sa Manluluwas. Ang Isaias 53 maoy sa usa sa sagad kutloon nga mga panagna bahin ni Jesukristo diha sa Bag-ong Tugon. Gikutlo ug gipasiugda usab ni Abinadi kini nga panagna diha sa Basahon ni Mormon.

Ang mosunod nga table nagpakita sa posibleng mga paagi nga natuman ni Jesukristo ang pipila sa mga panagna niini nga kapitulo.

Hugpong sa mga pulong gikan sa Isaias 53	Posibleng Katumanan
Hugpong sa mga pulong gikan sa Isaias 53 “Ang iyang alagad motubo daw tanom diha sa ugang yuta” (Isaias 53:2)	Posibleng Katumanan Ang Mesiyas miabot sa paagi nga wala gidahom ni bisan kinsa. Ang “ugang yuta” pwede usab nga magsimbolo sa espirituwal nga hulaw o apostasiya nga nahitabo sa panahon ni Jesus.
Hugpong sa mga pulong gikan sa Isaias 53 “Wala siyay kaambong nga mabihag kita kaniya” (Isaias 53:2)	Posibleng Katumanan Walay bisan unsa diha sa pisikal nga hitsura sa Manluluwas panahon sa mortalidad nga nakapalahi Niya o naglain Kaniya gikan sa ubang tawo.
Hugpong sa mga pulong gikan sa Isaias 53 “Gitamay nato siya ug gisalikway” (Isaias 53:3)	Posibleng Katumanan Si Jesukristo gisalikway sa kaugalingon Niyang katawhan ug giluwaan, gibunalan, gilatigo, ug giyagayagaan sa tanan Niyang pagsulay ug Paglansang sa Krus.
Hugpong sa mga pulong gikan sa Isaias 53 “Giantos niya ang mga kasakitan nga kita untay angay mag-antos ug gipas-an ang atong mga alantoson” (Isaias 53:4)	Posibleng Katumanan Isip kabahin sa Iyang maulaon nga sakripisyo, gipas-an sa Manluluwas Mismo ang atong mga kasakit, kalisdanan, mga sakit, ug mga balatian.
Hugpong sa mga pulong gikan sa Isaias 53 “Gisamaran siya tungod sa atong mga sala; napangos siya tungod sa atong pagkadaotan; giantos niya ang kastigo nga maoy nakaluwas kanato ug pinaagi sa iyang mga labod nangaayo kita” (Isaias 53:5)	Posibleng Katumanan Nag-antos si Jesukristo para sa atong mga sala aron madawat nato ang kapasayloan, kalinaw, ug espirituwal nga pagkaayo.
Hugpong sa mga pulong gikan sa Isaias 53 “Bisag gidaugdaog siya ug gipaantos pag-ayo, nagpakahilom lamang siya” (Isaias 53:7)	Posibleng Katumanan Nagpakahilom lang si Jesus panahon sa Iyang husay atubangan ni Herodes. Nagpakahilom usab siya panahon sa Iyang mga pagsukit-sukit sa pangulong mga pari ug ni Pilato.
Hugpong sa mga pulong gikan sa Isaias 53 “Giandaman siyag lubnganan tipon sa mga kriminal, gilubong siya uban sa usa ka dato” (Isaias 53:9)	Posibleng Katumanan Si Jesus gilansang sa krus taliwala sa duha ka kawatan ug gilubong sa lubganan sa usa ka tawong dato.
Hugpong sa mga pulong gikan sa Isaias 53 “Ang Ginoo nag-ingon, maoy akong kabubut-on ang pagpaantos ug pagsakit kaniya” (Isaias 53:10)	Posibleng Katumanan Posibleng nagpasabot kini nga nalipay ang Langitnong Amahan nga kinabubut-ong gitanyag ni Jesus ang Iyang kaugalingon isip halad para sa atong mga sala.
Hugpong sa mga pulong gikan sa Isaias 53 “Makita niya ang iyang mga kaliwat” (Isaias 53:10)	Posibleng Katumanan Si Abinadi mitudlo nga ang “kaliwat” niini nga bersikulo nagtumong niadtong motuo sa pagpamatuod sa mga propeta bahin kang Jesukristo.

oil painting ni Jesus nga nagluhod sa pag-ampo diha sa tanaman sa Getsemani — Gethsemani, ni J. Kirk Richards

Isaias 54:1–3

Unsay ipasabot sa “padak-i ang imong tolda … ug lig-ona ang mga ugsok”?

Gitandi ni Isaias ang Zion ngadto sa usa ka tolda o tabernakulo nga gipalig-on gamit ang mga ugsok. Nanagna Siya sa panahon dihang daghan kaayong matarong nga mga tawo ang magpundok sa Zion mao nga kinahanglang padak-an ang tolda ug palig-onon gamit ang dugang ug mas lig-on nga mga ugsok.

