38.

Te mau fa’aturera’a ’e te mau arata’ira’a a te ’Ēkālesia

38.1

Te ’āmuira’a i te ’Ēkālesia

’Ua here tō tātou Metua i te Ao ra i tāna mau tamari’i. « Hō’ē ana’e tō te ta’ata ato’a ti’ara’a i mua i te Atua », ’e tē ani nei ’oia i te tā’āto’ara’a ’ia « haere mai iāna ra, ’e ’ia rave i tōna ra maita’i » (2 Nephi 26:33).

E mea pinepine te feiā fa’atere ’e te mau melo o te ’Ēkālesia i te anihia ’o vai tē nehenehe e haere i te mau rurura’a a Te ’Ēkālesia a Iesu Mesia i te Feiā Mo’a i te mau Mahana Hope’a nei, ’o vai tē nehenehe e riro ’ei melo nō te ’Ēkālesia ’e ’o vai tē nehenehe e haere i te hiero.

38.1.1

Te haerera’a i te mau rurura’a a te ’Ēkālesia

’Ua ha’api’i te Fa’aora ē e mea ti’a i tāna mau pipi ’ia here i tō rātou ta’ata tupu (hi’o Mataio 22:39). ’Ua ani Paulo i te feiā tei fa’afāriu-’āpī-hia ’eiaha e fa’ariro fa’ahou ia rātou ’ei « ta’ata ’e’ē ’e te purutia, hō’ē ato’a rā tō [rātou] ’oire ’e te feiā mo’a » (Ephesia 2:19). ’Ua ha’api’i ato’a te Fa’aora i te mau melo o te ’Ēkālesia « ’eiaha te hō’ē ta’ata ’ia hurihia atu i rāpae i [te mau] putuputura’a, ’o tei ha’apa’ohia i mua i tō te ao ato’a nei » (Te Parau Ha’api’ira’a ’e te mau Parau Fafau 46:3).

Tē fāri’i-poupou-hia nei te mau ta’ata ato’a ’ia haere mai i te purera’a ’ōro’a, i te tahi atu mau rurura’a i te sābati ’e i te mau putuputura’a ta’ata a Te ’Ēkālesia a Iesu Mesia i te Feiā Mo’a i te mau Mahana Hope’a nei. Tei te ti’a e peresideni ra te hōpoi’a e hi’o maita’i ē, tē fa’atura pauroa nei te ta’ata tei tae mai i te huru mo’a o te vāhi.

E mea ti’a i te feiā e tae mai ’ia ha’apae i te mau fa’ataupupūra’a ’aore rā te mau ’ohipa fa’anevanevara’a ’aita e tano i te ha’amorira’a ’e te tahi atu tumu o te rurura’a. ’Ia fa’aturahia te mau tītaura’a ato’a nō te fāito matahiti ’e te mau ravera’a o te mau rurura’a ta’a ’ē a te ’Ēkālesia, nā reira ato’a nō te mau putuputura’a. E tītau te reira i te ha’apaera’a i te peu hereherera’a i mua i te ta’ata ’e te ’ō’omora’a mai i te ’ahu ’e i te mau fa’anehenehe ’o te fa’atupu i te fa’anevanevara’a. ’Ia ha’apae ato’a i te mau fa’ahitira’a parau poritita ’aore rā te paraparau i te parau nō te ’āpeni ’aore rā te tahi atu mau parau ’ōmo’e nō ’oe iho ’o te fa’ataupupū atu ra i te mau rurura’a tei fa’atumuhia i ni’a i te Fa’aora.

Mai te mea e ’itehia te peu tano ’ore, e parau a’o atu ma te ’ōmo’e te ’episekōpo ’aore rā te peresideni titi i terā ta’ata nā roto i te vārua here. E fa’aitoito ’oia i te ta’ata peu tano ’ore nō taua rurura’a ra ’ia rōtahi i ni’a i te tauturura’a i te tāpe’a i te vāhi mo’a nō te ta’ata ato’a i reira, ma te hōro’a ta’a ’ē i te parau nō te ha’amorira’a i te Metua i te Ao ra ’e i te Fa’aora.

’Ua riro te mau fare purera’a a te ’Ēkālesia ’ei vāhi unuma (privé) i raro a’e i te mau fa’aturera’a a te ’Ēkālesia. Te mau ta’ata ’o te ’ore e hina’aro e pe’e i teie mau arata’ira’a, e anihia rātou, ma te fa’atura, ’eiaha e haere mai i te mau purera’a ’e i te mau putuputura’a a te ’Ēkālesia.

38.1.2

Te rirora’a ’ei melo nō te ’Ēkālesia

E nehenehe te mau ta’ata ato’a e fāri’i i te ti’ara’a melo i roto i Te ’Ēkālesia a Iesu Mesia i te Feiā Mo’a i te mau Mahana Hope’a nei ’o tē « haere mai ma te ’ā’au ’oto ’e te vārua ha’eha’a », « tē hina’aro nei rātou ’ia rave i te i’oa o Iesu Mesia i ni’a iho ia rātou », ’e tē hina’aro ’ia rave ’e ’ia ha’apa’o i te mau fafaura’a mo’a o te bāpetizora’a (Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 20:37).

E nehenehe te hō’ē tamari’i 8 matahiti ’aore rā pa’ari atu, ’ia bāpetizohia ma te parau fa’ati’a a tōna (nā) metua ti’a’au ’aore rā a tōna (nā) tīa’i i ha’amanahia e te ture. E ti’a i te metua ti’a’au ’aore rā i te tīa’i i ha’amanahia e te ture ’ia māramarama i te ha’api’ira’a tumu a te ’Ēkālesia e ha’api’ihia i tā rāua tamari’i ’e ia pāturu rāua iāna i te ravera’a ’e i te ha’apa’ora’a i te fafaura’a nō te bāpetizora’a.

38.1.3

Te haereraa i te hiero

’Ua riro te mau hiero ’ei mau vāhi mo’a nō te ha’amorira’a, i reira te mau ’ōro’a faufa’a e fāri’ihia ai ’e te mau fafaura’a mo’a e ravehia ai. Nō te mau melo o te ’Ēkālesia, e fare nō te Atua te mau hiero. Nō te reira huru mo’a ’e nō te mau fafaura’a e ravehia, o te mau melo ana’e o te ’Ēkālesia tē mau nei i te hō’ē parau fa’ati’a ti’a nō te hiero, ’o tē nehenehe e haere i te hiero. E nehenehe te mau melo e fāri’i i te hō’ē parau fa’ati’a nō te hiero mai te mea e ha’apa’o maita’i rātou i te mau fa’auera’a tei fa’ata’ahia ’e e ora i te ’evanelia a Iesu Mesia.

38.1.4

Te ’ohipa ’e te mau ha’amaita’ira’a a te mau melo fa’aipoipo ’ore

Te mau melo ato’a, noa atu ē, ’aita rātou i fa’aipoipohia a’e nei, ’e ’aore rā, ’aita e ’utuāfare i roto i te ’Ēkālesia, e ti’a ia rātou ’ia tūtava ’ia roa’a mai te maita’i hope nō te orara’a i roto i te hō’ē ’utuāfare mure ’ore. Te aura’a ra, e fa’aineine rātou nō te tā’ati ia rātou ’ei tāne ’aore rā ’ei vahine fa’aipoipo ti’amā, ’e ’ia riro ’ei metua tāne ’aore rā ’ei metua vahine here. Nō vetahi, e’ita teie mau ha’amaita’ira’a e tupu ē tae roa atu i te orara’a a muri a’e, terā rā, o te reira te fā hope’a nō te tā’āto’ara’a.

Te mau melo ha’apa’o maita’i, ’aita tō rātou huru orara’a e fa’ati’a ia rātou ’ia fāri’i i te mau ha’amaita’ira’a nō te fa’aipoipora’a mure ’ore ’e te ti’ara’a metua i teie orara’a, e fāri’i rātou i te mau ha’amaita’ira’a ato’a i fafauhia i roto i te orara’a mure ’ore, mai te mea e ha’apa’o rātou i te mau fafaura’a tā rātou i rave e te Atua (hi’o Mosia 2:41).

38.1.5

Te mau metua fa’aipoipo-’ore-hia i raro mai i te 18 matahiti

Hō’ē taure’are’a tamāroa fa’aipoipo-’ore-hia i raro mai i te 18 matahiti e fa’aineine ra ’ia riro ’ei metua tāne, e nehenehe ’oia e ’āmui atu i roto i te pupu autahu’ara’a a Aarona ’aore rā, i roto i te pupu peresibutero. Nā te reira iho taure’are’a, tōna nā metua, ’e te ’episekōpo e rave i te fa’aotira’a nā roto i te pure.

Hō’ē tamāhine ’āpī fa’aipoipo-’ore-hia i raro mai i te 18 matahiti e fa’aineine ra ’ia riro ’ei metua vahine, e nehenehe ’oia e ’āmui atu i roto i te feiā ’āpī tamāhine ’aore rā i roto i te Sōtaiete Tauturu. Nā te reira iho tamāhine, tōna nā metua, ’e te ’episekōpo e rave i te fa’aotira’a nā roto i te pure.

Nō te rave i teie fa’aotira’a, e feruri te feiā ’āpī, te mau metua ’e te feiā fa’atere i teie i muri nei :

• Mai te mea ē, tē haere nei te feiā ’āpī i roto i te mau piha ha’api’ira’a ’e te mau fa’a’oa’oara’a a te feiā ’āpī, ’eiaha te tamari’i e ’āpe’e iāna.

• Te feiā ’āpī pa’ari a’e tei mā’iti e aupuru i te tamari’i, e fāna’o ’oia i te fāri’i-poupou-ra’a i roto i te pupu peresibutero ’ei mau taea’e e au ’ei peresibutero ’e ’aore rā, i roto i te Sōtaiete Tauturu.

38.2

Te mau ture nō te mau ’ōro’a ’e te mau ha’amaita’ira’a

Tē hōro’a nei teie tuha’a i te mau fa’aturera’a nō te mau ’ōro’a ’e te mau ha’amaita’ira’a. Tē vai ra te tahi mau huru tupura’a ta’a ’ē i roto i te tahi o teie mau fa’aturera’a. ’Ua hōro’ahia te mau ha’amāramaramara’a rahi nō ni’a i te mau ’ōro’a ’e te mau ha’amaita’ira’a i roto i te pene 18. ’Ua hōro’ahia te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te mau ’ōro’a hiero i roto i te mau pene 27 ’e 28.

38.2.1

Te ’auvahara’a i te mau ’ōro’a ’e te mau ha’amaita’ira’a i roto i te tahi atu reo.

E mea faufa’a roa ’ia māramarama te hō’ē ta’ata tei fāri’i i te hō’ē ’ōro’a ’aore rā te hō’ē ha’amaita’ira’a i te mau mea i parauhia. Mai te mea e tītauhia, e nehenehe te ti’a fa’atere peresideni e ani i te hō’ē ta’ata ’ia ’auvaha i te hō’ē ’ōro’a ’aore rā te hō’ē ha’amaita’ira’a nā roto i te hō’ē reo e māramaramahia e te ta’ata e fāri’i ra i te reira. Tei roto ato’a i te reira te tātarara’a reo vāvā. Mai te mea e nehenehe, e mau teie ta’ata i te autahu’ara’a. Mai te mea ē, ’aita e taea’e tei mau i te autahu’ara’a, e nehenehe tā te hō’ē tāne aore rā, te hō’ē vahine ’aravihi e ’auvaha.

Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te pāpa’ira’a i te mau ’auvahara’a o te mau ha’amaita’ira’a pātereāreha, hi’o 38.2.10.5. Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te tātarara’a reo vāvā o te mau ha’amaita’ira’a pātereāreha, hi’o 38.2.10.6.

38.2.2

Te mau hōho’a, te haruharura’a ’e te pāpa’ira’a i te mau ’ōro’a ’e te mau ha’amaita’ira’a

E mea mo’a te mau ’ōro’a ’e te mau ha’amaita’ira’a. Nō reira, ’eiaha te hō’ē ta’ata e pata i te hōho’a ’aore rā e haruharu i te mau ’ōro’a, te mau ha’amaita’ira’a ’aore rā te mau purera’a bāpetizora’a.

E pāpa’ihia te mau ha’amaita’ira’a pātereāreha. Nō te fa’a’ōhie i te reira, e rave te pātereāreha ’aore rā tōna pāpa’i parau i te hō’ē haruharura’a fa’aro’o nō te ha’amaita’ira’a.

E nehenehe te hō’ē ’utuāfare e hāmani i te hō’ē haruharura’a fa’aro’o ’e te pāpa’ira’a i te mau ha’amaita’ira’a a te metua tāne. ’Ua fa’ata’ahia teie mau ha’amaita’ira’a i roto i te 18.14.1. ’Aita te parau pāpū nō te tahi atu mau ’ōro’a i tāpa’ohia.

38.2.3

Te ha’apurorora’a i te mau ’ōro’a

Mai te mea e nehenehe, te feiā e hina’aro e hi’o i te hō’ē ’ōro’a, e tūtava rātou ’ia haere tino roa atu. ’Ia putuputu ana’e te mau melo ’e te mau hoa nō te hō’ē ’ōro’a, e ’ite rātou i te fa’aurura’a a te Vārua ’e te auhoara’a te tahi e te tahi.

Terā rā, mai te mea ē, ’aita e ti’a i te hō’ē melo o te ’utuāfare fēti’i fātata roa ’ia haere tino roa, e nehenehe te ’episekōpo ’aore rā te peresideni titi e fa’ati’a ’ia ha’apūrorohia te ’ōro’a nōna. E fa’ati’ahia te ha’apurorora’a, ’ei hi’ora’a, mai te mea, te melo fātata roa o te ’utuāfare :

• Tē ora ra ’oia i te hō’ē vāhi ātea roa ’aore rā e mea iti te rāve’a nō te rātere.

• E fifi tōna i te pae tino, i te pae ferurira’a ’aore rā i te pae mana’o.

• ’Aita tōna e rāve’a pārurura’a i te tino, ’aore rā tei roto i te hō’ē fare utuutura’a aore rā tei te fare ma’i.

• Tītau ’oia i te ’auvahara’a reo vāvā.

• Tē tāvini ra ’oia i te hō’ē misiōni rave tāmau. (Tītauhia te parau fa’ati’a a te peresideni misiōni.)

E nehenehe te ’episekōpo e fa’ati’a i te ha’apurorora’a i te mau ha’amaita’ira’a ’aiū, te mau bāpetizora’a, te mau ha’amaura’a, ’e te mau fa’atōro’ara’a i roto i te autahu’ara’a a Aarona. E nehenehe te peresideni titi e fa’ati’a i te ha’apurorora’a o te mau fa’atōro’ara’a o te autahu’ara’a a Melehizedeka ’e te fa’ata’ara’a i te mau misiōnare.

’Aita te ’ōro’a nō te ’ōro’a mo’a e ha’apurorohia. Mai te mea e ha’apuroro-ti’a-hia te hō’ē purera’a ’ōro’a, e fa’aea te ha’apūrorora’a i te taime nō te fa’aterera’a i te ’ōro’a mo’a. E nehenehe te ’episekōpo e fa’ati’a i te hō’ē tahu’a aore rā, te hō’ē ta’ata tei mau i te autahu’ara’a a Melehizedeka ’ia haere tino roa e fa’atere i te ōro’a mo’a i ō te feiā e’ita e nehenehe e haere i te purera’a.

’Eiaha te ha’apurorora’a i te mau ’ōro’a e fa’anevaneva i te Vārua. Hō’ē ana’e mātini e fa’a’ohipa. Te ti’ara’a mau, nā te ta’ata ’aravihi i te pae nō te mau rāve’a ’āpī o te pāroita e rave i te reira ’ohipa. E ti’a i te mātini ’e i te ta’ata e fa’a’ohipa i te reira ’ia vai muhu ’ore noa.

E ti’a i te mau ha’apurorora’a o te mau ’ōro’a ’ia tumāhia i roto hō’ē mahana i muri a’e i te ’ōro’a.

38.2.4

Te mau ’ōro’a nō te feiā huma i te pae nō te ferurira’a

’Ia feruri ana’e ē, e rave ānei i te mau ’ōro’a nō te hō’ē ta’ata huma i te pae nō te ferurira’a, e ’āpo’o ’āmui te reira ta’ata, tōna nā metua ’aore rā tōna mau tīa’i (mai te mea e nehenehe), ’e te feiā fa’atere. E feruri rātou nā roto i te pure i te hina’aro ’e te fāito māramarama o te ta’ata. ’Eiaha e pāto’i i te mau ’ōro’a mai te mea e mea ti’amā te ta’ata, e hina’aro ’oia e fāri’i i te reira, ’e ’ua fa’a’ite ’ua nava’i tōna ha’apa’o i te hōpoi’a ’e te ti’a’aura’a.

E nehenehe te ’episekōpo e paraparau i te peresideni titi mai te mea e uira’a tāna nō ni’a i te mau ta’ata ta’a ’ē. E nehenehe te peresideni titi e fārerei i te piha tōro’a o te Peresidenira’a Mātāmua, mai te mea e tītauhia.

Te mau ta’ata tei ’ere i tō rātou ti’ara’a ta’ata ti’a’au nā roto i tō rātou huma, e « fa’aorahia ïa i roto i te bāsileia tiretiera nō te ao ra » (Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 137:10). ’O te reira te tumu ’aita e tītauhia ’aore rā ’aita e ravehia te mau ōro’a nō rātou. Te vāhi ta’a ’ē noa, ’o te tā’atira’a ïa i ni’a i te mau metua nō rātou tei ’ore i fānauhia i roto i te fafaura’a.

Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te ravera’a i te mau ’ōro’a nō te feiā huma i te pae nō te ferurira’a, ’a hi’o i teie i muri nei :

• Nō te bāpetizora’a ’e te ha’amaura’a, 38.2.8.1

• Nō te fa’atōro’ara’a i te hō’ē tōro’a o te autahu’ara’a, 38.2.9.7

• Nō te hō’ē ha’amaita’ira’a pātereāreha, 38.2.10.1

• Nō te ’ōro’a hiero ’e te tā’atira’a, 27.2.1.3 ’e 27.3.1.2

38.2.5

Te mau ’ōro’a ’e te mau ha’amaita’ira’a e ravehia nā ’e nō te mau ta’ata huma melo

Te mau ta’ata huma melo, mai te ’erera’a i te mau melo, te ha’aparuparura’a, ’aore rā te tari’a turi, e nehenehe rātou e rave ’e e fāri’i i te mau ’ōro’a ’e te mau ha’amaita’ira’a. Mai te mea e nehenehe, e ’imi te feiā fa’atere i te mau rāve’a ’ia ti’a i teie mau ta’ata ia ’āmui mai. Mai te mea e uira’a tā te feiā fa’atere e’ita tā rātou e nehenehe e fa’atītī’aifaro, e fārerei te peresideni titi i te piha tōro’a o te Peresidenira’a Mātāmua.

Te mau ta’ata tari’a turi ’e ’aore rā, e mea fifi ’ia fa’aro’o, e nehenehe rātou e paraparau nā roto i te reo vāvā ’a rave ai ’aore rā ’a fāri’i ai rātou i te hō’ē ’ōro’a ’aore rā, hō’ē ha’amaita’ira’a. Nā te hō’ē ti’a fa’atere autahu’ara’a e hi’opo’a ra i te hō’ē ’ōro’a e ha’apāpū ē, ’ua māramarama te ta’ata fāri’i i te reira nā roto i te hō’ē ’auvaha ’aore rā nā roto i te tahi atu rāve’a (hi’o 38.2.1).

38.2.6

Te ha’amanara’a ’aore rā te ha’amana-roa-ra’a i te mau ’ōro’a

Tē hōro’a mai nei te mau ha’amāramaramara’a i raro nei i te mau tumu e’ita te hō’ē ’ōro’a e mana. Tē fa’ata’a ato’a nei te reira nāhea ’ia ha’amana ’aore rā ’ia fa’ati’a i te ’ōro’a.

I te tahi mau taime, e ti’a ’ia rave-fa’ahou-hia te hō’ē ’ōro’a. ’Ia tupu ana’e te reira, e pāpa’i te hō’ē pāpa’i parau i te tai’o mahana ’āpī i ni’a i te parau melora’a, noa atu ē, ’aita te reira e tū’ati ra i ni’a i te mau tai’o mahana o te tahi atu mau ’ōro’a.

38.2.6.1

’Ua mo’e aore rā ’ua hape te matahiti

Nō te mau fā nō te ha’apa’ora’a i te mau pāpa’a parau, e’ita te hō’ē ’ōro’a e mana mai te mea ē ’ua mo’e ’aore rā ’ua hape te matahiti i ni’a i te parau melora’a. E nehenehe te ’ōro’a e ha’amanahia nā roto i te parau fa’a’itera’a mātāmua tei hōro’ahia i te taime ’a ravehia ai te ’ōro’a. Nā roto i teie parau fa’a’ite, e nehenehe te ’episekōpo e fa’ati’a i te hō’ē pāpa’i parau ’ia fa’a’āpī i te parau melora’a.

Mai te mea ’aita te parau fa’a’ite e ’itehia, e nehenehe te ’ōro’a e ha’amanahia nā roto i te fa’a’itera’a pāpū a nā ta’ata e piti tei ’ite i te reira. E tītauhia i nā ’ite e piti :

• E 8 matahiti tō rāua ’aore rā pa’ari atu i te taime ’a ravehia ai te ’ōro’a.

• ’Ua ’ite mata rāua ’aore rā ’ua fa’aro’o tari’a i te ’ōro’a.

• E melo tāpa’ohia nō te ’Ēkālesia i te taime a hōro’a ai rāua i tā rāua fa’a’itera’a pāpū.

• E hōro’a i tā rāua fa’a’itera’a pāpū ma te pāpa’i i te reira, ma te hōro’a (1) i te tai’o mahana tā’āto’a i ravehia ai te ’ōro’a ’aore rā (2) te matahiti i ravehia ai te reira ’e te ta’ata i rave i te reira.

• E tu’urima i tā rāua fa’a’itera’a pāpū i mua i te aro o te hō’ē melo o te ’episekōpora’a ’aore rā o te peresidenira’a titi.

Nā roto i teie fa’a’itera’a pāpū, e nehenehe te ’episekōpo e fa’ati’a i te hō’ē pāpa’i parau ’ia fa’a’āpī i te parau melora’a. I terā taime e nehenehe e fa’aru’e i te fa’a’itera’a pāpū.

Mai te mea ’aita e ’itehia te parau fa’a’ite ’aore rā te mau fa’a’itera’a pāpū, e ti’a ’ia rave-fa’ahou-hia te ’ōro’a.

Mai te mea ’ua fāri’i te melo i te tahi atu mau ’ōro’a i muri a’e i te ’ōro’a mana ’ore, e ti’a i te reira ’ia fa’ati’ahia e te Peresidenira’a Mātāmua. Nō te ani i te reira, e hāpono te peresideni titi i te hō’ē rata i te piha tōro’a o te Peresidenira’a Mātāmua.

38.2.6.2

’Ua fāri’ihia te mau ’ōro’a ma te tuea ’ore i te ’āna’ira’a ti’a o te tai’o mahana

’Aita te hō’ē ’ōro’a e mana mai te mea e fāri’i te hō’ē ta’ata i te reira ma te tuea ’ore i te ’āna’ira’a ti’a o te tai’o mahana. ’Ei hi’ora’a, ’aita te ’ōro’a hiero o te hō’ē ta’ata e mana mai te mea e fāri’i ’oia i te reira hou a fāri’i ai i te autahu’ara’a a Melehizedeka. Terā rā, e nehenehe te Peresidenira’a Mātāmua e fa’ati’a i te reira huru ’ōro’a. Nō te ani i te reira, e hāpono te peresideni titi i te hō’ē rata i te piha tōro’a o te Peresidenira’a Mātāmua.

38.2.6.3

’Ua ravehia te ’ōro’a hou te matahiti tano

’Aita te hō’ē ’ōro’a e mana mai te mea ’ua ravehia te reira nā mua a’e i te matahiti tano. ’Ei hi’ora’a, ’aita te hō’ē bāpetizora’a e mana mai te mea ’ua ravehia te reira nā mua a’e i te va’ura’a o te matahiti o te ta’ata.

Mai te mea ’aita te tahi atu mau ’ōro’a i fāri’ihia i muri a’e i te ’ōro’a mana ’ore, e ti’a ïa ’ia rave-fa’ahou-hia te reira. Mai te mea ’ua fāri’ihia te tahi atu mau ’ōro’a, e ti’a ïa i te reira mau ’ōro’a ’e te ’ōro’a mana ’ore ’ia fa’ati’ahia e te Peresidenira’a Mātāmua. Nō te ani i te reira, e hāpono te peresideni titi i te hō’ē rata i te piha tōro’a o te Peresidenira’a Mātāmua.

38.2.6.4

’Ua ravehia te oro’a ma te ’ore te mana ti’a mau

’Aita te hō’ē ’ōro’a e mana mai te mea ’ua ravehia te reira nā te hō’ē ta’ata tei ’ore i mau i te mana autahu’ara’a ti’a. ’Ei hi’ora’a, ’aita te hō’ē ha’amaura’a e mana mai te mea ’ua ravehia te reira e te hō’ē ta’ata tei ’ore i mau i te autahu’ara’a a Melehizedeka. ’Oia ato’a, e’ita te reira e mana mai te mea, te ta’ata e rave ra i te reira ’ua fāri’i ’oia i te autahu’ara’a a Melehizedeka ma te tuea ’ore i te ’āna’ira’a ti’a o te tai’o mahana ’aore rā, ma te parau fa’ati’a ’ore (hi’o 38.2.6.2 ; hi’o ato’a 32.17).

Mai te mea ’aita te tahi atu mau ’ōro’a i fāri’ihia i muri a’e i te ’ōro’a mana ’ore, e rave-fa’ahou-hia ïa te reira nā te hō’ē ta’ata tei mau i te mana ti’a. Mai te mea ’ua fāri’ihia te tahi atu mau ’ōro’a, e ti’a ïa i te reira mau ’ōro’a ’e te ’ōro’a mana ’ore ’ia fa’ati’ahia e te Peresidenira’a Mātāmua. Nō te ani i te reira, e hāpono te peresideni titi i te hō’ē rata i te piha tōro’a o te Peresidenira’a Mātāmua. I te tahi mau taime, e nehenehe te Peresidenira’a Mātāmua e parau mai ’ia rave-fa’ahou-hia te mau ’ōro’a.

38.2.7

Hōro’ara’a i te i’oa ’e te ha’amaita’ira’a i te mau tamari’i

Nō te mau ha’amāramaramara’a rahi nō ni’a i te topara’a i’oa ’e te ha’amaita’ira’a i te mau tamari’i, ’a hi’o 18.6.

38.2.7.1

Te mau ’aiū tei ma’i-rahi-hia

Mai te mea ē, e ma’i rahi tō te hō’ē tamari’i fānau ’āpī, e nehenehe te hō’ē taea’e tei mau i te autahu’ara’a a Melehizedeka e rave i te topara’a i’oa ’e te ha’amaita’ira’a i te fare ma’i ’aore rā i te fare. ’Aita ’oia e tītau i te parau fa’ati’a a te ’episekōpo. I muri a’e i tōna hōro’ara’a i te ha’amaita’ira’a, e fa’aara ’oi’oi ’oia i te ’episekōpo ’ia nehenehe i te hō’ē parau melora’a ’ia hāmanihia nō te tamari’i.

38.2.7.2

Te mau tamari’i e ’ere te hō’ē metua i te melo nō te ’Ēkālesia

I te tahi taime, e tītau te mau metua o te hō’ē tamari’i ’aore rā te mau tīa’i ’ia ha’amaita’ihia te tamari’i noa atu ē, e ’ere rātou i te melo nō te ’Ēkālesia. ’Ia tupu ana’e te reira, e fāri’i te ’episekōpo i te parau fa’ati’a nā te mau metua ’aore rā te mau tīa’i hou te ha’amaita’ira’a. E fa’ata’a ’oia ē :

• E hāmanihia te hō’ē parau melora’a nō te tamari’i.

• E fārerei te mau melo o te pāroita ia rātou i terā taime ’e terā taime.

• E ani ’oia ’aore rā te tahi atu feiā fa’atere o te pāroita ’ia fa’aineine te tamari’i ’ia bāpetizohia ’a fātata ai ’oia i te 8 matahiti.

38.2.8

Te bāpetizora’a ’e te ha’amaura’a

Nō te mau ha’amāramaramara’a rahi nō ni’a i te bāpetizora’a ’e te ha’amaura’a, hi’o 18.7 ’e 18.8.

38.2.8.1

Te mau ta’ata huma i te pae nō te ferurira’a

E nehenehe te hō’ē ta’ata huma i te pae nō te ferurira’a e bāpetizohia ’e e ha’amauhia mai te mea e nehenehe e parau ē, ’ua nava’i tōna ’ite i tāna hōpoi’a. E ti’a iāna ’ia māramarama ’e ’ia ha’apa’o i te mau fafaura’a o te bāpetizora’a.

Tei te ’episekōpo te mau tāviri nō te bāpetizora’a o te ta’ata mai te mea ē :

• E melo tāpa’ohia ’oia e 8 matahiti ’aore rā, e mea pa’ari atu.

• E 8 matahiti ’e hō’ē a’e metua ’aore rā ta’ata tīa’i melo (hi’o 18.7.1.1).

E paraparau ’āmui te ta’ata, tōna nā metua ’aore rā tōna mau tīa’i (mai te mea tē vai ra), ’e te ’episekōpo nō te fa’aoti ē, e ti’a ānei i te ta’ata ’ia bāpetizohia e ’ia ha’amauhia.

Mai te mea ē, e fa’afāriuhia mai te reira ta’ata, tei te peresideni misiōni ïa te mau tāviri nō tōna bāpetizora’a (hi’o 18.7.1.2). Nō reira, e fa’aara te mau misiōnare i te peresideni misiōni. E paraparau ’oia i te ta’ata ’e i tōna nā metua ’aore rā, tōna mau tīa’i (mai te mea tē vai ra) nō te fa’aoti ē, e bāpetizo ’e e ha’amau ānei iāna. Mai te mea ’ua mātau maita’i te ’episekōpo i terā ta’ata, e nehenehe ato’a te peresideni misiōni e ani i tōna mana’o.

