Inchazelo Lemfishane ngeNcwadzi yaMormon
INcwadzi yaMormon ingumbhalo longcwele webantfu baseMelika yasendvulo futsi wawucoshwe kubongcwengcwe bensimbi. Imitfombo lekutsatfwe kuyo lombhalo ngulena:
-
Bongcwengcwe baNefi, labebahlukene kabili: bongcwengcwe labancane kanye nabongcwengcwe labakhulu. Bekucala bebagcile ikakhulukati etintfweni takamoya kanye nasemsebentini wekushumayela netimfundziso tebaphrofethi, bese kutsi bekugcina bona bebaphatselene ikakhulukati nemlandvo walabo bantfu lokukhulunywa ngabo (1 Nefi 9:2–4). Kodvwa kusukela esikhatsini saMosiya, bongcwengcwe labakhulu nabo bebafaka tintfo letibaluleke kakhulu ngekwakamoya.
-
Bongcwengcwe baMormon, labacuketse lokufinyetwe nguMormon kusuka kubongcwengcwe labakhulu baNefi, kanye netinchazelo letinyenti. Labongcwengcwe bebaphindze bacuketse kuchubeka kwemlandvo lokwentiwa nguMormon kanye nalokwengetiwe lokwentiwa yindvodzana yakhe Moroni.
-
Bongcwengcwe ba-Etheri, labaniketa umlandvo wemaJaredi. Lombhalo wafinyetwa nguMoroni, lowafaka tinchazelo takhe futsi wawuhlanganisa umbhalo kanye nemlandvo wonkhe ngaphansi kwesihloko lesitsi “INcwadzi ya-Etheri.”
-
Bongcwengcwe beLitfusi labaletfwa bantfu baLehi basuka eJerusalema ngemnyaka wema-600 ngaphambi kwekutalwa kwaKhristu. Laba bebacuketse “tincwadzi letisihlanu taMosi, … futsi kanjalo nembhalo wemaJuda kusukela ekucaleni, … kwehla njalo kuya ekucaleni kwekubusa kwaSedekiya, inkhosi yakaJuda; kanjalo netiphrofetho tebaphrofethi labangcwele” (1 Nefi 5:11–13). Lokunyenti lokucashunwe kulabongcwengcwe, lokuphatselene na-Isaya, kanye nebaphrofethi belibhayibheli nalokungesibo belibhayibheli, kuyavela eNcwadzini yaMormon.
INcwadzi yaMormon icuketse tincenye noma tigaba letimcoka letilishumi nesihlanu, letatiwa njengetincwadzi, ngaphandle kwayinye, imvamisa letibitwa ngemcambi wato lomkhulu. Incenye yekucala (tincwadzi tekucala letisitfupha, letigcina nga-Omni) ikuhunyushwa lokusuka kubongcwengcwe labancane baNefi. Emkhatsini wencwadzi ya-Omni kanye neyaMosiya kunalokufakiwe lokubitwa ngekutsi ngemaVi aMormon. Loku lokufakiwe kuhlanganisa umbhalo locoshwe kubongcwengcwe labancane kanye nalokufinyetwe nguMormon kubongcwengcwe labakhulu.
Incenye lendze kakhulu, kusuka kuMosiya kuya kuMormon sehluko 7, kukuhunyushwa lokufinyetiwe kwaMormon kwabongcwengcwe labakhulu baNefi. Incenye leyisiphetfo, kusuka kuMormon sehluko 8 kuya ekugcineni kwemculu, yacoshwa yindvodzana yaMormon Moroni, lokwatsi emvakwekucedza umbhalo wemphilo yeyise, wenta lokufinyetiwe ngembhalo wemaJaredi (njengencwadzi ya-Etheri) futsi lokwatsi ngemuva wangeta tincenye letatiwa ngekutsi yincwadzi yaMoroni.
Ngemnyaka noma cishe ngemnyaka weNkhosi wema-421, Moroni, longumphrofethi longumlandzi wekugcina kumaNefi, wawuvala umbhalo longcwele futsi wawufihla eNkhosini, kute ukhishwe emalangeni ekugcina, njengobe kwakuphrofethiwe ngelivi laNkulunkulu ngebaphrofethi Bakhe basendvulo. Ngemnyaka weNkhosi we-1823, yena kanye Moroni, ngaleso sikhatsi lobekasangumuntfu lovukile, wavakashela umPhrofethi Joseph Smith futsi muva wabaletsa bongcwengcwe labacoshiwe kuye.
Mayelana naloluhlelo lolu: Sihloko selikhasi lekucala, lesita nje ngaphambi kwelikhasi lelinalokucuketfwe, sitsetfwe kubongcwengcwe futsi siyincenye yembhalo longcwele. Tendvulelo letingakabhalwa ngemagama latjekile, njengaku 1 Nefi kanye nangaphambi nje kwesehluko 9 saMosiya, nato tiyincenye yembhalo longcwele. Leto tendvulelo letibhalwe ngemagama latjekile, njengaleto letisekucaleni kwetehluko, atikatsatfwa embhalweni wekucala kodvwa titinsita letentelwe kutsi umuntfu afundze kalula.
Lamanye emaphutsa lamancane embhalweni achutjekisiwe etinhlelweni letendlulile teNcwadzi yaMormon lekhishwe ngesiNgisi. Lolu luhlelo lucuketse tintfo letilungisiwe letibonakala tifanele ekwenteni umsebenti wemukeleke emibhalweni lebeyingakashicilelwa kanye netinhlelo tekucala letatihlelwe ngumPhrofethi Joseph Smith.