“Fakatapuí,” Ngaahi Tefitó mo e Ngaahi Fehuʻí (2023)
Fakahinohino ki hono Ako ʻo e Ongoongoleleí
Fakatapuí
Ke fakatapui ha meʻa ki ha taumuʻa toputapu
Kuo ʻi ai nai ha taimi kuó ke tokanga lahi ai ki ha taha te ke fai ai ha meʻa pē maʻanautolu? ʻOku fiemaʻu ho taimí mo e kātakí ke līʻoa ho moʻuí ki he tokotaha ko iá, ka ʻokú ne fakaloloto foki ai hoʻomo vaá.
ʻOku fakamanatu mai ʻe he faʻahinga moʻui līʻoa taʻe-fakakounaʻi ko ʻení ʻa hono ʻuhinga ke fakatapui kitautolu ki he ʻEikí. Makatuʻunga ʻi he fakatapuí, ʻoku tau līʻoa ai ʻetau moʻuí ki he ʻOtuá koeʻuhí ʻoku tau ʻofa ʻiate Ia. Pea ʻi heʻetau fai iá, ʻoku tau fakamālohia ai hotau vā fetuʻutaki mo e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi.
Ko e Hā ʻa e Fakatapui?
Ko e fakatapuí ko hono vaheʻi ia ʻo ha meʻa ke toputapu maʻá e ngāue ʻa e ʻEikí. ʻOku fakatapui tauʻatāina ʻe he Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní ʻa honau taimí, talēnití, mo e meʻa ʻoku nau maʻú ki hono fokotuʻu ʻa e puleʻanga ʻo e ʻOtuá. Hangē ko e akonaki ʻa ʻEletā Tēvita A. Petinā, ko e fakatapuí “ʻoku fakatupu ia ʻe he ʻofa haohaoá mo ʻomai ha holi lahi ange ke tokoni.” ʻOku fuakava ʻa e kau mēmipa ʻo e Siasí ʻi he temipalé, ke nau moʻui ʻaki ʻa e fono ʻo e fakatapuí. Ko e founga māʻolunga taha ʻo e fakatapuí ko hono foaki e meʻa kotoa ʻoku tau maʻú mo e meʻa kotoa te tau lava ʻo aʻusiá ki hono langa hake ʻa e puleʻanga ʻo e ʻOtuá.
Vakai fakalūkufua ki he tefitó: Fakatapuí
Ngaahi fakahinohino fekauʻaki mo hono ako ʻo e ongoongoleleí: Ngaahi Fuakavá mo e Ouaú, Feilaulaú, ʻEnitaumeni Fakatemipalé mo e Silá, Ko Hono Tokangaekina ʻo Kinautolu ʻoku Faingataʻaʻiá
Vahe 1
ʻE Lava ke Tokoniʻi Kitautolu ʻe he ʻEikí ke tau Hoko ʻo Māʻoniʻoni Hangē ko Iá ʻo Fakafou ʻi he Fakatapuí
Ko e taimi ʻoku tau fakatapui ai ha meʻa ki he ʻOtuá, ʻoku tau fakatapui ia ki hono langa hake ʻa e puleʻanga ʻo e ʻEikí. ʻI heʻetau fakatapui ha meʻa ki he ʻOtuá koeʻuhi ko ʻetau ʻofa kiate Iá, ʻoku hoko leva ia ʻo māʻoniʻoni.
Neongo te tau lava ʻo fakatapui hotau taimí, talēnití, mo e ngaahi meʻa ʻoku tau maʻú ki he ʻEikí, ka ko e “fakatapui moʻoní ko hono fakamoʻulaloaʻi ia kita ki he ʻOtuá.” ʻI heʻene peheé, ko e fakatapuí ʻoku ʻikai ko ha polokalama pe ko ha ouau ʻo hono foaki ha meʻa—ka ko ha founga ngāue ia ʻoku tokoni kiate kitautolu ke tau ʻiloʻi ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi. ʻI heʻetau muimui ki he sīpinga ʻa Sīsū Kalaisi ʻo e moʻui fakatapuí, ʻe lava ke tau māʻoniʻoni ʻo hangē ko Iá.