Te feiā ’aita e nehenehe e amo i tā rātou hōpoi’a, ’aita ïa e tītauhia ’ia bāpetizo ia rātou, noa atu tō rātou matahiti (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 29:46–50 ’e 38.2.4 i roto i teie buka arata’i).

Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te mau parau melora’a o te mau ta’ata ’aita e nehenehe e amo i tā rātou hōpoi’a, ’a hi’o 33.6.10.

38.2.8.2

Mau ta’ata matahiti tae’a ’ore

Hō’ē ta’ata matahiti tae’a ’ore, mai te au i te mau ture o te fenua iho, e nehenehe ’oia e bāpetizohia mai te mea ē, e ha’apa’ohia teie mau tītaura’a i muri nei :

1. E hōro’a mai te (mau) metua ha’apa’o ’aore rā te (mau) ta’ata tīa’i ha’amanahia e te ture i te parau fa’ati’a. E ti’a ia rātou ’ia māramarama i te ha’api’ira’a tumu e ha’api’ihia i tā rātou tamari’i. E fa’a’ite ato’a rātou i te hina’aro ’ia pāturu i te tamari’i i roto i te ravera’a ’e te ha’apa’ora’a i te fafaura’a nō te bāpetizora’a. Te ta’ata e arata’i i te uiuira’a bāpetizora’a ’e te ha’amaura’a, e ani ’oia i teie parau fa’ati’a ’ia pāpa’ihia mai te mea e mana’o ’oia ē, e tauturu te reira i te ārai i te mau ta’a-’ore-ra’a. I te tahi mau vāhi, e tītauhia te parau fa’ati’a pāpa’i. E nehenehe te feiā fa’atere o te misiōni ’e te ārea e hōro’a mai i te arata’ira’a.

2. Te ta’ata e fa’atere i te uiuira’a, e hi’o ’oia ē, tē hāro’aro’a ra te tamari’i i te fafaura’a nō te bāpetizora’a. E ti’a iāna ’ia ti’aturi ē, e tūtava te tamari’i ’ia ha’apa’o i teie fafaura’a nā roto i te ha’apa’ora’a i te mau fa’auera’a, tae noa atu i te haerera’a i te mau purera’a a te ’Ēkālesia.

38.2.8.3

Te mau tamari’i ’ua ta’a nā metua

Te hō’ē tamari’i ’ua ta’a tōna nā metua, e nehenehe ’oia e bāpetizohia ’e e ha’amauhia maoti noa te parau fa’ati’a a te metua nāna (nā rāua) te ti’a’aura’a i mua i te ture.

Mai te mea e rave te hō’ē tamari’i i te i’oa o tōna metua ho’ovai tāne, e nehenehe te tamari’i e bāpetizohia ’e e ha’amauhia i ni’a i taua i’oa ra. E ti’a te reira noa atu ’aita ’oia i fa’a’amuhia mai te au i te ture. Terā rā, i ni’a i te parau melora’a ’e te parau fa’a’ite nō te bāpetizora’a ’e te ha’amaura’a, e pāpa’ihia ïa te i’oa ti’a o te tamari’i, mai te au i te ture ’aore rā te ta’ere o te fenua iho.

38.2.8.4

Te mau ta’ata fa’aipoipohia

Nō te hō’ē ta’ata fa’aipoipohia, e tītauhia te parau fāri’i a tōna hoa fa’aipoipo hou a bāpetizohia ai ’oia.

38.2.8.5

Te mau ta’ata fa’aea ’āpiti noa

E piti ta’ata e ora ’āmui ra, ’aita rā i fa’aipoipohia, tītauhia ia rāua ’ia fafau ’ia ha’apa’o i te ture nō te vi’ivi’i ’ore nā mua a’e e nehenehe ai i te hō’ē ’ia bāpetizohia. ’Oia ho’i, te fa’a’ohipara’a i te fa’aro’o nō te tātarahapa mai tei fa’a’itehia i roto i Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 20:37. ’Eiaha ato’a e ora ’āmui fa’ahou e ’aore rā, mai te mea e tāne ’e e vahine, e fa’aipoipo ïa.

38.2.8.6

Te mau ta’ata tei ’īritihia tō rātou ti’ara’a melo ’e ’aore rā ’o tei fa’aho’i i tō rātou ti’ara’a melo

Te mau ta’ata tei ’īritihia tō rātou ti’ara’a melo ’aore rā tei fa’aho’i i te ti’ara’a melo, e nehenehe rātou e fāri’i-fa’ahou-hia nā roto i te bāpetizora’a ’e te ha’amaura’a. ’Aita rātou e fa’arirohia ’ei mau melo fa’afāriuhia. ’Aita te mau misiōnare e uiui ia rātou nō te bāpetizora’a. Nō te mau arata’ira’a, hi’o 32.16.

38.2.8.7

Te mau tupura’a e tītau i te parau fa’ati’a a te peresideni misiōni ’aore rā a te Peresidenira’a Mātāmua

E tītauhia te parau fa’ati’a a te peresideni misiōni hou e nehenehe ai i te hō’ē ta’ata ia bāpetizohia mai te mea ē :

• ’Ua rave na ’oia i te hō’ē hara rahi (hi’o 38.2.8.8).

• ’Ua ’āmui ’oia i roto i te hō’ē ha’amaruara’a tamari’i (hi’o 38.6.1).

I roto i te reira mau huru, e uiui te peresideni misiōni i terā ta’ata. Mai te mea e tītauhia, e nehenehe te peresideni misiōni e fa’ati’a i te hō’ē o tōna nā tauturu ’ia rave i te uiuira’a. E fa’ata’a ’ē ’oia ’ia hōro’a i teie parau fa’ati’a nō te uiuira’a tāta’itahi. Te tauturu e rave i te uiuira’a, e hōro’a ’oia i te parau fa’a’ite i te peresideni misiōni, e nāna ïa ’e fa’ati’a ’aore rā e pāto’i i te bāpetizora’a ’e te ha’amaura’a.

E tītauhia te parau fa’ati’a a te Peresidenira’a Mātāmua hou a bāpetizohia ai te hō’ē ta’ata mai te mea ē :

• Tei roto ’oia i te hi’opo’ara’a a te ture, ’aore rā ’ua tu’uhia i rāpae i te fare tāpe’ara’a nō te hō’ē hara ’aore rā nō te hō’ē hara i te pae ’āpeni (hi’o 38.2.8.8).

• ’Ua taparahi pohe ’oia i te ta’ata (hi’o 38.2.8.8).

• ’Ua rave ’oia i te ’ohipa fa’aipoipora’a vahine rau (hi’o 38.2.8.9).

• ’Ua taui i tōna ’āpeni (hi’o 38.2.8.10).

E uiui te peresideni misiōni i terā ta’ata. Mai te mea e nehenehe tāna e fa’ati’a i te bāpetizora’a, e hāpono ’oia i te hō’ē anira’a i te parau fa’ati’a i te Peresidenira’a Mātāmua ’ia bāpetizohia terā taata. Mai te mea e melo tahito taua ta’ata ra e ’imi ra i te fa’aho’i-fa’ahou-ra’a mai, nā te ’episekōpo ’aore rā te peresideni titi e rave i te uiuira’a. E pe’e ’oia i te mau arata’ira’a i roto i te 32.16.

38.2.8.8

Te mau ta’ata tei fa’autu’ahia nō te mau hara rahi

Te feiā tei fa’autu’ahia i te mau hara rahi, e’ita rātou e bāpetizohia ē tae roa i te taime e fa’aoti rātou i tā rātou utu’a fare ’āuri. E ti’a ato’a teie parau nō te feiā fa’afāriuhia ’e nō te feiā e ’imi ra i te fa’aho’i-fa’ahou-ra’a mai.

Te mau ta’ata tei fa’autu’ahia i te mau hara rahi ’aore rā te mau hara nō ni’a i te mau peu ’āpenira’a, e’ita ïa rātou e bāpetizohia ’e e ha’amauhia e tae roa atu i te taime ’ua fa’aoti ato’a rātou i tā rātou tau hi’opo’ara’a ’aore rā tau matarara’a i rāpae i te fare tāpe’ara’a. Te Peresidenira’a Mātāmua ana’e te nehenehe e hōro’a i te hō’ē fa’aotira’a ta’a ’ē. E fa’aitoitohia teie mau ta’ata ’ia ’ohipa fātata i pīha’i iho i te feiā fa’atere o te autahu’ara’a nō te fenua iho. E ’imi rātou i te mau rāve’a ato’a nō te fāri’i i te tauturu a te Fa’aora ’ia ti’amā rātou nō te bāpetizora’a ’e te ha’amaura’a.

’Aita te mau misiōnare rave tāmau e ha’api’i i te mau ta’ata tei roto i te fare tāpe’ara’a.

Te ta’ata tei fa’autu’ahia nō te hara taparahi ta’ata, e’ita ’oia e bāpetizohia maori rā e hōro’a mai te Peresidenira’a Mātāmua i te parau fa’ati’a. E ti’a ato’a te reira parau nō te hō’ē ta’ata tei fā’i ’ua rave ’oia i te hara taparahi ta’ata, noa atu ē, ’ua ravehia te reira fā’ira’a ’ōna ana’e i mua i te hō’ē ti’a fa’atere autahu’ara’a. Mai te mea tē ’imi ra te reira ta’ata i te bāpetizora’a nō te taime mātāmua, e rave te peresideni misiōni i te uiuira’a ’e e hāpono ’oia i te anira’a e nehenehe ānei tāna e ani i te parau fa’ati’a nō te bāpetizora’a. E rave te ’episekōpo ’aore rā te peresideni titi i te reira nō te hō’ē melo tahito e ’imi ra i te fa’aho’i-fa’ahou-ra’a mai (hi’o 32.16). I roto i te anira’a i te parau fa’ati’a, tītauhia ’ia tu’u i te mau ha’apāpūra’a ato’a mai tei fa’aotihia i roto i te uiuira’a. Mai tei fa’a’ohipahia i ’ō nei taparahi ta’ata e ’ere ïa nō te ha’amaruara’a tamari’i ’aore rā te ’ohipa mūto’i ’aore rā te ’ohipa fa’ehau i ni’a i te rēni nō te ’ohipa.

38.2.8.9

Te feiā pa’ari ’ua rave i te fa’aipoipora’a rau

Te hō’ē ta’ata pa’ari tei fa’aitoito, tei ha’api’i, ’aore rā tei rave i te fa’aipoipora’a vahine rau, tītauhia iāna ’ia fāri’i i te parau fa’ati’a a te Peresidenira’a Mātāmua hou a bāpetizohia ai ’oia. E nehenehe te peresideni misiōni e ani i te reira parau fa’ati’a mai te mea ’ua uiui ’oia i taua ta’ata ra, ’e ’ua ’itehia ē, e mea ti’amā ’oia ’e e nehenehe e tu’u i tōna i’oa nō te bāpetizora’a. Mai te mea tē ’imi ra te ta’ata i te fa’aho’i-fa’ahou-ra’a mai i muri a’e i te fa’a’orera’a ’aore rā te fa’aho’ira’a i te ti’ara’a melo, nā te peresideni titi e rave i te uiuira’a ’e e tītau ’oia i te reira fa’ati’ara’a. E ti’a i te anira’a ia fa’ata’a i te ’ohipa tahito a terā ta’ata i roto i te fa’aipoipora’a vahine rau. E ti’a ato’a i te reira ’ia fa’a’ite i tōna tātarahapara’a ’e te vaira’a o te ’utuāfare i teienei.

38.2.8.10

Te mau ta’ata tē mana’o nei e taui i tōna ’āpeni

E nehenehe e bāpetizo ’e e ha’amau i te hō’ē ta’ata huru ’āpenira’a ta’a ’ē i tōna ’āpeni tumu mai te mea ’aita ’oia e ’imi ra i te rāve’a tāpūra’a a te taote nō te tāmata i te taui i to’na ’āpeni tumu (« te tauira’a i te ’āpeni »).

E paraparau te mau peresideni misiōni ’e te peresidenira’a ārea nō te pāhono i te mau huru orara’a o te ta’ata tāta’itahi ma te ’ā’au mahora ’e te here o te Mesia.

Nō te hō’ē ta’ata tei rave i te tauira’a i te ’āpeni nā roto i te rāve’a tāpūra’a a te taote, tītauhia iāna ’ia fāri’i i te parau fa’ati’a a te Peresidenira’a Mātāmua ’ia bāpetizohia ’oia. E nehenehe te peresideni misiōni e ani i te reira parau fa’ati’a mai te mea ’ua uiui ’oia i taua ta’ata ra ’e ’ua ’itehia ē, e mea ti’amā ’oia ’e e nehenehe e tu’u i tōna i’oa nō te bāpetizora’a. E’ita e ti’a i te reira ta’ata ’ia fāri’i i te autahu’ara’a, te hō’ē parau fa’ati’a nō te hiero, ’aore rā te tahi mau pi’ira’a i roto i te ’Ēkalesia. Terā rā, e nehenehe tāna e ’āmui atu i roto i te ’Ēkālesia nā roto i te tahi atu mau rāve’a.

Nō te tahi atu mau ha’amāramaramara’a, ’a hi’o 38.6.23.

38.2.9

Te fa’atōro’ara’a i te autahu’ara’a.

Nō te mau ha’amāramaramara’a rahi nō ni’a i te mau fa’atōro’ara’a autahu’ara’a, hi’o 18.10.

38.2.9.1

Mau melo ’āpī

’Ia bāpetizohia ’e ’ia ha’amauhia te hō’ē taea’e, ’ua ti’a ïa iāna ’ia fa’atōro’ahia i roto i te hō’ē tōro’a i roto i te autahu’ara’a a Aarona mai te mea e 12 a’e tōna matahiti i te hope’a o te matahiti. E uiui te ’episekōpo iāna i muri noa iho i tōna ha’amaura’ahia, i te rahira’a taime, hō’ē hepetoma i muri a’e. E fa’a’ite te hō’ē melo nō te ’episekōpora’a iāna i roto i te purera’a ’ōro’a ’ia ti’a i te mau melo nō te pāroita ’ia pāturu i tōna fa’atōro’ara’a i ’ōpuahia (hi’o 18.10.3). I muri iho e fa’atōro’ahia ’oia i te tōro’a ti’a :

• Diakono, mai te mea e ti’a tōna matahiti i te 12 ’aore rā 13 i te hope’a o te matahiti

• Ha’api’i, mai te mea e ti’a tōna matahiti i te 14 ’aore rā 15 i te hope’a o te matahiti

• Tahu’a, mai te mea e ti’a tōna matahiti i te 16 ’aore rā hau atu, i te hope’a o te matahiti ; mai te mea e 19 tōna matahiti ’aore rā hau atu, e riro ato’a ’oia ’ei ta’ata e tano ’ei peresibutero (hi’o 38.2.9.3)

E ti’a i te hō’ē melo ’āpī ’ia fāri’i i te autahu’ara’a a Melehizedeka ’e ’ia fa’atōro’ahia ’ei peresibutero mai te mea :

• 18 tōna matahiti ’aore rā hau atu.

• ’Ua tāvini ’oia ’ei tahu’a (’aita e tītauhia te taime ti’a).

• ’Ua nava’i tōna hāro’aro’ara’a i te ’evanelia.

• ’Ua fa’a’ite mai ’oia i tōna ti’amāra’a.

’Aita te mau taea’e i bāpetizo-’āpī-hia e fa’atōro’ahia i te mahana ’a bāpetizohia ai ’aore rā, ’a ha’amauhia ai rātou. E ti’a ia rātou ’ia uiuihia nā mua e te ’episekōpo ’e ’ia pāturuhia e te mau melo o te pāroita.

’Eiaha e fa’ataime i te mau bāpetizora’a o te mau melo o te ’utuāfare ’ia ti’a i te metua tāne ’ia fāri’i i te autahu’ara’a nō te rave ’oia iho i te bāpetizora’a.

38.2.9.2

Te feiā ’āpī tamāroa ’ua ta’a nā metua

Nō te hō’ē taure’are’a tamāroa ’ua ta’a tōna nā metua, e nehenehe e fa’atōro’a iāna i te mau tōro’a o te autahu’ara’a a Aarona maoti te parau fa’ati’a a tōna (nā) metua tei iāna te ti’a’aura’a i mua i te ture.

Mai te mea e rave te taure’are’a i te i’oa o tōna metua ho’ovai tāne, e fa’atōro’ahia oia i roto i taua i’oa ra. E parau mau te reira noa atu ē, ’aita ’oia i fa’a’amuhia ’ia au i te ture. Terā rā, i ni’a i te parau melora’a ’e te parau fa’a’itera’a nō te fa’atōro’ara’a, e pāpa’ihia te pa’era’a ti’a o te taure’are’a tamāroa, ’ia au i te ture ’aore rā te ta’ere o te fenua iho.

38.2.9.3

E ta’ata e tano ’ei peresibutero

Te ta’ata e tano ’ei peresibutero, ’o te hō’ē ïa taea’e melo nō te ’Ēkālesia 19 matahiti ’aore rā hau atu, ’aita e mau ra i te autahu’ara’a a Melehizedeka. Te mau taea’e i raro mai i te 19 matahiti tei fa’aipoipohia ’e ’aita e mau nei i te autahu’ara’a a Melehizedeka, e mau taea’e ato’a ïa rātou e tano ’ei peresibutero.

I raro a’e i te fa’aterera’a a te ’episekōpo, e ’ohipa fātata te peresidenira’a pupu peresibutero i pīha’i iho i te mau taea’e e tano ’ei peresibutero nō te tauturu ia rātou ’ia fa’aineine nō te fāri’i i te autahu’ara’a a Melehizedeka. Mai te mea e ’ere te hō’ē taea’e e tano ’ei peresibutero i te tahu’a, e fa’atōro’ahia ’oia ’ei tahu’a ’ia ti’amā ana’e ’oia. ’Aita e tītauhia ’ia fa’arōtoro’a iāna nā mua ’ei diakono ’aore rā ’ei ha’api’i. E nehenehe ’oia e fa’atōro’ahia ’ei peresibutero i te taime ’ua nava’i tōna māramarama i te ’evanelia ’e ’ua fa’a’ite mai i tōna ti’amā. E uiui te ’episekōpo ’e te peresideni titi iāna nō te rave i teie fa’aotira’a (hi’o 31.2.6).

Nō te mau ha’amāramaramara’a hau atu nō ni’a i te tauturura’a i te mau taea’e e tano ’ei peresibutero ’ia fa’aineine nō te fāri’i i te autahu’ara’a a Melehizedeka, hi’o 8.4.

38.2.9.4

Te mau taea’e tei taui i te pāroita i roto i te matahiti i ma’iri

I te tahi mau taime, te hō’ē taea’e tei ora i roto i te hō’ē paroita i raro mai i te hō’ē matahiti te maoro, e ti’a iāna ’aore rā e hina’aro ’oia ’ia fa’atōro’ahia ’oia i roto i te hō’ē tōro’a o te autahu’ara’a. I roto i te reira huru tupura’a, e rave te ’episekōpo i te hō’ē uiuira’a ’e e fārerei ’oia i te ’episekōpo nā mua atu nō te ha’apāpū i te ti’amāra’a o terā taea’e.

I te tahi taime e fa’atōro’ahia te hō’ē taea’e ’a ora ai ’oia i te ātea ’ē i tōna fare nō te hō’ē tau poto noa, ’e tei roto noa ā tōna parau melora’a i tāna pāroita tumu. Nō reira, e fa’aara te ’episekōpo o te pāroita i reira ’oia i fa’atōro’ahia ai i te ’episekōpo nō te pāroita tumu ’ia nehenehe i te parau melora’a ia fa’a’āpīhia. E fa’aineinehia te parau fa’a’itera’a i roto i te pāroita i reira te fa’atōro’ara’a te ravera’ahia.

38.2.9.5

Te mau taea’e i roto i te mau pāroita feiā ’āpī pa’ari ’ōtahi ’e te feiā pa’ari ’ōtahi

E ti’a i te mau tāne ti’amā 18 matahiti ’e hau atu i roto i te mau pāroita feiā ’āpī pa’ari ’ōtahi ’e feiā pa’ari ’ōtahi, ’ia fa’atōro’ahia ’ei peresibutero. Te feiā ’aita i fa’atōro’ahia ’ei peresibutero, e melo rātou nō te pupu peresibutero ’ei mau taea’e e tano ’ei peresibutero.

38.2.9.6

Te mau fa’ehau i ni’a i te mau tahua arora’a ’aore rā i te mau vāhi mo’emo’e

Te ti’ara’a mau e uiuihia ’e e fa’atōro’ahia te hō’ē fa’ehau i roto i te pāroita tei reira tōna parau melora’a. Terā rā, e’ita e ti’a ’ia rave i te reira mai te mea tei ni’a ’oia i te moana nō te hō’ē tau maoro ’aore rā tei ni’a ’oia i te tahua arora’a ’aore rā i te hō’ē vāhi mo’emo’e. Nō rātou, e fārerei te fa’ehau i tōna fa’atere pupu melo fa’ehau. Mai te mea ē, e feruri te fa’atere pupu ē, ’ua ineine te fa’ehau ’ia fa’atōro’ahia, e hōro’a ’oia i te hō’ē parau anira’a pāpa’ihia i te ti’a fa’atere rahi o te āmuira’a a te ’Ēkālesia e hi’opo’a i te pupu fa’ehau. (Mai te mea ’aita e ’āmuira’a nā te ’Ēkālesia mai te reira, e hōro’a ’oia i te anira’a i te peresidenira’a ārea.) E fārerei te reira ti’a fa’atere i te ’episekōpo o te pāroita tumu o te fa’ehau nō te ha’apāpū i te ti’amāra’a o te reira ta’ata.

Nō te fa’atōro’ara’a i te mau tōro’a o te autahu’ara’a a Aarona, e nehenehe te ti’a fa’atere e fa’ati’a i te fa’atere pupu ’aore rā i te ’ōmōniē feiā mo’a i te mau mahana hope’a nei ’ia uiui i terā ta’ata ’e ’ia hi’opo’a i te fa’atōro’ara’a. Nō te fa’atōro’ara’a i te tōro’a peresibutero, e nehenehe te peresideni titi, te peresideni misiōni ’aore rā te peresidenira’a ārea e fa’ati’a i te hō’ē ōmōniē feiā mo’a i te mau mahana hope’a nei ’ia uiui i tera ta’ata ’e ’ia hi’opo’a i te fa’atōro’ara’a. E pāturuhia ’aore rā e fa’ati’ahia te mau fa’atōro’ara’a ato’a mai tei fa’ata’ahia i roto i te 18.10.3.

38.2.9.7

Te mau taea’e huma i te pae ferurira’a

Te hō’ē tāne melo nō te ’Ēkālesia e huma i te pae ferurira’a tōna, e paraparau ’āmui tōna nā metua (mai te mea tē vai ra), ’e te ’episekōpo nō te fa’aoti ē, e fāri’i ānei ’oia i te autahu’ara’a. E paraparau rātou nō ni’a i tōna mau hina’aro ’e e māramarama tumu ānei tōna nō ni’a i te autahu’ara’a ’e tāna mau hōpoi’a.

Tītauhia ’ia tauturu i te feiā tei fāri’i i te reira huru huma ’ia ti’a ia rātou ’ia fa’aoti hope roa i te mau hōpoi’a a te autahu’ara’a.

38.2.9.8

Te mau taea’e tei fāri’i-fa’ahou-hia nā roto i te bāpetizora’a ’e te ha’amaura’a

’Ia fāri’i-fa’ahou-ana’e-hia te hō’ē tāne tei ’ore i fāri’i i tōna ’ōro’a hiero i roto i te ’Ēkālesia nā roto i te bāpetizora’a ’e te ha’amaura’a, e nehenehe ’oia e fa’atōro’ahia i muri noa iho. E fa’atōro’ahia ’oia i te tōro’a autahu’ara’a tāna i mau i te taime ’a ’īritihia ai ’aore rā ’a fa’aru’e ai ’oia i tōna ti’ara’a melo.

Mai te mea ’ua fāri’i te reira ta’ata i tōna ’ōro’a hiero nā mua a’e, ’aita ’oia e fa’atōro’ahia i te hō’ē tōro’a o te autahu’ara’a. Terā rā, e fa’aho’i-fa’ahou-hia mai tōna toro’a tahito nā roto i te ’ōro’a nō te fa’aho’i-fa’ahou-ra’a mai i te mau ha’amaita’ira’a.

Nō te mau ha’amāramaramara’a ’e te mau arata’ira’a hau atu, hi’o 32.17.

38.2.9.9

Te mau ta’ata tē mana’o nei e taui i tōna ’āpeni

Te hō’ē melo tei fāri’i i te rāve’a tāpūra’a a te taote nō te tāmata i te taui i to’na ’āpeni tumu (« te tauira’a i te ’āpeni ») e’ita e ti’a iāna ’ia fāri’i ’aore rā ’ia fa’a’ohipa i te autahu’ara’a. E’ita ato’a e nehenehe i te hō’ē melo tei taui roa i tōna ’āpeni tumu ’ia fāri’i ’aore rā ’ia fa’a’ohipa i te autahu’ara’a.

E paraparau te mau peresideni titi i te peresidenira’a ārea nō te pāhono i te mau huru orara’a o te ta’ata tāta’itahi ma te ’ā’au mahora ’e te here o te Mesia.

Te hō’ē melo tāne ti’amā o te ’Ēkālesia ’aita e ’imi ra i te rāve’a tāpūra’a a te taote nō te taui i tōna ’āpeni tumu, e nehenehe ’oia e fāri’i ’e e fa’a’ohipa i te autahu’ara’a.

Nō te mau ha’amāramaramara’a hau atu, ’a hi’o 38.6.23.

38.2.10

Mau ha’amaita’ira’a pātereāreha

Nō te mau ha’amāramaramara’a rahi nō ni’a i te mau ha’amaita’ira’a pātereāreha, hi’o :

• Tuha’a 18.17 o teie buka arata’i.

• Te mau ha’amāramaramara’a ’e te mau mana’o tauturu nō te mau pātereāreha.

• Putuputura’a Ha’api’ipi’ira’a nā te Feiā Fa’atere o te Ao nei : Te pātereāreha.

38.2.10.1

Te mau melo huma i te pae ferurira’a

Nō te hō’ē melo huma i te pae ferurira’a, e paraparau ’āmui tōna nā metua ’aore rā tōna mau tīa’i (mai te mea tē vai ra), ’e te ’episekōpo nō te fa’aoti ē, e ti’a ānei iāna ’ia fāri’i i te hō’ē ha’amaita’ira’a pātereāreha. E feruri rātou i te mau hina’aro o te melo ’e e ’aravihi pāpū ānei tōna nō te hāro’aro’a i te ha’amaita’ira’a. Mai te mea ē, mai te reira, e nehenehe te hō’ē melo o te ’episekōpora’a e hāmani i te hō’ē parau fa’ati’a nō te ha’amaita’ira’a pātereāreha. Tei roto te mau arata’ira’a i te 18.17.

38.2.10.2

Mau misiōnare

E nehenehe te hō’ē ha’amaita’ira’a pātereāreha e riro ’ei puna nō te pūai pae vārua nō te hō’ē misiōnare. Mai te mea e nehenehe, e fāri’i te hō’ē melo i te hō’ē ha’amaita’ira’a pātereāreha hou ’a ha’amata ai i te tāvinira’a misiōnare. Mai te mea ē ’aita te reira e nehenehe, e nehenehe ’oia e fāri’i i te hō’ē ha’amaita’ira’a pātereāreha i roto i tāna misiōni. E uiui te peresideni misiōni i te misiōnare ’e e fa’aineine i te hō’ē parau fa’ati’a nō te ha’amaita’ira’a pātereāreha. Tei roto te mau arata’ira’a i te 18.17.

E nehenehe te hō’ē misiōnare i te pū ha’api’ipi’ira’a misiōnare (PHM) e fāri’i i te hō’ē ha’amaita’ira’a pātereāreha mai te mea noa ē, ’ua ha’apa’ohia te tā’āto’ara’a o te mau mea i muri nei :

• Nō roto mai te misiōnare i te hō’ē fenua ’aita e pātereāreha e nehenehe e hōro’a i te hō’ē ha’amaita’ira’a nā roto i te reo tumu o te misiōnare.

• E tāvini atu te misiōnare i roto i te hō’ē misiōni ’aita e pātereāreha e nehenehe e hōro’a i te hō’ē ha’amaita’ira’a nā roto i te reo tumu o te misiōnare.

• E nehenehe te hō’ē pātereāreha fātata mai i te PHM e hōro’a i te hō’ē ha’amaita’ira’a nā roto i te reo tumu o te misiōnare.

38.2.10.3

Te mau melo e tomo i roto i te nu’u fa’ehau

E nehenehe te hō’ē ha’amaita’ira’a pātereāreha e riro ’ei puna nō te pūai pae vārua nō te hō’ē melo e tāvini ra i roto i te nu’u fa’ehau. Mai te mea e nehenehe, e ti’a i te hō’ē melo ti’amā ’ia fāri’i i te hō’ē ha’amaita’ira’a pātereāreha hou ’a haere atu ai i te ’āua fa’ehau.

Mai te mea e’ita e nehenehe, e nehenehe i te melo ’ia fāri’i i te hō’ē ha’amaita’ira’a pātereāreha i tāna vāhi ’ohipara’a tāmau. E uiui te hō’ē melo o te ’episekōpora’a i reira i te melo ’e e fa’aineine i te hō’ē parau fa’ati’a nō te ha’amaita’ira’a pātereāreha. Tei roto te mau arata’ira’a i te 18.17.

Nō te mau ha’amāramaramara’a hau atu, e nehenehe te peresideni titi e fārerei i te piha tōro’a o te pupu nō te Tino ’Ahuru Ma Piti ’Āpōsetolo i [e-mail].

