“Ndian-ndian ikɔ: Mme Udiana Usem,” EdiyiriIkɔMbakara 2 nnɔ Mme Andibɔ-ukpep (2022)
“Mme Udiana Usem,” EdiyiriIkɔMbakara 2 nnɔ Mme Andibɔ-ukpep
Appendix
Additional Vocabulary
Ndian-ndian ikɔ: Mme Udiana Usem
Parts of Speech
Mme Ndido Ikɔ
|
adjectives |
mme ikɔ anamde ikɔ enyiŋ aŋwaŋa |
|
adverbs |
mme ikɔ enamde ikɔ edinam ɔfɔn |
|
nouns |
mme ikɔ enyiŋ |
|
prepositions |
mme ikɔ eyiride ikɔ efen |
|
pronouns |
mme ada etie enyiŋ |
|
verbs |
mme ikɔ edinam |
Numbers
Mme Ibat
|
0 – zero | |
|
1 – one |
1st – first |
|
2 – two |
2nd – second |
|
3 – three |
3rd – third |
|
4 – four |
4th – fourth |
|
5 – five |
5th – fifth |
|
6 – six |
6th – sixth |
|
7 – seven |
7th – seventh |
|
8 – eight |
8th – eighth |
|
9 – nine |
9th – ninth |
|
10 – ten |
10th – tenth |
|
11 – eleven |
11th – eleventh |
|
12 – twelve |
12th – twelfth |
|
13 – thirteen |
13th – thirteenth |
|
14 – fourteen |
14th – fourteenth |
|
15 – fifteen |
15th – fifteenth |
|
16 – sixteen |
16th – sixteenth |
|
17 – seventeen |
17th – seventeenth |
|
18 – eighteen |
18th – eighteenth |
|
19 – nineteen |
19th – nineteenth |
|
20 – twenty |
20th – twentieth |
|
21 – twenty-one |
21st – twenty-first |
|
30 – thirty |
30th – thirtieth |
|
31 – thirty-one |
31st – thirty-first |
|
40 – forty |
40th – fortieth |
|
41 – forty-one |
41st – forty-first |
|
50 – fifty |
50th – fiftieth |
|
51 – fifty-one |
51st – fifty-first |
|
60 – sixty |
60th – sixtieth |
|
61 – sixty-one |
61st – sixty-first |
|
70 – seventy |
70th – seventieth |
|
71 – seventy-one |
71st – seventy-first |
|
80 – eighty |
80th – eightieth |
|
81 – eighty-one |
Itiaita1st – eighty-first |
|
90 – ninety |
90th – ninetieth |
|
91 – ninety-one |
91st – ninety-first |
|
100 – one hundred |
100th – one hundredth |
|
1,000 – one thousand | |
|
10,000 – ten thousand | |
|
1,000,000 – one million | |
Months
Mme Ͻfiɔŋ
|
January |
Akpa Ͻfiɔŋ Isua |
|
February |
Ͻfiɔŋ Iba |
|
March |
Ͻfiɔŋ Ita |
|
April |
Ͻfiɔŋ Inaŋ |
|
May |
Ͻfiɔŋ Ition |
|
June |
Ͻfiɔŋ Itiokiet |
|
July |
Ͻfiɔŋ Itiaba |
|
August |
Ͻfiɔŋ Itiaita |
|
September |
Ͻfiɔŋ Usukkiet |
|
October |
Ͻfiɔŋ Duop |
|
November |
Ͻfiɔŋ Duopekiet |
|
December |
Ͻfiɔŋ Duopeba |
Days of the Week
Mme Usen ke Udua
|
Sunday |
Sunday |
|
Monday |
Monday |
|
Tuesday |
Tuesday |
|
Wednesday |
Wednesday |
|
Thursday |
Thursday |
|
Friday |
Friday |
|
Saturday |
Saturday |
Colors
Mme Mbuwet
|
Black |
Obubit |
|
Blue |
Akpebid |
|
Gray |
Ntɔŋ-ntɔŋ |
|
Green |
Awawa |
|
Orange |
Uto-uto nte ndat-ndat |
|
Pink |
Ndat-afia |
|
Purple |
Ididuot |
|
Red |
Ndat-ndat |
|
White |
Afia |
|
Yellow |
Uto-uto |
Times
Mme Ini
|
7:00 a.m. |
7:00 a.m. |
|
8:00 p.m. |
8:00 p.m. |
|
noon |
ufɔt uwemeyo |
|
midnight |
ufɔt okoneyo |
|
ten o’clock |
ŋkanika duop |
Family Nouns
Ikɔ-enyiŋ eke Ufɔkemana
|
wife/wives |
ŋwan/mme aŋwan |
|
husband/husbands |
ebe/mme ebe |
|
spouse/spouses |
ebe mme ŋwan/mme ebe mme-mme aŋwan |
|
mother (mom)/mothers |
eka (mom)/mme eka |
|
stepmother (stepmom)/stepmothers |
ŋwan ete (stepmom)/mme iban ete |
|
mother-in-law/mothers-in-law |
eka-aŋwan mme eka-ebe/mme eka-aŋwan mme-mme eka- ebe |
|
father (dad)/fathers |
ete (dad)/mme ete |
|
stepfather (stepdad)/stepfathers |
ebe eka (stepdad)/mme ebe eka |
