8.

Pupu peresibutero

8.1

Te fā ’e te fa’anahonahora’a

E tauturu te autahu’ara’a a Melehizedeka i te mau tamari’i a te Atua ’ia fa’aineine nō te ho’i i mua i tōna aro. Tē mau nei ’oia i « te mau tāviri nō te mau ha’amaita’ira’a pae vārua ato’a o te ’Ēkālesia » (Te Ha’api’ira’a Tumui ’e te mau Fafaura’a 107:18).

Te mau tōro’a i roto i te autahu’ara’a a Melehizedeka ’o te peresibutero ïa, te tahu’a rahi, te patereareha, te Hitu ’Ahuru, ’e te ’āpōsetolo. Tē vai ra i roto i teie pene te ha’amāramaramara’a nō ni’a i te mau peresibutero ’e te mau pupu peresibutero.

8.1.1

Fā

E nehenehe te mau tāne ti’amā 18 matahiti ’e hau atu e fāri’i i te autahu’ara’a a Melehizedeka ’e ’ia fa’atōro’ahia i te tōro’a peresibutero. E rave te hō’ē tāne tei fa’atōro’ahia i terā tōro’a i te fafaura’a mo’a ’ia tauturu i te Atua ’ia fa’atupu i tāna ’ohipa (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 84:33–44).

E tuha’a te peresibutero tāta’itahi nō te hō’ē pupu tei fa’anahohia nō te feiā e mau ra i te autahu’ara’a ’e ’o tei pi’ihia te pupu peresibutero. E ’ohipa ’āmui te mau melo o te pupu peresibutero nō te tauturu i te fa’atupura’a i te ’ohipa nō te fa’aorara’a ’e nō te fa’ateiteira’a. E tāvini rātou ia vetahi ’ē, e rave i te mau hōpoi’a a te autahu’ara’a, e fa’atupu i te hō’ēra’a, ’e e tuatāpapa ’e e ora i te ha’api’ira’a tumu.

8.1.2

Te mau melo i roto i te pupu peresibutero

Hō’ē pupu peresibutero nō te pāroita tāta’itahi. Tei roto te mau taea’e i muri nei :

• Te mau peresibutero ato’a i roto i te pāroita.

• Te mau taea’e ato’a e tano ’ei peresibutero i roto i te pāroita (hi’o 8.4).

• Te mau tahu’a rahi ato’a i roto i te pāroita, maori rā ’o rātou ’o tē tāvini nei i roto i te hō’ē peresidenira’a titi, i roto i te hō’ē ’episekōpora’a, te hō’ē ’āpo’ora’a teitei, ’aore rā ’ei patereareha. ’Ua riro teie nā feiā fa’atere ’ei mau melo nō te pupu tahu’a rahi o te titi. Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te pupu tahu’a rahi o te titi, hi’o 6.2.1.1 ’e 29.3.5.

E nehenehe te hō’ē taure’are’a tāne e ha’amata i te haere i te mau purera’a a te pupu peresibutero ’ia ti’a iāna i te matahiti 18, noa atu ē, ’aita ā ’oia i fa’atōro’ahia ’ei peresibutero. E paraparau ’oia i tōna nā metua ’e i te ’episekōpo nō te rave i teie fa’aotira’a. I te 19ra’a o te matahiti ’aore rā, hou ’a fa’aru’e ai i te fare, mai te haerera’a i te fare ha’api’ira’a tuatoru ’aore rā te tāvinira’a i te hō’ē misiōni, e fa’atōro’ahia ’oia ’ei peresibutero mai te mea ’ua ti’amā ’oia. Hi’o 10.6.

E mau taea’e e tano ’ei peresibutero te mau tāne ’o tei fa’aipoipohia i raro mai i te 18 o te matahiti ’e e mau melo ato’a rātou nō te pupu peresibutero.

Nō te ha’amāramaramara’a nō ni’a i te mau metua ’ōtahi i raro mai i te 18 matahiti, ’a hi’o 38.1.5.

8.1.3.

Te fa’atanora’a i te mau hina’aro o te fenua iho

I roto i te tahi mau pāroita, tē vai nei e rave rahi taea’e itoito e mau nei i te autahu’ara’a a Melehizedeka. Nō teie mau pāroita, e nehenehe te peresidenira’a titi e fa’anaho i te tahi atu ā pupu peresibutero (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 107:89). Te pupu tāta’itahi tāna peresidenira’a. Mai te mea e nehenehe, e tu’uhia i roto i te pupu tāta’itahi te mau melo nō te mau matahiti rau ’e te mau ’ite rau.

8.2

’Āmuira’a i roto i te ’ohipa nō te fa’aorara’a ’e te fa’ateiteira’a

Tē ani nei te Atua i te mau ta’ata ato’a ’ia haere mai i te Mesia ra ’e ’ia ’āmui mai i roto i te ’ohipa nō te fa’aorara’a ’e te fa’ateiteira’a nā roto i :

• Te orara’a i te ’evanelia a Iesu Mesia.

• Te ha’apa’ora’a i te feiā nava’i ’ore.

• Te anira’a i te mau ta’ata ato’a ’ia fāri’i i te ’evanelia.

