“Ngondu wa Tshitema 7–13. “Yeya Nealudika Njila Yeba”: Nsumuinu 1–4; 15–16; 22; 31; Muambi 1–3; 11–12 Luaku, Undonde—Bua mu Dîku ne mu Ekelezia: Dipungila Dikulukulu 2026 (2026)
“Ngondu wa Tshitema 7–13 “Yeya Nealudika Njila Yeba,’” Luaku, Undonde: Dipungila Dikulukulu 2026
Yezu ne Bana, kudi Dilleen Marsh
Ngondu wa Tshitema 7–13: “Yeya Nealudika Njila Yeba”
Nsumuinu 1–4; 15–16; 22; 31; Muambi 1–3; 11–12
Udi mua kuela meji bua mukanda wa Nsumuinu bu nsangilu wa mibelu ya kudi baledi ba dinanga (tangila Nsumuinu 1:8). Mukenji wenda munena udi ne wewa ukeba meji—nangananga meji a Nzambi—nsombelu neikala muimpa. Kadi Nsumuinu mbayilonda kudi mukanda wa Muambi, udi umueneka bu udi wamba, “ki mbipepela to.” Muyishi udibu bamba mu Muambi wakamba ne wa “kafila [wenda] moyo bua kumanya meji” kadi nansha nanku kupeta “dikenga dia mu nyuma” ne “kanyinganyika kakola” (Muambi 1:17–18). Mu mishindu mishilangana, mukanda udi webeja, “Kudi ku mua kuikala ngumvuilu mulelela mu buloba mudi bintu bionsu bimueneka tshianana, bia tshitupa tshîpi, ne kabiyi bimanyika?”
Kadi, nansha mudi mikanda ibidi eyi itangila nsombelu mu mishindu mishilangana, idi ilongesha malelela a momumua. Muambi udi wamba: “tumvuayi nshikidilu wa malu onsu: Tshina Nzambi ne utumikila mikenji yenda: ebu mbualu bonsu budi muntu ne bua kuenza” (Muambi 12:13). Esthi tshidi nshindamenu mupeta mu Nsumuinu: “Eyemena Mukalenga ne mutshima weba onsu” (Nsumuinu 3:5; tangila kabidi kanungu ka 7). Moyo udi muimpa misangu yonsu—nasha bikalayi kawuyi mupuangana misangu yonsu—patudi tueyemena ne tulonda Mukalenga Yezu Kilisto.
Bua tshikosu tshia mikanda eyi, tangila “Nsumuinu, mukanda wa” ne “Muambi” mu Dictionnaire dia Bibliya.
Ngenyi bua Dilonga mu Dîku ne mu Ekelezia
Nsumuinu 1–4; 15–16; Muambi 1–3; 11–12
“Inamija ditshi dieba ku meji”
Mikanda ya Nsumuinu ne Muambi idi miûla ne ngenyi ya mêji. Sungula kufita tshimanyinu pa muaku “meji” ne miaku idi ipetangana nawu, bu mudi “dimanya” ne “kujingulula,” pawudi uâpeta mu Nsumuinu 1–4; 15–16; Muambi 1–3; 11–12. Mushindu kayi udi shapita eyi ilenga mushindu weba wa kuela meji bua mêji? Muimanyina pa biwudi mupeta, mushindu kayi uwudi mua kumvuija meji adi Mukalenga ufila? (Nsumuinu 2:6). Mabenesha kayi adi alua ku meji a Nzambi?
Tangila kabidi Matayo 7:24–27; 25:1–13.
Ambuluisha balongi bua kuamba bidibu balonga. Pesha balongi mpunga wa kuambilangana bidibu balonga pa Musungidi ne Lumu Luimpa Luenda. kuenza nunku nekubambuluisha bua kukuata malelela adibu babalongesha ne ku aleja. Nebibambuluisha kabidi bua kuikala ne dikima mu mushindu wabu wa kuabanya malelela mu biamua bikuabu” (Kulongesha mu Mushindu wa Musungidi, 26). Tshilejilu, udi mua kuambila balongi bua kufunda imua miaba ya mu Nsumuinu anyi Muambi idibu bapeta ngenyi pa meji a Nzambi. Pashisha, ambila balongi bua kuakula pa bidibu balonga.
Nsumuinu 1:7; 2:5; 3:7; 15:33; 16:6; 31:30; Muambi 12:13
“Kuikadi muena meji ku mêsu kueba: tshina Mukalenga.”
