2025
Te Ke Maʻu ʻi Fē ha Mālohi ke Fehangahangai mo e Liliú?
Fēpueli 2025


Te Ke Maʻu ʻi Fē ha Mālohi ke Fehangahangai mo e Liliú?

Ailia C., taʻu 16, lolotonga nofo ʻi Nikosia, Saipalesi

Saiʻia ʻi he laukongá, tohí, mo e vaʻinga pulú.

finemui

ʻOku fakanatula pē ʻa ʻeku fakaʻehiʻehi mei hono fai ha liliú. ʻOku ou saiʻia ke palaniʻi ha ngaahi meʻa. Koeʻuhí ko e ngāue ʻa ʻeku tangataʻeikí, kuo lahi e hikihiki holo hoku fāmilí. ʻI he faʻahinga tōʻonga moʻui ko ʻení, ʻoku ʻikai ke te teitei ʻilo ʻe kita e meʻa ʻoku ʻamanaki ke hokó.

Hangē ko ʻení, ʻi heʻemau mavahe mei Simipāpueé, ko e palaní ke ʻalu ʻeku tangataʻeikí ki ʻAfikanisitani ʻi ha taʻu ʻe taha. ʻE nofo e toenga hoku fāmilí mo e ongomātuʻa ʻeku faʻeé. Ka neongo ia, kimuʻa pea mavahe ʻeku tangataʻeiki, ne mau ʻiloʻi naʻe kiʻi fakatatali hano toe ʻave ha taha ki ʻAfikanisitani ʻi ha kiʻi taimi siʻi. ʻOku mahino leva he ʻikai ke hiki homau fāmilí. Neongo ʻa e fakafiefia ke nofo mo ʻeku tangataʻeikí, ka naʻe hoko ʻa e foʻi liliu fakatuʻupakē ko ʻení ko ha faingataʻa lahi kiate kimautolu kotoa.

Naʻá ku ʻita ʻaupito, pea ko e meʻapangó he naʻá ku tukuakiʻi ʻa e Tamai Hēvaní ʻi ha kiʻi taimi siʻi. ʻOku ou manatuʻi ʻeku lotu ʻi ha pō ʻe taha peá u kaikaila pe ko e hā e ʻuhinga ʻoku ou ʻita aí. Ka neongo ʻeku ʻitá, naʻá Ne tokoniʻi au ke faifai peá u loto-fakatōkilalo mo ongoʻi fiemālie. Naʻe hangē pē ʻokú Ne folofola mai, “Ko e hā pē meʻa ʻe hokó, ʻe lava ke maʻu mei ai ha lelei. Falala mai pē kiate au. ʻOku ou ʻilo ʻoku faingataʻa he taimí ni, ka ʻe lelei ʻa e meʻa kotoa pē.” Naʻá ku lava ʻo fiemālie mo fakakaukau ki ha ngaahi meʻa. Naʻe fiemaʻu ke u ako ke falala ki he Tamai Hēvaní pea fiemālie pē ʻi he ʻikai ke hoko e ngaahi meʻá ʻo hangē ko ʻeku palaní, koeʻuhí he ʻoku lelei ange maʻu pē ʻEne palaní.

Kuo hanga ʻe heʻeku ngaahi aʻusia ʻi heʻeku faʻa hikihiki holó ʻo ʻai ke u ofi ange ki hoku Fakamoʻuí koeʻuhí he ko Ia pē te u lava ʻo falalaʻia maʻu peé. ʻE haʻu pē ʻa e ngaahi kaungāmeʻá pea nau ʻalu. ʻE ngata pē ʻa e feʻaluʻaki ki he ngaahi feituʻú. Ka ʻe ʻi ai maʻu pē ʻa e Fakamoʻuí, pea ʻokú Ne finangalo maʻu pē ke tokoniʻi ha meʻa pē te u foua.