Gikutlo sa Manluluwas kini nga panagna diha sa Basahon ni Mormon ug mipasabot nga mahitabo ang usa sa mga katumanan dihang mapundok ang Israel sa kataposang mga adlaw. Karon, ang Simbahan giorganisar ngadto sa “mga stake sa Zion,” usa ka termino nga gikan sa analohiya ni Isaias. “Matag istaka sa Zion mobulig ug motabang sa pagpabarog sa Simbahan ingon nga usa ka tolda o tabernakulo nga gipabarog pinaagi sa iyang mga ugsok. Ang usa ka istaka mao ang tigumanan nga dapit alang sa mga nahibilin nga nagkatibulaag nga Israel.”

linya nga drowing sa dakong tolda nga daghan og panel nga naay mga ugsok ug mga pisi

Isaias 54:6–10

Unsay ipasabot nga ang Ginoo mopundok sa Iyang katawhan uban ang ‘kaluoy’ ug “gugmang walay paglubad”?

Gipasabot sa Ginoo nga temporaryo lang ang pag-antos sa Israel, ug ang Iyang paghigugma walay paglubad. Misaad Siya nga mas permanente ang Iyang “kasabotan sa pakigdait” kay sa kabukiran ug kabungtoran. Ang Hebreohanong pulong nga gihubad og “gugma” sa bersikulo 8 ug 10 maoy hesed, nga nagtumong sa gugma sa pakigsaad sa Ginoo para sa Iyang katawhan.

Si Presidente Russell M. Nelson mipasabot: “Tungod kay ang Dios adunay hesed alang niadtong nagbaton og pakigsaad uban Kaniya, Siya mohigugma kanila. Siya mopadayon sa pakigtambayayong kanila ug motanyag kanila og mga oportunidad sa pag-usab. Siya mopasaylo kanila kon sila maghinulsol. Ug kon mahisalaag man sila, Siya motabang kanila nga makatultol og balik ngadto Kaniya.”

Isaias 56:3–8

Unsa nga mga saad ang gihimo sa Ginoo ngadto sa mga langyaw ug mga yunuko?

Sa Maayong Balita Biblia, ang pulong “langyaw” sagad nagtumong sa mga dili Israelinhon nga nagpuyo uban sa katawhan sa pakigsaad. Bisan og gihatagan og legal nga mga proteksiyon kini nga mga langyaw, dili sila pwedeng moapil sa pipila ka reliyosong mga kalihokan, sama sa pagsulod sa hawanan sa templo aron mosimba. Ang mga yunuko maoy usa ka grupo sa gikapon nga mga lalaki nga sagad hatagan og tag-as nga posisyon sa mga hawanan sa hari. Gidid-an usab sila sa pagsimba uban sa mga Israelinhon.

Sa Isaias 56, giklaro sa Ginoo nga kon ang mga yunuko ug mga langyaw “nagtuman sa [Iyang] kasabotan,” mahimo silang kwalipikado nga modawat sa sama nga mga panalangin ug pribilehiyo nga parehas sa mga Israelinhon. Ang paghatag og mga pribilehiyo sa pakigsaad niini nga mga taga-gawas nagrepresentar og dakong kausaban gikan sa sagad nga kinaiya niadtong panahona.

Pagkat-on pa og Dugang

“Lig-ona ang imong kaugalingon, … isul-ob ang matahom mong bisti”

David A. Bednar, “Isul-ob ang Imong Kusog, O Zion,” Liahona, Nob. 2022, 92–95

Ang pag-antos ug Pag-ula ni Jesukristo

Dallin H. Oaks, “Nalig-on pinaagi sa Pag-ula ni Jesukristo,” Liahona, Nob. 2015, 61–63
“Ang Nag-antos nga Manluluwas,” Alang sa Kalig-on sa Kabatan-onan, Abr. 2022, 32
Donald W. Parry, “Si Kristo ug ang Kultura diha sa Daang Tugon,” Liahona, Peb. 2010, 51–57

“Padak-i ang imong tolda, … ug lig-ona ang mga ugsok”

“Enlarge the Place of Thy Tent,” Ensign, Abr. 2015, 70–71

Media

Bidyo

Musika

“Gethsemane,” Hymns—For Home and Church
“Isaiah Said,” Hymns—For Home and Church
“Let Zion in Her Beauty Rise,” Hymns, no. 41
“Manunubos sa Israel,” Mga Himbo, nu. 6

Mga Imahe

dumadagan — usa ka paghulagway ni Elias nga nagdagan, ni Robert T. Barrett

Si Jesukristo nagbarog diha sa bukid — How Beautiful upon the Mountains [Pagkaanindot diha sa mga Kabukiran], ni Eva Timothy

Gipasig-uli ni Ciro ang mga sudlanan sa templo — Cyrus Restores the Vessels of the Temple [Gipasig-uli ni Ciro ang mga Sudalan sa Templo], ni Gustave Doré

Si Jesukristo gipurong-purongan og mga tunok — The Mocking of Christ [Ang Pagbiaybiay Kang Kristo], ni Carl Heinrich Bloch

Kristo nagtindog nga ginapos ang mga kamot ug gisininaan og purple nga kupo, sa atubangan ni Pilato — Christ and Pilate Behold the Man [Si Kristo ug si Pilato Tan-awa ang Tawo], ni Marcus Vincent