Tshikuabu tshiena bualu tshipeta mu Nsumuinu ne Muambi tshidi “kutshina kua Mukalenga”. Tangila tshiambilu etshi pawudi ubala. Ntshinyi tshiwudi umvua tshidi tshiumvuija kutshina Mukalenga? Keba ngenyi mu mukenji wa Mukulu David A. Bednar “Therefore They Hushed Their Fears” (Liahona, Ngondu Muitanu 2015, 46–49). Mushindu kayi udi kutshina kua Mukalenga kushilangana ne mishindu mikuabu ya kutshina?
Tangila kabidi Nsumuinu 8:13.
Nsumuinu 3:5–7; 4
“Eyemena Mukalenga ne mutshima weba wonsu.”
Mushindu kayi uwudi mua kumvuija muntu ne bidi bimpa bua “kueyemena Mukalenga” pamutu pa “kueyemena … mu ngumvuilu [wetu]”? (Nsumuinu 3:5). Difuanyikija kayi anyi tshintu tshia dilongesha tshiwenzela? Pawudi unana meji pa Nsumuinu 3:5–7, ela meji pa mishindu iwudi mua kujikija biambilu bu ebi: Kueyemena Mukalenga kudi bu … kueyemena mu ngumvuilu wetu kudi bu …
Buatshinyi kabiena bia meji bua kueyemena mu ngumvuilu wetu? Mushindu kayi uwudi mufika ku dimanya ne Mukalenga udi wa kueyemena?
Nasha nanku, tudi mua kubimona bikola bua kueyemena Mukalenga imua misangu. Bua tshinyi? Mukulu Gerrit W. Gong udi ufila tubingila kampanda, pamua ne diambuluisha dia mibelu, mu “Trust Again” (Liahona, Ngondu wa Dikumi. 2021, 97–99). Miyuki kayi anyi malongesha awudi upeta mu mukenji ewu adi mua kuambuluisha muntu bua kuibakulula dieyemena dienda mu Mukalenga?
Bubidi Nsumuinu 3:6 ne Nsumuinu 4 bidi bifuanyikija moyo ku “tshibeba” anyi “njila.” Tshinyi tshiwudi wela meji tshidi tshiumvuija kulekela Mukalenga “alombola njila [yeba] ”? (Nsumuinu 3:6). Tshinyi tshiwudi mupeta mu shapita 4 tshidi tshikuambuluisha bua “kuela meji pa njila ya makasa [eba]?” (kanungu 26). Tshilejilu, tshinyi tshidi tunungu 11–12 ne 18–19 tulongesha pa mabenesha a dilonda njila mululama? Tshinyi tshidi tunungu 26–27 tshiumvuija bueba?
Tangila kabidi 2 Nefi 31:18–21; “Lord, I Would Follow Thee,” Hymns, no. 220.
Nsumuinu 15; 16:24–32
“Diandamuna dia kalolu didi dijikija tshiji.”
Imua ngenyi mu Nsumuinu 15–16 idi mua kukuambuluisha bua kuakaja mushindu uwudi uyukila ne bakuabu, nangananga bawudi munanga. Tshilejilu, ela meji pa misangu misunguluka pavua “diandamuna dia kalolu” diambuluisha bua “[kujikija] tshiji” (Nsumuinu 15:1).
Udi kabidi mua kuela meji misangu ivua Musungidi mufila bilejilu mu malongesha mu Nsumuinu 15:1–4, 18 (tangila Mâko 12:13–17; Yone 8:1–11). Mushindu kayi uwudi mua kulonda tshilejilu tshienda pawudi udisangisha ne bakuabu?
Mushidu kayi udi mubelu wa mu Nsumuinu 15; 16:24–32 ba wenzela lelu mu muyuki wa ku internet? Tangila ne udi mua kupeta kanungu mu shapita eyi kawudi mua kuambulula bu mubelu pa diyukila ku internet anyi mu tukanda.
Tandila kabidi Neil L. Andersen, “Following Jesus: Being a Peacemaker,” Liahona, Ngondu Muitanu 2022, 17–20; Ronald A. Rasband, “Words Matter,” Liahona, Ngondu Muitanu 2024, 70–77; Bua Dikankamika Dia ba Nsonga: Mulombodi bua Kusungula (2022), 11–12.
