Tukunikataki vaka-Parofita ni Sucu i Karisito
    Footnotes

    Tukunikataki vaka-Parofita ni Sucu i Karisito

    Ena gauna ni Siganisucu, eda marautaka na dauvakabauta na sucu i Jisu Karisito, na Luvena Duabau Ga sa Vakatubura na Kalou, na Tamada Tawamudu. Me tiki ni Lotu ni Siganisucu ni Mataveiliutaki Taumada ka yavutaka na ituvatuva ni noda soqoni marautaki oqo, au na vosa ena tukunikataki vakaparofita ni Nona sucu.

    E sega na ka e tukunikataki me vakasakiti cake mai na rairai ni agilosi vei Meri.

    “A sa kaya vei koya na agilosi, Kakua ni rere, Meri: ni ko sa kune loloma vua na Kalou.

    “Ka raica, ko na kunekune, ko na vakasucuma talega e dua na gonetagane, ia mo vakayacani koya ko Jisu.

    “Ena levu ko koya, ka na vakatokai na Luve i Koya sa Cecere Sara: ia na Turaga na Kalou ena solia vua nai tikotiko vakaturaga nei tamana ko Tevita:

    “Ia ena lewa ko koya na mataqali i Jekope ka sega ni mudu; ena sega talega ni oti na nona matanitu” (Luke 1:30–33).

    Na sucu kei na bula kei na mate vakayago ni Luve ni Kalou a sa veiganiti kaya na ituvatuva ni Tamada Vakalomalagi “me ra tucake tale mai na mate na tamata kece ga ka rawata na bula tawamudu” (Mosese 1:39). Ni se bera ni buli na vuravura, a digitaki taumada o Jisu Karisito me sotava rawa na bula vakayago ka mai iVakabula me tutaka na ituvatuva oya (raica na Mosese 4:2). A vakaroti na tamada o Atama me vakacaboisoro me “ivakatakarakara ni nona vakacabori Koya na Le Duabau ga nei Tamada, o koya sa sinai ena loloma kei na dina. Ia [a vakatavulici o koya], na veika kece ga ko sa kitaka mo kitaka ena yaca ni Luvena, ia mo veivutuni ka daumasu tiko ga vua na Kalou ena yaca ni Luvena” (Mosese 5:7–8).

    Eda wilika talega ena ivola i Mosese na ivakamacala oqo ni Kalou, na Nona “yavu ni veivakabulai ki na tamata kecega, ena vuku ni nona dra na noqu Le Duabau ga, raica ena lako mai ko Koya ena gauna sa lokuci tu” (Mosese 6:62). Sa vakaroti keda na Kalou na Tamada meda veivutuni ka papitaiso “ena yaca ni Luvequ e Duabau ga, o koya sa sinai ena loloma kei na dina, io sa i Jisu Karisito, na yaca duadua ga sa soli ena ruku i lomalagi, ia na ka kecega ko sa kerea ena yacana ena solia vei iko” (Mosese 6:52).

    O Aisea, e dua na parofita levu ena Veiyalayalati Makawa, a tukunikataka na sucu namaki ni Mesaia. “Ia ko Jiova vakataki koya ga ena solia vei kemudou e dua nai vakadinadina,” a cauraka o koya. “Raica, ena bukete e dua na goneyalewa, ena vakasucuma e dua na gonetagane, ena vakayacani koya ko Imanueli” (Aisea 7:14).

    A vakaraitaka talega o Aisea:

    “Ni sa sucu mai e dua na gone me noda, sa soli mai vei keda e dua na gonetagane: ena vakatau kivei koya na lewa: ena vakatokai na yacana ko Veivakurabuitaki, nai Vakavuvuli, na Kalou Kaukauwa, na Tama ni gauna tawamudu, na Tui ni Sautu.

    “Ena sega ni oti na kena tubu na nona lewa kei na sautu, ena itikotiko vakaturaga i Tevita, kei na nona matanitu, me vakataudeitaka, ka vakaukauwataka ena lewa dodonu kei nai valavala dodonu mai na gauna oqo ka yacova na gauna kecega” (Aisea 9:6–7).

    Na sucu i Karisiro a vakatakilai talega kivei ira na parofita ena iVola i Momani. Ono na drau na yabaki ni bera na sucu ni iVakabula, a vakatavulica o Liai ni na vakatubura na Kalou mai vei ira na Jiu “e dua na Mesaia, se, ena vosa tale e so, na iVakabula kei vuravura” (1 Nifai 10:4).

    A vakaraitaka na parofita o Apinatai:

    “Raica, a sega li ni parofisaitaka vei ira ko Mosese ni na lako mai na Mesaia me vakabulai ira na nona tamata na Kalou? Ia era a sega li ni parofisaitaka vakaidina na veika oqo ko ira kece na parofita mai na ivakatekivu kei vuravura?

    “Era sega li ni kaya ni na lako sobu mai na Kalou vei ira na luve ni tamata, me mai bula vakatamata, ka lako voli ena nona kaukauwa e delai vuravura?” (Mosaia 13:33–34).

    A vola na parofita o Nifai na iwalewale a vakaraitaka kina vua na agilosi e dua na goneyalewa ena koro o Nasareci, ni cauraki, “Na goneyalewa ko a raica sa ikoya na tinana vakayago na Luve ni Kalou” (1 Nifai 11:18).

    “Au sa raica [a vola o Nifai] ni sa kauti koya na Yalo ni Turaga; a sa oti e dua na gauna sa vosa tale vei au na agilosi ka kaya: Raica!

