Mga Tabang sa Kasulatan
Isaias 58–66


Mga Tabang sa Kasulatan

Isaias 58–66

Gitudlo ni Isaias ang klase sa pagpuasa ug pagsimba sa Igpapahulay nga makapalipay sa Ginoo. Iyang gihatagan og pagtagad nga mas importante para sa Dios ang pag-atiman sa nanginahanglan ug pagkinabuhing matarong kay sa basta paghimo lang sa relihiyosong mga buhat. Iyang gipanagna nga ang misyon sa Mesiyas mao ang pagsangyaw sa maayong balita, pag-ayo sa mga dugmok og kasingkasing, pagpagawas sa mga nabihag, ug paghupay niadtong nagbangotan. Nanagna usab si Isaias sa Ikaduhang Pag-anhi sa Manluluwas ug mopatigbabaw ang kalinaw ug pagkamatarong panahon sa Milenyum.

Mga Kapanguhaan

Pahinumdom: Ang pagkutlo sa usa ka tinubdan nga wala gimantala sa Ang Simbahan ni Jesukristo sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw wala magpasabot nga kini o ang tagsulat niini gi-endorso sa Simbahan o nagrepresentar sa opisyal nga posisyon sa Simbahan.

Background ug Konteksto

Isaias 58:1–12

Nganong wala dawata sa Ginoo ang pagpuasa sa mga Israelinhon?

Ang Ginoo mipahayag nga ang mga motibo ug kinaiya sa mga Israelinhon panahon sa ilang pagpuasa wala nakapalipay Niya. Imbes magpuasa aron maghinulsol ug mas moduol sa Dios, ang mga Israelinhon nagpunting sa hakog nga mga tinguha ug kalibotanong mga kinaiya. Imbes tabangan ang uban sa ilang mga palas-anon, gipugos nila ang uban nga magtrabaho ug nahimong iritable ug palaaway. Ang ilang pagpuasa nahimong pagpakaaron-ingnon ug ritwal na lang ug wala nagpakita sa tinuod nga pagsimba. Gihatagan og pagtagad sa Ginoo nga ang usa ka madawat nga pag-puasa naglakip sa sinserong pag-atiman sa uban pinaagi sa pagkuha sa ilang mga palas-anon ug paghatag nila og pagkaon ug sinina. Misaad Siya og dakong mga panalangin niadtong kinasingkasing nga mosunod sa balaod sa pagpuasa.

Ang mga saad sa Ginoo magamit usab sa atong panahon karon. Si Presidente Jeffrey R. Holland mipamatuod: “Mopamatuod ko sa mga milagro, sa espiritwal ug temporal, nga moabot niadtong nagsunod sa balaod sa puasa. … Sa tinuod, sigon sa girekord ni Isaias, nag-ampo ko samtang nagpuasa sobra sa kausa, ug sa tinuod mitubag ang Dios, ‘Ania man ako’ [Isaiah 58:9]. Mahala kanang sagradong pribilehiyo sa dili mominos kada bulan, ug hatag og daghan kon itugot sa kahimtang sa inyong halad sa puasa ug ubang humanitarian, educational, ug misyonaryo nga mga kontribusyon. Mosaad ko nga ang Dios mohatag og daghan kaninyo, ug kadtong kinsa nahupay sa inyong tabang motawag sa inyong ngalan og bulahan sa hangtud.”

Isaias 58:13–14

Unsay gisaad sa Ginoo nga himoon niadtong moingon nga “ikalipay” ang Igpapahulay?

Ang Ginoo misaad nga kadtong “ikalipay ang pagtamod … adlawng balaan” makasinati usab og “magmalipayon [ang inyong kaugalingon] uban sa Ginoo.” Si Presidente Russell M. Nelson mipasabot, “Ang hugot nga pagtuo sa Dios makamugna og gugma alang sa Igpapahulay; ang hugot nga pagtuo diha sa Igpapahulay makamugna og gugma alang sa Dios. Ang sagrado nga Igpapahulay sa tinud-anay usa ka kahimut-an.”

