A Katorobubua ake a Nanorinano n te Baonikarea
Ngkai ti karaoi ao ni karinei ara berita aika tabu, ti karekea te reitaki ae tamaroa ma te Tia Kamaiu, ao ni karekea ana nanoanga, kamanomano ae moan te bati,12 te katabuaki, te kamaoaki ao te motirawa.
Kam rabwa, kuaea, ibukin ami kakoaua rinanon te anene ae boou anne.
Te anene n toa ae boou “Te Kariki ni Kamaiu, Te Ran ni Kamaiu” e kaona nanou. Teuana te rain n te anene e taekina, “Ngkai I roko i matan te baonikarea, n Anganna nanou ae e uruaki.”
Ootau n taeka akanne e raka mataatana teutana te tai imwiin kiitanakin Newbury Park, California, ma au utu bwa ti na mwakuri i Utah Ogden mition n 2015. E roko irou te kakao n neweabaa te Hill Air Force Base i rarikin Layton, Utah. I tuai man roko n aia tabo ni kataneiai taan buaka mai imwaaina, ke ni kaitibo ma mitinaren te taanga ni buaka ke aine ma mwaane ake a mwakuri ibukin kamanoan abaia.
Mitinare Harp, n ai aroia ngaa ma ngaa taan anganano ke naake a mwaatai n riki bwa mitinaren taanga ni buaka ake a mwakuri n oo ni kaikain, onaoraki, ke aia tabo te taanga ni buaka n te aonnaba ni kabuta, a kaunga nanou ao a anganai te kukurei. Ara kabanea n tabo are ti kawaria bon te tabo n taromauri. I titirakina mitinaren te taanga ni buaka ngkana e angaanga ana ibuobuoki nakoia aomata ni kabane ake a kainnanoa aia tai n iango, n tataro, ni karekea te rau, ke n nebonebo. E nakon oon te tabo n taromauri mai moa, ao e katika te kaibangaki mai i akuun te keeten. E taku bwa e kabongana te kaibangaki ibukin aia taromauri Kamatu ao Katorika. I tititrakinna bwa tera ae kabongana ibukiia tarira ao mwanera ake Iutaia, ao e a manga nakon iteran te oo are teuana ao e kaotinakoa ana Itoi Tawita.
Ao ngkanne I a manga titiraki, “Tera ae ko karaoia ibukin aia taromauri Aika Itiaki ni Boong aika Kaitira?” E kakeerikaaki taian kanikinaa akekei ao e kotea te baonikarea ae bubura ae karaoaki man te kai ae e tei i nuukan te tabo n taromauri. E taku bwa kaain ana Ekaretia Iesu Kristo ibukiia Aika Itiaki ni Boong aika Kaitira a katauraoa ao ni kakabwaia te kariki ao te ran i aon te baonikarea. I titiraki bwa te baonikarea are e bubura, ao n taraa n aki kona ni mwaing e kakamwawaaki imwaain aia taromauri tarira ma mwanera ake Iutaia, Motirim, Katorika, ke Kamatu. E taku bwa te baonikarea e tiku ni nnena, ibukina bwa tabeman mai i buakoia ake a kaokoro aia onimaki a kabongana naba n aanga tabeua.
Aberaam e katea te baonikarea, e kabaea Itaaka, ao e tauraoi n anga ana karea ae natina te rikitemanna ni mwaane, ma e katokaki baina, ao e taku, n aron are e taekinna te Uea, “Bon aei ngai”! Ai iraua te tai ae e tia n anganano Te Tia Kamaiu ke temanna mai irouia ana Abotoro ni kaanga, “Bon aei Ngai”?
N tain Ana Kabwarabwara iaon te Maunga, e kaoira te Tia Kamaiu bwa ti na karekea te raoi ma tarira ao mwanera imwaain ae ti nakon te baonikarea. E reirei Bauro bwa ti “kaitiakaki” n te baonikarea rinanon ana Mwakuri ni Kamaiu Iesu Kristo.
Riaai e “kitana ana auti … ana bwai aika a kakawaki, … [Imwina] e katea te baonikarea … ao e anga te karea … , ao e anga ana kaaitau nakon te Uea ae Atuara.”