Ngaahi meʻa ke fakakaukau ki ai
-
ʻOku fiemaʻu ha taimi mo ha ngāue ke fakatapui ai kitautolu ki he ʻOtuá. Fakakaukau ke lau ʻa e Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 4:2 pea fakalaulauloto ki he ʻuhinga ʻo e ngāue maʻá e ʻEikí ʻaki ʻa e “lotó, iví, ʻatamaí mo e mālohí kotoa.” Te ke lava fēfē nai ʻo ʻunu ke ofi ange ki hono fakatapui “kotoa” koe ki he ʻEikí? Te ke lava nai ʻo fakatapui ha meʻa kiate Ia ʻa ia ʻe tokoni ke ke ʻiloʻi lelei ange ai Ia? Ngāueʻi ha faʻahinga ueʻi fakalaumālie pē te ke maʻu.
-
ʻE lava foki ke tāpuekina kitautolu ʻe he ʻEikí ʻaki hono fakatapui pe ngaohi ke māʻoniʻoni, ʻa hotau ngaahi ʻahiʻahí. ʻI he Tohi ʻa Molomoná, naʻe talaange ʻe Līhai ki hono foha ko Sēkopé, ʻe “fakatapui [ʻe he ʻEikí] ʻa hoʻo ngaahi faingataʻaʻiá ke hoko ko ha tāpuaki kiate koe.” Lau ʻene ngaahi leá ʻi he 2 Nīfai 2:1–2. Kuo fakatapui fēfē nai ʻe he ʻEikí hoʻo ngaahi faingataʻaʻiá ke hoko ia ko ha meʻa lelei kiate koe? Kuó Ne tokoniʻi fēfē nai koe ke ke fakaʻaongaʻi e ngaahi aʻusia ko iá ke faitāpuekina ʻaki e moʻui ʻa e niʻihi kehé? Lekooti ha faʻahinga fakakaukau pē ʻokú ke maʻu fekauʻaki mo e founga kuo ʻai ai koe ʻe hoʻo ngaahi faingataʻaʻiá ke ke māʻoniʻoni ange mo ʻomi koe ke ke ofi ange kia Kalaisi.
Ngaahi ʻekitivitī ki he ako mo e niʻihi kehé
-
ʻI ha pōpoaki ʻi ha fakataha lotu fakaemāmani lahi ʻi he 2017 naʻe ui ko e “Kau Palōfitá, Takimuʻá, mo e Fono Faka-ʻOtuá,” naʻe fakaafeʻi ai ʻe Palesiteni Lāsolo M. Nalesoni ʻa e kakai lalahi kei talavoú ke nau fakatapui ha konga ʻo ʻenau taimí ke ako fekauʻaki mo Sīsū Kalaisi. Naʻá ne pehē: “Kapau te ke hokohoko atu ʻo ako ʻi he lahi taha te ke lava fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí, ʻoku ou palōmesi atu ʻe tupulaki ʻa hoʻo ʻofa ʻiate Iá, pea ki he ngaahi fono ʻa e ʻOtuá, ʻo mahulu hake ʻi he meʻa ʻokú ke lolotonga fakakaukau atu ki aí. ʻOku ou palōmesi atu foki ʻe fakalakalaka ʻa hoʻo malava ke sītuʻa mei he faiangahalá. ʻE tupulaki ʻa hoʻo holi ke tauhi ʻa e ngaahi fekaú. Te ke fakatokangaʻi ʻoku lelei ange ʻa hoʻo malava ke tafoki mei he ngaahi fakafiefia mo e ngaahi fihi ʻo kinautolu ʻoku nau manuki ki he kau muimui ʻa Sīsū Kalaisí.” Toe vakaiʻi ʻa e lea ʻa Palesiteni Nalesoní pea fanongo leva pe hivaʻi ʻa e himi “Take Time to Be Holy.” ʻE tokoni fēfē nai ʻa e fakatapui ho taimí ke ako fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí ke ke māʻoniʻoni ai? Mahalo te mou lava ʻo fevahevaheʻaki ha ngaahi fakakaukau fekauʻaki mo e founga ke fakatapui lelei ange ai homou taimí ke ako fekauʻaki mo Iá. Ngāueʻi ha faʻahinga ueʻi fakalaumālie pē te ke maʻu.