Agig dugang, ang Ginoo mipahayag nga kadtong magpasidungog sa Igpapahulay “magmadaogon … latas sa kabukiran” ug nga Iyang “tagbawon [sila] sa kabilin ni Jacob.” Ang hugpong sa mga pulong nga “latas sa kabukiran” pwedeng magsimbolo sa sagradong mga kahimtang diin mabati ang presensiya sa Dios. Ang “kabilin ni Jacob” nagtumong sa mga panalangin sa pakigsaad nga gisaad kang Jacob ug sa iyang kaliwatan.

Isaias 59:16–21

Unsa ang tawo nga nagpakabana?

Ang Isaias 59 nagsugod sa paghulagway sa pagkadaotan sa katawhan sa Juda. Usa sa ilang mga sala mao ang dili patas nga pagtratar niadtong naningkamot nga magkinabuhi og matarong. Sa bersikulo 16, ang Ginoo mipahayag nga kay walay mihimog aksiyon aron motabang sa matarong, Siya na Mismo ang magpakabana nila. Ang nagpakabana usa ka tawo nga mohimo og aksiyon aron husayon ang panagbangi tali sa mga tawo o mga grupo. Niini nga mga bersikulo, ang Ginoo mipahayag nga ang Iyang pagpakabana naglakip sa paghimog aksiyon batok niadtong nagdaogdaog sa uban.

Si Jesukristo mao usab ang atong mahangtorong Tigpakabana, o ang Tigpataliwala. Si Elder Bruce R. McConkie mitudlo: “Si [Jesukristo] moabut sa pagtubos sa mga tawo gikan sa temporal ug espiritwal nga kamatayon nga nahinabo sa kalibutan tungod sa Pagkapukan ni Adan. Mianhi Siya aron tagbawon ang mga gikinahanglan para sa balaanong hustisya ug sa pagpakita og kaluoy sa dinaogdaog. Mianhi Siya isip ang Tigpataliwala, usa nga Nagpakabana, aron suportahan ang kawsa sa tanan nga motuo Kaniya.”

Isaias 60

Sa unsang paagi matuman sa kataposang mga adlaw ang mga panagna ni Isaias bahin sa Zion?

Ang Isaias 60 naglangkob og panagna bahin sa umaabot nga himaya ug katubsanan sa Israel. Gihulagway ni Isaias ang Zion (Jerusalem) ingon nga nagdala og kahayag sa ngitngit nga kalibotan. Kini nga kahayag magdani sa mga tawo gikan sa ubang mga nasod, nga magdala sa ilang kabtangan ngadto sa Zion ug modugang sa himaya niini. Nanagna usab si Isaias nga ang Zion mahimong usa ka luwas nga dapit diin magpuyo nga malinawon ang matarong.

Ang panagna ni Isaias lagmit naay daghang katumanan, apil ang pagbalik sa mga Judeo human sila mabihag sa Babilonia. Pero, ang kataposang katumanan niini mahitabo sa kataposang mga adlaw. Gipadayag sa Ginoo kang Propeta Joseph Smith nga ang Zion sa ulahing mga adlaw, nga nailhan isip ang Bag-ong Jerusalem, matukod sa kontinente sa Amerika. Sa Doktrina ug mga Pakigsaad 45, gihulagway sa Ginoo ang Bag-ong Jerusalem gamit ang mga termino nga parehas sa panagna ni Isaias sa Isaias 60. Gitudlo sa Ginoo nga mahimo kining “usa ka yuta sa kalinaw, usa ka siyudad nga dangpanan, usa ka dapit sa kasegurohan alang sa mga santos sa Labing Halangdon nga Dios.” Kay “ang himaya sa Ginoo anaa didto, … ang mga daotan dili moadto niini.” Ang Ginoo mitudlo usab nga ang mga lumulupyo sa Bag-ong Jerusalem mao ang matarong nga mga Santos nga “pagapundokon ngadto niini gikan sa matag nasod.”