• Te tāhō’ēra’a i te mau ’utuāfare nō te tau mure ’ore.

E fa’anaho te feiā fa’atere o te pupu peresibutero i te mau purera’a i te sābati, te mau ’ātivite, te aupurura’a, te tāvinira’a, ’e te tahi atu mau ’ohipa rau nō te tauturu i te mau taea’e ’ia ’āmui mai i roto i te ’ohipa o te fa’aorara’a ’e te fa’ateiteira’a. E ha’a te mau melo nō te pupu peresibutero ’e te Sōtaiete Tauturu nā roto i te hō’ēra’a nō te fa’aoti i teie ’ohipa.

Nō te ha’amāramaramara’a hau atu nō ni’a i te ’ohipa nō te fa’aorara’a ’e te fa’ateiteira’a, ’a tuatāpapa i te pene 1.

8.2.1

Te orara’a i te ’evanelia a Iesu Mesia

E tauturu te feiā fa’atere o te pupu peresibutero i te mau melo ’ia ora i te ’evanelia a Iesu Mesia. E tūra’i rātou i te parau nō te fa’a’ohipara’a i te fa’aro’o, te tātarahapara’a, te fa’arahira’a i te fa’arava’ira’a iāna iho, ’e te ravera’a i te mau fafaura’a ’e te Atua nā roto i te fāri’ira’a i te mau ’ōro’a. Tei roto te ’ōro’a hiero i teie mau ’ōro’a. Hi’o 1.2.1.

8.2.1.1

Te ha’api’ira’a i te ’evanelia i te fare

’Ia ha’api’i ana’e ’e ’ia ora ana’e te mau melo i te ’evanelia i te fare, e hōhonu atu ā tō rātou fa’afāriura’a i te Metua i te ao ra ’e ia Iesu Mesia. E fa’aitoito te feiā fa’atere o te pupu peresibutero i te mau taea’e ’ia tuatāpapa i te mau pāpa’ira’a mo’a ’e i te mau parau a te mau peropheta ora, te ta’ata hō’ē ’e tō rātou ’utuāfare ato’a. E fa’ananea te Mai, peʼe mai—nō te ta’ata hō’ē ʼe te ʼutuāfare ’e te tahi atu mau rāve’a taururu i tā rātou tuatāpaparaʼa.

E rāve’a faufa’a roa te mau purera’a pō ’utuāfare nō te ’apo i te ’evanelia i te fare. E mea mātauhia ’ia fa’atupu te reira i te hepetoma tāta’itahi, i te sābati, i te pō monire, ’aore rā, i te tahi atu taime. E nehenehe tā rātou e rave ato’a i te pure, te tuatāpapara’a ’evanelia, te mau ’itera’a pāpū, te mau hīmene ’e te mau ’ātivite ’ārearea.

8.2.1.2

Te ’apora’a i te ’evanelia i roto i te mau rurura’a a te pupu autahu’ara’a

E ruru te mau pupu peresibutero i te mau sābati nō te mau ’ōpuara’a i muri nei :

• Ha’apūai i te fa’aro’o.

• Patu i te hō’ēra’a.

• Ha’apūai i te mau ’utuāfare ’e te mau nohora’a.

• Ha’amau i te mau fa’anahora’a nō te tauturu i te rave-fa’aoti-ra’a i te ’ohipa o te fa’aorara’a ’e te fa’ateiteira’a.

E fa’atupuhia te mau rurura’a i te piti ’e te maha o te sābati o te ’āva’e. 50 minuti te maoro. Nā te peresidenira’a o te pupu peresibutero e fa’anaho i teie mau rurura’a. Nā te hō’ē melo nō te peresidenira’a e arata’i.

E ha’amata te rurura’a nā roto i te arata’ira’a a te hō’ē melo o te peresidenira’a i te mau ’ohipa ato’a a te pupu autahu’ara’a. ’Ei hi’ora’a, e nehenehe te pupu e paraparau ’āmui nō ni’a i te huru ravera’a i te ’ohipa nō te fa’aorara’a ’e te fa’ateiteira’a. E vaiihohia ma’a taime rava’i maita’i nō te tahi ha’api’ira’a ’evanelia au mau ’e te ’āparaura’a.

E fa’atumu te mau rurura’a a te pupu autahu’ara’a i ni’a i te mau tumu parau o te hō’ē ’aore rā e rave rahi a’ora’a, nō roto mai i te ’āmuira’a rahi i tupu a’enei. E mā’iti te peresidenira’a pupu peresibutero nā roto i te pure, i te mau a’ora’a e tuatāpapa, ’ia au i te mau hina’aro o te mau melo. E nehenehe e hīmene i te mau hīmene nō te ha’afaufa’a i te hō’ē ha’api’ira’a. E mea ti’a i te mau purera’a ’ia fa’aotihia nā roto i te hō’ē pure.

Nō te mau ha’amāramaramara’a hau atu, hi’o ComeFollowMe.ChurchofJesusChrist.org.

8.2.1.3

Te mau ’ātivite

E nehenehe te mau peresidenira’a pupu peresibutero e fa’anaho i te mau ’ātivite. E ha’apūai teie mau ’ātivite i te mau melo o te pupu autahu’ara’a ’e e hōro’a ia rātou i te mau rāve’a nō te tāvini ’āmui. E fa’atupuhia te rahira’a o te mau ’ātivite i te mau taime ta’a ’ē atu i te mau sābati ’e i te mau pō monirē.