38.2.10.4

Te mau melo e ora ra i rāpae’au i te titi o te pātereāreha

Te ti’ara’a mau, e fāri’i te hō’ē melo i te hō’ē ha’amaita’ira’a pātereāreha mai roto mai i te pātereāreha i roto i tōna titi. Terā rā, e nehenehe te hō’ē melo e fāri’i i te hō’ē ha’amaita’ira’a mai roto mai i te hō’ē pātereāreha i roto i te tahi atu titi mai te mea ē :

• E hua’ai ’āfaro ti’a nō te pātereāreha (te tamari’i, te mo’otua, ’aore rā te hina) nā roto i te fānaura’a ’aore rā te fa’a’amura’a.

• Tē ora ra i roto i te hō’ē titi ’aita e pātereāreha e ’ohipa ra.

• Tē ora ra i roto i te hō’ē mata’eina’a.

• ’Aita e paraparau i te hō’ē ā reo ’e te pātereāreha o te titi, ’e tē vai ra hō’ē pātereāreha i roto i te hō’ē titi fātata mai ’o tē paraparau i te reo o te melo.

I roto i teie mau huru tupura’a tāta’itahi, e uiui te hō’ē melo nō te ’episekōpora’a ’aore rā te peresideni ’āma’a i te melo mai tei fa’ata’ahia i roto i te 18.17. E ti’a i te hō’ē melo nō te peresidenira’a titi o te pātereāreha ’e nō te peresidenira’a titi ’aore rā misiōni ’o te ta’ata fāri’i ’ia fa’ati’a i te parau fa’ati’a nā roto i te Fa’anahora’a nō te ha’amaita’ira’a pātereāreha.

38.2.10.5

Te ’īritira’a o te mau ha’amaita’ira’a pātereāreha

E mea fifi ’ia fa’a’ite i te fa’aurura’a ’e i te aura’a o te hō’ē ha’amaita’ira’a pātereāreha i roto i te ’īritira’a. Nō reira, e ti’a i te mau melo ’ia fāri’i i tō rātou mau ha’amaita’ira’a i roto i te reo tā rātou e hāro’aro’a maita’i a’e. ’Aita te ’Ēkālesia e hōro’a i te mau ’īritira’a pāpa’ihia o te mau ha’amaita’ira’a pātereāreha.

’Aita te mau melo e fa’aitoitohia ’ia ’īriti i te mau ha’amaita’ira’a pātereāreha. Terā rā, i te tahi taime, e hina’aro te hō’ē melo i te hō’ē ha’amaita’ira’a tei ’īritihia i roto i te hō’ē reo tāna i māramarama. E nehenehe te melo e ’imi i te hō’ē melo ti’aturihia ’e te ti’amā nō te ’Ēkālesia ’o tē nehenehe e hōro’a i te ’īritira’a. E ti’a i te melo ’ia mā’iti i te hō’ē ta’ata ’īriti ’aravihi tei māramarama i te nātura pae vārua ’e te ’ōmo’e o te ha’amaita’ira’a. ’Aita te mau parau hurira’a ha’amaita’ira’a e ha’aputuhia i te pū fa’atere o te ’Ēkālesia.

E nehenehe te hō’ē peresideni titi e ani i te hō’ē pāpa’ira’a piapa mataru’i o te hō’ē ha’amaita’ira’a pātereāreha. E fārerei ’oia i te piha tōro’a o te pupu nō te Tino ’Ahuru Ma Piti ’Āpōsetolo i [e-mail].

38.2.10.6

Te ’auvahara’a i te mau ha’amaita’ira’a pātereāreha nā roto i te reo vāvā

Mai te mea e tari’a turi tō te hō’ē melo ’aore rā e mea fifi ’ia fa’aro’o, e nehenehe e ’auvaha i tōna ha’amaita’ira’a pātereāreha nā roto i te reo vāvā. E ’imi te melo i te hō’ē ta’ata ’auvaha. E mea maita’i a’e mai te mea e melo ti’aturihia ’e te ti’amā teie ta’ata nō te ’Ēkālesia tei māramarama i te aura’a o te ha’api’ira’a tumu nō te mau ha’amaita’ira’a pātereāreha. Terā rā, ’ia ’ore ana’e e ’itehia te hō’ē melo o te ’Ēkālesia, e nehenehe te tahi atu ta’ata ’aravihi e hōro’a i te ’auvahara’a.

38.2.10.7

Te piti o te mau ha’amaita’ira’a pātereāreha

E mea varavara roa, e nehenehe te hō’ē melo ti’amā e tītau i te piti o te ha’amaita’ira’a pātereāreha. Terā rā, ’aita te reira e fa’aitoitohia, ’e ’aita te anira’a e nehenehe e fāri’ihia. Mai te mea e tumu faufa’a rahi tā te melo nō taua anira’a ra, e paraparau ’oia i te reira i te ’episekōpo. Mai te mea e mana’o te ’episekōpo ē, e tītauhia te piti o te ha’amaita’ira’a, e fa’aineine ’oia i te hō’ē parau fa’ati’a nō te hō’ē ha’amaita’ira’a pātereāreha. Tei roto te mau arata’ira’a i te 18.17.

I muri iho, e uiui te peresideni titi i te melo ’e e tai’o ’oia i te ha’amaita’ira’a mātāmua e terā ta’ata. Mai te mea e mana’o oia ē, e tītauhia te piti o te ha’amaita’ira’a, e tītau ’oia i te parau fa’ati’a nō ’ō mai i te piha tōro’a o te pupu nō te Tino ’Ahuru ma Piti ’Āpōsetolo i [e-mail].

E fa’aara te peresideni titi i te ta’ata fāri’i ’e i te pātereāreha nō te fa’aotira’a a te piha tōro’a o te pupu nō te Tino ’Ahuru Ma Piti ’Āpōsetolo. Mai te mea ’ua fa’ati’ahia te anira’a, e fa’ati’a te peresideni titi i te parau fa’ati’a i roto i te Fa’anahora’a nō te ha’amaita’ira’a pātereāreha. E parau te peresideni titi i te ta’ata fāri’i ē, e mono te piti o te ha’amaita’ira’a i te ha’amaita’ira’a mātāmua. ’Ei reira te pātereāreha e hōro’a ai i te piti o te ha’amaita’ira’a pātereāreha.

38.3

Te fa’aipoipora’a tīvira

E fa’aitoito te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia i te mau melo ’ia ha’apa’o i te mau tītaura’a nō te fa’aipoipora’a hiero, ’e ’ia fa’aipoipohia ’e ’ia tā’atihia rātou i roto i te hō’ē hiero. Mai te mea e fa’ati’ahia te reira e te mau ture o te fenua iho, e nehenehe te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia e rave i te mau fa’aipoipora’a tīvira ’ia au i te mau huru i muri nei :

• E ’ōpua nā ta’ata fa’aipoipo e fa’aipoipo i roto i te hō’ē hiero, ’aita rā te mau fa’aipoipora’a hiero e mana i mua i te ture fenua.

• E fa’aipoipohia nā ta’ata fa’aipoipo i roto i te hō’ē hiero, terā rā, e tauturu te hō’ē fa’aipoipora’a tīvira i te mau metua ’aore rā i te mau melo o te ’utuāfare ’ia feruri ē, tei roto ato’a rātou i te reira.

• ’Aita e roa’a te haerera’a i te hō’ē hiero nō te hō’ē tau maoro.

• ’Aita nā ta’ata fa’aipoipo e ōpua ra e fa’aipoipo i roto i te hō’ē hiero.

E mea mana te fa’aipoipora’a tīvira ’a ora noa ai nā ta’ata fa’aipoipo. E’ita te reira e vai i muri atu i te orara’a tāhuti nei.

E ravehia te mau fa’aipoipora’a tīvira mai te au i te mau ture o te vāhi e fa’atupuhia te fa’aipoipora’a.

’Eiaha te mau fa’aipoipora’a tīvira ’e te mau ’ōro’a pae fa’aro’o e fa’atupuhia i te sābati. ’Eiaha ato’a te reira e fa’atupuhia i te mau hora mātaro-’ore-hia.

E paraparau te ’episekōpo i tōna peresideni titi mai te mea e uira’a tāna nō ni’a i te fa’aipoipora’a tīvira ’aita i pāhonohia i roto i teie tuha’a. E nehenehe te peresideni titi e fa’atae i tāna mau uira’a i te Piha tōro’a a te Peresidenira’a Mātāmua.

38.3.1

’O vai tē nehenehe e fa’atupu i te hō’ē fa’aipoipora’a tīvira

Mai te mea e fa’ati’ahia e te ture nō te fenua iho, e nehenehe teie mau ti’a fa’atere o te ’Ēkālesia i muri nei e tāvini nei i teie taime, e rave i te hō’ē ’ōro’a fa’aipoipora’a tīvira i roto i tō rātou pi’ira’a i teie taime :

• Peresideni misiōni

• Peresideni titi

• Peresideni mata’eina’a

• ’Episekōpo

• Peresideni ’āma’a

E nehenehe teie mau ti’a fa’atere e rave noa i te hō’ē fa’aipoipora’a tīvira i rotopū i te hō’ē tāne ’e te hō’ē vahine. E ti’a ato’a i te mau tītaura’a ato’a i muri nei ’ia ha’apa’ohia :

• E melo te vahine fa’aipoipo ’aore rā te tāne fa’aipoipo nō te ’Ēkālesia ’aore rā e tai’o mahana bāpetizora’a tōna.

• Tei roto te parau melora’a o te vahine fa’aipoipo aore rā o te tāne fa’aipoipo, i te ’āmuira’a a te Ēkālesia tā te ti’a fa’atere e fa’atere nei, ’aore rā e vai mai te reira i muri a’e i te bāpetizora’a.

• ’Ia au i te ture, ’e fa’ati’ahia te ti’a fa’atere o te ’Ēkālesia ’ia fa’atere i te hō’ē fa’aipoipora’a tīvira i roto i te ’oire e tupu ai te fa’aipoipora’a.

E nehenehe te mau ’ōmōniē feiā mo’a i te mau mahana hope’a nei i te ’āua fa’ehau e rave i te mau fa’aipoipora’a tīvira ma te parau fa’ati’a ’ore.

Nō te mau ’ōmōniē tei tonohia i te mau unite o te Pupu fa’aherehere ’aore rā te pupu tīa’i a te hau, tītauhia ia rātou ’ia fāri’i i te parau fa’ati’a a te Piha ’ohipa a te ’Ēkālesia e ha’apa’o i te mau fa’ehau ’e te mau ’ōmōniē nō te rave i te hō’ē fa’aipoipora’a tīvira. Hi’o i te mau ha’amāramaramara’a nō te fārerei i roto i te 38.9.10.

Nō te mau ’ōmōniē e ’ere i te fa’ehau e tāvini ra i roto i te mau fa’anahora’a i muri nei, tītauhia ia rātou ’ia fāri’i nā mua i te parau fa’ati’a a te Piha ’ohipa a te ’Ēkālesia e ha’apa’o i te mau fa’ehau ’e te mau ’ōmōniē nō te rave i te hō’ē fa’aipoipora’a tīvira :

• Te mau fare ma’i

• Te mau fa’anahora’a Fāri’ira’a i te mau ruhiruhiā ’e te feiā veve

• Mau pū orara’a tauturuhia

• Mau fare tāpe’ara’a

• Pupu hi’opo’a ’ōti’a fenua

• Mau mūto’i ’e mau tūpohe auahi

’Aita te mau ’ōmōniē fa’atuha’ahia e fa’ati’ahia ’ia rave i te mau fa’aipoipora’a tīvira nā ni’a i tō rātou ti’ara’a ’ōmōniē.

Te feiā e rave i te mau fa’aipoipora’a i roto i tō rātou mau pi’ira’a ’ei feiā fa’atere nō te ’Ēkālesia ’aore rā, ’ei mau ’ōmōniē, e ti’a ia rātou ’ia fa’a’ohipa i te mau arata’ira’a i roto i teie tuha’a. E pe’e ato’a rātou i te mau tītaura’a ato’a ’ia au i te ture.

’Aita te mau ’ōmōniē Feiā Mo’a i te Mau Mahana Hope’a nei e parauhia ’ei mau ti’a fa’atere nō te ’Ēkālesia maori rā tē tāvini ra rātou ’ei peresideni titi, ’ei ’episekōpo ’aore rā ’ei peresideni ’āma’a. ’Ia rave ana’e te hō’ē ’ōmōniē e ’ere i te ti’a fa’atere nō te ’Ēkālesia, i te hō’ē fa’aipoipora’a tīvira, e ’ohipa ’oia ’ei ti’a nō te fa’aterera’a hau ’aore rā nō te hō’ē fa’anahora’a tīvira tāna e tāvini ra. Nō reira, e taui-ri’i-hia te mau parau nō te ’ōro’a fa’aipoipora’a tīvira nō teie mau ’ōmōniē mai tei fa’a’itehia i roto i te 38.3.6.

E nehenehe noa te mau ’ōmōniē feiā mo’a i te mau mahana hope’a nei e rave i te hō’ē fa’aipoipora’a tīvira i rotopū i te hō’ē tāne ’e te hō’ē vahine.

Te mau ti’a fa’atere o te ’Ēkālesia ’e te mau ’ōmōniē e rave i te mau fa’aipoipora’a tīvira nō te mau melo o te ’Ēkālesia, e hōro’a rātou i te mau ha’amāramaramara’a tītauhia i te pāpa’i parau o te pāroita ’aore rā o te āma’a. E fa’a’āpī te pāpa’i parau i te mau parau melora’a.

Te hō’ē ti’a fa’atere’ aore rā te hō’ē ’ōmōniē o te ’Ēkālesia e rave i te mau fa’aipoipora’a tīvira i roto i tōna ti’ara’a ’Ēkālesia, e’ita ’oia e fāri’i i te moni.

38.3.2

Te fa’aipoipora’a tīvira nō te mau melo nō te tahi atu mau ’āmuira’a

E’ita te hō’ē ti’a fa’atere o te ’Ēkālesia e nehenehe e rave i te hō’ē fa’aipoipora’a nō te mau melo o te ’Ēkālesia, mai te mea ’aita te parau melora’a o te vahine fa’aipoipo ’e o te tāne fa’aipoipo i roto i te ’āmuira’a a te Ēkālesia tā te ti’a fa’atere e fa’atere nei (hi’o 38.3.1). E hōro’ahia te hō’ē fa’ati’ara’a ta’a ’ē nō te mau ’ōmōniē feiā mo’a i te mau mahana hope’a nei ’e te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia e mau ti’a fa’atere nō te fa’aterera’a hau.

38.3.3

Te fa’aipoipora’a tīvira nō rātou e ’ere i te melo nō te ’Ēkālesia

E’ita te hō’ē ti’a fa’atere o te ’Ēkālesia e rave i te hō’ē fa’aipoipora’a mai te mea e ’ere te vahine fa’aipoipo ’aore rā te tāne fa’aipoipo i te melo nō te ’Ēkālesia maori rā e tai’o mahana bāpetizora’a tō rāua to’opiti. E hōro’ahia te hō’ē fa’ati’ara’a ta’a ’ē nō te mau ’ōmōniē feiā mo’a i te mau mahana hope’a nei ’e te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia e mau ti’a fa’atere nō te fa’aterera’a hau.

38.3.4

Te mau fa’aipoipora’a tīvira e ravehia i roto i te mau fare a te ’Ēkālesia

E nehenehe e rave i te hō’ē ’ōro’a fa’aipoipora’a i roto i te hō’ē fare a te ’Ēkālesia mai te mea ’aita te reira ’e ha’afifi i te tārena terera’a ’ohipa mātarohia a te ’Ēkālesia. E’ita te mau fa’aipoipora’a e ravehia i te mahana sābati ’e ’aore rā i te pō monirē. E ti’a i te mau fa’aipoipora’a e ravehia i roto i te mau fare a te ’Ēkālesia ’ia rave-noa-hia ma te ’ōhie ’e te tura. ’Ia riro te pehe ’ei mea mo’a, te fa’atura ’e te ’oa’oa.

E nehenehe te mau fa’aipoipora’a e ravehia i roto i te fare purera’a, te piha ha’utira’a, ’aore rā te tahi atu piha tano. E pe’e te mau fa’aipoipora’a i te mau arata’ira’a nō te fa’a’ohipa-maita’i-ra’a o te fare purera’a (hi’o 35.5.8 ’e 35.5.15).

’Aita te ’Ēkālesia e fa’ati’a ’ia fa’a’ohipahia tāna mau fare purera’a ’aore rā te mau fenua nō te mau fa’aipoipora’a ta’ata hō’ē ā ’āpeni, te fa’aipoipora’a vahine rau, te fa’aipoipora’a ’ōpanihia, ’aore rā, te tahi atu mau fa’aipoipora’a ’aita e tū’ati i te ha’api’ira’a tumu ’aore rā i te fa’aturera’a a te ’Ēkālesia.

E mea varavara te taime, e nehenehe te ’episekōpo e fa’ati’a i te fa’a’ohipara’a o te hō’ē fare a te ’Ēkālesia nō te mau fa’aipoipora’a e ravehia e te hō’ē ta’ata e ’ere i te ti’a fa’atere nō te ’Ēkālesia, ’aore rā nō te feiā e ’ere i te melo nō te ’Ēkālesia. E paraparau ’oia i te peresideni titi nā mua. E paraparau ’oia i te ta’ata e fa’atere nō te ha’apāpū ē, tē māramarama ra ’oia i te mau arata’ira’a i roto i teie tuha’a. E haere atu te hō’ē melo o te ’āpo’ora’a titi ’aore rā o te ’āpo’ora’a pāroita i reira nō te ha’apāpū i te fa’a’ohipara’a maita’i ’e tē ’atu’atura’a maita’i o te fare.

E nehenehe te ’episekōpo e fa’ati’a i te hō’ē ha’apurorora’a ti’a o te hō’ē fa’aipoipora’a e ravehia i roto i te hō’ē fare a te ’Ēkālesia (hi’o 29.7).

38.3.5

Te mau fa’aipoipora’a tīvira e mea tītauhia nā te hō’ē ti’a tīvira e fa’atupu ’aore rā ’ia fa’atupuhia i te hō’ē vāhi matara i te huira’atira

I te tahi mau vāhi, e tītau te mau ture ’ia ravehia te hō’ē ’ōro’a fa’aipoipora’a nā te hō’ē ti’a tōro’a a te hau. I te tahi mau fenua, e tītauhia ’ia ravehia te ’ōro’a i roto i te hō’ē fare huira’atira ’aore rā i te tahi atu vāhi huira’atira. I roto i te reira huru, e nehenehe te hō’ē ti’a fa’atere autahu’ara’a mana e fa’atere i te hō’ē putuputura’a fa’aro’o poto noa i muri a’e i te fa’aipoipora’a tīvira. I roto i teie ha’aputuputura’a, e hōro’a ’oia i te parau a’o i nā ta’ata fa’aipoipo.

38.3.6

Te ’ōro’a fa’aipoipora’a tīvira

E mea mo’a te fa’aipoipora’a ’e nō reira, e ti’a ïa ’ia vai hanahana ’e te tura. E ti’a i te mau fa’aipoipora’a nō te mau melo o te ’Ēkālesia e ravehia i rāpae i te hiero ’ia fa’a’ite mai i te hō’ē vārua fafau ’e te ’oa’oa.

Mai te mea ’aita e fa’ata’ara’a ta’a ’ē, te mau ha’amāramaramara’a i roto i teie tuha’a e au ïa te reira nō te mau ’ōmōniē Feiā Mo’a i te mau Mahana Hope’a nei ’e nō te feiā fa’atere ato’a o te ’Ēkālesia.

Hou ’a rave ai i te hō’ē fa’aipoipora’a tīvira, e nehenehe te hō’ē ti’a fa’atere o te ’Ēkālesia e paraparau i nā ta’ata fa’aipoipo nō ni’a i te nātura mo’a o te mau ’euhera’a o te fa’aipoipora’a. E nehenehe ’oia e tu’u i te tahi atu mau a’ora’a mai te au i tā te Vārua e arata’i mai.

Nō te rave i te hō’ē fa’aipoipora’a tīvira, e paraparau te ti’a fa’atere o te ’Ēkālesia i nā ta’ata fa’aipoipo i te nā ’ōra’a ē, « ’A tāpe’a i te tahi ’e te tahi nā te rima ’atau ». I muri iho e parau ’oia ē, « [te i’oa tā’āto’a o te tāne] ’e [te i’oa tā’āto’a o te vahine], ’ua tāpe’a ’ōrua te tahi i te tahi nā te rima ’atau ’ei tāpa’o nō te mau ’euhera’a tā ’ōrua e fa’ahiti i teienei i mua i te aro o te Atua ’e o teie nā ’ite ». (E mā’iti ’aore rā e nōmino nā ta’ata fa’aipoipo i teie nau ’ite nā mua a’e.)

’Ei reira te ti’a fa’atere e parau ai i te tāne fa’aipoipo ma te ui atu ē, « [te i’oa tā’āto’a o te tāne fa’aipoipo], tē fāri’i ra ānei ’oe ia [te i’oa tā’āto’a o te vahine fa’aipoipo] ’ei vahine fa’aipoipo nā ’oe, mai te au i te ture, ’e tē fafau ra ānei ’oe ma te hanahana nā roto i tō ’oe iho hina’aro ’e tā ’oe iho mā’itira’a, ’ei hoa ’e ’ei tāne fa’aipoipo mai te au i te ture ē, e ha’apa’o ho’i iāna ’e ’eiaha ’ei vahine ’ē atu ; e ha’apa’o ho’i ’oe i te mau ture ato’a, te mau hōpoi’a, ’e te mau tītaura’a nō te huru mo’a o te fa’aipoipora’a ; ’e e here ’oe, e fa’atura, ’e e fa’aherehere iāna i te roara’a o tō ’ōrua orara’a ? »

E pāhono te tāne fa’aipoipo, « ’Ē » ’aore rā « E nā reira vau ».

’Ei reira te ti’a fa’atere o te ’Ēkalesia e parau atu ai i te vahine ma te ui atu ē, « [te i’oa tā’āto’a o te vahine fa’aipoipo], tē fāri’i ra ānei ’oe ia [te i’oa tā’āto’a o te tāne fa’aipoipo] ’ei tāne fa’aipoipo nā ’oe, mai te au i te ture, ’e tē fafau ra ānei ’oe ma te hanahana nā roto i tō ’oe iho hina’aro ’e tā ’oe iho mā’itira’a ’ei hoa ’e ’ei vahine fa’aipoipo mai te au i te ture ē, e ha’apa’o ho’i iāna ’e ’eiaha ’ei tāne ’ē atu ; e ha’apa’o ho’i ’oe i te mau ture ato’a, te mau hōpoi’a, ’e te mau tītaura’a nō te huru mo’a o te fa’aipoipora’a ; ’e e here ’oe, e fa’atura, ’e e fa’aherehere iāna i te roara’a o tō ’ōrua orara’a ? »

E pāhono te vahine fa’aipoipo, « ’Ē » ’aore rā « E nā reira vau ».

I muri iho, e parau te ti’a fa’atere o te ’Ēkalesia i nā ta’ata fa’aipoipo, « Na roto i te mana ti’a i tu’uhia mai iā’u ’ei peresibutero nō te ’Ēkālesia a Iesu Mesia i te Feiā Mo’a i te mau Mahana Hope’a nei, tē parau nei au ia ’oe e [te i’oa o te tāne fa’aipoipo] ’e [te i’oa o te vahine fa’aipoipo], e tāne ’e e vahine fa’aipoipohia mai te au i te ture nō te pu’e tau o tō ’ōrua orara’a tāhuti nei ».

(Te tahi atu fa’ahitira’a parau nō te hō’ē ’ōmōniē ’aita e tāvini ra ’ei ti’a fa’atere nō te ’Ēkālesia : « Nā roto i te mana ti’a i tu’uhia mai iā’u ’ei ’ōmōniē i roto i te [’āma’a o te nu’u fa’ehau ’aore rā te fa’anahora’a tīvira], tē parau atu nei au ia ’oe e, [te i’oa o te tāne fa’aipoipo] ’e [te i’oa o te vahine fa’aipoipo], e tāne ’e e vahine fa’aipoipohia mai te au i te ture nō te pu’e tau o tō ’ōrua orara’a tāhuti nei ».)

« ’Ia ha’amaita’i mai te Atua i tō ’ōrua tā’atira’a ma te ’oa’oa i roto i tō ’ōrua hua’ai ’e te hō’ē orara’a roa ’oa’oa ’āmui, ’e ’ia ha’amaita’i mai ’oia ia ’ōrua ’ia tāpe’a mo’a noa i te mau ’euhera’a tā ’orua i rave. Tē ti’aoro nei au i teie mau ha’amaita’ira’a i ni’a ia ’ōrua nā roto i te i’oa o te Fatu o Iesu Mesia ra, ’āmene ».

’Aita e fa’ahepora’a ’ia ani ’ia ’āpā i te tahi ’e te tahi ’ei tāne ’e ’ei vahine fa’aipoipo, ’ia au i te peu tumu.

38.4

Te mau ture tā’atira’a

E rave te mau melo o te ’Ēkālesia i te mau fafaura’a mo’a e te Atua i te taime ’a fāri’i ai rātou i te mau ’ōro’a hiero. E ’āmui te mau ’ōro’a tā’atira’a hiero i te mau ’utuāfare nō te tau mure ’ore ’a tūtava ai te mau melo i te fa’atura i te mau fafaura’a tā rātou i rave ’a fāri’i ai rātou i te ’ōro’a. Teie te mau ’ōro’a tā’atira’a :

• Te tā’atira’a te tāne ’e te vahine fa’aipoipo.

• Te tā’atira’a te mau tamari’i i nā metua.

Te feiā e ha’apa’o i tā rātou mau fafaura’a, e tāpe’a rātou i te mau ha’amaita’ira’a tāta’itahi tei hōro’ahia mai e te tā’atira’a. E parau mau te reira noa atu ē, ’ua ’ōfati te hoa fa’aipoipo o taua ta’ata ra i te mau fafaura’a ’aore rā ’ua fa’aātea ’ē atu ’oia i te fa’aipoipora’a.

Te mau tamari’i ha’apa’o maita’i tei tā’atihia i te mau metua ’aore rā tei fānauhia i roto te fafaura’a, e tāpe’a noa rātou i te ha’amaita’ira’a o te tā’amura’a metua mure ’ore. Mai te reira ato’a te huru noa atu ē, e fa’a’ore tō rātou nā metua i tō rāua tā’atira’a fa’aipoipora’a, e fa’a’orehia tō rāua ti’ara’a melo o te ’Ēkālesia ’aore rā e fa’a’ore i tō rāua ti’ara’a melo.

Te mau melo e ha’ape’ape’a ra nō ni’a i te nātura mure ’ore o te ’ōro’a tā’atira’a ’e tō rātou mau aura’a ’utuāfare ’e tō rātou aura’a hoa fa’aipoipo, tē fa’aitoitohia nei rātou ’ia ti’aturi i te Fatu ’e ’ia ’imi i tāna tāmāhanahanara’a.

E paraparau te mau melo i tō rātou ’episekōpo mai te mea e uira’a tā rātou nō ni’a i te mau fa’aturera’a nō te tā’atira’a ’aita e pāhonohia i roto i teie tuha’a. E fārerei te ’episekōpo i te peresideni titi mai te mea e uira’a tāna. E nehenehe te mau peresideni titi e fārerei i te peresidenira’a hiero i roto i tō rātou mata’eina’a hiero, i te Peresidenira’a Ārea, ’aore rā i te piha tōro’a o te Peresidenira’a Mātāmua mai te mea e uira’a tā rātou.

38.4.1

Te tā’atira’a o te hō’ē tāne ’e te hō’ē vahine

Hina’aro	Tuha’a
Hina’aro ’Ua fa’aipoipohia vau i te pae tīvira ’e tē hina’aro nei au ’ia tā’atihia vau i tō’u hoa fa’aipoipo.	Tuha’a 38.4.1.1
Hina’aro ’Ua ta’a vau i te hō’ē hoa fa’aipoipo tahito e tē hina’aro nei au ’ia tā’atihia vau i tō’u hoa fa’aipoipo i teienei.	Tuha’a 38.4.1.2
Hina’aro ’Ua pohe tō’u hoa fa’aipoipo tei tā’atihia iā’u. Ia vai au e nehenehe e tā’ati i teienei ?	Tuha’a 38.4.1.3
Hina’aro Tītauhia iā’u ’ia ani i te hō’ē fa’a’orera’a nō te tā’atira’a ’aore rā i te hō’ē fa’ati’ara’a nō te tā’atira’a.	Tuha’a 38.4.1.4
Hina’aro Tītauhia iā’u ’ia ani i te hō’ē fa’a’orera’a i te tā’ōti’ara’a nō te tā’atira’a hiero.	Tuha’a 38.4.1.5
Hina’aro ’Ua fa’aipoipohia māua tō’u hoa fa’aipoipo nō te tau ana’e i roto i te hiero. E nehenehe ānei māua e tā’atihia i te tahi ’e te tahi ?	Tuha’a 38.4.1.6
Hina’aro Ia vai e tā’atihia ai te mau melo o tō’u ’utuāfare i pohe ?	Tuha’a 38.4.1.7
Hina’aro E aha tā te fa’ata’ara’a e fa’atupu i ni’a i tō’u tā’atira’a ?	Tuha’a 38.4.1.8
Hina’aro E aha te mau fa’ahope’ara’a nō te fa’a’orera’a i te hō’ē tā’atira’a ?	Tuha’a 38.4.1.9
Hina’aro E aha tā te fa’aru’era’a ’aore rā te ’īritira’a i te ti’ara’a melo o te ’Ēkālesia e fa’atupu i ni’a i tō’u tā’atira’a ?	Tuha’a 38.4.1.10

38.4.1.1

Te tā’atira’a o te mau melo ora i muri a’e i te fa’aipoipora’a tīvira

E nehenehe te hō’ē tāne ’e te hō’ē vahine tei fa’aipoipo-tīvira-hia e tā’atihia i roto i te hiero i te taime e nehenehe, mai te mea ’ua ha’apa’ohia te mau tītaura’a i muri nei :

• Hō’ē a’e matahiti tō rāua to’opiti rirora’a ’ei melo nō te ’Ēkālesia (hi’o 27.3.1 ’e 27.2.1).