Isaias 61:1–2

Unsa ang panahon nga luwason sa Ginoo ang Iyang katawhan?

Ang “panahon nga luwason sa Ginoo ang Iyang katawhan” sagad konektado sa tuig sa Jubilee nga saulogon kada 50 ka tuig isip kabahin sa balaod ni Moises. Ang terminong “jubilee” naggikan sa Hebreohanong pulong nga nagkahulogan usab nga “trumpeta” o “sungay sa toro nga karnero.” Ang sinugdanan sa tuig sa jubilee ipahibalo pinaagi sa trumpeta nga sungay sa toro nga karnero sa Adlaw sa Pag-ula. Sa tuig sa jubilee, gisugo ang mga Israelinhon nga ‘hatagag kagawasan ang tanang mga lumolupyo sa tibuok yuta.’ Naglakip kini sa pagpagawas niadtong nabilanggo o naulipon ug pagpasig-uli niadtong nabaligya aron makabayad sa utang.

Ang panagna ni Isaias bahin sa Usa nga Dinihogan nga “magsangyaw sa maayong balita ngadto sa mga mapaubsanon,” “magbugkos sa mga dugmok og kasingkasing,” “magmantala og kagawasan sa mga binilanggo,” ug magbukas sa “bilanggoan ngadto niadtong gigapos” sa kataposan nagpunting kang Jesukristo ug sa Iyang buhat sa kaluwasan. Panahon sa Iyang mortal nga pagpangalagad, gibasa og kusog sa Manluluwas ang Isaias 61:1–2 diha sa sinagoga sa Nazaret ug mipahayag, “Natuman karong adlawa kining bahina sa kasulatan sumala sa inyong nadungog.” Pinaagi niini nga pamahayag, gipadayag ni Jesus ang Iyang kaugalingon isip ang gisaad nga Mesiyas.

Tan-awa usab sa “Lucas 4:18–19. Sa unsang paagi ang pangalagad ni Jesus nagtuman sa panagna diha sa Isaias 61:1–2?

Si Jesus anaa sa Sinagoga sa Nazaret

Jesus in the Synagogue at Nazareth [Si Jesus nga anaa sa Sinagoga sa Nazaret], ni Greg K. Olsen

Isaias 61:3

Unsay kahulogan sa hugpong sa mga pulong nga “kalipay inay kagul-anan”?

Sa karaang Israel, naandan na ang pagbubo og abo sa ulo sa usa isip pagpakita sa pagbangotan o grabeng kaguol. Ang Hebreohanong pulong nga gihubad og “kalipay” nagtumong sa usa ka purongpurong nga pangdekorasyon. Niini nga bersikulo, ang Ginoo misaad nga mga matinud-anon nga Iyang pulihan ang ilang mga abo sa kagul-anan sa korona sa kalipay ug ang ilang pagbangotan ngadto sa kasadya.

Isaias 63:1–9

Unsay mahinungdanon sa hugpong sa mga pulong nga “Nganong pula man ang imong bisti”?

Simbolikong gipakita sa Isaias 63 ang pagluwas ni Jehovah sa Iyang katawhan sa pakigsaad gikan sa ilang mga kaaway. Gihulagway ang Ginoo isip usa ka manggugubat nga mipauli gikan sa Edom nga namantsahan ang Iyang sinina og pula, sama niadtong naggiok og ubas diha sa giokanan. Ang kolor sa sinina sa Manluluwas nagrepresentar sa dugo sa Iyang mga kaaway nga napildi Niya. Ang usa sa mahinungdanong katumanan sa panagna ni Isaias mahitabo sa Ikaduhang Pag-anhi sa Manluluwas, dihang mobalik Siya sa yuta uban ang himaya ug magpahamtang og hustisya sa daotan. Nianang adlawa, “ang Ginoo magsul-ob og pula.”