|
father-in-law/fathers-in-law |
ete-aŋwan mme ete-ebe/mme ete-aŋwan mme mme ete-ebe |
|
parent/parents |
ete ye eka/mme ete ye eka |
|
sister/sisters |
eyen eka ŋwan/nditɔ eka iban |
|
stepsister/stepsisters |
eyen ete ŋwan/mme nditɔ ete iban |
|
brother/brothers |
eyen eka eren/nditɔ eka iren |
|
stepbrother/stepbrothers |
eyen ete eren/mme nditɔ ete iren |
|
daughter/daughters |
eyen aŋwan/nditɔ iban |
|
sibling/siblings |
eyeneka/mme nditɔ eka |
|
son/sons |
eyen eren/nditɔ iren |
|
child/children |
eyen ɔwɔŋ/nditɔŋwɔŋ |
|
grandmother (grandma)/grandmothers |
eka ete mme eka eka (ekam)/mme ekam |
|
grandfather (grandpa)/grandfathers |
ete ete mme ete eka (etebom)/ mme etebom |
|
grandparent/grandparents |
mme ete ete mme ete eka/mme etebom |
|
aunt/aunts |
eyen eka eka ŋwan mme eyen eka ete ŋwan/mme eyen eka ete mme eyen eka eka ŋwan |
|
uncle/uncles |
eyen eka ete mme eyen eka eka eren/mme eyen eka eka mme eyen eka ete eren |
|
niece/nieces |
eyen eyen eka ŋwan/nditɔ eyen eka ŋwan |
|
nephew/nephews |
eyen eyen eka eren/mme nditɔ eyen eka eren |
|
cousin/cousins |
eyen-eyen eka-eka mme ete/mme eyen-eyen eka-eka mme ete |
Body Parts
Mme Ndido Idem
|
ankle/ankles |
itɔŋ ukot/mme itɔŋ ukot |
|
arm/arms |
ubɔk/mme ubɔk |
|
back |
edem |
|
ear/ears |
utɔŋ/mme utɔŋ |
|
eye/eyes |
enyin/mme enyin |
|
finger/fingers |
nuenubɔk/mme nuenubɔk |
|
foot/feet |
ikpat/mme ikpat |
|
hand/hands |
ubɔk/mme ubɔk |
|
head |
ibuot |
|
knee/knees |
edɔŋ/mme edɔŋ |
|
leg/legs |
ukot/mme ukot |
|
mouth |
inua |
|
nose |
ibuo |
|
neck |
itɔŋ |
|
shoulder/shoulders |
afara/mme afara |
|
toe/toes |
nuenukɔt/mme nuenukot |
|
tooth/teeth |
edet/mme edet |
|
wrist/wrists |
itɔŋ ubɔk/mme itɔŋ ubɔk |
Prepositions
Mme Ikɔ eyiride ikɔ efen
|
above |
enyɔŋ |
|
across from |
ke nkaŋ eken |
|
at |
ke |
|
behind |
ke edem |
|
below |
ke idak |
|
between |
ke ufɔt |
|
in front of |
ke iso |
|
in |
ke |
|
near |
ekpere |
|
next to |
adianade |
|
on |
ke |
|
over |
enyɔŋ |
|
to the left of |
ke ufien eke |
|
to the right of |
ke nnasia eke |
|
under |
ke idak |
Pronouns and Possessive Adjectives
Mme ada Itie enyiŋ ye Ikɔ anamde ikɔ enyiŋ aŋwaŋa
|
Subject Pronoun |
Object Pronoun |
Possessive Adjective |
|---|---|---|
Subject Pronoun Example: I am happy. Ami mmenem esit. | Object Pronoun Example: Ann is bigger than me. Ann okpon akan mi. | Possessive Adjective Example: My name is Tom. Enyiŋ mi edi Tom. |
Subject Pronoun I | Object Pronoun me | Possessive Adjective my |
Subject Pronoun you | Object Pronoun you | Possessive Adjective your |
Subject Pronoun we | Object Pronoun us | Possessive Adjective our |
Subject Pronoun he | Object Pronoun him | Possessive Adjective his |
Subject Pronoun she | Object Pronoun her | Possessive Adjective her |
Subject Pronoun it | Object Pronoun it | Possessive Adjective its |
Subject Pronoun they | Object Pronoun them | Possessive Adjective their |
Currency
Okuk emi ekamade ke idut
|
A$ |
dollar eke mbon Australia |
|
C$ |
dollar eke mbon Canada |
|
MX$ |
peso eke mbon Mexico |
|
R$ |
real eke mbon Brazil |
|
US$ |
dollar eke mbon United States |
|
€ |
euro |
|
¥ |
yen eke mbon Japan |
|
£ |
pound sterling |
|
¥ |
renminbi |
|
R |
rand eke mbon South Africa |