• ’Ua ineine ’e ’ua ti’amā rāua.

’Ia hōro’a-ana’e-hia te parau fa’ati’a nō te hiero nō nā ta’ata fa’aipoipo e tā’atihia, e ha’apāpū te feiā fa’atere autahu’ara’a ē, ’ua mana te fa’aipoipora’a tīvira i mua i te ture. Hi’o 26.3 ’e 27.3.

38.4.1.2

Te tā’atira’a o te mau melo ora i muri a’e i te fa’ata’ara’a

Mau vahine E nehenehe te hō’ē vahine ora e tā’atihia i te hō’ē noa tāne fa’aipoipo i te taime hō’ē. Mai te mea ’ua tā’atihia ’oia ’e te hō’ē tāne fa’aipoipo ’e ’ua fa’ata’a i muri iho, e ti’a iāna ’ia fāri’i i te fa’a’orera’a nō taua tā’atira’a ra hou ’a tā’atihia ai ’oia i te tahi atu ta’ata i roto i tōna orara’a (hi’o 38.4.1.4).

Te hō’ē vahine ora tei ’ore i fa’aipoipohia ’aore rā i tā’atihia i teie taime i te tahi atu tāne, e nehenehe ’oia e tā’atihia i te hō’ē tāne fa’aipoipo pohe tāna i fa’ata’a i roto i te orara’a nei. E mea ti’a ia’na ’ia fāri’i nā mua roa i te parau fa’ati’a tu’urimahia nā tāna tāne ’ivi tahito (mai te mea tē vai ra).

Hi’o pene 28 nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te ravera’a i te mau ’ōro’a nō te hō’ē hoa fa’aipoipo tei pohe.

Mau tāne. Mai te mea ’ua tā’atihia te hō’ē tāne ’e te hō’ē vahine ’e ’ua fa’ata’ahia i muri iho, e ti’a i te tāne ’ia fāri’i i te hō’ē parau fa’ati’a nō te tā’atira’a hou ’a tā’atihia ai i te tahi atu vahine (hi’o 38.4.1.4). Tītauhia te parau fa’ati’a nō te tā’atira’a noa atu ē,(1) ’ua fa’a’orehia te tā’atira’a tahito ’aore rā (2) ’ua pohe te vahine tahito.

E tītauhia te hō’ē parau fa’ati’a nō te tā’atira’a mai te mea noa ē, ’ua ta’a te hō’ē tāne i te vahine tei tā’atihia iāna ’aita i maoro a’enei. ’Ei hi’ora’a, mai te mea ’ua fāri’i te hō’ē tāne i te hō’ē parau fa’ati’a nō te tā’atira’a nō te tā’ati iāna i te piti o te vahine i muri a’e i te hō’ē fa’ata’ara’a, ’e i muri iho e pohe te piti o tāna vahine, ’aita ïa e tītauhia iāna te tahi atu parau fa’ati’a nō te tā’atira’a nō te tā’ati fa’ahou iāna.

E nehenehe te hō’ē ta’ata ora e tā’atihia i te hō’ē vahine tei pohe tāna i fa’ata’a i roto i te orara’a. Nā mua roa, e ti’a iāna ’ia fāri’i i te parau fa’ati’a tu’urimahia nā tāna vahine tahito ’ivi (mai te mea tē vai ra). E ti’a ato’a iāna ’ia fāri’i i te parau fa’ati’a pāpa’ihia nā tāna vahine i teienei mai te mea ’ua fa’aipoipohia ’oia.

Hi’o pene 28 nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te ravera’a i te mau ’ōro’a nō te hō’ē hoa fa’aipoipo tei pohe.

38.4.1.3

Te tā’atira’a o te mau melo ora i muri a’e i te pohera’a te hoa fa’aipoipo

Mau vahine Mai te mea ’ua tā’atihia te hō’ē tāne ’e te hō’ē vahine fa’aipoipo ’e ’ua pohe te tāne fa’aipoipo, e’ita te vahine e tā’atihia i te tahi atu tāne maori rā e fāri’i ’oia i te fa’a’orera’a o te tā’atira’a mātāmua (hi’o 38.4.1.4).

Te hō’ē vahine ora tei ’ore i fa’aipoipohia ’aore rā i tā’atihia i te tahi atu tāne, e nehenehe ’oia e tā’atihia i te hō’ē tāne fa’aipoipo tei pohe. Mai te mea ’ua hope te fa’aipoipora’a nā roto i te fa’ata’ara’a, hi’o 38.4.1.2.

Nō te hō’ē vahine tei fa’aipoipohia i terā taime, e’ita tāna e nehenehe e tā’atihia i tāna tāne fa’aipoipo i pohe, maori rā tē vai ra te parau fa’ati’a a te Peresidenira’a Mātāmua.

Hi’o pene 28 nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te ravera’a i te mau ’ōro’a nō te hō’ē hoa fa’aipoipo tei pohe.

Mau tāne. Mai te mea ’ua tā’atihia te hō’ē tāne ’e te hō’ē vahine fa’aipoipo ’e ’ua pohe te vahine, e nehenehe te tāne e tā’atihia i te tahi atu vahine mai te mea ’aita ’oia i tā’ati-a’ena-hia i te tahi atu tāne. I roto i teie huru, ’aita te tāne e tītau i te parau fa’ati’a nō te tā’atira’a a te Peresidenira’a Mātāmua maori rā ’ua ta’a ’oia i tāna vahine nā mua atu hou ’a pohe ai te reira vahine (hi’o 38.4.1.2).

Hi’o pene 28 nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te ravera’a i te mau ’ōro’a nō te hō’ē hoa fa’aipoipo tei pohe.

38.4.1.4

Te tītaura’a i te fa’a’orera’a i te tā’atira’a ’aore rā i te hō’ē parau fa’ati’a nō te tā’atira’a

Hi’o 38.4.1.2 nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te tā’atira’a o te mau melo ora i muri a’e i te hō’ē fa’ata’ara’a. Hi’o 38.4.1.3 nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te tā’atira’a o te mau melo ora i muri a’e i te pohera’a te hō’ē hoa fa’aipoipo.

E nehenehe te mau melo nō te hō’ē ’āpeni e tītau i te hō’ē fa’a’orera’a tā’atira’a, noa atu ’aita rāua e fa’aineine ra ’ia tā’atihia i te tahi atu hoa fa’aipoipo. E ti’a i te hō’ē tāne melo o te ’Ēkālesia ’ia fāri’i i te hō’ē parau fa’ati’a nō te tā’atira’a ’ia tā’atihia ’oia i te tahi atu vahine i muri a’e i te fa’ata’ara’a.

’Ua fa’ata’ahia i raro nei te fa’anahora’a nō te anira’a i te fa’a’orera’a i te tā’atira’a ’aore rā i te fa’ati’ara’a i te tā’atira’a.

1. E paraparau te melo i tōna ’episekōpo nō ni’a i te anira’a.

2. E ha’apāpū te ’episekōpo ē :

   1. E fa’ata’ara’a tāmau te reira.

   2. ’Ua ha’apa’o hope roa te melo i te mau tītaura’a mana ato’a i te pae nō te pāturura’a i te tamari’i ’e te hoa fa’aipoipo nō ni’a i te fa’ata’ara’a.

3. Mai te mea e parau te ’episekōpo ē e hōro’a i te fa’a’orera’a ’aore rā i te fa’ati’ara’a nō te tā’atira’a :

   1. E fa’a’ī ’oia i te hō’ē parau anira’a i te Peresidenira’a Mātāmua nō te melo ma te fa’a’ohipa i Te mau rāve’a a te ta’ata fa’atere ’e te pāpa’i parau(LCR). Te feiā fa’atere ’aita e nehenehe e fa’a’ohipa i te LCR, e fa’a’ohipa rātou i te hō’ē hōho’a o te parau anira’a i te Peresidenira’a Mātāmua. E roa’a teie parau i te piha tōro’a ’o te mau parau ’ōmo’e i te pū fa’atere o te ’Ēkālesia.

   2. E hāpono i te parau anira’a i te peresideni titi.

4. E fārerei te peresideni titi i te melo. E hi’opo’a te peresideni titi ē :

   1. E fa’ata’ara’a tāmau te reira.

   2. ’Ua ha’apa’o hope roa te melo i te mau tītaura’a mana ato’a i te pae nō te pāturura’a i te tamari’i ’e te hoa fa’aipoipo nō ni’a i te fa’ata’ara’a.

5. Mai te mea e parau te peresideni titi ē, e hōro’ahia te parau fa’a’orera’a ’aore rā te parau fa’ati’ara’a o te tā’atira’a, e hāpono ’oia i te parau anira’a i te pū fa’atere o te ’Ēkālesia ma te fa’a’ohipa i te LCR ’aore rā i te parau.

6. Mai te mea e fa’ati’ahia te anira’a, e hōro’a mai te Peresidenira’a Mātāmua i te hō’ē rata ma te parau ē, ’ua hōro’ahia te fa’a’orera’a i te tā’atira’a ’aore rā te fa’ati’ara’a i te tā’atira’a.

7. I muri a’e i te fāri’ira’a i te rata, e nehenehe te melo e tārena i te hō’ē fārereira’a nō te hō’ē tā’atira’a hiero. E fa’a’ite atu te melo i te rata i te hiero.

Hi’o 38.4.1.9.

38.4.1.5

Fa’a’orera’a i te hō’ē tā’ōti’ara’a i te tā’atira’a hiero

Te hō’ē ta’ata tei fa’aipoipohia ’e tei tā’atihia i te hō’ē hoa fa’aipoipo ’e ’ua fa’aturi, e’ita e nehenehe e tā’ati iāna i te hoa i roto i te fa’aturira’a ma te parau fa’ati’a ’ore a te Peresidenira’a mātāmua.

E nehenehe nā ta’ata fa’aipoipo e tītau i te parau fa’ati’a i muri a’e i tō rāua fa’aipoipora’ahia e pae a’e matahiti te maoro. ’Ua fa’ata’ahia i raro nei te fa’anahora’a nō te fa’atae i te hō’ē tītaura’a nō te tātara i te hō’ē tā’ōti’ara’a i ni’a i te tā’atira’a.

1. E fārerei nā ta’ata fa’aipoipo i tō rāua ’episekōpo ’e te peresideni titi.

2. Mai te mea e mana’o teie nā feiā fa’atere ē ti’a ’ia tātarahia te tā’ōti’ara’a, e pāpa’i rāua i te rata i te Peresidenira’a Mātāmua ’e tō rāua mau mana’o. E fa’ata’a tā rāua rata i te ti’amāra’a nō te hiero o te mau ta’ata ani ’e te vai-pāpū-ra’a o tō rātou fa’aipoipora’a e pae a’e matahiti te maoro.

3. E pāpa’i ato’a nā ta’ata fa’aipoipo i te hō’ē rata anira’a i te Peresidenira’a Mātāmua.

4. E hāpono te peresideni titi i teie mau rata tā’āto’a i te Peresidenira’a Mātāmua. E nehenehe ’oia e hāpono i te tītaura’a nō te hō’ē anira’a nō te fa’a’orera’a i te tā’atira’a ’aore rā te fa’ati’ara’a i te tā’atira’a (hi’o 38.4.1.4).

5. Mai te mea ’ua fa’ati’ahia te anira’a, e hōro’a mai te Peresidenira’a Mātāmua i te hō’ē rata tē parau ra ē, ’ua fa’a’orehia te tā’ōti’ara’a i te tā’atira’a hiero.

6. I muri a’e i te fāri’ira’a i te rata, e nehenehe nā ta’ata fa’aipoipo e tārena i te hō’ē fārereira’a ia tā’atihia rāua. E fa’a’ite rāua i te rata i te hiero.

38.4.1.6

Te tā’atira’a i muri mai i te fa’aipoipora’a hiero nō te tau noa

Nō te mau ta’ata fa’aipoipo tei fa’aipoipohia i roto i te hō’ē hiero nō te tau noa, i te rahira’a o te taime, ’aita rātou e tā’atihia i muri a’e. Nō te fa’atupu i terā huru tā’atira’a, e tītauhia i te vahine ’ia fāri’i nā mua i te fa’aorera’a o tōna tā’atira’a tahito, mai ’ō mai i te Peresidenira’a Mātāmua. Mai te mea e mana’o te hō’ē ’episekōpo ’e te peresideni titi ē, e mea tano te hō’ē fa’a’orera’a, e hāpono rāua i te hō’ē anira’a i te Peresidenira’a Mātāmua ma te fa’a’ohipa i te LCR.

’Aita e rave-fa’ahou-hia te mau fa’aipoipora’a nō te tau noa i roto i te hiero (hi’o 27.3.3).

38.4.1.7

Te tā’atira’a o te mau melo i pohe

Te mau vahine i pohe. E nehenehe te hō’ē vahine tei pohe e tā’atihia i te mau tāne ato’a tāna i fa’aipoipo ’ia au i te ture i te taime o tōna orara’a. Terā rā, mai te mea ’ua tā’atihia ’oia i te hō’ē tāne fa’aipoipo i roto i tōna orara’a, e ti’a i tāna mau tāne fa’aipoipo ato’a ’ia pohe hou ’a tā’atihia ai ’oia i te tahi atu mau tāne tāna i fa’aipoipo. ’O te mau tāne fa’aipoipo tahito ato’a ïa tāna i fa’ata’a.

Te mau tāne i pohe. E nehenehe te hō’ē tāne tei pohe e tā’atihia i te mau vahine ato’a tāna i fa’aipoipo ’ia au i te ture i te taime o tōna orara’a mai te mea ē, (1) ’ua pohe rātou ’aore rā (2) tē ora ra rātou ’e ’aita i tā’atihia i te tahi atu tāne.

Te mau ta’ata fa’aipoipo pohe tei ta’a. E nehenehe te mau ta’ata fa’aipoipo pohe, tei fa’ata’a, e tā’atihia nā roto i te monora’a, ’ia ti’a i tā rātou mau tamari’i ’ia tā’atihia i ni’a ia rātou. Hi’o 28.3.8 ē, ’ua tātarahia ānei te ti’ara’a melo o te ’Ēkālesia o te tāne ’aore rā o te vahine fa’aipoipo ’aore rā ’ua fa’aru’e ānei i te ’Ēkālesia ’e ’aita i bāpetizo-fa’ahou-hia i te taime pohera’a.

E tītauhia te parau fa’ati’a a te Peresidenira’a Mātāmua hou ’a tā’ati ai i nā ta’ata fa’aipoipo tei pohe tei fāri’i i te fa’a’orera’a i tō rāua tā’atira’a i roto i te orara’a.

38.4.1.8

Te mau hope’ara’a o te fa’ata’ara’a

Mai te mea ’ua tā’atihia te hō’ē nā ta’ata fa’aipoipo ’e ’ua fa’ata’a i muri iho, e vai noa te mau ha’amaita’ira’a nō taua tā’atira’a ra nō te mau ta’ata ti’amā maori rā e fa’a’orehia te tā’atira’a (hi’o 38.4.1.4 ’e 38.4.1.9). Te hō’ē melo tei ha’apa’o maita’i noa i te mau fafaura’a o te hiero, e fāri’i ’oia i te mau ha’amaita’ira’a ato’a i fafauhia i roto i te hiero, noa atu ē, ’ua ’ōfati tōna hoa fa’aipoipo i te mau fafaura’a ’aore rā ’ua fa’aru’e i te fa’aipoipora’a.

Hi’o 38.4.2.1 nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te mau tamari’i tei fānauhia i muri a’e i te hō’ē fa’ata’ara’a.

38.4.1.9

Te mau hope’ara’a o te fa’a’orera’a i te tā’atira’a

’Ia oti te fa’a’orera’a tā’atira’a i te fāri’ihia e te Peresidenira’a Mātāmua, e’ita te mau ha’amaita’ira’a nō te reira tā’atira’a e faufa’a fa’ahou. E paraparau maita’i te feiā fa’atere autahu’ara’a i te mau melo e ’imi ra i te fa’a’orera’a o te hō’ē tā’atira’a nō te tauturu ia rātou ’ia māramarama i teie mau parau tumu. E fa’atura te feiā fa’atere i te ti’amāra’a o te mau melo i roto i teie mau fa’aotira’a.

Te mau tamari’i ato’a tei fānauhia e te hō’ē vahine i muri a’e i te fa’a’ore-ra’a-hia tōna tā’atira’a i te hō’ē tāne fa’aipoipo tahito, ’aita ïa rātou i fānauhia i roto i te fafaura’a maori rā ’ua tā’atihia ’oia i te tahi atu tāne.

38.4.1.10

Te mau hope’ara’a nō te fa’aru’era’a ’aore rā nō te fa’a’orera’a i te ti’ara’a melo o te ’Ēkālesia

I muri a’e i te tā’atira’ahia te hō’ē nā ta’ata fa’aipoipo i roto i te hō’ē hiero, mai te mea e fa’aru’e te hō’ē o rāua i te ti’ara’a melo o te ’Ēkālesia ’aore rā ’ua ’īriti i tōna ti’ara’a melo, ’ua ’īriti-ato’a-hia ïa tōna mau ha’amaita’ira’a hiero. Terā rā, e vai noa te mau ha’amaita’ira’a nō te ’ōro’a tā’atira’a nō te hoa fa’aipoipo ’e nō te mau tamari’i mai te mea e vai ha’apa’o noa rātou.

Te mau tamari’i ato’a tei fānauhia i te hō’ē nā ta’ata fa’aipoipo i muri a’e i tō te hō’ē ’aore rā tō rāua to’opiti fa’aru’era’a ’aore rā te fa’a’orera’a i tō rāua ti’ara’a melo nō te ’Ēkālesia, ’aita ïa rātou i fānauhia i roto i te fafaura’a. Hi’o 38.4.2.8.

38.4.2

Te tā’atira’a te mau tamari’i i nā metua

38.4.2.1

Te mau tamari’i tei fānauhia i roto i te fafaura’a

Te mau tamari’i tei fānauhia i muri mai i te tā’atira’ahia tō rātou metua vahine i te hō’ē tāne fa’aipoipo i roto i te hiero, ’ua fānauhia ïa rātou i roto i te fafaura’a o te reira tā’atira’a. ’Aita e tītauhia ia rātou ’ia fāri’i i te ’ōro’a nō te tā’atira’a i nā metua.

I te tahi taime, te hō’ē vahine tei tā’atihia i te hō’ē tāne, i muri a’e e roa’a mai tāna tamari’i nō te tahi atu tāne. ’Ia tupu ana’e te reira, ’ua fānauhia teie mau tamari’i i roto i te fafaura’a nō te tā’atira’a mātāmua maori rā ’ua fānauhia rātou (1) i muri a’e i te fa’a’orera’ahia te tā’atira’a ’aore rā (2) i muri a’e i te fa’a’orera’ahia, te tumu, nō te fa’aru’era’a ’aore rā nō te ’īritira’a i te ti’ara’a melo nō te ’Ēkālesia.

38.4.2.2

Te mau tamari’i ’aita i fānauhia i roto i te fafaura’a

Nō te mau tamari’i ’aita i fānauhia i roto i te fafaura’a, e nehenehe rātou e ō i roto i te hō’ē ’utuāfare mure ’ore nā roto i te tā’atira’a ia rātou i tō rātou nā metua fānau ’aore rā nā metua fa’a’amu. E fāri’i teie mau tamari’i i te hō’ē ā mau ha’amaita’ira’a mai te huru ē, ’ua fānauhia rātou i roto i te fafaura’a.

Mau tamari’i ora. E tā’atihia te hō’ē tamari’i ora i nā metua ana’e e piti—e tāne ’e e vahine fa’aipoipo—’eiaha rā i te hō’ē noa metua. Hi’o 27.4.1 nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te hōro’ara’a i te mau parau fa’ati’a nō te hiero nō te mau tamari’i e tā’atihia ra i tō rātou nā metua.

Te mau melo e 21matahiti ’aore rā hau atu, tītauhia ia rātou ’ia fāri’i i tō rātou ’ōro’a hiero hou ’a tā’atihia ai i tō rātou nā metua.

’Aita e tītauhia i te mau melo fa’aipoipo i raro mai i te 21 matahiti ’ia fāri’i i tō rātou ’ōro’a hiero nō te tā’ati ia rātou i tō rātou nā metua. Terā rā, tītauhia ia rātou ’ia fāri’i i te hō’ē parau fa’ati’a nō te hiero (hi’o 26.4.4).

Mau tamari’i i pohe. Tei mātauhia, e tā’atihia te hō’ē ta’ata i tōna nā metua fānau ’aore rā i tōna nā metua fa’a’amu. Terā rā e nehenehe ato’a te hō’ē tamari’i pohe e tā’atihia i :

• Te metua vahine fānau ’e te metua tāne ho’ovai.

• Te metua tāne fānau ’e te metua vahine ho’ovai.

• Te mau metua fa’a’amu ’aore rā, te mau metua tupuna tei aupuru i te tamari’i (hi’o 38.4.2.4).

• Nā ta’ata fa’aipoipo tei ’ōpua e fa’a’amu i te tamari’i ’aita rā i fa’aoti i te fa’a’amura’a hou te tamari’i i pohe ai (hi’o 38.4.2.4).

E nehenehe teie mau tā’atira’a e ravehia noa atu ē, ua tā’ati-a’ena-hia te hō’ē tamari’i pohe i tōna nā metua fānau ’aore rā tōna nā metua fa’a’amu. Nō te tahi atu mau tā’atira’a i nā metua ’aita i fānau i terā tamari’i ’aore rā ’aita i fa’a’amu iāna, ’aita i tāpurahia i ni’a nei, e tītauhia ïa te parau fa’ati’a a te Peresidenira’a Mātāmua.

38.4.2.3

Te mau tamari’i ora tei fa’a’amuhia

Nō te mau tamari’i ora tei fānauhia i roto i te fafaura’a ’aore rā tei tā’atihia i te mau metua, e’ita rātou e tā’atihia i te tahi atu mau metua ma te parau fa’ati’a ’ore a te Peresidenira’a Mātāmua.

Nō te mau tamari’i ora tei fa’a’amuhia mai te au i te ture ’e ’aita i fānauhia i roto i te fafaura’a ’e ’aita i tā’atihia i nā metua tahito, e nehenehe e tā’ati ia rātou i tō rātou nā metua fa’a’amu ’ia hope roa te fa’a’amura’a i te fa’aotihia. E fa’a’itehia i te hiero te hō’ē hōho’a nō te parau fa’a’amura’a. ’Aita e nava’i te hō’ē parau a te tiripuna e hōro’a nei i te mana ti’a’aura’a nō te fa’ati’a i te hō’ē tā’atira’a. ’Aita e fa’ahepohia ’ia fa’a’ite i nā metua fānau o teie mau tamari’i.

E tītauhia te parau fa’ati’a a te Peresidenira’a Mātāmua nō te tā’ati i te hō’ē melo ora i te mau metua fa’a’amu. E tano teie tītaura’a noa atu ’aita i ’itehia te mau metua fānau o te tamari’i fa’a’amu. Nā te peresideni titi e fa’atae i terā mau huru anira’a.

38.4.2.4

Te mau tamari’i fa’a’amuhia tei pohe

Tei mātauhia, e tā’atihia te hō’ē ta’ata pohe tei fa’a’amuhia i tōna nā metua fa’a’amu.

Tei mātauhia, e tā’atihia te hō’ē tamari’i fa’a’amu tei pohe i tōna nā metua fānau.

38.4.2.5

Te tā’atira’a i te mau tamari’i ora i te hō’ē metua fānau ’e te hō’ē metua ho’ovai

Te mau tamari’i ’aita i nae’ahia te matahiti ’e te mau tamari’i ’aita e ti’a’aura’a. Te mau tamari’i ’aita i nae’ahia te matahiti ’e te mau tamari’i ’aita e ti’a’aura’a nō te mea e fifi tō rātou i te pae ferurira’a, e nehenehe rātou e tā’atihia i te hō’ē metua fānau ’e te hō’ē metua ho’ovai mai te mea noa ē, ’ua ha’apa’ohia te tā’āto’ara’a o te mau tītaura’a i muri nei :

• ’Aita te tamari’i i fānauhia i roto i te fafaura’a ’aore rā ’aita i tā’atihia nā mua atu.

• ’Aita te tamari’i i fa’a’amuhia nā te tahi atu metua.

• ’Ua hōro’a mai te tahi atu metua fānau i te hō’ē rata tu’urimahia nō te fa’ati’a ’ia ravehia te tā’atira’a. ’Aita e nava’i te hō’ē parau a te tiripuna e hōro’a nei i te mana ti’a’aura’a, nō te fa’ati’a i te hō’ē tā’atira’a. E ti’a i te rata fa’ati’ara’a ’ia fa’a’ohipa i te mau parau mai teie te huru : « O vau, [te i’oa o te metua fānau], tē hōro’a nei au i te parau fa’ati’a nō [te i’oa o te tamari’i aore rā o te mau tamari’i] ’ia tā’atihia i roto i te hiero i ni’a ia [i’oa o nā metua]. ’Ua ta’a iā’u ē, te tā’atira’a o te hō’ē ïa ’ōro’a fa’aro’o ’e ’aita e tītaura’a i mua i te ture ». E fa’a’itehia teie rata i te hiero nā mua a’e i te tā’atira’a.

Mai te mea ’ua pohe te tahi atu metua fānau, ’aore rā ’ua fa’a’orehia tōna ti’ara’a metua i mua i te ture, ’aita te parau fāri’ira’a e tītauhia.

Mai te mea e’ita te tahi atu metua fānau e ’itehia i muri a’e i te mau tauto’ora’a rahi nō te ’imi iāna, ’aita e tītauhia te parau fa’ati’a. I te reira taime, e fa’a’ite pāpū te ’episekōpo ’e te peresideni titi i roto i te parau hi’opo’ara’a ē, ’aita i manuia te mau tauto’ora’a rahi nō te ’imi i te metua e ma’iri ra. Mai te mea e haere mai te tahi atu metua fānau i te hō’ē taime i muri a’e, e hi’opo’a-fa’ahou-hia te tā’atira’a.

Mau tamari’i pa’ari. E nehenehe te hō’ē melo pa’ari ora e tā’atihia i te hō’ē metua fānau ’e i te hō’ē metua ho’ovai mai te mea ’aita te melo i fānauhia i roto i te fafaura’a ’aore rā, ’aita i tā’atihia nā mua atu i te mau metua.

E ti’a i te mau melo e 21 matahiti ’aore rā hau atu ’ia fāri’i i tō rātou ’ōro’a hiero hou a tā’atihia ai i te hō’ē metua fānau ’e te hō’ē metua ho’ovai.

Te mau melo i raro mai i te 21 matahiti tei fa’aipoipohia, ’aita e tītauhia ia rātou ’ia fāri’i i tō rātou ’ōro’a hiero nō te tā’ati ia rātou i te hō’ē metua fānau ’e te hō’ē metua ho’ovai. Terā rā, tītauhia ia rātou ’ia fāri’i i te hō’ē parau fa’ati’a nō te hiero nō te tā’ati ia rātou i te mau metua (hi’o 26.4.4).

38.4.2.6

Te mau tamari’i tei hāmanihia nā roto i te nīni’ira’a i te pape tāne i roto i te vahine ’aore rā nā roto i te fa’ahotura’a i roto i te mōhina

Nō te mau tamari’i tei hāmanihia nā roto i te nīni’ira’a i te pape tāne i roto i te vahine aore rā nā roto i te fa’ahotura’a i roto i te mōhina, ’ua fānauhia ïa i roto i te fafaura’a mai te mea ’ua tā’ati-a’ena-hia nā metua. Mai te mea ’ua fānauhia te mau tamari’i hou ’a tā’atihia ai tō rātou nā metua, e nehenehe rātou e tā’atihia i tō rātou nā metua i muri mai i te tā’atira’ahia nā metua te tahi i te tahi.

38.4.2.7

Te mau tamari’i tei fānauhia e te mau metua vahine mono

Mai te mea ’ua fānauhia te hō’ē tamari’i nā te hō’ē metua vahine mono, e fa’atae te peresideni titi i te reira ’ohipa i te piha tōro’a a te Peresidenira’a Mātāmua (hi’o 38.6.22).

38.4.2.8

Te ti’ara’a o te mau tamari’i ’ia fa’a’orehia ’aore rā ’ia ’īritihia te hō’ē tā’atira’a

Te mau tamari’i tei fānauhia i roto i te fafaura’a ’aore rā tei tā’atihia i te mau metua, e vai noa rātou mai te reira, noa atu ē, (1) ’ua fa’a’orehia ’aore rā (2) ’ua ’īritihia te tā’atira’a o te mau metua i muri a’e, nō te mea ’ua fa’aru’e ’aore rā ’ua ’īriti te hō’ē metua i tōna ti’ara’a melo o te ’Ēkālesia.

Te mau tamari’i tei fānauhia i muri a’e i te fa’a’orera’ahia ’aore rā te ’īriti-ra’a-hia te tā’atira’a o tō rātou nā metua,’aita ïa rātou e fānauhia i roto i te fafaura’a. E nehenehe teie mau tamari’i e tā’atihia i tō rātou nā metua i muri a’e i te fa’aho’i-fa’ahou-ra’a-hia mai te mau ha’amaita’ira’a o tō rātou nā metua (mai te mea tē vai ra) ’e ’ua tātarahia te tahi atu mau fifi.