Ang pula nga sinina sa Manluluwas magpahinumdom usab nato sa dugo nga Iyang gipaagas para nato. Si Elder Neal A. Maxwell mitudlo: “Dili ikatingala, kon si Kristo moanhi uban sa gahom ug himaya, nga Siya moanhi magsul-ob sa makapahinumdom nga pulang sinina nagpasabot dili lamang sa pigsanan sa kapungot, apan usab sa pagpahinumdom kanato kon sa unsang paagi Siya nag-antos alang kanato didto sa Getsemani ug didto sa Kalbaryo!”

Si Jesukristo nanaog sa Yuta atol sa Iyang Ikaduhang Pag-anhi

He Comes Again to Rule and Reign [Siya Moanhi Pag-usab sa Pagmando ug Paghari], ni Mary R. Sauer

Isaias 64:4–5

Unsay ipasabot sa paghulat sa Ginoo?

Si Presidente M. Russell Ballard mitudlo:

Ang paghulat sa Ginoo nagpasabot og padayon nga pagkamasulundon ug espirituhanong pag-uswag paingon Kaniya. Ang paghulat sa Ginoo wala magpasabot nga naghulat lang nga walay gihimo. Kinahanglan nga dili kamo mobati nga anaa sa hulatanan nga lawak.

“Ang paghulat sa Ginoo nagpasabot og paglihok. …

“Ang personal nga paglambo nga mahimong maangkon sa usa ka tawo karon samtang naghulat sa Ginoo ug sa Iyang mga saad usa ka bililhon, sagrado nga elemento sa Iyang plano alang sa matag usa kanato. … Ang Ginoo mopasidungog niadtong nagserbisyo ug naghulat Kaniya nga mapailobon ug matinud-anon.”

Isaias 65:17–25

Unsay atong nahibaloan bahin sa Milenyum?

Ang ulahing bahin sa Isaias 65 naghulagway sa panahon dihang tubson sa Ginoo ang Iyang katawhan, ang Zion, ug ang tibuok kalibotan. Bisag wala gigamit ni Isaias ang termino nga Milenyum, gigamit nato kana nga termino karon sa paghisgot sa 1,000 ka tuig dihang “si Kristo maghari sa personal mismo dinhi sa yuta” human sa Iyang Ikaduhang Pag-anhi. Niining panahona, ang yuta mabag-o, o mausab, aron madawat niini ang “paraisohanon nga himaya.”

“Ang Milenyum mahimong usa ka panahon sa pagkamatarong ug kalinaw sa yuta. Ang Ginoo mipadayag nga ‘niana nga adlaw ang pagdinumtanay sa tawo, ug ang pagdinumtanay sa mga mananap, oo, ang pagdinumtanay sa tanan nga mga unod, mohunong’ (Doktrina ug mga Pakigsaad 101:26). Si Satanas ‘gaposon, aron siya wala nay dapit sa mga kasingkasing sa katawhan’ (Doktrina ug mga Pakigsaad 45:55).”

leon ug nating karnero malinawon nga tapad nga naghigda

Without Any Ire [Walay Bisan unsa nga Kasuko], ni Nancy Glazier-Koehler

Pagkat-on pa og Dugang

Pagpuasa

Ang Igpapahulay

Ang Milenyum

  • Mga Hilisgotan ug mga Pangutana, “Milenyum,” Librarya sa Ebanghelyo

Media

Bidyo

“Jesus Declares He Is the Messiah [Gipahayag ni Jesus nga Siya ang Mesiyas]” (3:24)

3:24

Musika

Imahe

gihuyop sa gwardiya ang udyong

Mubo nga mga Sulat

  1. Tan-awa sa Isaias 58:3–5.

  2. Tan-awa sa Isaias 58:6–7. Tan-awa usab sa Dana M. Pike, “The Poor and the Needy in the Book of Isaiah,” sa Covenant of Compassion: Caring for the Marginalized and Disadvantaged in the Old Testament, ed. Avram R. Shannon ug uban pa (2021), 198–99.