-
ʻE ngali faingataʻa ke fakatapui ha meʻa ki he ʻOtuá ke Ne fakaʻaongaʻi, ka ʻoku makatuʻunga moʻoni ha moʻui fakatapui ʻi he ngaahi fili faingofua ʻoku tau fai he ʻaho takitaha. Naʻe akonaki ʻa Palesiteni Tieta F. ʻUkitofa ʻi he konifelenisi lahi ʻo ʻEpeleli 2015: “Kapau te ke faʻa kātaki mo vilitaki, naʻa mo e kiʻi tōʻonga fakaeākonga siʻisiʻi tahá, pe kihiʻi tui siʻisiʻi tahá, ʻe lava ke hoko ia ko ha afi ulo kakaha ʻo e moʻui fakatapuí. Ko hono moʻoní, ko e founga ia naʻe kamata ai e afi kotoa pē ʻoku kakahá—mei ha kiʻi mofisi ʻo ha afi.” Huluʻi ʻa e vitiō ko ʻeni ʻokú ne fakaʻasi mai ai ʻa e founga ʻoku kamataʻi ai ha afi kakaha. Pe, kamataʻi ha tafuʻanga afi ʻi ha faiʻanga kemi kapau ʻokú ke ʻi ha feituʻu ʻoku malu ke fai ai ia. Aleaʻi ʻa e fanga kiʻi meʻa ngali iiki fakaʻaho te ke lava ʻo fakatapui ki he ʻEikí ke tokoni ke ke hoko ʻo māʻoniʻoni ange ʻo hangē ko Iá.
Ako Lahi Ange
-
Dieter F. Uchtdorf, “Kotoa Hotau Lotó,” Liahona, Mē 2022, 122–24
-
D. Todd Christofferson, “Fakakaukauloto ki ha Moʻui Kuo Fakatapui,” Liahona, Nōvema 2010, 16–19
-
Neal A. Maxwell, “Consecrate Thy Performance,” Ensign, Mē 2002, 36–38
Vahe 2
ʻI he Temipalé, ʻOku Fuakava ʻa e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní ke Talangofua ki he Fono ʻo e Fakatapuí
ʻI he fale ʻo e ʻEikí, ʻoku fuakava ai ʻa e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní ke nau moʻui ʻaki ʻa e fono ʻo e fakatapuí. ʻI he moʻui ʻaki ʻe he kāingalotú ʻa e fono ʻo e fakatapuí, ʻoku nau tokoni ai ke tokangaʻi ʻa e ngaahi fiemaʻu fakatuʻasino mo fakalaumālie ʻo e niʻihi kehé mo fakahoko e ngāue ʻa e ʻEikí ʻi he māmaní. ʻI hono tauhi e fuakava ke moʻui ʻaki ʻa e fono ʻo e fakatapuí, ʻokú ne ʻomi ai ha ngaahi tāpuaki lahi ʻo kau ai ʻa e “maʻu lahi ange ʻa e mālohi ʻo e ʻOtuá pea mo e ʻofa, nonga, fiemālie, mo e fiefia tuʻuloá.”