38.5

Te mau ’ahu nō hiero ’e te mau ’ahu hiero roto (garments)

38.5.1

Te mau ’ahu nō te hiero

I roto i te ’ōro’a hiero ’e te mau ’ōro’a tā’atira’a i roto i te hiero, e ’ō’omo te mau melo o te ’Ēkālesia i te ’ahu ’uo’uo. E ’ō’omo te mau vahine i te ’ahu ’uo’uo i muri nei : hō’ē ’ahu rima roa ’aore rā rima roa hō’ē i ni’a i te toru (’aore rā, hō’ē piritoti ’e te ’ahu piriaro rima roa ’aore rā, rima roa hō’ē i ni’a i te toru), te mau tōtini ’aore rā te hosiery, ’e te mau tia’a ’aore rā te mau slippers.

E ’ō’omo te mau tāne i teie ’ahu ’uo’uo i muri nei : hō’ē ’ahu rima roa, te tā’amu ’arapo’a ’aore rā te noeud, hō’ē piripou ’āvae roa, te tōtini ’e te tīa’a ’aore rā te slippers.

I te taime nō te ’ōro’a hiero ’e te tā’atira’a, e ’ō’omo te mau melo i te tahi atu ’ahu ’ōro’a nā ni’a iho i tō rātou ’ahu ’uo’uo.

38.5.2

Te fāri’ira’a i te mau ’ahu nō te hiero ’e te mau ’ahu hiero roto (garments)

E fa’aitoito te feiā fa’atere o te pāroita ’e o te titi i te mau melo tei fāri’i i tō rātou ’ōro’a hiero ’ia fāri’i i tō rātou iho ’ahu hiero. E nehenehe e ho’o mai i te mau ’ahu ’e te mau ’ahu hiero roto mai roto mai i te hō’ē fare ho’ora’a buka a te ’Ēkālesia ’aore rā i store.ChurchofJesusChrist.org. E nehenehe te mau pāpa’i parau nō te titi ’e nō te pāroita e tauturu i te mau melo ’ia poro’i i te ’ahu.

Tē vai ra te tahi mau hiero e mau ’ahu tārahu tā rātou. Mai te mea ’aita tā te hō’ē hiero e ’ahu nō te hōro’a tārahu, e tītauhia i te mau melo ’ia ’āfa’i mai i tō rātou iho mau ’ahu hiero. Hi’o temples.ChurchofJesusChrist.org nō te ’ite ē, tē vai ra ānei te hō’ē hiero ta’a ’ē e ’ahu tārahu tō reira.

E tāpe’a noa te mau hiero i te hō’ē fāito rahira’a ’ahu hiero o tā te mau misiōnare rave tāmau e nehenehe e fa’a’ohipa. ’Aita e tārahuhia te ’ahu i te taime tei roto rātou i te mau pū ha’api’ipi’ira’a misiōnare ’e ’ia fa’ati’ahia rātou ’ia haere i roto i te mau ’ōro’a hiero ’a tāvini ai rātou i roto i te ’āua misiōni. Mai te mea e hina’arohia, e nehenehe teie ’ahu e fa’a’ohipahia nā te mau misiōnare e fāri’i i tō rātou iho ’ōro’a hiero.

Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te mau mātērira ’e te mau huru ’ahu hiero, hi’o store.ChurchofJesusChrist.org a.

38.5.3

Te mau ’ahu hiero roto ’e te mau ’ahu nō te hiero nō te mau melo e huma ’aore rā e tātira’a tō rātou

E nehenehe e ho’o mai i te mau ’ahu hiero roto ta’a ’ē nō te mau melo tei ni’a i te ro’i, e huma melo rahi tō rātou, ’aore rā e tātiara’a i roto i te tahi mau ’ahu (hi’o « Garments and Sacred Clothing », store.ChurchofJesusChrist.org).

E roa’a te mau ’ahu hiero poto a’e nō te mau melo i roto i te mau pārahira’a tūra’ira’i ’aore rā e mau hina’aro ’ē atu tō rātou (hi’o store.ChurchofJesusChrist.org).

38.5.4

Te hāmanira’a i te mau pāreu nō te hiero

E nehenehe te mau melo e hāmani i tō rātou iho mau pāreu nō te hiero mai te mea e fa’a’ohipa rātou i te hō’ē o te mau pū’ohu pareu i fa’ati’ahia. E roa’a teie mau pū’ohu i te hō’ē fare ho’ora’a buka a te ’Ēkalesia ’aore rā i ni’a i te store.ChurchofJesusChrist.org.

’Eiaha te mau melo e hāmani i te tahi atu mau ’ahu ’ōro’a hiero ’aore rā te mau ’ahu hiero roto.

38.5.5

Te ’ō’omora’a ’e te ’atu’atura’a i te ’ahu hiero roto (garment)

Te mau melo e fāri’i i te ’ōro’a hiero, e fafau rātou ’ia ’ō’omo i te ’ahu hiero roto i te roara’a o tō rātou orara’a.

E maita’i mo’a mau nō te hō’ē ta’ata tē ’ō’omora’a i te ’ahu hiero roto. ’Ia nā reira ’oia, tē fa’a’ite ra ïa ’oia i tāna pūpūra’a i roto iāna ’ia pe’e i te Fa’aora ia Iesu Mesia.

E fa’aha’amana’ora’a te ’ahu hiero roto nō te mau fafaura’a i ravehia i roto i te hiero. Mai te mea e ’ō’omo-tano-hia te reira i te roara’a o te orara’a, e riro mai te reira ’ei pārurura’a.

E ’ō’omohia te ’ahu hiero roto i raro a’e i te ’ahu. Tei te hina’aro o te ta’ata iho, e ’ō’omo ānei te tahi atu mau ’ahu roto nā ni’a iho ’aore rā nā raro a’e i te ’ahu hiero roto.

’Eiaha e ’īriti i te ’ahu hiero roto (garment) nō te mau ’ātivite e nehenehe e rave ’a ’ahu noa ai i te ’ahu hiero roto. ’Eiaha e fa’ahuru ’ē i te reira nō te fa’atano i te huru ’ahu e ’ō’omohia.

E mea mo’a te ’ahu hiero roto ’e e mea ti’a ’ia fa’aturahia te reira. E ti’a i te mau melo tei fāri’i i tō rātou ’ōro’a hiero ’ia ’imi i te arata’ira’a a te Vārua Maita’i nō te pāhono i tā rātou iho mau uira’a nō ni’a i te ’ō’omora’a i te ’ahu hiero roto.

38.5.6

Te ’ō’omora’a i te ’ahu hiero roto i te ’āua fa’ehau

Hi’o 38.9.8.

38.5.7

Te fa’aru’era’a i te ’ahu hiero roto ’e te mau ’ahu ’ōro’a o te hiero

Nō te fa’aru’e i te mau ’ahu hiero roto tahito, e tāpūpū ’e e ha’amou te mau melo i te mau tāpa’o. ’Ei reira te mau melo e tāpūpū ai i te toe’a o te ’ahu ’eiaha te reira ’ia ’itehia e ’ahu hiero roto. E nehenehe te ’ahu toe e fa’aru’ehia.

Nō te fa’aru’e i tō rātou ’ahu ’ōro’a hiero, e tāpū te mau melo i te reira ’ia ’ore te fa’a’ohipara’a tumu ’ia ’itehia. I reira te ’ahu e fa’aru’ehia ai.

E nehenehe te mau melo e hōro’a i te ’ahu hiero roto ’e te mau ’ahu hiero maita’i i te tahi atu mau melo tei fāri’i i tō rātou ’ōro’a hiero. E nehenehe te feiā fa’atere o te autahu’ara’a ’e o te Sōtaiete Tauturu e ’imi i te feiā e hina’aro i te reira huru ’ahu. ’Eiaha te mau melo e hōro’a i te ’ahu hiero roto ’aore rā te ’ahu ’ōro’a nō te hiero i te mau fare toa tārani, i te fare ha’aputura’a faufa’a a te ’episekōpo, i te mau hiero ’aore rā, i te mau pū tauturura’a.

38.5.8

’Ahu hunara’a nō te hiero

Mai te mea ē e ti’a, e nehenehe te mau melo pohe tei fāri’i i tō rātou ’ōro’a hiero e hunahia ’aore rā e tāninahia i roto i te ’ahu hiero. Mai te mea e fa’ariro te mau peu tumu ’aore rā te mau peu hunara’a i te reira ’ei mea tano ’ore ’aore rā ’ei mea fifi, e nehenehe te ’ahu e tūfetuhia ’e e tu’uhia i pīha’i iho i te tino.

Te mau melo ana’e tei fāri’i i tō rātou ’ōro’a hiero i roto i te orara’a, ’o tē nehenehe e hunahia ’aore rā e tāninahia i roto i te ’ahu hiero. Te hō’ē ta’ata tei fāri’i i tōna ’ōro’a hiero, tei fa’aea i te ’ō’omo i te ’ahu hiero roto hou tōna pohera’a, e hunahia ’oia ’aore rā e tāninahia i roto i te ’ahu hiero mai te mea e tītau te ’utuāfare.

Te hō’ē ta’ata tei ’ore i fa’aho’ihia mai te mau ha’amaita’ira’a i muri a’e i te ’īriti-ra’a-hia ’aore rā te fa’aru’e-ra’a-hia i te ti’ara’a melo o te ’Ēkālesia, ’aita ïa ’oia e hunahia ’aore rā e tāninahia i roto i te ’ahu hiero.

Te hō’ē ta’ata tei fāri’i i tōna ’ōro’a hiero i roto i te orara’a ’e tei pohe nā roto i te ’ōnohi, e nehenehe ’oia e hunahia ’aore rā, e tāninahia i roto i te ’ahu hiero.

Te ’ahu hiero e fa’a’ohipahia nō te hunara’a ’aore rā nō te tāninara’a, ’aita e tītauhia ’ei ’ahu ’āpī, ’ei ’ahu maita’i rā ’e te mā. E nehenehe e fa’a’ohipa i tō te melo iho ’ahu hiero.

Hō’ē melo e hunahia ’aore rā e tāninahia i roto i te ’ahu hiero, nā te hō’ē melo o te ’utuāfare tei fāri’i i tōna ’ōro’a hiero, hō’ē ā ’āpeni, ’aore rā te hoa fa’aipoipo, e fa’a’ahu. Mai te mea ’aita e vai ra te hō’ē melo o te ’utuāfare ’aore rā ’aita e au e fa’a’ahu i te tino o te hō’ē tāne tei fāri’i i tōna ’ōro’a hiero, e nehenehe te ’episekōpo e ani i te peresideni pupu peresibutero ’ia ani i te hō’ē tāne tei fāri’i i tōna ’ōro’a hiero, ’ia fa’a’ahu i te tino ’aore rā ’ia hi’opo’a i te fa’a’ahura’a tano. Mai te mea ’aita e vai ra te hō’ē melo o te ’utuāfare ’aore rā ’aita e au e fa’a’ahu i te tino o te hō’ē vahine tei fāri’i i tōna ’ōro’a hiero, e nehenehe te ’episekōpo e ani i te peresideni o te Sōtaiete Tauturu ’ia ani i te hō’ē vahine tei fāri’i i tōna ’ōro’a hiero, ’ia fa’a’ahu i te tino ’aore rā ’ia hi’opo’a i te fa’a’ahura’a tano. E ha’apāpū te feiā fa’atere ē, ’ua hōro’ahia teie ’ohipa i te hō’ē ta’ata ’o te ’ore e pāto’i i te reira.

E fa’a’ahuhia te tino o te hō’ē tāne i roto i te ’ahu hiero roto ’e teie mau ’ahu ’uo’uo i muri nei : ’ahu rima roa, tā’amu ’arapo’a ’aore rā e noeud, piripou ’āvae roa, tōtini, ’e te tīa’a ’aore rā slippers. E fa’a’ahuhia te tino o te hō’ē vahine i roto i te ’ahu hiero roto ’e teie mau ’ahu ’uo’uo i muri nei : hō’ē ’ahu rima roa ’aore rā rima roa hō’ē i ni’a i te toru (’aore rā, hō’ē piritoti ’e te ’ahu piriaro rima roa ’aore rā, rima roa hō’ē i ni’a i te toru), te mau tōtini ’aore rā te hosiery, ’e te mau tia’a ’aore rā te mau slippers.

E tu’uhia te ’ahu ’ōro’a hiero i ni’a i te tino mai tei fa’ata’ahia i roto i te ’ōro’a hiero. E tu’uhia te ’ahu i ni’a i te tapono ’atau ’e e tā’amuhia i te taura i te pae ’aui o te ’ōpū. E tā’amuhia te pāreu ’ati a’e te ’ōpū. E tu’uhia te hatua ’āti a’e te ’ōpū ’e e tā’amuhia i te ’ao’ao ’aui. Mātarohia ’ia tu’u i te tāupo’o o te hō’ē tāne i pīha’i iho i tōna tino e tae atu i te taime e tāpo’ihia te ’āfata. I reira e tu’uhia ai te tāupo’o ma te tu’u i te noeud i ni’a a’e i te tari’a ’aui. E nehenehe e tāpo’i i te pāruru o te hō’ē vahine i ni’a i te turu’a i muri i tōna upo’o. E mea fa’ahepo ’ore te pārurura’a i te mata o te hō’ē vahine hou te hunara’a ’aore rā te tāninara’a, mai tei fa’aotihia e te ’utuāfare.

I te tahi mau fenua te ta’ata fa’atere ’ōro’a e parau ti’ara’a mana tāna, ’ōna ana’e ’aore rā hō’ē rave ’ohipa nāna ’o tē fa’ati’ahia ’ia raverave i te hō’ē tino pohe. I roto i te reira huru, te hō’ē melo nō te ’utuāfare tei fāri’i i tōna ’ōro’a hiero ’e ’aore rā te hō’ē tei fāri’i i tōna ’ōro’a hiero, ’o tei anihia e te ’episekōpo e ’aore rā nā te peresideni o te Sōtaiete Tauturu, e ha’apāpū ’oia ē, ’ua tu’u-maita’i-hia te ’ahu i ni’a i te tino.

E tītau te tahi mau fenua ’ia fa’a’ahuhia te mau ta’ata pohe i te ’ahu e pē ’ōhie noa ’ia huna-ana’e-hia rātou. E roa’a te ’ahu hiero pē ’ōhie noa i ni’a i te store.ChurchofJesusChrist.org..

I roto i te mau fenua e mea fifi ’ia fāri’i i te mau ’ahu hiero nā mua a’e i te taime hunara’a, e ti’a i te mau peresideni titi ’ia ha’aputu e piti a’e ’ahu i te fāito medium, hō’ē nō te tāne ’e hō’ē nō te vahine.

Mai te mea ’aita e noa’a te ’ahu hiero, te hō’ē melo tei fāri’i i tōna ’ōro’a hiero, tei pohe, e fa’a’ahuhia ’oia nō te hunara’a, i te ’ahu hiero roto ’e i te tahi atu ’ahu tano.

38.6

Te mau fa’aturera’a nō te pae mōrare

Te tahi mau ture i roto i teie tuha’a, nō ni’a ïa i te mau mea tā te ’Ēkālesia e « ’ore e fa’aitoito ». I te rahira’a o te taime, ’aita te mau melo o te ’Ēkālesia e fārerei nei i te mau tā’ōti’ara’a o te ti’ara’a melo nō tā rātou mau fa’aotira’a nō ni’a i teie mau ’ohipa. Terā rā, i te pae hope’a, e hōpoi’a nā te mau ta’ata ato’a i mua i te Atua nō tā rātou mau fa’aotira’a.

38.6.1

Te ha’amaruara’a tamari’i

’Ua fa’aue mai te Fatu ē : « ’Eiaha ’oe e tāparahi, ’eiaha ato’a e rave i te hō’ē mea mai te reira te huru » (Te Parau Ha’api’ira’a ’e te mau Parau Fafau 59:6). Tē pāto’i nei te ’Ēkālesia i te mā’itira’a e ha’amarua i te tamari’i nō te tahi mana’o au ’ōtahi o te ta’ata ’e tōna nahonaho pae tōtiare. ’Eiaha te mau melo e ō atu i roto i te ha’amaruara’a tamari’i, ’eiaha ato’a e rave, e fa’anaho, e ’aufau, e fāri’i ’aore rā e fa’aitoito i te reira. Teie noa te mau parau fa’ati’a ta’a ’ē nō te reira :

• ’Ia hapū te vahine nā roto i te māferara’a ’aore rā te hara feti’i.

• ’Ia parau te hō’ē taote ’aravihi ē, e mea atāta roa te reira nō te ea ’e te ora o te metua vahine.

• ’Ia parau te hō’ē taote ’aravihi ē, e mau fifi rahi tō te fētō ’e e’ita te ’aiū e ora mai i te fānaura’a.

Noa atu ā e mau parau fa’ati’a ta’a ’ē, e ’ere i te parau fa’ati’a nō te rave noa i te reira. E ’ohipa teimaha mau te ha’amaruara’a tamari’i ’e ’ia rave-noa-hia te reira i muri mai i te fārereira’a teie mau ta’ata i tō rātou ’episekōpo ’e ’ua fāri’i rātou i te ha’apāpūra’a a te Atua nā roto i te pure.

’Ia hi’o maita’i te mau ti’a peresideni i te vaira’a o te mau melo o te ’Ēkālesia tei ō i roto i te ha’amaruara’a tamari’i. E tītauhia paha te hō’ē ’āpo’ora’a fa’atītī’aifarora’a mai te mea ’ua ō atu, ’ua rave, ’ua fa’anaho, ’ua ’aufau, ’ua fāri’i, ’aore rā ’ua fa’aitoito te hō’ē melo i roto i te ha’amaruara’a tamari’i. (hi’o 32.6.2.5). Terā rā, e’ita te hō’ē ’āpo’ora’a fa’atītī’aifarora’a e fa’atupuhia mai te mea ’ua ō te hō’ē melo i roto i te ha’amaruara’a tamari’i nā mua a’e i tōna bāpetizora’a. E’ita ato’a te mau ’āpo’ora’a nō te melora’a ’aore rā te mau tā’ōti’ara’a e ravehia nō te mau melo tei ō i roto i te ha’amaruara’a tamari’i nō nā tumu e toru tei vauvauhia i ni’a nei i roto i teie tuha’a.

E fa’atae te mau ’episekōpo i tā rātou mau uira’a nō te mau tumu ta’a ’ē i te peresideni titi. E nehenehe te peresideni titi e fa’atae i mau uira’a i te piha tōro’a a te Peresidenira’a Mātāmua, mai te mea e tītauhia.

’Ia au i te heheura’a, e nehenehe te hō’ē ta’ata e tātarahapa ’e ’ia fa’a’orehia te hara nō te ha’amaruara’a tamari’i.

38.6.2

Te hāmani-’ino-ra’a

Te hāmani-’ino-ra’a, ’o te rave-’ino-ra’a ïa ’aore rā te tāu’a-’ore-ra’a ia vetahi ’ē ma te ha’apēpē roa teie huru i te pae tino, i te pae ’āpeni, i te pae manava ’e i te pae faufa’a. Te ti’ara’a o te ’Ēkālesia, ’oia ho’i ’aita te hāmani-’ino-ra’a i roto i te mau huru fāito ato’a e ti’a ’ia fāri’ihia Te feiā e hāmani ’ino i tō rātou hoa fa’aipoipo, te tamari’i, te tahi atu melo o te ’utuāfare ’aore rā te tahi noa atu ta’ata, tē ’ōfati ra ïa rātou i te ture a te Atua ’e te ture a te ta’ata.

Tē fa’aitoitohia nei te mau melo ato’a, te mau metua iho ā rā ’e te feiā fa’atere, ’ia vai ara noa ’e ’ia ha’apa’o maita’i ’e ’ia rave i te mau mea ato’a nō te pāruru i te mau tamari’i ’e ia vetahi ’ē i te hāmani-’ino-ra’a. Mai te mea ’ua ’ite te mau melo i te mau taime hāmani-’ino-ra’a, e fa’a’ite rātou i te reira i te mau mana tīvira ’e e paraparau i te ’episekōpo. E mea ti’a te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia e ha’apa’o maite i te mau parau fa’a’ite ato’a nō ni’a i te hāmani-’ino-ra’a ’e ’eiaha roa atu rātou e tāu’a ’ore i te reira.

Tītauhia i te mau ta’ata pa’ari ato’a e ha’a ra i pīha’i iho i te mau tamari’i ’aore rā i te feiā ’āpī, ’ia rave i te ha’api’ipi’ira’a nō ni’a i te pārurura’a i te mau tamari’i ’e i te feiā ’āpī i roto i te roara’a hō’ē ’āva’e i muri mai i tō rātou pāturura’ahia (hi’o ProtectingChildren.ChurchofJesusChrist.org). E ti’a ia rātou e tāmau noa i te ha’api’ipi’ira’a pauroa i te toru matahiti.

’Ia tupu te hāmani-’ino-ra’a, te hōpoi’a mātāmua roa ’e te ’oi’oi a te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia, ’o te tauturura’a ïa i te feiā tei hāmani-’ino-hia ’e i te pārurura’a i te mau ta’ata pāruru ’ore i mua i te hāmani-’ino-ra’a i muri nei. ’Eiaha te feiā fa’atere e fa’aitoito i te ta’ata ’ia fa’aea i roto i te hō’ē fare ’aore rā te hō’ē orara’a e hāmani-’ino-noa-hia ’oia ’aore rā e vai-pāruru-’ore-hia ’oia.

38.6.2.1

Te rēni tauturu nō te hāmani-’ino-ra’a

I roto i te tahi mau fenua, ’ua ha’amau te ’Ēkālesia i te hō’ē rēni tauturu ’ōmo’e ’ia tupu te hāmani-’ino-ra’a nō te tauturura’a i te mau peresideni titi ’e te mau ’episekōpo. E niuniu ’oi’oi teie mau feiā fa’atere i te rēni tauturu nō te tā’āto’ara’a o te mau ’ohipa hāmani-’ino-ra’a i ta’ata—’aore rā e riro te hō’ē tata i te hāmani-’ino-hia. ’Ia niuniu ato’a rātou mai te mea e fa’aro’o rātou ē, te māta’ita’i ra, te ho’o ra ’aore rā te ’ōpere ra te hō’ē melo i te hōho’a faufau nō te tamari’i.

E roa’a te rēni tauturu nō te mau ’episekōpo ’e te mau peresideni titi i te mau hora ato’a o te mahana, i te mau mahana ato’a o te hepetoma . Teie i raro nei te mau nūmera niuniu :

• I te fenua Marite ’e i Canada : 1-801-240-1911 ’aore rā 1-800-453-3860, te rēni 2-1911

• Peretāne : 0800 970 6757

• ’Irirane : 1800 937 546

• Farāni : 0805 710 531

• ’Auteraria : 02 9841 5454 (i te fenua iho)

• Niu Terani : 09 488 5592 (i te fenua iho)

E ti’a i te mau ’episekōpo ’e te mau peresideni titi e niuniu i te rēni tauturu i te taime e ’ite ai rātou i te mau huru hāmani-’ino-ra’a ato’a. Nā te feiā ’aravihi i te pae nō te ture ’e te rapa’aura’a ma’i e pāhono i tā rātou mau uira’a. E hōro’a ato’a mai teie mau ta’ata i te mau arata’ira’a e nāhea :

• E tauturu i te mau ta’ata i hāmani-’ino-hia ’e ’ia pāruru ia rātou i mua i te tahi atu hāmani-’ino-ra’a.

• E tauturu i te pārurura’a i te mau ta’ata e nehenehe e pēpē.

• E ha’apa’o i te mau tītaura’a i te pae nō te ture nō te fa’a’itera’a i te hāmani-’ino-ra’a.

E fafau te ’Ēkālesia i te ha’apa’o i te ture nō te fa’a’itera’a i te hāmani-’ino-ra’a (hi’o 38.6.2.7). E mea ta’a ’ē te ture i terā fenua ’e terā fenua, ’e nō te rahira’a o te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia, e ’ere rātou i te feiā ’aravihi nō te tōro’a i te pae nō te ture. E mea faufa’a roa nō te mau ’episekōpo ’e te mau peresideni titi te niuniura’a i te rēni tauturu nō te rave i tā rātou mau hōpoi’a e fa’a’ite i te hāmani-’ino-ra’a.

E fa’aara ato’a te ’episekōpo i tōna peresideni titi nō ni’a i te mau hāmani-’ino-ra’a.

I te mau fenua ’aita e rēni tauturu, nā te ’episekōpo tei fa’aro’o nō ni’a i te hāmani-’ino-ra’a e niuniu i tōna peresideni titi. E tītau te peresideni titi i te arata’ira’a a te tōmite ha’apa’o ture a te ārea, i te piha tōro’a a te ārea. Tē fa’aitoito-ato’a-hia nei ’oia ’ia ’āpo’o e te feiā rave ’ohipa nō te pū ’ohipa a te ’utuāfare ’aore rā te ti’a fa’atere nō te ’ohipa tōtauturu ’e te fa’arava’ira’a iāna iho i te piha tōro’a a te ārea.

38.6.2.2

Te a’ora’a mai te mea ’ua tupu te hāmani-’ino-ra’a

Pinepine te mau ta’ata tei hāmani-’ino-hia i te māuiui rahi. E pāhono te mau peresideni titi ’e te mau ’episekōpo ma te aroha mau ’e te here. E hōro’a mai rātou i te mau parau a’o pae vārua ’e te pāturura’a nō te tauturu i te feiā tei hāmani-’ino-hia ’ia upo’oti’a i ni’a i te mau hope’ara’a o te hāmani-’ino-ra’a.

I te tahi taime e tupu mai te mana’o ha’amā ’aore rā te mana’o hapa i te feiā tei pēpē. E ’ere nā teie mau ta’ata i pēpē i rave i te hara. E tauturu te feiā fa’atere ia rātou ’e tō rātou ’utuāfare ’ia hāro’aro’a i te here o te Atua ’e te fa’aorara’a e tae mai nā roto ia Iesu Mesia ’e tāna tāra’ehara (hi’o Alama 15:8 ; 3 Nephi 17:9).

E tauturu te mau peresideni titi ’e te mau ’episekōpo i te feiā i hāmani ’ino, ’ia tātarahapa ’e ’ia fa’aea i tā rātou peu hāmani-’ino-ra’a. Mai te mea ’ua māfera te hō’ē ta’ata pa’ari i te hō’ē tamari’i, e mea pa’ari roa atu ā ’ia taui i te peu. E maoro-roa-hia paha te ’ohipa nō te tātarahapara’a. Hi’o 38.6.2.3.

’Ia ara ’e ’ia ha’apa’o maita’i ato’a te mau peresideni titi ’e te mau ’episekōpo, ’ia ’ohipa ana’e rātou i piha’i iho i te mau ’utuāfare o te feiā i pēpē ’e te ta’ata i hāmani ’ino.

’Ua hōro’ahia te arata’ira’a nō te a’ora’a atu i te feiā i pēpē ’e te mau ta’ata i hāmani ’ino, i ni’a Te hāmani-’ino-ra’a : nāhea i te tauturu.

Ta’a ’ē noa atu te fāri’ira’a i te tauturu fa’auru a te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia, e tītau te feiā tei hāmani-ino-hia, ’e te mau ta’ata hāmani ’ino ’e tō rātou ’utuāfare, i te mau parau a’o a te feiā tōro’a ’ohipa. Nō te mau ha’amāramaramara’a, ’a hi’o 31.3.6.

Nō te ha’amāramaramara’a nō ni’a e aha tā te mau ’episekōpo ’e te mau peresideni titi e ti’a e rave ’ia parauhia mai ia rātou nō ni’a i te tahi noa atu huru hāmani-’ino-ra’a, hi’o 38.6.2.1 Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te ’āparaura’a i roto i te mau ’ohipa hāmani-’ino-ra’a i te pae ’āpeni, te māferara’a, ’e ’aore rā, te tahi atu mau huru hāmani-’ino-ra’a i te pae ’āpeni, hi’o 38.6.18.2.

Hi’o ato’a FamilyServices.ChurchofJesusChrist.org.

38.6.2.3

Hāmani-’ino-ra’a i te tamari’i ’aore rā i te taure’are’a

E hara teimaha mau te hāmani-’ino-ra’a i te tamari’i ’aore rā i te taure’are’a (hi’o Luka 17:2). I’ō nei, te parau nō te hāmani-’ino-ra’a i te tamari’i ’aore rā i te taure’are’a, ’oia ho’i ïa :

• Te hāmani-’ino-ra’a i te pae tino : Te ha’apēpē-pāpū-ra’a i te tino nā roto i te tahi ravera’a ’ino i ni’a i te tino. Tē vai ra te mau pēpē e’ita e ’itehia.

• Te hāmani-’ino-ra’a i te pae ’āpeni ’aore rā te ’imira’a i te faufa’a : Te māferara’a i te hō’ē tamari’i ’aore rā i te hō’ē taure’are’a ’aore rā te fa’ati’ara’a ’aore rā te tauturura’a ia vetahi ’ē ’ia rave i te reira ’ohipa. I’ō nei, e ’ere i te māferaraʼa te ’aira’a fāri’ihia e nā taure’are’a e piti fātata i te hō’ē ā fāito matahiti.

• Te hāmani-’ino-ra’a i te pae manava : Te fa’a’ohipara’a i te tahi mau ’ohipa ’e te tahi mau parau nō te ha’apēpē pāpū i te ’ā’au o te hō’ē tamari’i ’aore rā o te hō’ē taure’are’a, i tōna fa’atura iāna iho ’aore rā i tōna ha’afaufa’ara’a iāna iho. Tei mātauhia, e tupu te reira nā roto i te fa’a’inora’a, fa’ahou ’e fa’ahou ā, ’aita e fa’aea, nā reira ato’a te ha’avīra’a ’e te fa’a’inora’a nō te fa’aha’eha’a ’e nō te fa’ao’ō’o. Tei roto ato’a te ha’apa’o ’ore mau.

• Te hōho’a faufau nō te tamari’i : Hi’o 38.6.6.

’Ia fa’aro’o noa atu ’aora rā ’ia mana’o noa atu te ’episekōpo ’aore rā te peresidenira’a titi ē, tē vai ra te hāmani-’ino-ra’a i te tamari’i ’aore rā i te taure’are’a, e pe’e ’oi’oi ’oia i te mau arata’ira’a i roto i te 38.6.2.1. E tauturu ato’a ’oia i te pāruru ia rātou i mua i te tahi atu hāmani-’ino-ra’a.