Nā te peresideni o te pupu peresibutero e hi’opo’a i teie mau ’ātivite. E nehenehe ’oia e ani i te hō’ē tauturu ’aore rā i te tahi atu melo o te pupu ’ia arata’i i te reira fa’anahora’a ’e te fa’atupura’a i te reira (hi’o 8.3.5). E paraparau te mau peresidenira’a nō te mau ’ātivite ’e te ’episekōpo, i roto i te fa’aineinera’a i te reira.

8.2.2

Ha’apa’ora’a i te feiā nava’i ’ore

’Ei feiā pe’e ia Iesu Mesia, e hōpoi’a nā te mau melo o te pupu peresibutero ’ia toro i te rima ma te here i te feiā i roto i te fifi. ’Ei ta’ata hō’ē ’e ’ei pupu, e ’imi rātou i te mau rāve’a nō te tāvini ia vetahi ’ē i roto i te pāroita ’e te huira’atira. I te vahi tē vai ra, tē fa’a’ite nei te tahua natira’a JustServe.org i te mau rāve’a tāvinira’a i te huira’atira.

Nō te tahi atu ha’amāramaramara’a nō ni’a e nāhea te mau melo o te pupu peresibutero ’e te Sōtaiete Tauturu ’ia ha’apa’o i te feiā i roto i te fifi, hi’o 22.6.2.

8.2.2.1

Te aupururaʼa

Te aupurura’a, ’o te ha’apa’ora’a ïa ia vetahi ’ē mai tā te Fa’aora e nā reira. E fāri’i te mau melo o te pupu peresibutero i te mau fa’auera’a nō te aupurura’a mai roto mai i te peresidenira’a pupu. Nō te tahi atu ha’amāramaramara’a, ’a hi’o pene 21.

8.2.2.2

Te mau hina’aro tau poto

E ’imi te mau taea’e aupuru ’ia māramarama ’e ’ia pāhono i te mau hina’aro o te feiā tā rātou e tāvini ra. E tītau paha te mau melo i te tauturu tau poto noa, i te taime nō te ma’i, te fānaura’a, te pohera’a, te ’erera’a i te ’ohipa, ’e te tahi atu mau fifi o te orara’a.

Mai te mea e tītauhia, e ani te mau taea’e aupuru i te tauturu i te peresidenira’a pupu peresibutero. Nā roto i te parau fa’ati’a a te ’episekōpo, e pi’i te peresidenira’a i te hō’ē ti’a’au nō te ’ohipa tāvinira’a, nō te fa’anaho i taua mau tauto’ora’a (hi’o 8.3.5).

E fa’aau ’āmui te pupu peresibutero ’e te Sōtaiete Tauturu i te mau tauto’ora’a nō te pāhono i te mau hina’aro tau poto (hi’o 22.3 2). E nehenehe te ’episekōpo e hōro’a i te tauturu ha’apaera’a mā’a rū mai te mea e tītauhia.

I te tahi mau vāhi, e rāve’a tā te mau ’episekōpo nō te fa’afāna’o i te mau melo i roto i te fifi, te parau poro’ira’a tao’a a te ’episekōpo, nō te mā’a ’e nō te tahi atu mau tauiha’a tumu. I te rahira’a o te taime, e fa’aue te ’episekōpo i te peresideni o te Sōtaiete Tauturu ’ia fārerei i te mau melo ’e ’ia fa’a’ī i te parau poro’ira’a tao’a. Terā rā, e nehenehe ato’a tāna e fa’aue i te peresideni o te pupu peresibutero. E nehenehe te hō’ē tauturu i roto i te peresidenira’a o te Sōtaiete Tauturu ’aore rā pupu peresibutero e fa’auehia mai te mea e’ita te peresideni e vata. E fa’atae atu teie ta’ata fa’atere tei fa’auehia i te parau poro’ira’a tao’a tei fa’a’īhia i te ’episekōpo ra nō tāna parau fa’ati’a.

Nō te mau ha’amāramaramara’a hau atu, hi’o 22.6.2 ’e « Te mau rāve’a tōtauturu » i roto i Te mau rāve’a tauturu a te feiā fa’atere ’e te pāpa’i parau (LCR).

8.2.2.3

Te mau hina’aro tau maoro ’e te fa’arava’ira’a iāna iho

Ma te fa’a’aura’a ’e te ’episekōpo, e tauturu te mau peresidenira’a o te pupu peresibutero ’e o te Sōtaiete Tauturu, i te mau melo i roto i tō rātou mau hina’aro tau roa ’e te fa’arava’ira’a ia rātou iho. E ha’api’i rātou i te mau parau tumu o te fa’arava’ira’a iāna iho i te pae tino ’e i te pae vārua. ’A hi’o te pene 22 ’e « Te fa’arava’ira’a iāna iho » i roto i te fa’anahora’a Vaira’a buka ’evanelia.