Te Baibara ao ana Boki Moomon a reireiniira bwa ti na neboa Natin te Atua n te baonikarea. Bukin tera?
Ara moan karo, Atam ao Ewa, a katei baonikarea ao a nebonebo iai. Imwiin kaotinakoaia man te Onaroka are Eten ao imwiin aia nebonebo i nanon “boong aika bati,” e kaoti ana anera te Uea ao n titirakiniia te titiraki ae riinga te nano ae ti kona naba ngaira n titirakinaki n tatabemaniira: “E aera ko anga karea nakon te Uea?”
Ao e kaeka Atam, “I aki ataia.”
Ana kaeka te anera nakon ana kaeka Atam are kaota iai kabwakana e bon rangi n tamaroa: “Bon … katotongan ana karea ana Rikitemanna te Tama. … Mangaia are, ko na karaoi bwaai ni kabane are ko karaoi n aran te Nati, ao ko na raira nanom ao ni wetea te Atua n aran te Nati n aki toki.”
Te taibora n toa ao baonikarea i nanon tembora bon taian kanikinaa ibukin ana anga karea Iesu Kristo ao ana Ana Mwakuri ni Kamaiu ae akea tiana.
Ngkai ti karaoi ao ni karinei ara berita aika tabu, otenanti man te toa n te umwantabu ao te entaumente ma te kabaeaki n te tembora, ti karekea te reitaki ae tamaroa ma te Tia Kamaiu, ao ni karekea ana nanoanga, kamanomano ae moan te bati, te katabuaki, te kamaoaki ao te motirawa.
Te Nanoanga ao te Kawakinaki Rinanon Berita aika Tabu
Ngkai ngai te ataeinimwaane ae 15 au ririki ni maiu, I titirakina tamau ngkana I kona n aki ira te taromauri n toa—tii teuana te Tabati n Tianuare ibukin te takakaro ae kakaawaki ae te American butibooro. E taku I a bon ikawai ao ni kona n karaoa au rinerine i bon irou ao e tuangai bwa N na iangoa tii teuana te reirei. E taku, “Ngkana ko rineia bwa ko na aki roko n te toa teuana te tai, e na rangi ni beebete bwa ko na manga rineia naba bwa ko na manga aki roko imwiina.”
Ngkana te Tia Kamaiu bon te tia reitiira, ao ngkanne te tia kaitara bon te tia kamaenakoira. Tatan e anaa nanora bwa ti na kamaenakoira man taabo ake a tia ni katabuaki taabo n taromauri ao man kamanoakira iroun Iesu Kristo. Ngkana ti neboa te Tia Kamaiu, ti karekea “te korakora ni kaitarai taneiai ni waakin te aonnaba aei.” Ngkana ti kabanea ara tai n reitaki raoi ma Ngaia, Ti karekea te berita bwa ti na “kainaomataaki mai iroun Tatan.” “Ngkanne, ngkai ti kawakin ara berita aika tabu, E karekea nakoira Ana … kakorakora man mwaakana.” O, ai batira tangiran te namakin are I karekea man reitakiu ma te Tia Kamaiu rinanon berita aika tabu ake a karaoaki ni baonikarea aika a tabu.
Karekean te atatai ibukin ana Mwakuri ni Kamaiu te Tia Kamaiu ae akea tiana teuana i mwin teuana, te reirei teuana i mwin teuana, e karekea kamanoan te tamnei ni kaitarai ana kamwaamwane te kaitara. Unimwaane Jaggi te ataei i aon Mexico, Zuster Jaggi i aon Belgium, ao mitinare riki tabeman ni katobibiia te aonnaaba a kona riki n nooriia raoraoia n karekei kakabwaia man te bwabetito ao ni butimwaea te bwaintangira ae te Tamnei ae Raoiroi ngkana a ira te taromauri n toa raoraoia i nanon te moan wiiki are a reitaki iai ma ngaiia.