E tītauhia te hō’ē ’āpo’ora’a fa’atītī’aifarora’a a te ’Ēkālesia ’e te hō’ē parau pāpa’i-fa’a’ite mai te mea ’ua hāmani ’ino te hō’ē ta’ata pa’ari i te hō’ē tamari’i ’aore rā i te hō’ē taure’are’a mai tei hōhorahia i roto i teie tuha’a. Hi’o ato’a 32.6.1.1 ’e 38.6.2.5.

Mai te mea nā te hō’ē taure’are’a ’aita i ti’a te matahiti e hāmani ’ino i te hō’ē tamari’i, e niuniu te peresideni titi i te piha tōro’a a te Peresidenira’a Mātāmua nō te arata’ira’a.

Nō te hāmani-’ino-ra’a i te pae tino ’aore rā i te pae manava i roto i te mau tamari’i ’aore rā i te feiā ’āpī nō te hō’ē ā fāito matahiti, nā te feiā fa’atere o te pāroita e fa’a’āfaro i te reira. ’Aita te ’āpo’ora’a fa’atītī’aifarora’a e ravehia.

38.6.2.4

Te hāmani-’ino-ra’a i te hoa fa’aipoipo ’aore rā i te tahi atu ta’ata pa’ari

E nehenehe te hāmani-’ino-ra’a i te hoa fa’aipoipo ’aore rā i te tahi atu ta’ata pa’ari, e tupu nā roto i te mau rāvera’a rau. Tē vai nei te hāmani-’ino-ra’a i te pae tino, i te pae ’āpeni, i te pae manava ’e i te pae faufa’a. I te tahi taime, e mea fifi roa te vaira’a o te feiā ruhiruhiā, te feiā pāruru ’ore ’aore rā te huma, i mua i te hāmani-’ino-ra’a.

E mea pinepine e ’ere hō’ē noa tātarara’a nō te hāmani-’ino-ra’a e tupu nei i roto i te mau orara’a ato’a. Tē vai nei rā hō’ē fāito teimaha i roto i te ’ohipa hāmani-’ino-ra’a. E haere te reira fāito mai te fa’a’ohipara’a i terā taime ’e terā taime i te mau parau ha’amāuiui e tae roa i te ha’apēpē-pāpū-ra’a i te ta’ata.

’Ia fa’aro’o noa atu te ’episekōpo ’aore rā te peresideni titi nō te hāmani-’ino-ra’a i te hoa fa’aipoipo ’aore rā te tahi atu ta’ata pa’ari, e pe’e ’oi’oi ’oia i te mau arata’ira’a i roto i te 38.6.2.1. E tauturu ato’a ’oia ’ia pāruru ia rātou i mua i te tahi atu hāmani-’ino-ra’a.

E ’imi te feiā fa’atere i te arata’ira’a a te Vārua nō te fa’aoti e mea tano ānei te a’ora’a i te ta’ata hō’ē ’aore rā te ’āpo’ora’a fa’atītī’aifarora’a nō te pāruru i te hāmani-’ino-ra’a. E nehenehe ato’a rātou e paraparau i tō rātou iho ti’a fa’atere autahu’ara’a nō ni’a i te reira. Terā rā, mai te mea e hāmani-’ino-ra’a i te hoa fa’aipoipo ’aore rā i te tahi atu ta’ata pa’ari tei ra’ehia te fāito i tei fa’ata’ahia i raro nei, tītauhia ïa ’ia fa’atupu i te hō’ē ’āpo’ora’a fa’atītī’aifarora’a.

• Te hāmani-’ino-ra’a i te pae tino : Te ha’apēpē-pāpū-ra’a i te tino nā roto i te tahi ravera’a ’ino i ni’a i te tino. Tē vai ra te mau pēpē e’ita e ’itehia.

• Te hāmani-’ino-ra’a i te pae ’āpeni : Hi’o i te mau huru tupura’a ta’a ’ē i roto 38.6.18.3.

• Te hāmani-’ino-ra’a i te pae manava : Te fa’a’ohipara’a i te mau ’ohipa ’e te mau parau nō te ha’apēpē pāpū i te ’ā’au o te hō’ē ta’ata, i tōna fa’atura iāna iho ’aore rā i tōna ha’afaufa’ara’a iāna iho. Tei mātauhia, e tupu te reira nā roto i te fa’a’inora’a, fa’ahou ’e fa’ahou ā, ’aita e fa’aea, nā reira ato’a te ha’avīra’a ’e te fa’a’inora’a nō te fa’aha’eha’a ’e nō te fa’ao’ō’o.

• Te hāmani-’ino-ra’a i te pae faufa’a : Te tāvirira’a i te moni a te hō’ē ta’ata. Tei i roto i te reira te fa’a’ohipa-tano-’ore-ra’a ’aore rā ma te parau fa’ati’a ’ore i te faufa’a e fatuhia ra, te moni ’aore rā te tahi mau tao’a faufa’a rahi. Tē vai ato’a ra te tāvirira’a i te ta’ata ’ia noa’a te mana i ni’a iāna i te pae nō te moni. ’Oia ato’a te fa’a’ohipara’a i te mana o te moni nō te fa’ahepo i te ta’ata e rave i te tahi ’ohipa. Hi’o ato’a 32.6.1.3.

38.6.2.5

Te mau pi’ira’a i roto i te ’Ēkālesia, te mau parau fa’ati’a nō te hiero ’e te mau tāpa’ora’a i ni’a i te parau melora’a

E’ita te mau melo tei hāmani ’ino i te tahi atu mau ta’ata e hōro’ahia te mau pi’ira’a i roto i te ’Ēkālesia ’e e’ita e hōro’ahia te hō’ē parau fa’ati’a nō te hiero e tae roa ’ua tātarahapa rātou ’e ’ua ’īritihia te mau tā’ōti’ara’a ’ei melo nō te ’Ēkālesia.

Mai te mea ’ua hāmani ’ino te hō’ē ta’ata i te hō’ē tamari’i ’aore rā i te hō’ē taure’are’a i te pae ’āpeni, ’aore rā ’ua hāmani ’ino pāpū i te hō’ē tamari’i ’aore rā i te hō’ē taure’are’a i te pae mānava ’e i te pae tino, e tāpa’ohia te reira i ni’a i tāna parau melora’a. ’Aita e hōro’ahia te hō’ē pi’ira’a ’aore rā te hō’ē fa’auera’a ’ohipa iāna e tē vai ra te mau tamari’i ’aore rā te taure’are’a i roto. E’ita ato’a e hōro’ahia te fa’auera’a e aupurura’a i te hō’ē ’utuāfare tē vai ra te taure’are’a ’aore rā te mau tamari’i i roto i te fare. ’Eiaha ato’a ’oia ’ia riro ’ei hoa aupurura’a nō te hō’ē taure’are’a. E vai noa teie mau ’ōpanira’a e tae roa e hōro’a mai te Peresidenira’a Mātāmua i te parau fa’ati’a e ’īriti i te tāpa’ora’a. Hi’o 32.14.5 nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te mau tāpa’ora’a i ni’a i te parau melora’a.

38.6.2.6

Te mau ’āpo’ora’a titi ’e pāroita

I roto i te mau rurura’a ’āpo’ora’a titi ’e te mau rurura’a ’āpo’ora’a pāroita, e hi’o pinepine te mau peresidenira’a titi ’e te mau ’episekōpora’a i te mau ture a te ’Ēkālesia ’e te mau arata’ira’a nō ni’a i te āraira’a ’e te pāhonora’a i te hāmani-’ino-ra’a. E ha’api’i rātou i te mau parau poro’i faufa’a rahi i roto i te « Te araira’a ’e te pāhonora’a i te hāmani-’ino-ra’a », hō’ē parau i roto i te rata a te Peresidenira’a Mātāmua tei pāpa’ihia i te 26 nō Māti 2018. E ani rātou i te mau melo o te ’āpo’ora’a ’ia parau mai i tō rātou mana’o. E ’imi te feiā fa’atere ’e te mau melo o te ’āpo’ora’a i te arata’ira’a a te Vārua ’a ha’api’i ai ’e ’a ’āparau ai rātou i teie tumu parau ataata.

E tītau-ato’a-hia i te mau melo o te ’āpo’ora’a ’ia fa’ahope i te ha’api’ipi’ira’a pārurura’a i te mau tamari’i ’e te feiā āpī (hi’o 38.6.2).

38.6.2.7

Te ’ohipa hāmani-’ino-ra’a i mua i te ture

Mai te mea ’ua ’ōfati te mau hāmani-’ino-ra’a a te hō’ē melo i te ture tīvira, e a’o hua atu te ’episekōpo ’aore rā te peresideni titi i te melo ’ia haere e fa’a’ite i te reira mau ’ohipa i te mūto’i ’aore rā i te mau ti’a o te fa’aterera’a hau. E nehenehe e noa’a i te ’episekōpo ’aore rā i te peresideni titi te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te mau tītaura’a nō te fa’a’itera’a o te fenua iho nā roto i te rēni tauturu a te ’Ēkālesia (hi’o 38.6.2.1). Mai te mea e mau uira’a tā te mau melo nō ni’a i te mau tītaura’a nō te fa’a’itera’a, e fa’aitoito ’oia ia rātou ’ia rave i te mau fa’aa’o pāruru i te pae o te ture nō rātou.

E ha’apa’o te feiā fa’atere ’e te mau melo o te ’Ēkālesia i te mau tītaura’a ato’a i mua i te ture nō ni’a i te fa’a’itera’a i te hāmani-’ino-ra’a i te mau ti’a mana tīvira. I te tahi mau vāhi, ’ua riro te feiā fa’atere ’e te mau ’orometua e ’ohipa nei i pīha’i iho i te tamari’i ’e i te feiā ’āpī ’ei mau « fa’a’ite manahōa (mandaté) » ’e e tītauhia ’ia fa’a’ite atu rātou i te hāmani-’ino-ra’a i te mau ti’a mana o te ture. Nā reira ato’a, i te mau vāhi e rave rahi, ’ia fa’aro’o te ta’ata i te parau nō te hāmani-’ino-ra’a, e mea tītauhia ’ia fa’a’ite rātou i te reira i te mau ti’a mana o te ture. E niuniu te mau ’episekōpo ’e te mau peresideni titi i te rēni tauturu nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te mau fa’a’ite manahōa ’e te tahi atu mau tītaura’a nō te fa’a’itera’a i te hāmani-’ino-ra’a ’ia au i te ture. Te fa’aturera’a a te ’Ēkālesia ’o te ha’apa’ora’a ïa i te ture.

38.6.3

Te nīni’ira’a i te pape tāne i roto i te vahine

Hi’o 38.6.9.

38.6.4

Te ha’avīra’a fānaura’a

’Ua ’ōpuahia te hereherera’a i rotopū i te tāne ’e te vahine fa’aipoipo ’ia riro ’ei ’ohipa nehenehe ’e te mo’a. ’Ua ha’amauhia te reira e te Atua nō te hāmanira’a i te mau tamari’i ’e nō te fa’a’itera’a i te here i rotopū i te tāne ’e te vahine fa’aipoipo.(hi’o 2.1.2).

E ha’amaita’ira’a nō te mau ta’ata fa’aipoipo ’ia ti’a ’ia fāri’i i te mau tamari’i nō te hōro’a i te tino tāhuti nō te mau tamari’i vārua a te Atua, ’o te riro mai ’ei hōpoi’a nā rātou ’ia fa’a’amu ’e ’ia aupuru (hi’o 2.1.3). Te fa’aotira’a nō ni’a i te rahira’a tamari’i e fāri’i ’e e aha te taime e fāri’i ai ia rātou, e fa’aotira’a te reira nō te ta’ata iho ’e te ’ōmo’e. E mea ti’a ’ia vaiihohia te reira i roto i nā ta’ata fa’aipoipo ’e te Fatu. ’Eiaha te mau melo o te ’Ēkālesia e ha’avā i te tahi ’e te tahi i roto i teie ’ohipa.

’Aita te ’Ēkālesia e fa’aitoito i te fa’a’orera’a i te fa’ahotura’a nā roto i te tāpūra’a, ’ei rāve’a nō te fa’ataime i te fānaura’a. I roto i te fa’a’orera’a i te fa’ahotura’a nā roto i te tāpūra’a, tē vai ra te mau ravera’a mai te pātehera’a ’e te tā’amura’a i te vaira’a tamari’i. Terā rā, teie fa’aotira’a, e ’ohipa ïa nā te ta’ata iho, tei vaiihohia i te pae hope’a i mua i te ha’avāra’a ’e te hi’ora’a nā roto i te pure a te tāne ’e te vahine fa’aipoipo. E ’āparau ’āmui te mau ta’ata fa’aipoipo ma te tāhō’ē ’e e ’imi i te ha’apāpūra’a a te Vārua nō te rave i teie fa’aotira’a.

I te tahi taime e hina’arohia te fa’a’orera’a i te fa’ahotura’a nā roto i te tāpūra’a nō te mau tumu i te pae rapa’aura’a. E nehenehe te mau melo e fāna’o i te ’āparaura’a e te feiā tōro’a taote.

38.6.5

Te vi’ivi’i ’ore ’e te ha’apa’o-tāmau-ra’a

Te ture nō te vi’ivi’i ’ore a te Fatu, ’oia ho’i :

• Te ha’apaera’a i te ’aira’a i rāpae i te fa’aipoipora’a o te hō’ē tāne ’e te hō’ē vahine ’ia au i te ture a te Atua.

• Te ha’apa’ora’a i roto i te fa’aipoipora’a.

’Ua ’ōpuahia te hereherera’a i rotopū i te tāne ’e te vahine fa’aipoipo ’ei ’ohipa nehenehe ’e te mo’a. ’Ua ha’amauhia te reira e te Atua nō te hāmanira’a i te mau tamari’i ’e nō te fa’a’itera’a i te here i rotopū i te tāne ’e te vahine fa’aipoipo.

Te hō’ē tāne ’e te hō’ē vahine noa tei fa’aipoipo-ti’a-hia i mua i te ture ’ei tāne fa’aipoipo ’e ’ei vahine fa’aipoipo tē ta’oto te tahi i te tahi. I te mata o te Atua, e mea faufa’a roa te māra’a pae morare. Te mau ’ōfatira’a i te ture nō te vi’ivi’i ’ore e ’ohipa teimaha mau (hi’o Exodo 20:14 ; Mataio 5:28 ; Alama 39:5). E fa’ahape te feiā e fa’a’ohipa ra i te mana mo’a tā te Atua i hōro’a nō te hāmani i te ora.

E tītauhia paha te hō’ē ’āpo’ora’a fa’atītī’aifarora’a a te ’Ēkālesia mai te mea :

• E ta’oto te hō’ē melo i te tahi ta’ata i rāpae i te fa’aipoipora’a tei ha’amanahia e te ture a te Atua, mai te fa’aturi, te poreneiā ’e te ta’otora’a i te ta’ata nō tōna iho ’āpeni (hi’o 32.6.2).

• Tei roto te melo i te hō’ē huru fa’aipoipora’a ’aore rā ’āpitira’a ’aita i ha’amanahia e te ture a te Atua, mai te fa’aeara’a fa’aturi, te ’āpitira’a tīvira ’e te fa’aipoipora’a i te ta’ata nō tōna iho ’āpeni.

• Te fa’a’ohipara’a ’ū’ana ’aore rā ma te tu’utu’u ’ore i te hōho’a faufau, ma te fa’atupu i te ’ino rahi i te fa’aipoipora’a ’aore rā i te ’utuāfare o te hō’ē melo (hi’o 38.6.13).

Te fa’aotira’a e fa’atupu ānei ’aore rā ’aita i te hō’ē ’āpo’ora’a fa’atītī’aifarora’a nō teie mau huru tupura’a, tei te huru ïa o te vaira’a rau. ’Ua vauvauhia te reira i roto i te 32.7. ’Ei hi’ora’a, te ’ōfatira’a i te mau fafaura’a o te hiero e ha’amara’a te reira i te fa’atupura’a i te hō’ē ’āpo’ora’a nō te tauturu i te ta’ata ’ia tātarahapa. I te tahi mau taime, e nava’i noa te parau fa’aa’o ’ōmo’e ’e te tahi mau tā’ōti’ara’a nō te ti’ara’a melo (hi’o 32.8).

Hi’o i te 32.6.1.2 nō te taime e mea tītauhia te hō’ē ’āpo’ora’a nō te mau hara pae ’āpeni.

38.6.6

Te hōho’a faufau tamari’i

Tē fa’ahapa nei te ’Ēkālesia i te hōho’a faufau nō te tamari’i noa atu te huru. ’Ia fa’aro’o noa atu te ’episekōpo ’aore rā te peresideni titi nō ni’a i te hō’ē melo tei ō i roto i te hōho’a faufau nō te tamari’i, e pe’e ’oi’oi ’oia i te mau arata’ira’a i roto i te 38.6.2.1.

E tītauhia te hō’ē ’āpo’ora’a fa’atītī’aifarora’a a te ’Ēkālesia ’e te tāpa’ora’a i ni’a i te parau melora’a mai te mea tē hāmani nei, tē ’ōpere nei, tē tāpe’a nei ’aore rā tē hi’o pinepine nei te melo i te mau hōho’a faufau nō te tamari’i (hi’o 32.6.1.2 ’e te 32.14.5). E’ita teie arata’ira’a e tano nō te mau tamari’i ’aore rā te feiā ’āpī nō te hō’ē ā fāito matahiti e ’ōpere ra i te mau hōho’a pae ’āpeni nō rātou iho ’aore rā nō vetahi ’ē. E tano paha ïa i reira te parau fa’aa’o ’ōmo’e ’e te mau ta’a’ōti’ara’a o te ti’ara’a melo i roto i te reira mau huru ’ohipa.

Nō te tahi atu arata’ira’a, hi’o 38.6.13.

38.6.7

Te hōro’ara’a ’aore rā te ho’ora’a i te pape tāne ’aore rā te huero’ōvāhine

Te hōho’a o te hō’ē tāne ’e te hō’ē vahine i te hōro’ara’a i te tino nō te mau tamari’i vārua a te Atua, ’ua fa’ata’ahia ïa e te Atua (hi’o 2.1.3). Nō reira, ’aita te ’Ēkālesia e fa’aitoito i te hōro’ara’a i te tātea ’aore rā i te mau huero. Terā rā, e ’ohipa teie nā te ta’ata iho tei vaiihohia i te pae hope’a i te ha’avāra’a ’e i te ferurira’a nā roto i te pure a te ta’ata hōro’a. Hi’o 38.6.9. ’Aita ato’a te ’Ēkālesia e fa’aitoito i te ho’ora’a i te tātea ’aore rā i te mau huero.

38.6.8

Te ’ō’orera’a ’āpeni vahine

Tē fa’ahapa nei te’Ēkālesia i te ’ō’orera’a ’āpeni vahine.

38.6.9

Te mau rāve’a nō te fa’ahotura’a

Te hōho’a o te hō’ē tāne ’e te hō’ē vahine i te hōro’ara’a i te tino nō te mau tamari’i vārua a te Atua, ’ua fa’ata’ahia ïa e te Atua (hi’o 2.1.3). Mai te mea e hina’arohia, e nehenehe te mau rāve’a ’āpī i te pae nō te fānaura’a e tauturu i te hō’ē vahine ’e te hō’ē tāne fa’aipoipohia i roto i tō rāua hina’aro parau ti’a ’ia fāri’i i te tamari’i. I roto i teie rāve’a ’āpī tē vai ra te tu’ura’a i te tātea i roto i te vaira’a tamari’i ’e te fa’ahotura’a i roto i te mōhina.

’Aita te ’Ēkālesia e fa’aitoito i te tu’ura’a i te tātea i roto i te vaira’a tamari’i ’aore rā te fa’ahotura’a i roto i te mōhina ma te fa’a’ohipa i te tātea o te hō’ē ta’ata ’eiaha rā tō te tāne fa’aipoipo ’aore rā i te hō’ē huero o te hō’ē vahine ’eiaha rā tō te vahine fa’aipoipo. Terā rā, e ’ohipa teie nā te ta’ata iho tei vaiihohia i te pae hope’a i te ha’avāra’a ’e i te ferurira’a nā roto i te pure a te hō’ē tāne ’e te hō’ē vahine tei fa’aipoipohia ’ia au i te ture.

Hi’o ato’a « Fa’a’amura’a » (Gospel Topics [Te mau parau tumu o te ’evanelia], topics.ChurchofJesusChrist.org).

38.6.10

Te hara ’aifēti’i (ta’otora’a i rotopū i te fēti’i)

Tē fa’ahapa nei te ’Ēkālesia i te hara ’aifēti’i noa atu ā te huru. I’ō nei, te hara ’aifēti’i ’o te ta’otora’a ïa :

• Te hō’ē metua i tāna tamari’i.

• Te hō’ē tupuna metua i tāna mo’otua.

• Te taea’e ’e tōna tuahine.

• Te hō’ē paino tāne ’aore rā te hō’ē paino vahine i tāna iramutu [nièce, neveu].

Mai tei fa’a’ohipahia i ’ō nei, tamari’i, mo’otua, te mau taea’e ’e mau tuahine, iramutu tamāhine, ’e iramutu tamāroa tei roto ïa i te reira te mau autā’atira’a o te fānaura’a, te fa’a’amura’a, tei noa’a nā roto i te fa’aipoipora’a i te hoa ’āpī,’aore rā tei tu’uhia i roto i te ’utuāfare ha’apa’o. E nehenehe te hara ’aifēti’i e tupu i rotopū i nā taure’are’a ’aita i ti’a te matahiti, i roto i te hō’ē ta’ata pa’ari ’e te hō’ē taure’are’a ’aita i ti’a te matahiti, ’aore rā i roto e piti ta’ata pa’ari. Mai te mea e uira’a tā te hō’ē peresideni titi nō te ’ite ē, e tā’atira’a ’aifēti’i ānei ’ia au i te mau ture o te fenua iho, e ’imi ’oia i te arata’ira’a nō roto mai i te piha tōro’a a te Peresidenira’a Mātāmua.

Mai te mea e tamari’i ’aita i ti’a te matahiti tei pēpē i te hara ’aifēti’i, e niuniu te ’episekōpo ’aore rā te peresideni titi i te rēni tauturu a te ’Ēkālesia nō te hāmani-’ino-ra’a nō te mau fenua e roa’a te reira (hi’o 38.6.2.1 I roto i te tahi atu mau fenua, e ’imi te peresideni titi i te arata’ira’a nō roto mai i te ’auvaha ture o te ārea i te piha tōro’a o te ārea. Tē fa’aitoito-ato’a-hia nei ’oia ’ia ’āpo’o e te feiā rave ’ohipa nō te pū ’ohipa a te ’utuāfare ’aore rā te ti’a fa’atere nō te ’ohipa tōtauturu ’e te fa’arava’ira’a iāna iho i te piha tōro’a a te ārea.

E tītauhia te hō’ē ’āpo’ora’a fa’atītī’aifarora’a a te ’Ēkālesia ’e te tāpa’ora’a i ni’a i te parau melora’a mai te mea ’ua rave te hō’ē melo i te hara ’aifēti’i (hi’o 32.6.1.2 ’e te 32.14.5). Nō te hara ’aifēti’i, e tītau iho ā te ’Ēkālesia ’ia ’īritihia te parau melora’a a te ta’ata.

Mai te peu e tamari’i ’aita i ti’ahia te matahiti tei rave i te hara ’aifēti’i, e niuniu te peresideni titi i te piha tōro’a a te Peresidenira’a Mātāmua, nō te arata’ira’a.

Pinepine te feiā tei ro’ohia i te ’aifēti’i i te hepohepo rahi. E pāhono te feiā fa’atere ma te aroha hōhonu ’e te aumauiui. E hōro’a rātou i te pāturura’a pae vārua ’e te a’ora’a nō te tauturu ia rātou ’ia upo’oti’a i ni’a i te mau hope’ara’a ha’amou o te ’aifēti’i.

I te tahi taime e tupu mai te mau mana’o ha’amā ’aore rā te mana’o fa’ahapa i roto i te feiā tei hāmani-’ino-hia. ’Aita te mau ta’ata tei hāmani-’ino-hia i rave i te hara. E tauturu te feiā fa’atere ia rātou ’e tō rātou ’utuāfare ’ia hāro’aro’a i te here o te Atua ’e te fa’aorara’a e tae mai nā roto ia Iesu Mesia ’e tāna tāra’ehara (hi’o Alama 15:8 ; 3 Nephi 17:9).

Ta’a ’ē noa atu te fāri’ira’a i te tauturu fa’auru a te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia, penei a’e e hina’aro te mau ta’ata tei hāmani-’ino-hia ’e tō rātou ’utuāfare i te a’ora’a a te feiā tōro’a. Nō te mau ha’amāramaramara’a, hi’o 38.6.18.2.

38.6.11

Te fa’ahotura’a i roto i te mōhina

Hi’o 38.6.9.

38.6.12

Te peu tahutahu

« ’O tei nō ’ō mai na i te Atua ra e māramarama ïa » (Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 50:24). E rōtahi te peu tahutahu i ni’a i te pōiri ’e e arata’i atu i te ha’avare. E ha’amou te reira i te fa’aro’o i te Mesia.

I roto i te peu tahutahu tē vai ra te ha’amorira’a ia Sātane. Tei roto ato’a te mau ’ohipa māere tei ’ore i tū’ati i te ’evanelia a Iesu Mesia. Teie taua mau ’ohipa ra (e ’ere rā i te reira ana’e) te peu hi’ohi’o, te mau fa’a’inora’a, ’e te mau peu fa’aorara’a e fa’ahōho’ahia i te mana autahu’ara’a o te Atua (hi’o Moroni 7:11–17).

’Eiaha te mau melo o te ’Ēkālesia e fa’aō ia rātou i roto i te mau huru ha’amorira’a ia Sātane ’aore rā e ’āmui atu i roto i te mau peu tahutahu. ’Eiaha rātou e rōtahi i ni’a i teie huru pōiri i roto i te mau ’āparaura’a ’aore rā, i roto i te mau purera’a a te ’Ēkālesia.

38.6.13

Hōho’a faufau

Tē fa’ahapa nei te ’Ēkālesia i te hōho’a faufau noa atu tōna huru. E ha’apēpē te fa’a’ohipara’a rau o te hōho’a faufau i te orara’a o te ta’ata, o te ’utuāfare ’e i te tōtaiete ato’a. E ti’avaru ato’a te reira i te Vārua o te Fatu. ’Ia ’ape te mau melo o te ’Ēkālesia i te mau huru mātēria ato’a o te hōho’a faufau ’e ’ia pāto’i tō te reira hāmanira’a, te ha’apararera’a ’e te fa’a’ohipara’a.

Tē hōro’a nei te ’Ēkālesia i te mau rāve’a i muri nei nō te tauturu i te feiā tei ha’afifihia tō rātou orara’a e te hōho’a faufau :

• AddressingPornography.ChurchofJesusChrist.org

• AddictionRecovery.ChurchofJesusChrist.org

• Helping Those Who Struggle with Pornography [Tauturura’a i te feiā e aro nei i mua i te hōho’a faufau] (buka iti)

• ’Ia fa’a’una’una noa te tai’ata ’ore i tō ’outou ferurira’a (buka iti)

E pāturu ato’a te mau peresideni titi ’e te mau ’episekōpo i te mau melo o te ’utuāfare mai te mea e tītauhia.

E ti’a i te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia ’ia ’ite ē, e riro te fa’a’ohipara’a i te hōho’a faufau ’ei ha’avīra’a ’aore rā ’ei hia’ai fa’atītī. Ta’a ’ē noa atu te tauturura’a fa’auru a teie feiā fa’atere, e tītau-ato’a-hia paha te a’ora’a a te feiā tōro’a. E nehenehe te feiā fa’atere e niuniu i te mau Pū ’ohipa a te ’utuāfare nō te tauturu. Hi’o 31.3.6 nō te fa’anahora’a nō te fārereira’a.

E nava’i noa te parau fa’aa’o ’ōmo’e ’e te mau tā’ōti’ara’a nō te ti’ara’a melo nō te tauturu i te hō’ē ta’ata ’ia tātarahapa i te fa’a’ohipara’a i te hōho’a faufau (hi’o 32.8). ’Aita te ’āpo’ora’a fa’atītī’aifarora’a e fa’atupuhia. Terā rā, e tītauhia te hō’ē ’āpo’ora’a fa’atītī’aifarora’a ’ia fa’a’ohipa rahi roa ’ino ’e te ha’avī i te hōho’a faufau, ’o tei fa’atupu i te ’ino rahi i ni’a i te fa’aipoipora’a ’aore rā te ’utuāfare o te melo (hi’o 38.6.5). E tītauhia te hō’ē ’āpo’ora’a mai te mea e hāmani, e ’ōpere, e tāpe’a ’aore rā e hi’o pinepine te hō’ē melo i te mau hōho’a faufau nō te tamari’i (hi’o 38.6.6).

38.6.14

Te ha’avā na

E mau tamari’i te mau ta’ata ato’a nā te Atua. E mau taea’e ’e e mau tuahine ana’e rātou nō tōna ’utuāfare hanahana (hi’o « Te ’Utuāfare : E poro’i i tō te ao nei »). Te Atua « I hāmani i te ta’ata i te mau fenua ato’a nei i te toto o te ta’ata hō’ē ra » (’Ohipa 17:26). « Hō’ē ana’e rātou ato’a » i mua iāna (2 Nephi 26:33). « Hō’ē ā faufa’a rahi tō te tahi ta’ata ’e te tahi i mua i tōna ra mata » (Iakoba 2:21).

E’ita te mana’o ’ino e tū’ati i te parau heheu a te Atua. Te au maita’i ’aore rā te au ’ore i te Atua, tei te huru ïa o tōna ha’apa’ora’a iāna ’e i tāna mau fa’auera’a, ’eiaha rā i ni’a i te ’ū o te ’iri o te hō’ē ta’ata ’aore rā te tahi atu mau huru.