Mai te mea e hina’aro te hō’ē ta’ata ’aore rā te hō’ē ’utuāfare i te tauturu, e paraparau ’āmui te mau peresideni o te pupu peresibutero ’e o te Sōtaiete Tauturu, mai te au i te fa’aaura’a a te ’episekōpo nō ni’a i te huru tauturura’a (hi’o 22.4).

E tauturu te peresideni pupu peresibutero, te peresideni o te Sōtaiete Tauturu, ’aore rā te tahi atu ta’ata fa’atere i te ta’ata ’aore rā i te ’utuāfare ’ia ha’amau i te hō’ē ’ōpuara’a fa’arava’ira’a iāna iho. E nehenehe ato’a te mau taea’e ’aore rā te mau tuahine aupuru e tauturu i teie ’ōpuara’a. Pinepine te tahi atu mau melo o te pupu peresibutero ’aore rā o te Sōtaiete Tauturu e vai ra tō rātou ’aravihi ’e tō rātou ’ite ’o tē nehenehe e tauturu. Te mau ta’ata ato’a e tauturu mai, ’ia tāpe’a ’ōmo’e maita’i rātou i te mau ’ohipa e tupu e ti’a ai. Nō te mau ha’amāramaramara’a hau atu, hi’o 22.3.3 ’e 22.8.

8.2.2.4

’Ia pohe te hō’ē melo o te pāroita

’Ia pohe te hō’ē melo o te pāroita, e fa’atae te mau peresidenira’a o te pupu peresibutero ’e te Sōtaiete Tauturu i te tāmāhanahanara’a ’e te tauturura’a. I raro a’e i te arata’ira’a a te ’episekōpo, e nehenehe rātou e tauturu i te ’ohipa nō te hunara’a.

Mai te mea e nehenehe, te mau melo i pohe tei fāri’i i tō rātou ’ōro’a hiero, e hunahia rātou ’aore rā e tūtu’ihia i roto i tō rātou ’ahu hiero. E nehenehe te tino o te hō’ē tāne e fa’a’ahuhia e tāna vahine ’aore rā nā te hō’ē melo tāne o te ’utuāfare tei fāri’i i tōna ’ōro’a hiero. Mai te mea ’aita e vai ra te hō’ē melo o te ’utuāfare ’aore rā ’aita e hina’aro e fa’a’ahu, e nehenehe te episekōpo e ani i te peresideni o te pupu peresibutero ’ia ani i te hō’ē tāne tei fāri’i i tōna ’ōro’a hiero ’ia fa’a’ahu i te tino ’aore rā ’ia hi’opo’a i te fa’a’ahura’a. Nō te tahi atu mau ha’amāramaramara’a, hi’o 38.5.8.

E tāmau noa te mau peresidenira’a pupu peresibutero ’e te Sōtaiete Tauturu, te mau taea’e ’e te mau tuahine aupuru, ’e vetahi i te fa’atae i te tāmāhanahanara’a ’e te tauturura’a i muri mai i te ’ōro’a hunara’a.

8.2.3

Anira’a i te mau ta’ata ato’a ’ia fāri’i i te ’evanelia

E hōpoi’a nā te mau taea’e tei mau i te autahu’ara’a a Melehizedeka ’ia ani i te mau ta’ata ato’a ’ia fāri’i i te mau ha’amaita’ira’a o te ’evanelia a Iesu Mesia (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 53:3). Tē rave nei rātou i te reira nā roto i te fa’a’itera’a i te ’evanelia, te ha’apūaira’a i te mau melo ’āpī, ’e te haerera’a e fa’aitoito i te feiā paruparu.

I roto i te mau rurura’a peresidenira’a ’e te pupu autahu’ara’a, e paraparau te peresidenira’a pupu peresibutero i te mau rāve’a e nehenehe ai te mau taea’e e ani i te mau ta’ata ato’a ’ia fāri’i i te mau ha’amaita’ira’a o te ’evanelia.

E fa’aue te peresideni o te pupu peresibutero i te hō’ē melo nō te peresidenira’a ’ia tauturu i te arata’i i te ’ohipa misiōnare i roto i te pāroita. E ’ohipa ’oia ’e te melo o te peresidenira’a Sōtaiete Tauturu ’o tei fa’auehia e fa’aau i teie mau tauto’ora’a.

E ti’a i teie melo o te peresidenira’a pupu peresibutero ’ia rave i te ’ohipa a te fa’atere misiōni pāroita. Mai te mea ’ua pi’i te ’episekōpora’a i te hō’ē fa’atere misiōni pāroita, e hi’opo’a teie melo nō te peresidenira’a i tāna ’ohipa. Hi’o 23.5.1 ’e 23.5.3.

E arata’i te ti’a fa’atere misiōni nō te pāroita, e melo paha ’oia nō te peresidenira’a o te pupu peresibutero, i te mau rurura’a fa’aaura’a hepetoma. Te fā o teie mau rurura’a ’o te fa’aaura’a ïa i te mea e ti’a ’ia rave nō te anira’a i te mau ta’ata ato’a ’ia fāri’i i te mau ha’amaita’ira’a o te ’evanelia. I roto i teie mau rurura’a e ’āmui mai nā melo nō te peresidenira’a o te Sōtaiete Tauturu ’e o te pupu peresibutero tei fa’auehia, te mau misiōnare pāroita, te tauturu o te pupu tahu’a, hō’ē melo nō te peresidenira’a o te piha feiā ’āpī tamāhine pa’ari a’e, ’e te mau misiōnare rave tāmau.

