Na Veivutuni ena Donu Tikoga
    Footnotes

    Na Veivutuni ena Donu Tikoga

    Ena gauna eda butuka kina na salatu ni veivutuni, eda sa sureta na nona mana veivueti na iVakabula ki na noda bula.

    Ena vica vata na yabaki sa oti, a tiko o Peresitedi Gordon B. Hinckley ena dua na qito futbol(football) ni koliji. A mai tiko e kea me kacivaka ni sa na vakayacani na valenisarasara vua na dauniveivakatavulici lomani ni dua na gauna balavu, sa vakarau me mai vakacegu. Eratou a vinakata vakalevu na timi me ratou rawata na qaqa me vakarokorokotaki kina na dauveivakatavulici. A sureti o Peresitedi Hinckley ki na rumu ni veisau me tukuna eso na vosa ni veivakayaloqaqataki. Ni ra vakauqeti mai na nona vosa, eratou qai qaqa ena qito na siga oya.

    Nikua, au via vosa vei ira era na leqataka tiko beka de ra ega ni bula qaqa tiko. Na ka dina, ni “sa ivalavala ca ko ira kecega na tamata, ka ra sega ni yacova na ka e vakarokorokotaki kina na Kalou.”1 E dau yaco beka na yabaki e sega kina na druka ena qito, e sega ena bula. Ia au vakadinadinataka ni a cakacakataka na noda iVakabula ko Jisu Karisito e dua na Veisorovaki uasivi sara ka solia vei keda na isolisoli ni veivutuni—na noda sala lesu ki na inuinui uasivi ka ramase kei na bula qaqa.

    Na Veivosoti e Kauta mai na marau

    Sa rui levu na gauna eda dau nanuma kina ni veivutuni e dua na ka vakamadua ka veivakayalolailaitaki. Ia na ituvatuva ni Kalou e ituvatuva ni marau, sega ni ituvatuva ni rarawa! Na veivutuni e veilaveti ka veivakalagilagi. Na ivalavala ca e kauta mai na rarawa.2 Na veivutuni na noda sala ki na bula! Me vaka na ivakamacala nei Elder D. Todd Christofferson: “Ni sega na veivutuni, e sega ni dua na toso dina se vinaka cake ni bula. … Ena vuku ga ni veivutuni eda na rawata kina na loloma soliwale ni veisorovaki i Jisu Karisito. Na veivutuni … e dusia vei keda na bula galala, nuidei, kei na vakacegu.”3 Na noqu itukutuku vei keda kece—vakauasivi vei ira na itabagone—sai koya na veivutuni ena donu tikoga.

    Ni da tukuna na veivutuni, eda sega ni tukuna wale tikoga na sasaga ni vakavinakataki keda cake. Na veivutuni dina e uasivia cake mai na kena oqori—e vakauqeti mai na vakabauta na Turaga o Jisu Karisito kei na kaukauwa e tu Vua me vosota noda ivalavala ca. Me vaka sa vakavulica vei keda o Elder Dale G. Renlund, “Ke sega na Dauveivueti, … sa yaco na veivutuni me veisau walega mai na itovo ca.”4 E rawa ni da tovolea me da veisautaka ga vakataki keda noda itovo, ia na iVakabula ga e rawa ni savata noda dukadukali ka laveta noda icolacola, ka na rawa kina vei keda me da segata na talairawarawa ena yalodei kei na kaukauwa. Na reki ni veivutuni e uasivita na reki ni kena bulataki na buladodonu. Sai koya na reki ni da sa vosoti, ni da sa savasava tale, kei na noda toro voleka vua na Kalou. Ni o sa vakila rawa na reki oya, e sega tale ni dua na ka lailai sobu e rawa ni vakaisosomitaka.

    Na veivutuni dina e uqeti keda me noda yalayala na talairawarawa—e dua na veiyalayalati, tekivu mai na papitaiso ka vakavoui e veimacawa ena iVakayakavi ni Turaga, na sakaramede. E kea eda ciqoma kina na yalayala ni rawa “ni tikoga kei [keda] na Yalona,”5 vata kei na reki kei na sautu kece e rawa mai na Nona veitokani tudei. Oqo na vua ni veivutuni, sai koya oqo e ka marautaki kina na veivutuni!