Tē pi’i nei te ’Ēkālesia i te mau ta’ata ato’a ’ia fa’aru’e i te mau peu ’e te mau ’ohipa mana’o ’ino i ni’a i te mau huru pupu ato’a ’aore rā te mau ta’ata ato’a. E ti’a i te mau melo o te ’Ēkālesia ’ia riro ’ei feiā mātāmua nō te fa’atupu i te fa’aturara’a i te mau tamari’i ato’a a te Atua. E pe’e te mau melo i te fa’auera’a a te Fa’aora ’ia here ia vetahi ’ē (hi’o Mataio 22:35–39). E tūtava rātou ’ia riro ’ei mau ta’ata mana’o maita’i nō te tā’āto’ara’a, ma te pāto’i i te mau huru mana’o ’ino ato’a. ’Oia ho’i te mana’o ’ino nō ni’a i te huru o te ’iri, te huru o te nūna’a, te ti’ara’a tīvira, te ’ōpū, te ’āpeni, te matahiti, te huma, te huru orara’a sōtiare, te ti’aturira’a ’aore rā te ti’aturi-’ore-ra’a i te pae fa’aro’o, ’e te huru i roto i te parau nō te ’āpenira’a.

38.6.15

Te fa’ahina’arora’a ta’ata nō tōna iho ’āpeni ’e te peu nō te reira

Tē fa’aitoito nei te ’Ēkālesia i te mau ’utuāfare ’e te mau melo ’ia toro i te rima ma te marū, te here ’e te fa’atura i te mau ta’ata e fa’ahina’aro i te ta’ata nō tō rātou iho ’āpeni. Tē fa’aitoito ato’a nei te ’Ēkālesia, i roto i te orara’a sōtaiete, i te hō’ē hāro’aro’ara’a e fa’a’ite ra i tāna mau ha’api’ira’a nō ni’a i te hāmani maita’i, te fāri’ira’a i te ta’ata, te here ia vetahi ’ē, ’e te fa’atura i te mau ta’ata ato’a. ’Aita te ’Ēkālesia e rave i te hō’ē ti’ara’a nō ni’a i te mau tumu o te fa’ahina’arora’a i te ta’ata hō’ē ā ’āpeni.

E ’ōpani te mau fa’auera’a a te Atua i te mau peu vi’ivi’i ato’a, i roto ānei i te tāne ’e te vahine ’aore rā te ta’ata hō’ē ā ’āpeni. E a’o te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia i te mau melo tei ’ōfati i te ture nō te vi’ivi’i ’ore. E tauturu te feiā fa’atere ia rātou ’ia māramarama pāpū i te parau nō te fa’aro’o ia Iesu Mesia, ’e tōna tāra’ehara, te fa’anahora’a nō te tātarahapa, ’e te ’ōpuara’a o te orara’a i ni’a i te fenua nei. E nehenehe te huru tū’ati ’ore i te ture nō te vi’ivi’i ’ore e riro ’ei tumu nō te fa’atupura’a i te hō’ē ’āpo’ora’a fa’atītī’aifarora’a a te ’Ēkālesia (hi’o 38.6.5). E nehenehe te reira hara e fa’a’orehia nā roto i te tātarahapa mau.

Mai te mea e tupu te fa’ahina’arora’a ta’ata nō tōna iho ’āpeni i roto i te mau melo, terā rā e tūtava rātou ’ia ora i te ture nō te vi’ivi’i ’ore, e tauturu ’e e fa’aitoito te feiā fa’atere ia rātou i roto i tā rātou fa’aotira’a. E nehenehe teie mau melo e fāri’i i te mau pi’ira’a i roto i te ’Ēkālesia, e mau i te hō’ē parau fa’ati’a nō te hiero, ’e e fāri’i i te mau ’ōro’a o te hiero, mai te mea e mea ti’amā rātou. E nehenehe te mau melo tāne o te ’Ēkālesia e fāri’i ’e e fa’a’ohipa i te autahu’ara’a.

Te mau melo ato’a ’o tē ha’apa’o i tā rātou mau fafaura’a, e fāri’i ïa rātou i te mau ha’amaita’ira’a ato’a i fafauhia i roto i te mau tau mure ’ore, noa atu ē, nā roto i tō rātou huru orara’a, e ti’a ’aore rā e’ita e ti’a ia rātou ’ia fāri’i i te mau ha’amaita’ira’a o te fa’aipoipora’a mure ’ore ’e te ti’ara’a metua i roto i teie orara’a (hi’o Mosia 2:41).

Tē hōro’a nei te ’Ēkālesia i te mau rāve’a tauturu i muri nei nō te māramarama ’e nō te pāturu maita’i a’e i te mau ta’ata tei ha’afifihia te orara’a nā te ’ohipa fa’ahina’arora’a ta’ata hō’ē ā ’āpeni :

• « Fa’ahina’arora’a ta’ata hō’ē ā ’āpeni », Te mau tumu parau o te ’evanelia, topics.ChurchofJesusChrist.org

• « Fa’ahina’arora’a ta’ata hō’ē ā ’āpeni », Tauturu nō te orara’a, ChurchofJesusChrist.org

Ta’a ’ē noa atu te tauturura’a fa’auru a te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia, e nehenehe te mau melo e fāna’o i te a’ora’a a te feiā tōro’a. E nehenehe te feiā fa’atere e niuniu i te mau Pū ’ohipa a te ’utuāfare nō te tauturu. Hi’o 31.3 6 nō te fa’anahora’a nō te fārereira’a.

38.6.16

Te fa’aipoipora’a ta’ata nō tōna iho ’āpeni

’Ei ha’api’ira’a tumu, niuhia i ni’a i te mau pāpa’ira’a mo’a, tē ha’apāpū nei te ’Ēkālesia ē, e ’ohipa faufa’a te fa’aipoipora’a i rotopū i te hō’ē tāne ’e te hō’ē vahine nō te fa’anahora’a a tei Hāmani nō te hope’a mure ’ore o tāna mau tamari’i. Tē ha’apāpū ato’a nei te ’Ēkālesia ē, tē fa’ata’a nei te ture a te Atua i te fa’aipoipora’a ’ei tā’atira’a ti’a ’e te mana i mua i te ture i rotopū i te hō’ē tāne ’e te hō’ē vahine.

Te hō’ē tāne ’e te hō’ē vahine noa tei fa’aipoipo-ti’a-hia i mua i te ture ’ei tāne fa’aipoipo ’e ’ei vahine fa’aipoipo tē ta’oto te tahi i te tahi. Te tahi atu huru tā’atira’a i te pae tino, mai te ta’otora’a te mau ta’ata nō te hō’ē ā ’āpeni, e hara ïa ’e tē fa’a’ino ra te reira i te fa’anahora’a hanahana i ha’amauhia nō te ’utuāfare.

38.6.17

Te ha’api’ira’a nō ni’a i te ’āpeni

Tei te mau metua te hōpoi’a mātāmua nō te ha’api’i i tā rātou mau tamari’i nō ni’a i te ’āpeni. E ti’a i te mau metua ’ia fa’atupu i te ’āparaura’a ti’a, te māramarama, ’e te tāmau māite ’e tā rātou mau tamari’i nō ni’a i te orara’a maita’i ’e te parau-ti’a i te pae nō te ’āpenira’a. E ti’a i teie mau ’āparaura’a :

• ’Ia tū’ati i te matahiti ’e te pa’ari o te tamari’i.

• ’Ia tauturu i te mau tamari’i ’ia fa’aineine nō te ’oa’oa i roto i te fa’aipoipora’a ’e ’ia ha’apa’o i te ture nō te vi’ivi’i ’ore (hi’o 2.1.2).

• ’Ia pāhono i te mau fifi o te hōho’a faufau, te tītaura’a ’ia ’ape i te reira, e nāhea ’ia pāhono ’ia fārerei ana’e rātou i te reira.

Nō te mau ha’amāramaramara’a hau atu, hi’o « Sex Education and Behavior (te ha’api’ira’a ’e te peu nō ni’a i te ’āpeni) » (Gospel Topics [Te mau parau tumu o te ’evanelia], topics.ChurchofJesusChrist.org).

’Ei tuha’a nō tā rātou hōpoi’a ’ia ha’api’i i tā rātou mau tamari’i, e ti’a i te mau metua ’ia ’ite i te ha’api’ira’a pae ’āpeni e ha’api’ihia ra i te fare ha’api’ira’a, ’e ’ia ’imi i te rāve’a nō te tūra’i i te reira ma te au māite. E ha’api’i te mau metua i te mau parau tumu tano ’e e pāturu i te arata’ira’a nō te ha’api’ira’a ’o tē tū’ati i te ’evanelia.

38.6.18

Te hāmani-’ino-ra’a i te pae ’āpeni, te māfera ’e te tahi atu mau huru ha’avīra’a i te pae ’āpeni

Tē fa’ahapa nei te ’Ēkālesia i te hāmani-’ino-ra’a i te pae ’āpeni. I’ōnei, te hāmani-’ino-ra’a i te pae ’āpeni ’o te fa’ahepora’a ïa i ni’a i te tahi atu ta’ata te tahi ’ohipa i te pae ’āpeni . Te ravera’a i te hō’ē ’ohipa i te pae ’āpeni ’e te tahi atu ta’ata e’ita e e hōro’a ’aore rā e’ita e nehenehe e hōro’a i tōna mana’o fāri’i mana, ’ua riro ïa ’ei hāmani-’ino-ra’a i te pae ’āpeni. E nehenehe ato’a te hāmani-ino-ra’a i te pae ’āpeni e tupu i pīha’i iho i te hō’ē hoa fa’aipoipo ’aore rā i roto i te hō’ē aura’a arapaera’a. Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te hāmani-’ino-ra’a i te pae ’āpeni nō te hō’ē tamari’i ’e te hō’ē taure’are’a, hi’o 38.6.2.3

E ’ohipa ’ā’ano te parau nō te hāmani-’ino-ra’a i te pae ’āpeni, mai te fa’ahepora’a ’e tae atu i te māferara’a ’e te tahi atu mau huru ha’avīra’a i te pae ’āpeni. E nehenehe e tupu i te tino, nā roto i te parau ’e te tahi atu mau rāve’a. Nō te arata’ira’a nō ni’a i te a’ora’a i te mau melo tei fāri’i i te hāmani-’ino-ra’a i te pae ’āpeni, te māfera, ’e ’aore rā, te tahi atu mau huru ha’avīra’a i te pae ’āpeni, hi’o 38.6.18.2.

Mai te mea e fa’aro’o te mau melo ’aore rā e ’ite rātou i te hō’ē hāmani-’ino-ra’a i te pae ’āpeni, e ’imi ’oi’oi rātou i te rāve’a nō te pāruru i te feiā tei hāmani-’ino-hia ’e ia vetahi ’ē atu. ’Oia ho’i, e fa’a’ite i te mau ti’a mana tīvira ’e e fa’aara i te ’episekōpo ’aore rā i te peresideni tītī. Mai te mea ’ua hāmani-’ino-hia te hō’ē tamari’i, e ti’a i te mau melo ’ia pe’e i te mau arata’ira’a i roto i te 38.6.2.

38.6.18.1

Te rēni tauturu nō te hāmani-’ino-ra’a

’Ia fa’aro’o noa atu te ’episekōpo ’aore rā te peresideni titi nō ni’a i te hāmani-’ino-ra’a i te pae ’āpeni, te māfera, ’aore rā te tahi atu huru ha’avīra’a i te pae ’āpeni, e niuniu ’oia i te rēni tauturu a te ’Ēkālesia, i te mau fenua tē vai nei te reira (hi’o 38.6.2.1 nō te fa’anahora’a nō te fārereira’a). E pāhono mai te feiā tōro’a i te pae nō te ture ’e te rapa’aura’a ma’i i tāna mau uira’a. E hōro’a ato’a mai teie mau ta’ata i te mau arata’ira’a e nāhea :

• ’Ia tauturu i te mau ta’ata i hāmani-’ino-hia ’e ’ia pāruru ia rātou i mua i te tahi atu hāmani-’ino-ra’a.

• E tauturu i te pārurura’a i te mau ta’ata e nehenehe e pēpē.

• ’Ia ha’apa’o i te mau tītaura’a i te pae nō te ture nō te fa’a’itera’a i te hāmani-’ino-ra’a.

I te mau fenua ’aita e rēni tauturu, te ’episekōpo tei fa’aro’o i te parau nō teie mau hāmani-’ino-ra’a, e niuniu ’oia i tōna peresideni titi. E ’imi te peresideni titi i te arata’ira’a mai roto mai i te ’auvaha ture o te ārea i te piha tōro’a o te ārea. Tē fa’aitoito-ato’a-hia nei ’oia ’ia ’āpo’o e te feiā rave ’ohipa nō te pū ’ohipa a te ’utuāfare ’aore rā te ti’a fa’atere nō te ’ohipa tōtauturu ’e te fa’arava’ira’a iāna iho i te piha tōro’a a te ārea.

38.6.18.2

Te mau parau a’o nō te feiā tei hāmani-’ino-hia i te pae ’āpeni, tei māferahia, ’e te tahi atu mau huru ha’avīra’a i te pae ’āpeni.

Pinepine te mau ta’ata tei hāmani-’ino-hia i te pae ’āpeni, tei māferahia, ’aore rā tei fāri’i i te tahi atu mau huru ha’avīra’a i te pae ’āpeni, i te fāri’i i te māuiui rahi. ’Ia fa’a’ite ana’e rātou i te hō’ē ’episekōpo ’e ’aore rā i te hō’ē peresideni titi, e pāhono mai ’oia ma te aroha hōhonu ’e te aumauiui. E hōro’a mai ’oia i te a’o ’e te pāturura’a pae vārua nō te tauturu i te feiā tei hāmani-’ino-hia ’ia upo’oti’a i ni’a i te mau hope’ara’a ha’amou o te hāmani-’ino-ra’a. E pi’i ato’a ’oia i te rēni tauturu hāmani-’ino-ra’a a te ’Ēkālesia nō te arata’ira’a, i te vāhi e roa’a te reira (hi’o 38.6.18.1).

I te tahi taime e tupu mai te mau mana’o ha’amā ’aore rā te mana’o fa’ahapa i roto i te feiā tei hāmani-’ino-hia. ’Aita te feiā i hāmani-’ino-hia i hara. ’Eiaha te feiā fa’atere e fa’ahapa i te ta’ata tei hāmani-’ino-hia. E tauturu rātou i te feiā tei hāmani-’ino-hia ’e tō rātou ’utuāfare ’ia hāro’aro’a i te here o te Atua ’e i te fa’aorara’a e tae mai nā roto ia Iesu Mesia ’e tāna tāra’ehara (hi’o Alama 15:8 ; 3 Nephi 17:9).

Noa atu ē, e nehenehe te mau melo e mā’iti e fa’a’ite i te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te hāmani-’ino-ra’a ’aore rā, te ha’avīra’a, ’eiaha te feiā fa’atere e rōtahi rahi roa i ni’a i te mau mea ri’i ato’a. E nehenehe te reira e riro ’ei mea ’ino nō te feiā tei hāmani-’ino-hia.

Ta’a ’ē noa atu te fāri’ira’a i te tauturu fa’auru a te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia, penei a’e e hina’aro te feiā tei hāmani-’ino-hia ’e tō rātou ’utuāfare i te parau a’o a te feiā tōro’a. Nō te mau ha’amāramaramara’a, ’a hi’o 31.3.6.

38.6.18.3

Te mau ’āpo’ora’a fa’atītī’aifarora’a

E nehenehe e tītauhia te hō’ē ’āpo’ora’a fa’atītī’aifarora’a nō te hō’ē ta’ata tei hāmani ’ino i te hō’ē ta’ata i te pae ’āpeni. E tītauhia te hō’ē ’āpo’ora’a fa’atītī’aifarora’a mai te mea ’ua māfera te hō’ē melo ’aore rā ’ua fa’autu’ahia ’oia nō te tahi atu huru ha’avīra’a i te pae ’āpeni (hi’o 32.6.1.1)

E mea ti’a ato’a ’ia fa’atupu i te hō’ē ’āpo’ora’a nō te ’ohipa i te pae ’āpeni ’e te hō’ē ta’ata pa’ari pāruru ’ore. I’ōnei, te ta’ata pa’ari pāruru ’ore, ’o te hō’ē ïa ta’ata, nō te tahi fifi pae tino ’aore rā i te pae ferurira’a, ’aita oia i hina’aro e fāri’i i terā ’ohipa ’aore rā e māramarama e aha ra te reira.

Nō te tahi atu mau huru hāmani-’ino-ra’a i te pae ’āpeni, e ’imi te feiā fa’atere i te arata’ira’a a te Vārua nō te fa’aoti ē, ’o te parau fa’aa’o ’ōmo’e ānei te mea tano ’aore rā te ’āpo’ora’a fa’atītī’aifarora’a (hi’o 32.6.2.2 ’e 32.8). Nō te mau ’ohipa teimaha roa ’ino, tītauhia te hō’ē ’āpo’ora’a. E nehenehe te feiā fa’atere e paraparau i tō rātou iho ti’a fa’atere autahu’ara’a nō ni’a i te reira.

Mai te mea e fa’aoti te ’āpo’ora’a fa’atītī’aifarora’a e rave i te mau tā’ōti’ara’a nō te ti’ara’a melo o te hō’ē ta’ata tei rave i te ’ohipa hāmani-’ino-ra’a i te pae ’āpeni, e tāpa’ohia te parau melora’a o te reira ta’ata.

Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te a’ora’a atu nō ni’a i te hāmani-’ino-ra’a, hi’o 38.6.2.2 Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te a’ora’a i te feiā tei ha’avīhia i te pae ’āpeni, hi’o 38.6.18.2.

38.6.19

Te mau metua ’ōtahi tei hapū

E fa’aitoitohia te mau melo ’ōtahi o te ’Ēkālesia ’e tei hapū ’ia fārerei i tō rātou ’episekōpo. I te fenua Marite ’e i Canada, tē vai ra te mau pū ’ohipa a te ’utuāfare nō :

• Te fārereira’a i te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia.

• Te paraparaura’a i te mau metua ’ōtahi tei hapū ’e tō rātou ’utuāfare.

’Aita e tītauhia te tonora’a a te episekōpo nō teie ’ohipa. E ’ere i te mea ’aufau. Hi’o 31.3.6 nō te mau ha’amāramaramara’a nō te farerei i te mau pū ’ohipa a te ’utuāfare.

I te tahi atu mau vāhi, e nehenehe te feiā fa’atere e niuniu i te mau rave ’ohipa o te mau pū ’ohipa a te ’utuāfare ’aore rā te ti’a fa’atere nō te ’ohipa tōtauturu ’e te fa’arava’ira’a iāna iho, i te piha tōro’a o te ārea nō te hō’ē fārereira’a.

’Ua hōro’a-ato’a-hia te arata’ira’a nō te a’ora’a i te mau metua ’ōtahi tei hapū i te « Hapūra’a fa’aipoipo-’ore-hia » (Te mau parau tumu o te ’evanelia, topics.ChurchofJesusChrist.org).

38.6.20

’Ōnohi

’Ua riro te orara’a tāhuti nei ’ei hōro’a faufa’a rahi nō ’ō mai i te Atua ra—hō’ē hōro’a ’o te ti’a ’ia ha’afaufa’ahia ’e ’ia pāruruhia. Tē pāturu pūai nei te ’Ēkālesia i te āraira’a i te ’ōnohi. Nō te mau ha’amāramaramara’a e nāhea ’ia tauturu i te hō’ē ta’ata ’ōnohi ’e ’aore rā, te hō’ē ta’ata tei ha’afifihia i te ’ōnohi, hi’o suicide.ChurchofJesusChrist.org.

Te rahira’a o te ta’ata tei feruri i te ’ōnohi, e hina’aro rātou ’ia fāri’i i te hau i te pae tino, i te pae ferurira’a, i te pae mānava ’e i te pae vārua. E hina’aro taua mau huru ta’ata ra i te here, te tauturu ’e te pāturura’a a te ’utuāfare, a te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia ’e a te feiā tōro’a ’aravihi.

E hōro’a te ’episekōpo i te pāturura’a pae fa’aro’o mai te mea tē feruri ra te hō’ē melo e ’ōnohi ’aore rā ’ua tāmata i te reira. E tauturu ’oi’oi ato’a ’oia i te melo ’ia fāri’i i te tauturu a te feiā tōro’a. E fa’aitoito ’oia i te feiā piri i te ta’ata ’ia ’imi i te tauturu a te feiā tōro’a mai te mea e tītauhia.

Noa atu te mau tauto’ora’a maita’i roa a’e a te feiā herehia, a te feiā fa’atere ’e a te feiā tōro’a, e’ita e nehenehe e arai i te ’ōnohi i te mau taime ato’a. E vaiiho te reira i muri iāna i te ’oto rahi, te ’āehuehu i te pae mānava, ’e te mau uira’a pāhono-’ore-hia nō te feiā herehia ’e nō vetahi ’ē. E ti’a i te feiā fa’atere ’ia a’o ’e ’ia tāmarū i te ’utuāfare. E hōro’a rātou i te aupurura’a ’e te pāturura’a. E hina’aro ato’a paha te ’utuāfare i te pāturura’a ’e i te a’o a te feiā tōro’a.

E ’ere i te mea ti’a nō te hō’ē ta’ata ’ia rave i tōna iho ora. Terā rā, o te Atua ana’e te nehenehe e ha’avā i te mau mana’o, te mau ’ohipa, ’e te fāito o te ti’a’aura’a o terā ta’ata (hi’o 1 Samuela 16:7 ; Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 137:9).

Ma te paraparau i te ’episekōpo, e fa’aoti te ’utuāfare i te vāhi ’e i te huru ’ōro’a hunara’a nō terā ta’ata. E nehenehe te ’utuāfare e mā’iti e fa’a’ohipa i te mau fare a te ’Ēkālesia. Mai te mea ’ua fāri’i te reira ta’ata i tōna ’ōro’a hiero i roto i te orara’a, e nehenehe ’oia e hunahia ’aore rā e tāninahia i roto i te ’ahu o te hiero.

Te feiā tei mo’e te hō’ē ta’ata herehia nā roto i te ’ōnohi, e nehenehe e ’itehia mai ia rātou te tīa’ira’a ’e te fa’aorara’a i roto ia Iesu Mesia ’e tāna tāra’ehara.

Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te āraira’a i te ’ōnohi ’e te aupurura’a, hi’o suicide.ChurchofJesusChrist.org.

38.6.21

Te tāpūra’a fa’a’orera’a i te fa’ahotura’a (tae noa atu i te pātehera’a)

Hi’o 38.6.4.

38.6.22

Te metua vahine mono

Te hōho’a nō te hō’ē tāne ’e te vahine i te hōro’ara’a i te tino nō te mau tamari’i vārua a te Atua, ’ua fa’ata’ahia ïa e te Atua (hi’o 2.1.3). Nō reira, ’aita te ’Ēkālesia e fa’aitoito i te parau nō te metua vahine mono. Terā rā, e ’ohipa teie nā te ta’ata iho ’o tē vaiihohia i te pae hope’a i roto i te ha’avāra’a ’e i te hi’ora’a nā roto i te pure a te tāne ’e te vahine fa’aipoipo.

Te mau tamari’i tei fānauhia i te hō’ē metua vahine mono ’aita ïa rātou i fānauhia i roto i te fafaura’a. I muri a’e i tō rātou fānaura’a, e tā’atihia rātou i te mau metua nā roto noa i te parau fa’ati’a a te Peresidenira’a Mātāmua (hi’o 38.4.2.7).

38.6.23

Te mau ta’ata huriāhete

Tē fa’aruru nei te feiā e hina’aro e taui i te ’āpeni i te pae o tō rātou hīro’a. Te mau melo ’e te mau melo ’ore e hi’o nei ia rātou ’ei ta’ata e hina’aro e taui i tō rātou ’āpeni—nā reira ato’a tō rātou ’utuāfare ’e te mau hoa—’ia vai ara noa i ni’a ia rātou, e rave ma te marū, ma te aumihi ’e ma te fa’arahi i te here keresetiāno. E fāri’i-poupou-hia te mau ta’ata ato’a ’ia haere mai i te purera’a ’ōro’a, i te tahi atu mau rurura’a o te sābati ’e i te mau putuputura’a ta’ata a te ’Ēkālesia (hi’o 38.1.1).

E hīro’a faufa’a rahi te ’āpeni i roto i te fa’anahora’a nō te ’oa’oa a te Metua i te Ao ra. Te aura’a nō te ’āpeni i roto i te poro’i nō te ’utuāfare ’o te mero ’āpeni ïa i te fānaura’a. Tē mana’o nei te tahi mau ta’ata ē, ’aita e tū’ati ra tō rātou melo ’āpeni i te fānaura’a ’e tō rātou hīro’a ’āpeni. ’E nō reira, e hi’o rātou ia rātou iho ’ei ta’ata fa’ahuru ’ē i tō rātou ’āpeni. ’Aita te ’Ēkālesia e rave i te hō’ē ti’ara’a nō ni’a i te mau tumu te mau ta’ata e fa’ariro ai ia rātou ’ei ta’ata huru ’āpenira’a ta’a ’ē i tō rātou ’āpeni tumu.

’Aita e hi’ohia te ’āpeni i roto i te rahira’a o te mau ’ohipa a te ’Ēkālesia e haere te ta’ata ’e te tahi mau ’ōro’a autahu’ara’a ato’a. E nehenehe te mau ta’ata huru ’āpenira’a ta’a ’ē i tō rātou ’āpeni tumu e bāpetizohia ’e e ha’amauhia mai tei fa’a’itehia i roto i te 38.2.8.10. E nehenehe ato’a rātou e rave i te ’ōro’a ’e e fāri’i i te mau ha’amaita’ira’a o te autahu’ara’a. Terā rā, e fāri’ihia te fa’atōro’ara’ i te autahu’ara’a ’e te mau ’ōro’a o te hiero mai te au i te ’āpeni i te fānaura’a.

’Aita te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia e fa’aitoito i te rapa’aura’a ’aore rā i te tāpūra’a nō te taui i te ’āpeni o tōna fānaura’a (« tauira’a te ’āpeni »). ’Ia fa’aara te feiā fa’atere ē, mai te mea e ravehia te reira, e tupu te mau tā’ōti’ara’a o te ti’ara’a melo o te ’Ēkālesia.

E a’o ato’a te feiā fa’atere ’eiaha e taui i tōna ihota’ata. Te tauira’a i tōna ihota’ata, ’o te tauira’a ïa i te huru ’ahura’a ’aore rā te huru fa’anehenehera’a, ’aore rā te tauira’a i te i’oa ’aore rā te mono i’oa, nō te fa’a’ite iāna ’ei ta’ata ’āpenira’a ’ē atu i tōna ’āpenira’a i te fānaura’a. E fa’aara te feiā fa’atere i te ta’ata e taui i tōna ihota’ata ē, e tu’uhia te tahi mau tā’ōti’ara’a o te ti’ara’a melo o te ’Ēkālesia nō te roara’a o taua tauira’a ihota’ata ra.

I roto i te mau tā’ōti’ara’a, tē vai nei te fāri’ira’a ’aore rā te fa’a’ohipara’a i te autahu’ara’a, te fāri’ira’a ’e te fa’a’ohipara’a i te parau fa’ati’a nō te hiero, nā reira ato’a te fāri’ira’a i te mau pi’ira’a i roto i te ’Ēkālesia. Noa atu ā e tāpe’ahia te tahi mau maita’i o te ti’ara’a melora’a, e fāri’ihia rātou i te ’āmuira’a mai i te tahi atu mau ’ohipara’a a te ’Ēkālesia.

Te ta’ata e hina’aro e taui i tōna ’āpeni ’aita rā i rave i te rāpa’aura’a, ’aita i tāpū iāna ’aore rā ’aita i taui i tōna ihota’ata, ’e e mea ti’amā ’oia, e nehenehe tāna e fāri’i i te mau pi’ira’a i roto i te ’Ēkālesia, e fāri’i i te parau fa’ati’a nō te hiero ’e te mau ’ōro’a o te hiero.

Tē vai ra te mau tamari’i, te feiā ’āpī ’e te feiā pa’ari tei hōro’ahia te ’oromona e te taote nō te tāmarū i te fifi hīro’a ’āpeni ’aore rā te mana’o ’ōnohi. Hou teie ta’ata e ha’amata ai i taua rāpa’aura’a ra, e mea faufa’a ’ia māramarama ’oia ē (nā reira ato’a te mau metua o te tamari’i ’aita i ti’a te matahiti) i te mau mea ataata ’e te mau mea maita’i o te reira. Mai te mea ’aita teie melo e tāmata nei i te taui i te ’āpeni ’e e mea ti’amā ’oia, e nehenehe tāna e fāri’i i te mau pi’ira’a i roto i te ’Ēkālesia, e fāri’i i te parau fa’ati’a nō te hiero ’e te mau ’ōro’a o te hiero.

Mai te mea e fa’aoti te hō’ē melo e taui i tōna i’oa ’aore rā te mono i’oa, e nehenehe te reira e pāpa’ihia i te vāhi nō te i’oa pi’i i ni’a i te parau melora’a. E nehenehe e pi’i iāna i te reira i’oa i roto i te pāroita.

E mea ta’a ’ē roa te vaira’a o terā ’āmuira’a ’e terā ’āmuira’a, terā ta’ata ’e terā ta’ata. E ’āpo’o ’āmui te mau melo ’e te feiā fa’atere, ’e te Fatu ato’a. E tauturu te mau peresidenira’a ārea i te feiā fa’atere nō te fenua iho ’ia ha’apa’o maita’i i te vaira’a o te ta’ata hō’ē. E paraparau te ’episekōpo i te peresideni titi. E mea ti’a i te mau peresideni titi ’e te mau peresideni misiōni ’ia ’imi i te parau a’o a te peresidenira’a ārea (hi’o 32.6.3 ’e 32.6.3.1).