8.2.4

Tāhō’ēra’a i te mau ’utuāfare nō te tau mure ’ore

E pāturu te feiā tei mau i te autahu’ara’a a Melehizedeka i te mau melo i roto i te tāhō’ēra’a i te mau ’utuāfare nō te tau mure ’ore. ’Oia ho’i :

• Te ravera’a i te mau fafaura’a ’e te Atua nā roto i te fāri’ira’a i te mau ’ōro’a, tae noa atu te ’ōro’a hiero.

• Te ravera’a i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare (hi’o 1.2.4).

I roto i te peresidenira’a ’e te mau rurura’a a te pupu, e paraparau te peresidenira’a pupu peresibutero i te mau rāve’a e nehenehe ai i te mau taea’e ’ia ’āmui mai i roto i teie mau tauto’ora’a.

E fa’aitoito te peresidenira’a i te mau melo o te pupu ’ia tuatāpapa i tō rātou ’ā’amu ’utuāfare, nā reira ato’a te mau fafaura’a ’e te mau ’ōro’a o te hiero. E fa’aitoito ato’a rātou i te mau taea’e ’ia haere tāmau noa i te hiero, i te mau vāhi e nehenehe.

E fa’aue te peresideni o te pupu peresibutero i te hō’ē melo nō te peresidenira’a ’ia tauturu i te arata’i i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare i roto i te pāroita. E ’ohipa ’oia ’e te melo o te peresidenira’a o te Sōtaiete Tauturu ’o tei fa’auehia nō te fa’aau i teie mau tauto’ora’a.

E nehenehe teie melo o te peresidenira’a pupu peresibutero e amo i te ti’ara’a o te ti’a fa’atere nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita. Mai te mea ’ua pi’i te ’episekōpora’a i te hō’ē ti’a fa’atere nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare, e hi’opo’a teie melo nō te peresidenira’a i tāna ’ohipa. Hi’o 25.2.2.

E arata’i te ti’a fa’atere nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita, e melo ato’a paha nō te peresidenira’a o te pupu peresibutero, i te mau rurura’a fa’aaura’a nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare (hi’o 25.2.7). E fa’atupu-tāmau-hia teie mau rurura’a. E ’āmui ato’a mai te melo o te peresidenira’a Sōtaiete Tauturu tei fa’auehia, hō’ē tauturu o te pupu tahu’a, hō’ē melo nō te peresidenira’a Feiā ’Āpī Tamāhine pa’ari roa a’e, ’e te mau tauturu o te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare.

8.3

Te feiā fa’atere nō te pupu peresibutero

8.3.1

Te peresidenira’a titi ’e te ’episekōpo

Tei raro a’e te peresideni pupu peresibutero i te ti’a’aura’a a te peresidenira’a titi. E fārerei tāmau ’oia i te hō’ē melo o te peresidenira’a nō te fāri’i i te arata’ira’a ’e te mau parau fa’a’ite nō ni’a i tāna mau hōpoi’a.

E fāri’i ato’a te peresideni o te pupu peresibutero i te arata’ira’a nō roto mai i te ’episekōpo, ’o ’oia te ti’a fa’atere peresideni i roto i te pāroita. E fārerei pinepine rāua. E ’āparau rāua i te ’ohipa nō te fa’aorara’a ’e te fa’ateiteira’a, ’e tae noa atu i te ’ohipa aupurura’a a te mau taea’e. E ’āparau ato’a rāua (1) te haerera’a i mua ’e te mau hina’aro o te mau melo o te pāroita ’e (2) te mau rurura’a a te pupu peresibutero, te ha’api’ira’a ’e te mau ’ātivite.

8.3.2

Te melo ’āpo’ora’a teitei

E fa’aue te peresidenira’a titi i te hō’ē melo o te ’āpo’ora’a teitei ’ia mono ia rātou i roto i te pupu peresibutero tāta’itahi. ’Ua fa’ata’ahia tāna mau hōpoi’a i roto te 6.5.

8.3.3

Te peresidenira’a pupu peresibutero

8.3.3.1

Te pi’ira’a i te hō’ē peresidenira’a pupu peresibutero

I muri a’e i te ’āparaura’a i te ’episekōpo, e pi’i te peresideni titi i te hō’ē peresibutero ’aore rā i te tahu’a rahi nō te tāvini ’ei peresideni pupu peresibutero.

Mai te mea ’ua nava’i te pupu, e hōro’a te peresideni pupu peresibutero i te peresideni titi hō’ē ’aore rā piti i’oa peresibutero ’e ’aore rā tahu’a rahi, nō te tāvini ’ei tauturu nōna. E rave ’oia i te reira nā roto i te ’āparaura’a i te ’episekōpo. E hi’opo’a te peresidenira’a titi i te mau anira’a. E fa’atae atu te hō’ē melo o te peresidenira’a titi ’aore rā te melo ’āpo’ora’a teitei, i te mau pi’ira’a.