Nganyi udi mua kupeta mukaji wa ngikadilu muimpa? II, kudi Louise Parker
Nsumuinu 31:10–31
“Mukaji udi utshina Mukalenga, yeya ke wa kutumbishibua”
Nsumuinu 31:10–31 udi umvuija “mukaji wa ngikadilu muimpa,” anyi mukaji wa bukola bua bungi bua mu nyuma, bukokeshi, ne buenzeji. Udi mua kuteta kukosolola mu yeba miaku tshidi tunungu tonsu tuamba pa bakaji ba ngikadilu mimpa. Ngikadilu kayi uwudi mua kuidikija ku ngikadilu eyi?
Muambi 1–3; 12
Moyo wa pa buloba udi wa tshitupa tshipi.
Bua tshinyi bidi ne mushinga bua wewa kuvuluka ne bia bungi mu buloba ebu, bu mudi Muambi 1–2 wamba, bidi bia “patupu” (anyi bia tshitupa tshipi ne misangu ya bungi kabiyi ne mushinga)? Tshinyi tshiwudi mupeta mu Muambi 12 tshidi tshifila mushinga wa kashidi ku moyo?
Bua ngenyi ya bungi, tangila malu a ngondu ewu a Liahona ne makazina a Bua Dikankamika dia Bansonga.
Ngenyi bua Kulongesha Bana
Nsumuinu 1:7; 2:5; 15:33; 16:6; Muambi 12:13
Ku “tshina kua Nzambi” kudi kumvuija kumunanga ne kumutumikila.
-
Bua kuambuluisha bana beba bua kumvua bitupa bidi biakula pa kutshina kua Nzambi, udi mua kupingaja muaku “ditshina” ne miaku bu mudi ngikadilu wa kanemu, dinanga, anyi ditumikila (tangila kabidi Ebelu 12:28). Mushindu kayi udibi bishintulula ngelelu wetu wa meji pa tunungu etu? Mushindu kayi utudi mua kumanya ne tudi tutshina Mukalenga?
Nsumuinu 3:5–7
Ndi mua kueyemena Mukalenga ne mutshima wanyi wonsu.
-
Wewa ne bana beba nudi mua kuenza malu adi apetangana ne Nsumuinu 3:5–7, bu mudi kuenza moyo ne bianza bienu, kueyemena ku luseka lumua, kuendela mu muaba, ne nufunkuna mêsu enu. Mushindu kayi utudi mua kuleja ne tudi beyemena Yezu Kilisto ne mioyo yetu yonsu?
-
Bua kuleja tshidi “kubenga kueyemena mu ngumvuilu weba” tshiumvuija (Nsumuinu 3:5), ela meji bual kubikila bana beba bua kueyemena tshintu tshikola ne tshishiki, bu mudi tshimanu. Pashisha badi mua kuteta kueyemene tshintu tshidi katshiyi tshikola, bu mudi lukombu. Anyi badi mua kuteta kueyemeja mutshi anyi dîkala ku bintu bidi ne bukola bushilangana, bu mudi mukanda anyi tshitupa tshia dibeji. Bua tshinyi bidi ne mushinga bua “kueyemena mu Mukalenga” (kanungu 5) ne mu “kabiyi ku ngumvuilu wetu” to?
Kulonga mua kueyemena Mukalenga, kudi Kathleen Peterson
Nsumuinu 15:1,18
Ndi mua kuakula mêyi mimpa.
-
Ku misangu wewa ne bana beba nudi mua kuela meji bua nsombelu iwudi wewa anyi bobu mua kumvua tshiji. Balayi Nsumuinu 15:1 pamua, ne ambuluisha bana beba bua kutumikila kanungu aka mu nsombelu idibu mua kuikala bela meji. Pamuapa badi mua kuenza imua “ngadamuinu ya kalolu.” Musambu pa bulenga, bu mudi “Love Is Spoken Here” (Mukanda wa Misambu ya Bana, 190–91) udi mua kukolesha nshindamenu ewu.
-
Bua kulonga tshidi kuikala ne “lujoku ku tshiji” tshiumvuija (Nsumuinu 15:18), wewa ne bana beba nudi mua kuambilangana misangu inuvua nuenu (anyi muntu unudi bamanya) mumvua tshiji kadi muela meji bua kuikala ne bulenga. Ambuluisha bana bua kuela meji a bintu bitudi mua kuenza ne lukasa tuetu ne “lujoku ku tshiji” . Tshilejilu, tudi mua kuikala ne lukasa lua kuela meji pa Yezu, kulomba Tâtu wa mu Diûlu bua diambuluisha, kuela meji pa musambu wa bana, anyi, bikala mua kuenzeka, kuya kula.
Bua ngenyi ya bungi, tangila malu a ngondu ewu a makazina a Mulunda.