“Teuteu Tāú,” Ngaahi Tefitó mo e Ngaahi Fehuʻí (2025)
Vakai Fakalūkufuá
Teuteu Tāú
Ko e teuteu tāú ko ha ʻulungaanga ia ʻo e fakaʻapaʻapa mo e loto-fakatōkilalo ʻi heʻetau leá, ʻulungāngá, valá mo e fōtungá. Kapau ʻoku tau teuteu taau, he ʻikai ke tau feinga ke tohoakiʻi mai ha tokanga taʻetotonu kiate kitautolu. Ka, ʻoku tau feinga ke fakalāngilangiʻi ʻa e ʻOtuá.
Leá mo e ʻUlungāngá
ʻE lava ke fakahaaʻi ʻe heʻetau leá mo e toʻongá ʻa hotau ʻulungaanga totonú. Te tau lava ʻo fakahaaʻi kitautolu ʻi he lea ʻoku maʻa, lelei, angaʻofa mo langaki moʻui. ʻOku moʻoni foki ʻeni ʻi he founga ʻoku tau fakatau-folofola ai ki he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí. Ko e taha ʻo e Ngaahi Fekau ʻe Hongofulú ke ʻoua naʻa tau tākuanoa ʻi he huafa ʻo e ʻEikí.
ʻOku toe tāpuekina foki kitautolu ʻi heʻetau feinga ke fakafōtunga ʻi ha ngaahi founga ʻokú ne hiki hake mo tāpuekina ʻa e niʻihi ʻoku tau feohí. ʻOku lava ke fakaiku ʻetau feinga ke taau ʻetau leá mo e ngāué, ki ha tataki mo ha fakafiemālie lahi ange mei he Laumālie Māʻoniʻoní.
Valá mo e Fōtungá
ʻE lava foki ke hoko hotau fōtungá, kau ai e vala ʻoku tau tuí, ko hano fakahaaʻi ko hai kitautolu. ʻOkú ne ʻoatu ha ngaahi pōpoaki fekauʻaki mo kitautolu, pea ʻe lava ke ne tākiekina ʻetau tōʻongá. ʻE ala tokoni ʻa e teuteu leleí mo teunga tāú, ke tau fakaafeʻi ai e takaua ʻo e Laumālié.
Naʻe akoʻi ʻe he ʻAposetolo ko Paulá ki he Kāingalotu ʻi he kuonga muʻá ʻo pehē “ko homou sinó ko e fale tapu ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní, ʻoku ʻiate kimoutolú” pea naʻá ne fakaafeʻi ke nau “fakaongolelei ʻa e ʻOtuá ʻi homou sinó, pea ʻi homou laumālié.” Kuo faleʻi mai foki ʻe he kau palōfita he ngaahi ʻaho kimui ní ke tau teunga taau ke fakaʻapaʻapaʻi hotau sinó ko e fakatupu toputapu ʻa e ʻOtuá. Te tau lava ʻo fili ke teuteu taau koeʻuhí he ʻoku tau ʻiloʻi ko hotau sinó ko ha temipale pea ʻoku tau fiemaʻu ke fakahaaʻi ʻetau fakaʻapaʻapa mo e ʻofa ki ai pea ki heʻetau Tamai ʻa ia naʻá Ne foaki mai ia kiate kitautolú.
ʻOku tau ako foki mei he Ki Hono Fakamālohia ʻo e Toʻu Tupú: Ko ha Fakahinohino ki Hono Fakahoko ha Ngaahi Filí “ʻoku finangalo e Tamai Hēvaní ke tau vakai ki he tuʻunga moʻoni ʻoku tau ʻi aí: ʻo ʻikai ko e sino fakamatelié pē ka ko ʻEne fānau ʻofeina ʻoku ʻi ai honau ikuʻanga fakalangi.” ʻE lava ke tokoniʻi kitautolu ʻe he teuteu tāú, ʻa ia ʻoku kau ai e fakaʻehiʻehi mei he ngaahi ākenga ʻokú ne fakamamafaʻi pe tohoakiʻi mai e tokangá ki hotau sinó, ke tau vakai kiate kitautolu ko ha fānau ʻo e ʻOtuá pea tokanga taha ki he ngaahi meʻa ʻoku taʻengata hono mahuʻingá.
Ko e Fili ke Teuteu Tāú
Te tau lava ʻo muimui ki he ngaahi ueʻi ʻa e Laumālié ke tokoniʻi kitautolu ke tau teuteu taau ʻi heʻetau moʻuí kotoa. Kapau ʻoku ʻikai ke tau fakapapauʻi pe ʻoku taau ʻetau leá mo e tōʻongá, mahalo te tau fehuʻi loto pē, “Ko e hā nai e fakaʻilonga te u ʻave ki he ʻOtuá kapau te u lea ʻaki e ngaahi lea ko ʻení pe kau ʻi he ngaahi ʻekitivitī ko ʻení?” Mahalo te tau fehuʻi pē kiate kitautolu ha fehuʻi tatau fekauʻaki mo hotau valá pe fōtungá: “Ko e hā nai e fakaʻilonga ʻoku ou ʻave ki he ʻOtuá ʻi hoku valá pe fōtungá?” ʻE lava ke tataki kitautolu ʻe heʻetau tali totonu ki he ongo fehuʻi ko ʻení ke tau fakahoko ha ngaahi liliu mahuʻinga ʻi heʻetau moʻuí.
ʻE tāpuekina kitautolu ʻi heʻetau tuku ke tataki ʻe he angamaʻá mo e ʻofa ki he ʻOtuá ʻetau ngaahi filí.