E tītauhia te parau fa’ati’a a te peresidenira’a titi ’e a te ’āpo’ora’a teitei nō te mau anira’a ato’a nō te pi’i i te mau melo o te peresidenira’a pupu peresibutero.

E vauvau atu te hō’ē melo o te peresidenira’a titi i te mau melo o te peresidenira’a pupu peresibutero i roto i te hō’ē purera’a ’ōro’a nō te pāturura’a. E nehenehe ato’a te peresideni titi e fa’ata’a i te hō’ē melo nō te ’āpo’ora’a teitei ’ia rave i te reira ’ohipa.

E vauvau te hō’ē melo nō te peresidenira’a pupu peresibutero i te mau taea’e tei pi’ihia i te tahi atu mau pi’ira’a pupu nō te pāturura’a i roto i te hō’ē rurura’a a te pupu (hi’o 8.3.4 ’e 8.3.5).

Nā te peresideni titi e fa’ata’a i te peresideni pupu peresibutero ’e e hōro’a iāna i te mau tāviri nō tōna pi’ira’a. Nō te tahi atu ha’amāramaramara’a nō ni’a i te mau tāviri o te autahu’ara’a, ’a hi’o 3.4.1. Nā te hō’ē melo nō te peresidenira’a titi ’aore rā nō te ’āpo’ora’a teitei e fa’ata’a i te mau tauturu.

8.3.3.2

Mau hōpoi’a

Teie i muri nei te mau hōpoi’a a te peresideni pupu peresibutero. E tauturu tōna nā tauturu iāna.

• E tāvini ’oia i roto i te ’āpo’ora’a pāroita. E tāvini ’oia ’ei (1) melo nō te ’āpo’ora’a ’o tē tauturu i te pāhonora’a i te mau hina’aro i roto i te pāroita ’e te ’imira’a i te mau rāve’a ’e (2) ’ei ti’a nō te pupu peresibutero (hi’o 29 2.5).

• E arata’i ’oia i te mau tauto’ora’a a te pupu nō te ’āmui mai i roto i te ’ohipa o te fa’aorara’a ’e te fa’ateiteira’a (hi’o pene 1).

• E fa’anaho ’e e hi’opo’a ’oia i te ’ohipa aupurura’a a te mau taea’e. E fa’aau ’oia i te mau ’ohipa aupurura’a ’e te peresidenira’a Sōtaiete Tauturu, ma te ruru ia rātou i te tau toru ’āva’e ato’a. E tītau ’oia i te parau fa’ati’a a te ’episekōpo nō te mau fa’auera’a aupurura’a. E rave ’oia i te mau uiuira’a aupurura’a hō’ē a’e taime i te tau toru ’āva’e. Hi’o pene 21.

• I raro a’e i te arata’ira’a a te ’episekōpo, e a’o ’oia i te mau melo pa’ari o te pāroita. Te ’episekōpo ana’e te a’o i te mau melo o te pāroita nō ni’a i te parau nō te ti’a-mā-ra’a, te hāmani-’ino-ra’a, ’e ’o ’oia ana’e tei ha’amanahi’a nō te fa’a’ohipa i te moni ha’apaera’a mā’a. Hi’o Te mau rāve’a tauturu nō te a’o.

• Ma te ’āpitihia atu i te peresidenira’a o te Sōtaiete Tauturu, e tauturu ’oia ’ia arata’i i te mau tauto’ora’a i roto i te pāroita nō te ani manihini i te mau ta’ata ato’a ’ia fāri’i i te mau ha’amaita’ira’a o te ’evanelia (hi’o 8.2.3 ’e 9.2.3). E ha’apa’o ’oia i te fa’atere misiōni pāroita mai te mea ē, ’ua pi’ihia te hō’ē ta’ata.

• Ma te ’āpitihia mai e te peresidenira’a Sōtaiete Tauturu, e tauturu ’oia i te arata’ira’a i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare i roto i te pāroita (hi’o 8.2.4 ’e 9.2.4). E ha’apa’o ’oia i te fa’atere ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare mai te mea ē, ’ua pi’ihia te hō’ē ta’ata.

• E fa’aau ’oia i te mau tauto’ora’a a te pupu peresibutero nō te ha’apūai i te mau taea’e feiā ’āpī pa’ari, te ta’ata ’ōtahi ’e tei fa’aipoipo. E nehenehe te hō’ē tauturu e fa’ata’ahia nō te tāvini i pīha’i iho i te feiā ’āpī pa’ari ’ōtahi (hi’o 14.1.2.2).

• E fārerei ’oia i te melo tāta’itahi o te pupu, hō’ē a’e taime i te matahiti. E ’āparau ’oia i te mau hōpoi’a a te autahu’ara’a ’e i te maita’i o te melo ’e tōna ’utuāfare.

• E ha’api’i ’oia i te mau melo o te pupu i tā rātou mau ’ohipa nō te autahu’ara’a (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 107:89). Tei roto ato’a te ha’api’ira’a ia rātou nāhea ’ia fa’a’ohipa i tō rātou autahu’ara’a nō te ravera’a i te mau ’ōro’a ’e te mau ha’amaita’ira’a.

• E ha’apa’o ’e e tauturu ’oia i te ha’amaita’ira’a i te ha’api’ira’a i roto i te pupu (hi’o pene 17).