  3. Tan-awa sa Isaias 58:8–12.

  4. Jeffrey R. Holland, “Dili ba Kitang Tanan Makililimos?,” Liahona, Nob. 2014, 42.

  5. Russell M. Nelson, “Ang Igpapahulay Usa ka Kahimut-an,” Liahona, Mayo 2015, 132.

  6. Tan-awa sa Donald W. Parry ug uban pa, Understanding Isaiah (1998), 517, mubo nga sulat sa Isaias 58:14.

  7. Tan-awa sa Isaias 59:1–15.

  8. Tan-awa sa Isaias 59:4, 14–15.

  9. Tan-awa sa Kerry Muhlestein, Learning to Love Isaiah (2021), 476, 479–81, mubo nga sulat sa Isaias 59:3–4; 59:10–11; 59:18–20; Parry ug uban pa, Understanding Isaiah, 520–21, 526, mubo nga sulat sa Isaias 59:1; 59:2; 59:6; 59:18; 59:19.

  10. Tan-awa sa Isaias 59:17–20.

  11. Tan-awa sa Giya ngadto sa mga Kasulatan, “Tigpataliwala,” Librarya sa Ebanghelyo.

  12. Bruce R. McConkie, “Come, Know the Lord Jesus,” Ensign, Mayo 1977, 14. Tan-awa usab sa Isaias 53:12; Mga Hebreo 7:25–26; 2 Nephi 9:8–10; Mosiah 15:7–8; Doktrina ug mga Pakigsaad 45:3–5.

  13. Tan-awa sa Isaias 60:1–2.

  14. Tan-awa sa Isaias 60:3–13. Sa panahon ni Isaias, gitugotan sa Ginoo ang Hentil nga mga nasod nga sakiton ang mga Israelinhon, kuhaon ang ilang kabtangan, ug ipatibulaag sila. Sa kataposang mga adlaw, palig-onon sa Ginoo ang Hentil nga mga nasod aron panalanginan ang mga Israelinhon ug gamiton ang ilang kabtangan aron tabangan nga mabalik sa Dios ang katawhan sa pakigsaad (tan-awa sa Michael D. Coogan ug uban pa, eds., The New Oxford Annotated Bible: New Revised Standard Version, 5th ed. [2018], 1016, mubo nga sulat sa Isaias 60:10–22; tan-awa usab sa “Isaias 49:22–23. Sa unsang paagi ang mga Hentil mao ang mahimong nag-atiman nga mga amahan ug inahan sa Israel?”).

  15. Tan-awa sa Isaias 60:18–21.

  16. Tan-awa sa Parry ug uban pa, Understanding Isaiah, 534, mubo nga sulat sa Isaias 60:1. Tan-awa usab sa Gipadayag 21.

  17. Tan-awa sa Mga Artikulo sa Hugot nga Pagtuo 1:10.

  18. Doktrina ug mga Pakigsaad 45:66.

  19. Doktrina ug mga Pakigsaad 45:67.

  20. Doktrina ug mga Pakigsaad 45:71.

  21. Tan-awa sa Matthew L. Bowen, “‘Thy Will Be Done’: The Savior’s Use of the Divine Passive,” sa The Sermon on the Mount in Latter-day Scripture, ed. Gaye Strathearn ug uban pa (2010), 233–36.

  22. Tan-awa sa Tremper Longman III ug Mark L. Strauss, The Baker Expository Dictionary of Biblical Words (2023), “Ram’s Horn,” 646.