Te kairake ni ikawai i aon Tonga ke Samoa e kona n kabaeaki n ana auti te Uea ngkana arona bwa a katauraoia ibukin karekean ana entaumente n aki maan imwiin banen ana tai man te reirei. N tain te entaumente, membwa a kaoaki bwa a na maiuakin, karinei, ao ni kawakin nimaua tuua aika a karina inanon maiuia te mwaaka ao te kamanoaki. Ngkai ti karaoi ara berita aika tabu ma te Uea, ao e reke te reitaki i marenara. Ti kaota ara kakaonimaki ao ara tangira Nakoina. Korakorara ao mwaakara a rikirake ni katoaa te tai are ti karaoi iai ao ni kawakin ara berita.
Uringakin baika a riki ao te Katabuaki
Ngkana ti katorobubua n te baonikarea ma te nanorinano, anne bon te tai n iangoi bwaai aika ko a tia n rinanoi, “e a toki kainikatongan [nanoia], … [a nanorinano i matan te Atua].” Imwain otinakou ma raoraou ngke ti kairake, e aki toki n tataekina ae kanga tinau, “Uringnga bwa antai ngkoe, ao kaongoira ngkana ko a okira te mweenga.” N tairiki tabeua I aki ooa au tai n kaongongo okiu bwa I a rangi n rimwi n oki. I uringaaba ngkai I aki ooi taai aika a kakawaki akanne ni kawara Tinau.
N te bong aei I ingainga nakon au tai ni kakawara Tamau are i Karawa. Inanon katein anuau n nebonebo ibon irou, I katorobubura n tataro, i rarikin au kainiwene ke ngkan I botaki ma au utu, I katamneia bwa I katorobubua i matan te baonikarea, n iangoa ao n tirobaea maiu. I iangoa te toa, ao te kariki ae e bwanin, ae e bwenauaaki ibukira, ao n tei ibukin rabwatan ara Tia Kamaiu ae uruaki. I kauringaki n ana reirei Beretitenti Dallin H. Oaks are “mwakoro ni kariki n tatabeuaia a bane ni kakaokoro, n ai aron kaokoroia naba aomata ni kabane ake a butimwaeia.” Ngkana I katorobubua n tataro, I iangoia bwa Nna kanga n anga nanou nakon te Atua.
E reirei Unimwaane David A. Bednar bwa “te otenanti n te toa bon te kakao ae tabu ao n okioki bwa ko na raira nanom ma te koaua ao ni kabouaki n te tamnei. Te mwakuri n tauakin te toa, bon irouna, e aki kanakoi buure. Ma ngkana ti katauraoi ma te iango ao n ira te otenanti ae tabu aei ma te nano ae e uruaki ao te tamnei ae raraoma, ao bon te berita bwa ti na teimatoa n karekea Tamnein te Uea irarikira. Ao man mwaakan te Tamnei ae Raoiroi are bon ngaia raoraora n taai nako, ti kona n taai nako ni kateimatoa kabwaraakin ara bure.”
Ngkana ti karaua n tarai baika ti a tia n rinanona ngai ma Amy, ti kimwareirei ibukin te bwaintangira ae ana tangira ma ana anga karea Iesu Kristo ae kororaoi. Ti nooria naba bwa unin moone e a tia ni kaotinakoaki nakon te aonnaba. Ti na kanga n tokanikai iaon te motikitaeka mai irouia tabeman, te aki rau, te rawawata n nano, te aoraki ae te kaentia, te tioka, te iowaawa aonraain, anaakin kinaakim, bwakan natim, buan maiun natim, tarim ke mwaanem ao tamam? Ibukina bwa Iesu e mooi n te mwangko ni kabebebebe, mwangkon unin Iehova—ibukiu, ibukin au utu, ao ibukira ni kabane!
Ketetemwane, iroun Adam Abram, kariaia man altusfineart.com © 2025
Te “mwangko ae e mao” E mooi n te nne n aroka are i Ketetemwane ao Marakina “e rikirake korakorana” iaon te kaibangaki i Korokota e kariaia bwa ti na kawenei ake a kangaanga, kamatauninga, iowaawa, kaun, ao kangaanga ake a karekea iroura te rurubenebene iaon ana baonikarea te Uea ao n “katabuaki man butimwaean te Tamnei ae Raoiroi,” n taai nako.