• E fa’anaho ’e e fa’atere ’oia i te mau rurura’a a te pupu.

• E ha’apa’o ’oia i te mau ’ātivite a te pupu peresibutero (hi’o 8.2.1.3).

• E tauturu ’oia i te feiā ’āpī tamāroa ’e te mau taea’e e tano ’ei peresibutero ’ia fa’aineine nō te fāri’i i te autahu’ara’a a Melehizedeka (hi’o 8.4).

• E ha’apa’o ’oia i te mau pāpa’a parau a te pupu, te mau parau fa’a’ite, ’e te mau faufa’a moni (hi’o LCR. ChurchofJesusChrist.org). E nehenehe te hō’ē pāpa’i parau e tauturu (hi’o 8.3.4).

Nā te peresidenira’a titi ’e te mau melo o te ’āpo’ora’a teitei tei fa’ata’ahia e ha’api’i i te peresidenira’a pupu peresibutero nō ni’a i teie mau hōpoi’a. E nehenehe tā rātou e rave i te reira i roto i te mau rurura’a feiā fa’atere autahu’ara’a a te titi ’e te mau rurura’a peresidenira’a pupu (hi’o 29.3.3).

Nā roto i tāna tāvinira’a, e turu te peresideni pupu peresibutero i te ’episekōpo nō te fa’atumu i ni’a i te feiā ’āpī ’e i ni’a i te mau hōpoi’a hō’ē roa a te ’episekōpo.

8.3.3.3

Rururaʼa a te peresideniraʼa

E ruru tāmau te peresidenira’a pupu peresibutero ’e te pāpa’i parau. Nā te peresideni e arata’i i te reira rurura’a. E ’āmui ato’a mai te melo ’āpo’ora’a teitei i fa’auehia, i terā taime ’e terā taime.

Teie te mau mea e nehenehe e tu’uhia i roto i te tāpura ’ohipa :

• Fa’anaho nāhea ’ia ha’apūai i te mau melo o te pupu (’oia ato’a te mau taea’e e tano ’ei peresibutero) ’e tae noa atu i tō rātou ’utuāfare.

• Fa’anaho nāhea ’ia tauturu i te rave-fa’aoti-ra’a i te ’ohipa o te fa’aorara’a ’e te fa’ateiteira’a.

• E fa’aau i te ’ohipa misiōnare ’e te ’ohipa hiero ’e te ’ohipa ’ā’amu ’utuāfare.

• Pāhono i te parau a’o ’e te mau fa’auera’a a te ’episekōpo.

• E pāhono i te mau fa’auera’a nō roto mai i te mau rurura’a ’āpo’ora’a pāroita.

• Feruri nā roto i te pure i te mau fa’auera’a aupurura’a.

• Hi’o fa’ahou i te mau parau fa’a’ite nō roto mai i te mau uiuira’a aupurura’a. Fa’anaho i te mau rāve’a nō te ’ite mai i te mau vāhi pūai ’e e tauturu i te pāhonora’a i te mau hina’aro. (Hi’o pene 21).

• Feruri i te mau taea’e nō te tāvini i roto i te mau pi’ira’a ’e te mau fa’auera’a.

• Fa’anaho i te mau rurura’a pupu autahu’ara’a ’e te mau ’ātivite.

8.3.4

Te pāpa’i parau

Nā roto i te parau fa’ati’a a te ’episekōpo, e pi’i te hō’ē melo nō te peresidenira’a pupu peresibutero i te hō’ē melo nō te pupu ’ia riro ’ei pāpa’i parau nō te pupu. E tu’u ’oia iāna nō te pāturura’a i roto i te hō’ē rurura’a pupu autahu’ara’a ’e e fa’ata’a iāna.

Teie te tahi o te mau hōpoi’a a te pāpa’i parau i muri nei :

• Fa’aineine i te mau tārena nō te mau rurura’a a te peresidenira’a ’e te mau rurura’a pupu autahu’ara’a.

• Pāpa’i i te mau mea e paraparauhia i roto i te mau rurura’a ’e ’ia hi’opo’a i te mau fa’auera’a ’ohipa.

• E tārena i te mau uiuira’a nō te aupurura’a (hi’o 21.3).

• Fa’aineine ’e e hāpono i te mau parau fa’a’ite tau toru ’āva’e nō te taera’a mai o te mau ta’ata i te mau rurura’a ’e te rahira’a uiuira’a aupurura’a i ravehia.

• E tauturu i te fa’aineine i te hō’ē tāpura faufa’a nō te matahiti ’e ’ia hi’opo’a i te mau ha’amāu’ara’a.

8.3.5

Te tahi atu mau pi’ira’a

E riro paha te mau pi’ira’a i muri nei i te tauturu i te ’ohipa. E ’āparau te ’episekōpo ’e te peresideni pupu peresibutero e mea tītauhia ānei te reira.

• Te mau ’orometua ha’api’i nō te pupu peresibutero, nō te ha’api’i i roto te mau rurura’a a te pupu i te sābati

• Te ta’ata fa’anaho tāvinira’a, nō te tauturu ’ia fa’anaho ’e ’ia fa’atupu i te ’ohipa tāvinira’a i te mau ta’ata i roto i te fifi (hi’o 8.2.2.2). E nehenehe te mau rima tauturu ’e te mau melo tōmite e pi’i-ato’a-hia.