Ngaahi meʻa ke fakakaukau ki ai
-
ʻOku taʻengata ʻa e fono ʻo e fakatapuí. Naʻe moʻui ʻaki ia ʻe he kau muimui ʻa e ʻOtuá ʻi he kuonga muʻá ʻi he ngaahi taimi kehekehe pea naʻe fakafoki mai ia ʻi he ngaahi ʻaho kimui ní. Te ke lava ʻo laukonga fekauʻaki mo e fakatapuí ʻi he Ngāue 4:32; 4 Nīfai 1:1–3; mo e Mōsese 7:18. ʻOkú ke pehē ko e hā hono ʻuhinga ʻo e “meʻa taha pē” pea ke “loto-taha pē mo fakakaukau taha” mo e niʻihi kehé? Te ke muimui fēfē nai ki he ngaahi tuʻunga ko ʻení ʻi hoʻo faifeinga ke moʻui ʻaki ʻa e fono ʻo e fakatapuí? Hiki pea ngāueʻi ha faʻahinga ongo pē ʻokú ke maʻu.
Ngaahi ʻekitivitī ki he ako mo e niʻihi kehé
-
Ko e founga ʻe taha te tau lava ai ʻo moʻui ʻaki e fono ʻo e fakatapuí ko hono tokoniʻi e niʻihi kehé ke feau ʻenau ngaahi fiemaʻu fakatuʻasino mo fakalaumālié. Ngāue ʻi ha kulupu ke lau ʻa e Mōsaia 4:26 pea hivaʻi leva ʻa e himi “Kuó U Fai ha Lelei?” Talanoa ki ha ngaahi founga te ke lava ai ʻo tokoniʻi ʻa kinautolu ʻoku faingataʻaʻiá ʻo fakafou ʻi he ngāue fakaetauhí, vahehongofulú, foaki ʻaukaí, ngaahi ngāue tokoni ʻofa fakaetangatá, mo ha faʻahinga ngāue tokoni kehe pē. Te ke lava foki ʻo palaniʻi ha ngāue tokoni fakakulupu. Te mou lava foki ʻo fevahevaheʻaki ha ngaahi aʻusia fakataautaha ʻoku hā ai e founga kuo faitāpuekina ai hoʻo moʻuí ʻi hono tokoniʻi ha taha faingataʻaʻia pea ʻomi ai koe ke ke ofi ange kia Sīsū Kalaisí.
-
Ko e founga ʻe taha ʻoku tau moʻui ʻaki ai e fono ʻo e fakatapuí ko e taimi ʻoku tau fai ai hotau lelei tahá ke fakahoko hotau ngaahi uiuiʻi mo e ngāue ʻi he Siasí. Naʻe akonaki mai ʻe Palesiteni Henelī B. ʻAealing: “Ko e ui ke tokoní ʻoku totonu ke fakatautautefito pē ia mei he lotó. ʻOku fakafou ʻi heʻetau foaki kotoa hotau lotó ki he ʻEikí mo tauhi ʻEne ngaahi fekaú, ʻa ʻetau ʻilo lahi ange kiate Iá. ʻE aʻu ki ha taimi kuo liliu hotau lotó pea lava ke tau hoko ʻo hangē ko Iá, tuʻunga ʻi he mālohi ʻo e Fakaleleí.” Fakaafeʻi e kau mēmipa ʻo e kulupú ke nau fakakaukau ki ha taha ʻi heʻenau moʻuí kuo ngāue ʻi ha uiuiʻi ʻaki hono lotó kotoa. Fevahevaheʻaki ʻa e meʻa kuó ke ako mei he sīpinga ʻa e tokotaha ko iá ʻi he moʻui fakatapuí mo e founga hoʻo tui kuó ne fakahoko ha liliu ʻi he moʻui ʻa e niʻihi kehé.
Ako Lahi Ange
-
Henry B. Eyring, “Ngaahi Faingamālie ke Fai Lelei,” Liahona, Mē 2011, 22–26
-
Ngaahi Tefito ʻi he Hisitōlia ʻo e Siasí, “Fakatapuí mo e Lakanga Tauhí,” Gospel Library