  23. Tan-awa sa Levitico 25:8–13, 39–46. Tan-awa usab sa Bible Dictionary, “Jubilee, Year of.”

  24. Levitico 25:10.

  25. Tan-awa sa Levitico 25:8–16, 23–55; 27:16–25. Tan-awa usab sa Muhlestein, Learning to Love Isaiah, 492, mubo nga sulat sa Isaias 61:1–2. Ang importanteng katumanan sa panagna ni Isaias nahitabo dihang, human sa 50 ka tuig nga pagkabihag sa Babilonia, ang mga Judeo gibuhian. Nahitabo kini sumala sa gisugo ni Hari Ciro sa Persia. Kay nabuhian man ang mga Judeo human sa 50 ka tuig nga pagkabihag, dugang kining nagpamatuod sa koneksiyon sa tuig sa jubilee (tan-awa sa Adele Berlin ug Marc Zvi Brettler, eds., The Jewish Study Bible, 2nd ed. [2014], 888, mubo nga sulat sa Isaias 61:1).

  26. Tan-awa sa Mateo 7:19–22; 11:4–5; Mga Buhat 4:27; 10:38.

  27. Lucas 4:16–21.

  28. Tan-awa sa Thomas F. Olmstead, “The Savior’s Use of the Old Testament,” Ensign, Hulyo 2002, 47. Tan-awa usab sa “Lucas 4:22–30. Nganong gisalikway si Jesus sa Nazaret?

  29. Tan-awa sa Richard Neitzel Holzapfel ug uban pa, Jehovah and the World of the Old Testament: An Illustrated Reference for Latter-day Saints (2009), 245. Tan-awa usab sa “Ester 4:1. Nganong gigisi ni Mardoqueo ang iyang sinina ug nagsul-ob og sako ug nagbutang og abo?

  30. Tan-awa sa Longman ug Strauss, The Baker Expository Dictionary, entry 6287, pahina 1005. Ang ubang hubad sa Biblia, sama sa New International Version ug ang New Living Translation, naghubad niining hugpong nga “korona sa kaanyag.” Tan-awa usab sa Parry ug uban pa, Understanding Isaiah, 543, mubo nga sulat sa Isaias 61:3.

  31. Ang pasalig ni Jehova sa Iyang katawhan sa pakigsaad makita sa bersikulo 7, diin gihulagway ni Isaias ang “kaluoy” ug “gugmang tiunay” sa Ginoo. Ang Hebreohanong pulong nga gigamit para sa “gugmang tiunay” niini nga bersikulo maoy hesed, nga nagtumong sa gugma sa pakigsaad ug pagkamaunongon sa Iyang katawhan (tan-awa sa Longman ug Strauss, The Baker Expository Dictionary, “Loving-Kindness,” 502; tan-awa usab sa Russell M. Nelson, “Ang Walay Kataposan nga Pakigsaad,” Liahona, Okt. 2022, 5–6, 11).

  32. Niini nga bersikulo, ang Edom simbolikong nagrepresentar sa katawhan gikan sa “kalibotanong mga nasod” (Isaias 63:1) nga mga kaaway sa katawhan sa pakigsaad sa Ginoo (tan-awa sa Muhlestein, Learning to Love Isaiah, 506–7, mubo nga sulat sa Isaias 63:1). Tan-awa usab sa Doktrina ug mga Pakigsaad 1:36, diin ang Edom gitawag og “Idumea, o sa kalibotan.”

  33. Tan-awa sa Isaias 63:3.

  34. Tan-awa sa Doktrina ug mga Pakigsaad 133:41–51, 64.

  35. Doktrina ug mga Pakigsaad 133:48.

  36. Neal A. Maxwell, ”Overcome … Even As I Also Overcame,” Ensign, Mayo 1987, 72.

  37. M. Russell Ballard, “Paglaom diha kang Kristo,” Liahona, Mayo 2021, 55.

  38. Mga Artikulo sa Hugot nga Pagtuo 1:10. Tan-awa usab sa Topics and Questions, “Millennium,” Gospel Library.

  39. Mga Artikulo sa Hugot nga Pagtuo 1:10. Tan-awa usab sa Doktrina ug mga Pakigsaad 63:20–21.

  40. Mga Hilisgotan ug mga Pangutanas, “Milenyum,” Librarya sa Ebanghelyo.