    Na Veivutuni e Gadreva na Gumatua

    Au dau taleitaka na italanoa vakaibalebale ni gone cidroi.6 E dua na ka veilauti me baleta na gauna bibi oya ena nona sa “kilai yalona” na gone cidroi. Ni dabe toka ena dua na bainivuaka, ka “garova na qana era dau kania na vuaka me mamau kina na ketena,” a qai raica rawa ni sega walega ni sa vakamaumautaka tu na ivotavota mai vei tamana ia na nona bula sara talega. Ena vakabauta ni na rawa ni ciqomi koya lesu o tamana—kevaka mada ga e sega me vaka ni luvena ke me vaka ga e dua na tamata cakacaka—sa lewa me vakanadakuya nona talaidredre ka lesu ki vale.

    Au dau vakasamataka tu na nona ilakolako balavu i vale o luvena. Bau dua beka na gauna a tu kina vakadua ka vakatataro, “Vakaivei beka nona na ciqomi au na tamaqu?” E rairai a vica beka na ikalawai i muri vei ira na vuaka. Raitayaloyalotaka mada na duidui ni italanoa kevaka me a soro. Ia a tosoi koya tikoga na vakabauta, ka vakararai ka wawa toka ga mai ena yalovosota o tamana ena vakabauta,me yacova sara:

    “Ia ni sa yawa sara, sa raici koya ko tamana, a sa lomana, ka cici, ka mokota, ka reguca

    A sa kaya na luvena kivei koya, I Tamaqu, au sa ivalavala ca ki lomalagi, vei kemuni talega, kau sa sega kina ni yaga meu vakatokai tale meu luvemuni.

    “A sa kaya na tamana vei ira na nona tamata, Dou kauta mai na isulu vinaka sara ka vakasulumi koya; daramaka talega e dua na mama ki ligana, kei na ivava ki na yavana: …

    “Ni sa mate na luvequ oqo, ka sa qai bula tale; sa yali, ka sa qai kune tale.”

    Na Veivutuni sa Baleti Keda Kece.

    Kemuni na taciqu kei na ganequ, eda sa cidroi kece. Sa dodonu vei keda kece me da “kilai yaloda”—kena ivakarau ni dau sivia na dua na gauna—ka digitaka na sala lesu ivale. Oqo e dua na digidigi eda dau cakava e veisiga, ena noda bula taucoko.

    Eda dau veiwekanitaka na veivutuni ki na ivalavala ca bibi ka gadrevi kina “e dua na veisau levu.”7 Na veivutuni e baleti keda kece—o ira era lakosese voli ena “veisala rabailevu me ra rusa [ka] yali yani”8 vakakina o ira era “sa tu [ena] sala qiqo ka rabailailai” ka gadreva oqo me ra “toso tikoga ki liu.”9 Na veivutuni e rawata ruarua, biuti keda ena sala dodonu ka vataudeitaki keda kina. E baleti ira era se qai tekivu vakabauta mai, o ira era a tudei tu ga ena vakabauta, kei ira era gadreva me ra tekivu vakabauta tale. Me vaka ga e a tukuna o Elder David A. Bednar: “Levu vei keda e nanuma ni Veisorovaki e baleti ira na dau valavala ca. Au sega mada ni kila vinaka ni da kila ka vakadeitaka ni Veisorovaki e baleti ira talega na yalododonu—baleti ira na tagane kei na yalewa vinaka era sa talairawarawa tu, bula kilikili, ka …sasagataka tiko me ra na vinaka cake tikoga.”10

    Ena dua na gauna walega qo au a sikova e dua na koronivuli ni kaulotu ni ra yaco mai e dua na ilawalawa daukaulotu vou. A tarai au vakalevu niu saravi ira toka ka raica na rarama e matadra. Era rairai rarama ka mamarau ka nanamaki. Qai votu mai e dua na vakasama: “Era sa vakila na vakabauta ki na veivutuni. Oqori na vuna era sinai tu kina ena reki kei na inuinui.”

    Au sega ni vakabauta ni kena ibalebale oya ni ra a cakava na ivalavala ca bibi e liu, ia au vakabauta ni ra kila na ivakarau ni veivutuni; era sa vulica ni veivutuni e donu; ka ra sa vakarau tu ka nanamaki me ra wasea na itukutuku marautaki oqo ki vuravura.