• Te ta’ata fa’anaho i te ’ātivite, nō te tauturu ’ia fa’anaho ’e ’ia fa’atupu i te mau ’ātivite a te pupu peresibutero (hi’o 8.2.1.3). E nehenehe te mau rima tauturu ’e te mau melo tōmite e pi’i-ato’a-hia.

• Te mau tauturu pāpa’i parau, nō te tauturu i te pāpa’i parau o te pupu peresibutero

• Te mau pāpa’i parau nō te ’ohipa aupurura’a, nō te fa’anaho i te mau uiuira’a aupurura’a ’e nō te tauturu ’ia fa’aineine i te mau parau fa’a’ite nō te tau toru ’āva’e

Mai te mea e hina’arohia te reira ’e ’aore rā te tahi atu mau pi’ira’a, e tu’u te peresidenira’a pupu peresibutero i te i’oa o te mau taea’e nō te tāvini. E fa’atae rātou i teie mau i’oa i te ’episekōpora’a. Mai te mea e ha’amana te ’episekōpora’a, e pi’i te hō’ē melo o te peresidenira’a o te pupu ia rātou. E tu’u ’oia ia rātou nō te pāturura’a i roto i te hō’ē rurura’a pupu autahu’ara’a ’e e fa’ata’a ia rātou.

Mai te mea e hina’arohia, e nehenehe te peresidenira’a pupu peresibutero e fa’ata’a i te mau taea’e nō te tauturu i te mau tauto’ora’a a te pupu peresibutero nā roto i te tahi atu mau rāve’a. Nō te mau taea’e e fa’auera’a tau poto, ’aita e faufa’a ’ia pi’ihia ’e ’ia fa’ata’ahia.

8.4

Tauturu i te mau taea’e e tano ’ei peresibutero ’ia fāri’i i te Autahu’ara’a a Melehizedeka

Te taea’e e tano ’ei peresibutero ’o te hō’ē ïa tāne e melo nō te ’Ēkālesia ’o tei ’ore i fāri’i i te autahu’ara’a a Melehizedeka ’e (1) e 19 matahiti tōna ’aore rā hau atu ’e ’aore rā (2) e mea ’āpī a’e i te 19 matahiti ’e ’ua fa’aipoipo.

Te tauturura’a i te mau taea’e e tano ’ei peresibutero ’ia fa’aineine nō te fāri’i i te autahu’ara’a a Melehizedeka ’o te hō’ē ïa o te mau ’ohipa mātāmua roa a’e a te peresidenira’a pupu. E hōro’a te peresidenira’a i te mau rāve’a i te mau taea’e e tano ’ei peresibutero nō te tāvini ’e nō te fa’a’ite i tō rātou vāhi pūai. E ti’a i te mau taea’e aupuru itoito ’ia fa’ata’ahia nō te mau taea’e e tano ’ei peresibutero.

E ha’api’i te peresidenira’a pupu ’e te mau taea’e aupuru i te mau taea’e e tano ’ei peresibutero nō ni’a i :

• Te tapura’a ’e te fafaura’a o te autahu’ara’a (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 84:33–44).

• Te mau ’ohipa a te hō’ē peresibutero, ’oia ato’a te ’ohipa o te aupurura’a (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 20:38–45 ; 42:44 ; 107:11–12). E nehenehe te mau taea’e e tano ’ei peresibutero, e tōro’a ha’api’i ’aore rā e tahu’a rātou, ’ia tāvini ’ei mau taea’e aupuru.

• Te mau fā o te mau ’ōro’a ’e te mau ha’amaita’ira’a o te autahu’ara’a, ’e nāhea ’ia rave i te reira (hi’o pene 18).

• Nāhea te mau tāne ’e te mau vahine ’ia ha’a ’āmui nō te fa’aoti i te ’ohipa a te Atua.

Nō te ha’amāramaramara’a nō ni’a i teie mau tumu parau, hi’o « Te autahu’ara’a a Melehizedeka », « Te autahu’ara’a », ’e « Te mau vahine i roto i te ’Ēkālesia » (Gospel Topics [Mau tumu parau o te ’evanelia), topics.ChurchofJesusChrist.org).

E nehenehe teie ha’api’ira’a e fa’atupuhia nō te ta’ata hō’ē ’aore rā, nō te hō’ē piha ha’api’ira’a, i rāpae i te mau rurura’a i te sābati.

I te taime iho ā, ’a fa’aoti ai te ’episekōpo ’e te peresideni titi ē, ’ua ineine ’e ’ua ti’a mā te hō’ē taea’e e tano ’ei peresibutero, e nehenehe ’oia e fa’atōro’ahia ’ei peresibutero i roto i te autahu’ara’a a Melehizedeka.

8.5

Te tahi atu ā mau arata’ira’a ’e mau fa’aturera’a

8.5.1

Te mau melo huma

E ha’apa’o ta’a ’ē te peresidenira’a pupu peresibutero i te mau melo huma. Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te tauturura’a i teie mau melo, hi’o disability.ChurchofJesusChrist.org ’e 38.8.26.