Titita Patricia Holland e taku, “Au tataro ae te kabanea n korakora ibukim ao ibukiu n te bong aei bwa ti na anga ngaira ni kabane nakoina, n rairi nanora ao n onimakin ana berita ma ana rau te Atua bwa tao ti mena ia ke tera ae ti a tia ni karaoia.”
Te Tabo ibukin Kamarurungan Tamneira ao te Tabo ni Motirawa
Ngkana ti nakon te baonikarea, ti aki karekea te kaniwanga; ti reiakina aron te tia Anga te Bwai n Tituaraoi. Are nanona bwa reiakinana ao kawakinan berita e na kona ni kamarurunga tamneira. E taku Nibwaai, “E a tia ni kaonai n ana tangira, n te aro are a rootaki iai irikou ni kabane.” Ao e kakao ara Tia Kamaiu ae tatangira, “Kam aki okirai ngkai, ma n rairinanomi man ami bure, ma n rairaki, bwa I aonga ni kamarurung ngkami?”
Ngke natira aine aika a ikawai, Mackenzie ao Emma, a uarereke, teuana te karaki ae mamaten nanoia bon The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe. Ti bane n karekea tangiran te raian, Aslan. Teuana mai i buakon ara ururing ae tamaroa n te tairiki teuana ngke ti wareka te boki bon ngke e anga maiuna te raian ae korakora aei ibukin Edmund. E kauringaaba ibukina bwa kaaro ao naati aine a bwaro ranin mataia ngke e anaaki maiun te raian iaon te Taibora te Atiibu irarikin te Ibonga. E kauringaaba ibukina e teimatoa te onimaki, e ngae ngke e a riki te kabuanibwai, ni karokoa ae e a riki te bwai ae e moan te kamimi. E eeko te bwanaa ni kukurei i nanon te ruu are e uarereke arei ngke e a manga uti man te mate Aslan, “Ngke arona bwa e ataa raoi nanon te anga karea te Ibonga, … e na [ataia] bwa [ngkana] e anga maiuna temanna ae akea ana bure ibukin temana ae te tia bure, ao e na raeuaaki te Taibora te [Atiibu], ao te Mate e na [okira arona ni maiu].”
Iesu Kristo e kamarurungi aoraki nako. Iesu Kristo e kariaia bwa ti na manga bane ni maiu riki.
N ana maroro n tain te maungatabu ni kabuta n Okitobwa 2018, Beretitenti Russel M.Nelson e kabwarabwara te kurubu n neweaba teuana ngke a rinnako i nanon te tembora n neweaba. Temanna te ataeinimwaane e mena ikekei. E reirei Beretitenti Nelson:
Ngke e a roko te kurubu n neweaba n te ruu n entaumente, e kotea te baonikarea te ataeinimwaane, te tabo are a katorobubua iai aomata ni karaoi berita aika tabu ma te Atua, ao e taku, “Iaa, ai tikiraoira . Aio te tabo ibukiia aomata n motirawa n aia tai ni mwananga n te tembora.”
“… E bon bae n akea n ana iango ibukin te i rekereke i marenan karaoan te berita ae tabu ma te Atua n te tembora ao ana berita te tia Kamaiu ae kamiimi:
“‘Bane mai nako Iu, ngkami akana kam kua ao kam rawawata, ao na motiki rawami.
“Amoa amou iaomi, ao reirei i Rou; … ao e na reke iroumi iai motikan rawan tamneimi.
“‘Ba e aoraoi amou, ao e bebete uotau’ [Matthew 11:28–30; kaairaki katuruturuana].”
“Akea neni kawenean atun Natin te Aomata,” e ngae n anne ao E kaoiia ana reirei nakon taiboran te toa bwa a na motirawa ma Ngaia ikekei. Ngkana “a katorobubua ake a nanorinano n te baonikarea,” e na reke te rau ae korakora. E taangaki nako bain ara Tia Kamaiu; E tauraoi Ana taibora. Mai neboa Natin te Atua n Ana baonikarea aika a tabu. N aran Iesu Kristo, amen.