    “Au sa rai yani ka raica tale na goneyalewa ko ya ni sa roqota tiko e dua na gone lailai.

    “A sa kaya vei au na agilosi: Raica na Lami ni Kalou, io, na Luvena na Tamada Tawamudu!” (1 Nifai 11:19–21; raica talega na Alama 7:9–10).

    Eda sa kila vinaka taucoko na veika a tukunikataki taumada ni oti na sucu i Jisu. Sa vakasakiti vakalevu na kena vakadinati ni a tukunikataki oqo ena sala vakalomalagi ki na dua na ilawalawa ka, sa kainaki, era a yalomalumalumu sara ena ituvaki ni veimaliwai ena gauna oya.

    “A sa so nai vakatawa ni sipi ena vanua ko ya era sa tiko mai na vanua veico, a ra veivuke me vakatawa na sipi ena bogi.

    “Ka raica, sa dua na agilosi ni Turaga sa rairai vei ira, a sa cila vakavolivoliti ira nai ukuuku ni Turaga: a ra sa rere vakalevu.

    “A sa kaya vei ira na agilosi, Dou kakua ni rere: raica, au sa kauta mai vei kemudou e dua nai tukutuku vinaka mo dou reki vakalevu kina, kei ira kecega na tamata.

    “Ni sa sucu vei kemudou ena siga oqo ena koro i Tevita na iVakabula, ko koya na Karisito na Turaga. …

    “A ra sa lewe vuqa na kai lomalagi era sa tiko vakasauri vata kaya na agilosi, a ra sa vakavinavinaka vua na Kalou, ka kaya,

    “Sa nona na Kalou na vakarokoroko ena veiyasana ecake sara, a sa veivinakati rawa ko ira e vuravura, sa lomani ko ira na tamata” (Luke 2:8–11, 13–14).

    Na sucu ni iVakabula a salamuria na duidui ni kena tukunikataki ena loma ni vica na siga ki na rua na tamata vakatabui sara—na daucakacaka ena valetabu me vaka era sa kacivi tu kina nikua:

    “Ka raica, sa dua na tamata mai Jerusalemi, ko Simione na yacana; a sa yalododonu ka daulotu na tamata oqo, a sa waraka na nodra vakacegui na Isireli: a sa tiko vei koya na Yalo Tabu.

    “A sa vakatakila oti vua na Yalo Tabu ni na sega mada ni mate, ena kunea eliu na Karisito ni Turaga.

    “A sa vakavuna na Yalo Tabu na nona lako ki na vale ni soro: ia ni rau sa kauta mai na gone ko Jisu koi rau na nona qase, me caka vua me vaka na ivalavala ni vunau,

    “Sa qai keveta cake ko koya, ka vakavinavinakataka na Kalou, ka kaya,

    “Kemuni na Turaga, ko ni qai laiva na nomuni tamata me lako ena vakacegu, me vaka na nomuni vosa:

    “Ni sa qai raica na mataqu na vu ni bula mai vei kemuni” (Luke 2:25–30).

    Nai karua ni kena tukunikataki oya kivua e dua na marama vakatabui, ena valetabu talega. O Ana, ka vakatoka na ivolanikalou me “dua na parofita yalewa, … sa vuqa sara na nona yabaki, …

    “Sa qai yada ka walusagavulu ka va na kena yabaki, a sa sega ni lako tani ena vale ni soro, a sa daulotu ka lolo ka masu ena siga kei na bogi.

    “A sa lako mai ko koya ena tiki ni siga ko ya, a sa vakavinavinakataka talega na Turaga, a sa vosataki koya vei ira kecega era tiko mai Jerusalemi era waraka na iVakabula” (Luke 2:36–38).

    Na veiparofisai kei na veika e se qai tukunikataki wale toka ga sa tukuna na imatai ni lako mai ni iVakabula. Eda sa vakavakarau tiko oqo ena iKarua ni Lako Mai ni Turaga, na gauna era nanamaki tu kina na dauvakabauta ka ra ririkotaka se cakitaka na tawavakabauta. Eda sa vakaroti meda “tudei … ena vanua tabu, ka kakua ni yavalati rawa, me yacova na siga sa lako mai kina na Turaga; raica, ena lako kusarawa mai” (V&V 87:8). Na “vanua tabu” oya sa oka vakaidina kina na valetabu kei na kena veiyalayalati ka tauri tu ena yalodina, na itikotiko era vakamareqeti ka vakatavulici kina na gone, kei na noda veitutu ni qaravitavi ka lesi mai na dodonu ni lewa vakamatabete, oka kina na kaulotu, valetabu, kei na veikacivi tale e so ka tutaki ena yalodina ena vei tabana, tabanalevu, kei na iteki.

    Ni da vakavakarautaka na iKarua ni Nona Lako Mai, ka vakadeitaki keda tu ena vanua tabu, eda vakananuma voli na Siganisucu me kakua ga ni gauna ni “Veikidavaki” se “Gauna Marautaki ni Vakacagicagi” ia me sa veivakacaucautaki ni nona sucu na Luve ni Kalou ka me gauna meda vakananuma kina na Nona ivakavuvuli kei na vakasakiti tawamudu ni Nona Veisorovaki. Au masuta ni da na vakayacora ena yalodina.

    Au vakadinadinataka na dina ni veika oqo ena yaca i Koya eda vakacaucautaka tiko na Nona sucu, io na yaca i Jisu Karisito, emeni.