    Oqo na ka ena yaco ni da vakila na reki ni vevutuni. Vakasamataka na ivakaraitaki nei Inosi. A yaco na nona tiki ni gauna ni “kilai yalona,” ia ni sa “seyavu mai yalona nona kila na nona cala,” sa gole na yalona ki na nodra tiko vinaka na tani. A qai solia na vo ni nona bula o Inosi ena nodra sureti na tamata kecega me ra veivutuni ka “rekitaka vakalevu cake mai na veika kecega e vuravura.”11 Na veivutuni e vaoqori, e vagoleya na yaloda vei ira na kai noda, baleta ni da kila ni reki eda vakila e baleta na tamata kecega.

    Na Veivutuni e Sasaga ni Bula Taucoko

    E dua na noqu itokani a tubu cake ena dua na matavuvale Yalododonu Edaidai luluqa tu vakalotu. Ena gauna e itabagone qasecake kina, a “Kilai yalona” talega ka lewa me sa vakarau me laki kaulotu.

    Sa yaco me dua na daukaulotu vakasakiti. Ena iotioti ni nona siga ni vakarau lesu i vale, a vakatarogi koya na peresitedi ni kaulotu ka kerei koya me wasea nona ivakadinadina. A yaco vakakina, ni oti e dua na veimokomoko ni luluvu, a kaya na peresitedi, “Elder, e rawa ni o guilecava se cakitaka na veika kece o se qai vakadinadinataka ena vica ga na vula kevaka o sega ni tomana nomu cakava tiko na veika a tara cake nomu ivakadinadina ena imatai ni gauna.”

    A qai tukuna vei au e muri noqu itokani ni sa dau masu ka wilika na ivolanikalou e veisiga me tekivu ena nona lesu mai na kaulotu. Ena nona dau “vakani ena vosa vinaka ni Kalou” sa tiko ga kina “ena sala dodonu.”12

    O kemuni na vakarau tiko ki na kaulotu tudei kei kemuni na sa lesu mai, ni rogoca! E sega ni sa rauta na nomu rawata e dua na ivakadinadina; e dodonu mo karona ka vaqaqacotaka. Me vaka era kila na daukaulotu taucoko, ni mudu nomu qaqia tiko na baisikeli, ena lutu, kevaka o muduka nomu vakania tiko nomu ivakadinadina, ena malumalumu mai. E vakakina na ivakavuvuli oqo ena veivutuni—e sasaga ni bula taucoko, e sega ni vakadua ga ena bula taucoko.

    Vei kemuni kece na segata voli na veivosoti—na itabagone, itabagone qasecake, itubutubu, tubunigone, io, kemuni talega na tubunigone vakarua—au sureti kemuni mo ni lako mai vale. Oqo na gauna ni tekivu. Kakua ni lokuyarataka nomu siga ni veivutuni.13

    Ni o sa vakatauca na lewa oya, muria tikoga na kena salatu. Sa wawa tu o Tamada, ka mateca voli me ciqomi iko. Sa dodo tu yani vei iko na Ligana “ena siga taucoko.”14 Na kena isau sa veirauti vinaka kei na igu e soli kina.

    Nanuma na malanivosa oqo mai vei Nifai: “Ia, sa kilikili mo dou toso ki liu ka tudei vei Karisito, ena taucoko ni nomudou vakanuinui, ka mo dou lomana na Kalou kei ira na tamata kecega. O koya, kevaka dou sa toso ki liu, ka kana magiti ena vosa i Karisito, ka vosota me yacova na ivakataotioti, raica, sa kaya vakaoqo na Tamada: Dou na rawata kina na bula tawamudu.”15

    So na gauna ena vaka ni sa rui balavu na ilakolako—qori na ilakolako ki na bula tawamudu. Ia e rawa ni ilakolako rekitaki kevaka eda segata ena vakabauti Jisu Karisito kei na inuinui ena Nona Veisorovaki. Au vakadinadinataka ena gauna eda butuka kina na salatu ni veivutuni, eda sa sureta na nona mana veivueti na iVakabula ki na noda bula. Na mana oqori ena vakataudeitaka na yavada, vakarabailevutaka noda rai, ka vakatitobutaka noda yalayala me da toso ga ki liu, ena veikalawa yadudua, me yacova na siga lagilagi ko ya ni da sa lesu tale ki na noda itikotiko vakalomalagi ka rogoca na Tamada mai Lomalagi ni tukuna vei keda, “E vinaka.”16 Ena yacai Jisu Karisito, emeni.