Nō te tahi atu ā ha’amāramaramara’a nō te māramarama ’e nō te pāturu i te mau ta’ata e hina’aro e taui i tō rātou ’āpeni, hi’o « Transgender [Ta’ata e hina’aro e taui i tōna ’āpeni] » i ni’a ia ChurchofJesusChrist.org.

38.7

Te mau ture i te pae nō te rapa’aura’a ’e te ea

38.7.1

Te mau tāpūra’a hi’opo’ara’a tino pohe

E nehenehe te hō’ē tāpūra’a hi’opo’ara’a tino pohe e ravehia mai te mea e fa’ati’a te ’utuāfare o te ta’ata pohe, ’e mai te mea e ha’apa’o te tāpūra’a i te ture. I te tahi taime, e tītau te ture i te hō’ē tāpūra’a hi’opo’ara’a tino pohe.

38.7.2

Te hunara’a ’e te tūtu’ira’a i te tino pohe

E fa’aoti te ’utuāfare o te ta’ata pohe e huna ānei ’aore rā e tānina ānei i tōna tino. E fa’atura rātou i te mau hina’aro o te ta’ata.

I te tahi mau fenua, e tītau te ture i te tāninara’a. I te tahi taime, e ’ere te hunara’a i te ’ohipa ’ōhie aore rā, i te moni māmā nō te ’utuāfare. I roto i te mau huru ato’a, e ti’a i te tino ’ia ravehia ma te fa’atura ’e te auraro. E ti’a ’ia ha’apāpūhia i te mau melo ē, e vai noa te mana o te ti’afa’ahoura’a i te mau taime ato’a (hi’o Alama 11:42–45).

Mai te mea e nehenehe, e ti’a i te tino o te hō’ē melo pohe tei fāri’i i tōna ’ōro’a hiero ’ia ’ahuhia i te ’ahu ’ōro’a o te hiero ’ia huna-ana’e-hia ’aore rā ’ia tānina ana’e-hia (hi’o 38.5.8).

E hōro’a mai te hō’ē ’ōro’a hunara’a ’aore rā, te hō’ē ’ōro’a ha’amana’ora’a i te hō’ē rāve’a i te mau ’utuāfare ’ia ha’aputuputu ’e ’ia rave tāmau noa i te mau auta’atira’a ’e te mau mea faufa’a o te ’utuāfare (hi’o 29.5.4).

38.7.3

Te mau tamari’i pohe hou te fānaura’a (tamari’i fānau-pohe-hia ’e tei marua)

Te mau metua e fārerei i te pohera’a o te hō’ē tamari’i fānau-’ore-hia, e mamae ïa ratou i te ’oto ’e te mo’era’a. E hōro’a te feiā fa’atere, te mau melo o te ’utuāfare, ’e te mau taea’e ’e te mau tuahine aupuru i te pāturura’a i te pae āehuehu ’e i te pae vārua.

E nehenehe te mau metua e fa’aoti e fa’atupu ānei i te ’ōro’a ha’amana’ora’a ’aore rā te ’ōro’a purera’a hunara’a.

E nehenehe te mau metua e tapa’opa’o i te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te tamari’i i roto i te FamilySearch.org. Tē vai ra te mau arata’ira’a i ni’a i te tahua natirara.

’Aita e tītauhia te mau ’ōro’a hiero nō te mau tamari’i tei pohe hou te fānaura’a. E’ita te reira e pāto’i i te ti’ara’a ’ia vai teie mau tamari’i i roto i te ’utuāfare i roto i te mau tau a muri atu. Tē fa’aitoitohia nei te mau metua ’ia ti’aturi i te Fatu ’e ’ia ’imi i tāna tāmāhanahanara’a.

38.7.4

Te rāve’a ha’amateau (euthanasie)

’Ua riro te orara’a tāhuti nei ’ei hōro’a faufa’a rahi nō ’ō mai i te Atua ra. Te rāve’a ha’amateau o te fa’a’orera’a ïa i te orara’a o te hō’ē ta’ata e mamae ra i te hō’ē ma’i e’ita e ora ’aore rā i te tahi atu huru fifi. Te hō’ē ta’ata e ’āmui i roto i te rāve’a ha’amateau, mai te tauturura’a i te hō’ē ta’ata ’ia pohe nā roto i te ’ōnohi, tē ’ōfati ra ïa ’oia i te mau fa’auera’a a te Atua ’e e ’ōfati ’oia i te mau ture o te fenua iho.

Te fa’a’orera’a ’aore rā te ha’apaera’a i te mau rāve’a tauturu pāpū nō te fa’aora i te hō’ē ta’ata i te hope’a o te orara’a, e’ita ïa e parauhia e ha’amateau (hi’o 38.7.11).

38.7.5

Te ha’apēra’a he’a mate VIH ’e te ma’i he’a mate SIDA

Te mau melo tei ro’ohia i te HIV (te tirotiro o tē ha’aparuparu i te rāve’a pārurura’a o te tino) ’aore rā tei fāri’i i te SIDA (te ma’i tupu o te paruparura’a o te rāve’a pārurura’a), e fāri’i-māite-hia rātou i te mau purera’a ’e te mau ’ātivite a te ’Ēkālesia. E’ita tō rātou ’āmuira’a mai e fa’atupu i te fifi i ni’a ia vetahi ’ē i te pae o te ea.

38.7.6

Te moetahu (hypnose)

Nō te tahi mau ta’ata, e nehenehe te mana fa’ata’oto e ha’afifi i te ti’amāra’a ’ia mā’iti. ’Aita e fa’aitoitohia te mau melo ’ia ’āmui atu i roto i te ’ohipa mana fa’ata’oto nō te fa’a’ite’itera’a ’aore rā nō te fa’a’oa’oara’a.

Te fa’a’ohipara’a i te mana fa’ata’oto nō te rapa’au i te mau ma’i ’aore rā i te mau fifi i te pae ferurira’a, e fa’aotihia te reira nā roto i te ’āparaura’a i te feiā tōro’a taote ’aravihi.

38.7.7

Te mau ta’ata ’aita i pāpū te ’āpeni i te fānaura’a

Tē vai nei te mau taime varavara roa e fānauhia te hō’ē ’aiū ma te ’āpeni e’ita e nehenehe e fa’aoti ē, e tāne ānei ’aore rā e vahine (mau melo ’āpeni pāpū ’ore, ’āpenira’a pāpū ’ore, ’aore rā huahuamatoa). E riro te mau metua ’aore rā te tahi atu mau ta’ata i te tītauhia ’ia rave i te fa’aotira’a nō te fa’ata’a i te ’āpeni o tā rātou tamari’i ma te arata’ihia e te feiā tōro’a taote ’aravihi. Te mau fa’aotira’a nō ni’a i te ravera’a i te rapa’aura’a ’aore rā te tāpūra’a, pinepine te reira i te ravehia i te ’aru’arura’a o te ’aiū. Terā rā e nehenehe te reira e fa’ataimehia maori rā e mea tītauhia e te taote.

E mea tītauhia te tahi aumihi ta’a ’ē ’e te pa’ari ’ia tupu ana’e te ’āehuehu i roto i te feiā ’āpī ’aore rā te feiā pa’ari tei fānauhia ma te ’āpeni ta’a ’ore, nō ni’a i te mau fa’aotira’a i ni’a i te ’āpeni tei ravehia i te ’aiūra’a ’aore rā i te vai-tamari’i-ra’a ’e te ’āpenira’a tā rātou e fa’a’ite nei.

Te mau uira’a nō ni’a i te parau melora’a, te fa’atōro’ara’a autahu’ara’a ’e te mau ’ōro’a o te hiero nō te feiā ’āpī ’e te feiā pa’ari tei fānauhia ma te ’āpeni ta’a ’ore, e fa’ataehia ïa te reira i te Piha tōro’a o te Peresidenira’a Mātāmua.

38.7.8

Te rapa’āura’a ma’i ’e te ’atu’atura’a i te ea

Te ’imira’a i te tauturu nō te rapa’āura’a ma’i ’aravihi, te fa’a’ohipara’a i te fa’aro’o, ’e te fāri’ira’a i te mau ha’amaita’ira’a autahu’ara’a, e ’ohipa ’āmui te reira nō te fa’aorara’a, mai te au i te hina’aro o te Fatu.

’Eiaha te mau melo e fa’a’ohipa ’aore rā e fa’atīani i te mau ravera’a nō te rapa’aura’a ’aore rā nō te pae nō te ea, e ’ere i te mea pāpū roa i te pae morare, i te pae vārua ’aore rā i te pae nō te ture. Te feiā e fifi tō rātou i te pae nō te ea, e ti’a ïa ia rātou ’ia fārerei i te feiā tōro’a taote ’aravihi ’e tei fāri’i i te parau mana nō te ’ohipa i roto i te tōro’a e ravehia ra e rātou.

Ta’a ’ē noa atu te ’imira’a i te tauturu a te taote, tē fa’aitoitohia nei te mau melo o te ’Ēkalesia ’ia ha’apa’o i te anira’a a te pāpa’ira’a mo’a i roto i te Iakobo 5:14 « e ti’i ’oia i te mau peresibutero о te ’ēkalesia ra, ’e nā rātou e pure iāna, ma te fa’atāhinu iāna i te mono’i i te i’oa о te Fatu ra ». Nā te feiā tei mau i te tōro’a autahu’ara’a i tītauhia e hōro’a i te mau ha’amaita’ira’a autahu’ara’a nō te fa’aorara’a. E hōro’ahia te reira ’ia anihia rātou ’e e ’ere i te mea tāmoni (hi’o 18.13).

’Aita e fa’aitoitohia te mau melo o te ’Ēkalesia ’ia ’imi i te fa’aorara’a semeio ’aore rā te fa’aorara’a hau a’e i te nātura nā roto mai i te hō’ē ta’ata ’aore rā te hō’ē pupu ta’ata o tē parau ra ē, tē mau ra rātou i te mau rave’a ta’a ’ē nō te fāri’i i te mana fa’aora i rāpae i te pure ’e i te mau ha’amaita’ira’a o te autahu’ara’a tei rave-maita’i-hia. Pinepine teie mau ravera’a i te parauhia ē, « e fa’aorara’a pūai ». E fa’a’ohipa-ato’a-hia te tahi atu mau i’oa. Pinepine teie mau parau fafau nō te fa’aorara’a i te hōro’ahia ’ei ’aitauira’a moni.

38.7.9

Te rapa’aura’a pakalolo

Tē pāto’i nei te ’Ēkālesia i te fa’a’ohipara’a i te pakalolo nō te mau ’ōpuara’a e ’ere nō te rapa’au i te ma’i. Hi’o « Word of Wisdom and Healthy Practices(te parau pa’ari ’e te mau ’ohipa maita’i) » (38.7.14).

Terā rā, e nehenehe te pakalolo e fa’a’ohipahia nō te mau ’ōpuara’a utuutura’a ma’i mai te mea e ha’apa’ohia te mau tītaura’a i muri nei :

• ’Ua fa’aotihia nā te hō’ē taote ha’amanahia ’aore rā, nā te tahi atu ta’ata hōro’a ha’amanahia e te ture.ē, e mea faufa’a te fa’a’ohipara’a nō te utuutura’a i te ma’i.

• E ha’apa’o te ta’ata i te fāito ’e te huru nō te fa’a’ohipara’a i fa’ata’ahia mai e te taote ’aore rā te tahi atu ta’ata hōro’a ha’amanahia. ’Aita te ’Ēkalesia e fāri’i ’ia puhipuhihia te pakalolo maori rā ’ua fa’ati’a te ta’ata horo’a nā roto i te hō’ē tītaura’a utuutura’a.

’Aita te ’Ēkālesia e fāri’i i te puhipuhira’a pakalolo, tae noa atu nō te mau ’ōpuara’a rapa’āura’a.

38.7.10

Te hōro’ara’a ’e te tāhitira’a i te hō’ē mero ’e te hō’ē tuha’a o te tino

E ’ohipa pipiri ’ore te hōro’ara’a i te mau melo ’e te mau vaeha’a o te tino e o te riro ’ei maita’i rahi nō te mau ta’ata i roto i te mau fifi o te ea.

Te fa’aotira’a a te hō’ē ta’ata ora ’ia hōro’a i te hō’ē melo i te tahi atu ta’ata, ’aore rā ’ia fāri’i i te hō’ē hōro’ara’a melo, e ravehia ïa te reira nā roto i te parau a’o a te taote ’e te ferurira’a nā roto i te pure.

Te fa’aotira’a e fa’ati’a i te hōro’ara’a i te mau melo ’aore rā i te mau vaeha’a o te tino mai roto mai i te hō’ē ta’ata pohe, e ravehia ïa te reira nā te ta’ata iho ’aore rā nā tōna ’utuāfare.

38.7.11

Te fa’aroara’a i te ora (’oia ato’a te ora nā roto i te mātini)

’Ia fa’aruru ana’e rātou i te mau ma’i teimaha, e ti’a i te mau melo ’ia fa’a’ohipa i te fa’aro’o i te Fatu ’e ’ia ’imi i te tauturu ’aravihi i te pae nō te utuutura’a ma’i. Terā rā, mai te mea ē, e pohe hoa te ta’ata, e hi’ohia te reira mai te hō’ē ha’amaita’ira’a ’e te hō’ē tuha’a ’ōpuahia nō te orara’a mure ’ore (hi’o 2 Nephi 9:6 ; Alama 42:8).

’Eiaha te mau melo e mana’o ē, e mea tītauhia ’ia fa’aroa i te orara’a tāhuti nā roto i te mau rāve’a rarahi. E mea maita’i a’e nā te ta’ata iho e rave i teie mau mā’itira’a, mai te mea e nehenehe, ’aore rā nā te mau melo o te ’utuāfare. E ti’a ia rātou ’ia ’imi i te parau a’o a te taote ’e te arata’ira’a a te Atua nā roto i te pure.

E pūpū te feiā fa’atere i te pāturura’a i te feiā e rave nei i te fa’aotira’a e tātara ānei ’aore rā e vaiiho noa ānei i te rāve’a hōro’ara’a i te ora o te hō’ē melo o te ’utuāfare.

38.7.12

Te mau pupu nō te ’ite iāna iho

E rave rahi pupu ta’ata ’ōmo’e ’e te mau taiete tapiho’ora’a e fa’anahora’a tā rātou ’o tē tītau nei ’ia ha’amaita’i i te ’itera’a iāna iho, te fa’atura iāna iho, te huru pae vārua, ’aore rā te mau aura’a ’utuāfare. E tupu te hina’aro i roto i teie mau pupu ’ia fafau mai i te mau rāve’a vitiviti nō te mau fifi tei ’itehia ē, e tītau te reira i te taime roa, te pure ’e te tauto’ora’a a te ta’ata iho nō te fa’atītī’aifaro. Noa atu e nehenehe te mau melo o te piha ha’api’ira’a e fāri’i i te tāmarūra’a, ’aore rā i te hō’ē fa’ateiteira’a nō te hō’ē taime poto, pinepine te mau fifi tahito i te ho’i fa’ahou mai, ’a fa’atupu ai ho’i i te mana’o ’ino’ino ’e te pe’ape’a hau atu.

Tē parau nei te tahi o teie mau pupu ē, ’ua pāturu te ’Ēkālesia ’aore rā te mau hui mana fa’atere rahi tāta’itahi i te reira. Terā rā, e ’ere teie mau parau i te parau mau.

Tē fa’aarahia nei te mau melo o te ’Ēkālesia ē, tē turu nei te tahi o teie mau pupu i te mau mana’o ’e tē fa’a’ohipa nei rātou i te mau rāve’a e nehenehe e riro ’ei mea ’ino. E rave rahi ato’a mau pupu e fa’a’aufau nei i te moni rahi ’e e fa’aitoito nei i te mau fafaura’a tau roa. Tē vai ra e ’āmui nei i te mau mana’o o te ao nei i te mau parau tumu o te ’evanelia ’o tē nehenehe e fa’a’ino i te orara’a pae vārua ’e te fa’aro’o.

’Eiaha te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia e ’aufau, e fa’aitoito ’aore rā e pāturu i te reira mau huru pupu ’aore rā mau huru peu. E’ita e nehenehe e fa’a’ohipa i te mau fare a te ’Ēkālesia nō teie mau ’ātivite.

Nō te mau melo e fifi tō rātou i te pae sōtiare ’aore rā i te pae mānava, e nehenehe rātou e fārerei i te feiā fa’atere nō te arata’ira’a i roto i te ’itera’a i te mau rāve’a tauturu e tū’ati i te mau parau tumu o te ’evanelia. Nō te tahi atu mau ha’amāramaramara’a, ’a hi’o 22.3.4.

38.7.13

Te mau pātia ārai

Te mau pātia arai e ravehia e te feiā tōro’a taote ’aravihi, e pāruru te reira i te ea ’e e fa’aherehere ho’i i te ora. Tē fa’aitoitohia nei te mau melo o te ’Ēkālesia ’ia pāruru ia rātou iho, i tā rātou mau tamari’i, ’e tō rātou huira’atira nā roto i te pātia arai.

I te pae hope’a, e hōpoi’a nā te ta’ata hō’ē ’ia rave i tā rātou iho mau fa’aotira’a nō ni’a i te pātia arai. Mai te mea e pe’ape’a ri’i te mau melo, e ti’a ia rātou ’ia paraparau i te feiā tōro’a taote ’e ’ia ’imi ato’a i te arata’ira’a a te Vārua Maita’i.

E riro paha te mau ta’ata e tano ’ei misiōnare tei ’ore i fāri’i i te pātia arai i te tonohia i roto i tō rātou iho fenua.

38.7.14

Te parau pa’ari ’e te mau ravera’a maita’i

E fa’auera’a nā te Atua te parau pa’ari. ’Ua heheu mai ’oia i te reira nō te maita’i pae tino ’e pae vārua o tāna mau tamari’i i. ’Ua ha’apāpū mai te mau peropheta ē, te mau ha’api’ira’a i roto i Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 89 ’o te ha’apaera’a ïa i te ’ava’ava, te mau inu pūai (te ’ava), ’e te mau inu ve’ave’a (ti ’e te taofe).

’Ua ha’api’i ato’a mai te mau peropheta i te mau melo ’ia ha’apae i te mau mea ’ino, tei ’ōpanihia e te ture, ’aore rā, ’o tē fa’atītī, aore rā ’o tē fa’a’ino i te ha’avāra’a.

Tē vai ra te tahi atu mau mea ’e te mau ravera’a ’ino tei ’ore i ha’apāpūhia i roto i te parau pa’ari e ’aore rā nā te feiā fa’atere o te ’Ēkalesia. E fa’a’ohipa te mau melo i te pa’ari ’e te ha’avāra’a nā roto i te pure i roto i te ravera’a i te mau mā’itira’a nō te ha’amaita’i i tō rātou ea pae tino, pae vārua ’e pae mānava.

’Ua parau te ’āpōsetolo Paulo ē : « ’Aita ’outou i ’ite ē, e nao tō ’outou tino nō te Vārua Maita’i i roto ia ’outou na, tei noa’a ia ’outou i te Atua ra, e ’ere ho’i ’outou i tō ’outou iho ? ’Ua tauihia ho’i ’outou i te taui : ’e teienei, e ha’ama’ita’i i te Atua, tō ’outou tino, ’e tō ’outou vārua, nō te Atua ïa » (1 Korinetia 6:19–20).

’Ua fafau mai te Fatu i te mau ha’amaita’ira’a pae vārua ’e pae tino i te feiā e ha’apa’o i te parau pa’ari ’e i te arata’ira’a a te mau peropheta ora (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 89:18–21).

38.8

Te mau fa’aturera’a nō te fa’aterera’a

38.8.1

Te fa’a’amura’a ’e te ’utuāfare fāri’i

E nehenehe te fa’a’amura’a i te mau tamari’i ’e te hōro’ara’a i te ’utuāfare fāri’i e ha’amaita’i i te mau tamari’i ’e te mau ’utuāfare. E nehenehe te mau ’utuāfare here ’e te mure ’ore e fa’atupuhia nā roto i te fa’a’amura’a. Noa atu ē, e tae mai te mau tamari’i i roto i te hō’ē ’utuāfare nā roto i te fa’a’amura’a ’aore rā te fānaura’a, e ha’amaita’ira’a faufa’a rahi ato’a ïa te reira.

Te mau melo e ’imi nei ’ia fa’a’amu ’aore rā ’ia tu’u i te mau tamari’i i roto i te ’utuāfare fāri’i, e ti’a ïa ia rātou ia ha’apa’o i te mau ture mana ato’a o te reira mau fenua ’e o te reira mau fa’aterera’a hau.

’Aita te ’Ēkālesia e fa’a’ōhie i te fa’a’amura’a. Terā rā, i te fenua Marite ’e i Canada, e nehenehe te feiā fa’atere e arata’i i te mau melo i te pū ’ohipa a te ’utuāfare ’ei rāve’a tauturu nō te fārereira’a. Nō te mau ha’amāramaramara’a nō te fārereira’a, ’a hi’o 31.3.6.

Nō te mau ha’amāramaramara’a hau atu nō ni’a i te mau metua ’ōtahi e fānau mai, hi’o 38.6.19.

Nō te mau ha’amāramaramara’a hau atu, hi’o « Fa’a’amura’a » (Parau tumu o te ’evanelia, topics.ChurchofJesusChrist.org).

38.8.2

Te tāvirira’a nā roto i te fa’ahoara’a

E tupu te tāvirira’a ma te fa’ahoa ’ia fa’a’ohipa ana’e te hō’ē ta’ata i te ti’aturira’a o te tahi atu ta’ata nō te tāviri iāna. E nehenehe te reira e tupu mai te mea ē, nō te hō’ē pupu nā ta’ata to’opiti, mai te ’Ēkālesia. E nehenehe ato’a te reira e tupu nā roto i te fa’a’ohipara’a i te hō’ē ti’ara’a auhoa, ’aore rā te hō’ē ti’ara’a ti’aturi, mai te hō’ē pi’ira’a i roto i te ’Ēkālesia, ’aore rā te hō’ē aura’a ’utuāfare. E mea mātarohia ē, e ravehia te tāvirira’a ma te fa’ahoa nō te ’imi i te moni.

E mea ti’a i te mau melo o te ’Ēkalesia ’ia vai ha’avare ’ore noa i roto i tā rātou mau ’ohipa ’e ’o vetahi ’ē ’e ’ia ha’a ma te parau-ti’a. Te tāvirira’a ma te fa’ahoa, ’o te hō’ē ïa ha’avarevarera’a ha’amā o te ti’aturira’a. E nehenehe te mau ta’ata tei rave i te reira huru ’ohipa e horohia i mua i te ture. E nehenehe ato’a te mau melo o te ’Ēkālesia ’o tē rave i te tāvirira’a ma te fa’ahoa e fārerei i te tā’ōti’ara’a ’aore rā i te tātarara’a i tō rātou ti’ara’a melo. Hi’o 32.6.1.3 ’e 32.6.2.3 nō te arata’ira’a nō ni’a i te mau ’āpo’ora’a fa’atītī’aifarora’a nō ni’a i te mau ’ohipa tāvirira’a.

E’ita e nehenehe i te mau melo ’ia parau ’aore rā, ’ia fa’atupu i te mana’o ē, nā te ’Ēkālesia ’aore rā nā tōna feiā fa’atere e turu nei, e ha’amana nei i tā rātou mau ’ohipa ’e ’o vetahi ’ē, ’aore rā te ti’a nei rātou nō te ’Ēkālesia ’aore rā nō tōna feiā fa’atere.

38.8.3

Te mau mātēria hi’o fa’aro’o

E nehenehe te mau mātēria hi’o fa’aro’o e tauturu i te tītau manihini i te Vārua ’e e ha’amaita’i i te ha’api’ira’a ’evanelia i roto i te mau piha ha’api’ira’a ’e te mau rurura’a a te ’Ēkālesia. Te tahi mau hi’ora’a o teie mau mātēria, tē vai ra te mau video, te mau hōho’a, ’e te mau haruharura’a pehe. ’Eiaha roa atu te fa’a’ohipara’a i teie mau mātēria e riro ’ei fa’anevanevara’a ’aore rā ’ei rōtahira’a tumu nō te piha ha’api’ira’a ’aore rā nō te rurura’a.

’Eiaha te mau melo e fa’a’ohipa i te mau mātēria hi’o fa’aro’o i roto i te mau purera’a ’ōro’a ’aore rā i roto i te tuha’a purera’a rahi o te ’āmuira’a titi. Terā rā, e nehenehe e fa’a’ohipa i te pehe haruharuhia i roto i teie mau rurura’a mai te mea e tītauhia nō te ’āpe’e i te mau hīmene.

E ha’apa’o te mau melo i te mau ture ato’a o te parau fatura’a ’ia fa’a’ohipa ana’e rātou i te mau mātēria hi’o fa’aro’o (hi’o 38.8.10). E ti’a ia rātou ’ia fa’a’ohipa i te mau mātēria ana’e e tū’ati i te ’evanelia ’e e tauturu i te tītau manihini i te Vārua.

38.8.4

Te mau tu’urimara’a ’e te mau hōho’a o te mau Huimana fa’atere rahi, te mau ti’a fa’atere rahi ’e te mau Hitu ’Ahuru ārea

’Eiaha te mau melo o te ’Ēkālesia e ’imi i te mau tu’urimara’a o te mau huimana fa’atere rahi, te mau ti’a fa’atere rahi ’aore rā te mau hitu ’ahuru ārea. ’Eiaha ato’a te mau melo e ani i teie feiā fa’atere ’ia tārima i tā rātou mau pāpa’ira’a mo’a, tā rātou mau buka hīmene, ’aore rā, tā rātou mau fa’anahora’a. E fa’ahahi ’ē te reira i te ta’ata i tō rātou pi’ira’a mo’a ’e i te vārua o te mau rurura’a. E tāpe’a ato’a te reira ia rātou ’ia fārerei i te tahi atu mau melo.

’Eiaha te mau melo e pata i te hōho’a o te mau huimana fa’atere rahi, te mau ti’a fa’atere rahi, ’aore rā te mau hitu ’ahuru ārea i roto i te mau fare purera’a.

38.8.5

Te mau taiete

E’ita e nehenehe e fa’a’ohipa i te mau fare purera’a a te ’Ēkālesia ’e te tahi atu mau fare, te mau rurura’a a te ’Ēkālesia ’e te mau piha ha’api’ira’a, ’e te mau tahua natirara a te ’Ēkālesia ’e te mau rāve’a tūreiara’a sōtiare nō te fa’atīani i te mau ’ohipa tapiho’o ato’a ’aore rā i te hō’ē fa’anahora’a e ’ere nā te ’Ēkālesia.

E’ita te mau tāpura nō te mau pupu a te ’Ēkālesia ’aore rā te tahi atu mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te mau melo e hōro’ahia i te mau ’ohipa tapiho’o ’aore rā i te hō’ē fa’anahora’a e ’ere nā te ’Ēkālesia. Tei roto i te reira (e ’ere rā i te reira ana’e) te feiā e fa’atīani i te arapaera’a, te ha’api’ira’a, ’e te mau rāve’a ’ohipa. Hi’o 38.8.30.

38.8.6

Te mau rave ’ohipa o te ’Ēkālesia

Tītauhia i te mau rave ’ohipa a te ’Ēkālesia ’ia ora ’e ’ia turu i te mau fa’aturera’a a te ’Ēkālesia i te mau taime ato’a. E mea ti’a ato’a ia rātou ’ia ha’apa’o i te mau ture ’ohipa o te fenua iho.

Nō te ha’amata ’aore rā nō te rave tāmau noa i te ’ohipa a te ’Ēkālesia, e ti’a i te mau melo ’ia ti’amā nō te fāri’i i te hō’ē parau fa’ati’a nō te hiero. E taime ra, e tāniuniu te mau ti’a nō te Tuha’a fa’atere nō te mau rave ’ohipa a te ’Ēkālesia i te mau peresideni titi ’aore rā te mau ’episekōpo nō te hi’o i te ti’amāra’a nō te hiero o te mau rave ’ohipa a te ’Ēkālesia i teie nei, ’aore rā e roa’a mai. ’Ia pāhono ’oi’oi te feiā fa’atere e ti’a ai.

38.8.7

Te mau ve’a a te ’Ēkālesia

Teie te mau ve’a a te Ekalesia :

• Te Hoa nā te mau tamari’i.

• Nō te Pūai o te Feiā ’Āpī nō te feiā ’āpī.

• Te Liahona nō te feiā pa’ari.

Tē fa’aitoito nei te Peresidenira’a Mātāmua i te mau melo ato’a ’ia tai’o i te mau ve’a a te ’Ēkālesia. E nehenehe te mau ve’a e tauturu i te mau melo ’ia ha’api’i mai i te ’evanelia a Iesu Mesia, ’ia tuatāpapa i te mau ha’api’ira’a a te mau peropheta ora, ’ia vai tū’ati i ni’a i te ’utuāfare o te ’Ēkālesia nā te ao nei, ’ia fa’aruru i te mau tāmatara’a ma te fa’aro’o, ’e ’ia ha’afātata atu i te Atua.

E tauturu te feiā fa’atere i te mau melo ’ia fāri’i i te mau ve’a mai teie i muri nei :

• Tauturu i te mau melo ’ia tāpa’o ia rātou nō te mau ve’a nene’ihia ’e ’ia fa’a’āpī i tā rātou mau tāpa’ora’a.

• Fa’a’ite i te mau melo e nāhea ’ia fāri’i i te mau mea e vai ra i roto i te ve’a i ni’a i te ChurchofJesusChrist.org, te fa’anahora’a ’āfa’ifa’i o te vaira’a buka ’evanelia ’e te fa’anahora’a ’āfa’ifa’i o te orara’a i te ’evanelia. E mea tāmoni ’ore teie mau mea i ni’a i te rorouira.

• I muri noa iho i te bāpetizora’ahia te mau melo ’āpī, ’a fa’a’ite ia rātou nāhea ’ia fāri’i i te mau ve’a a te ’Ēkālesia i ni’a i te rorouira. Mai te mea e mea au a’e nā rātou te hō’ē ve’a nene’ihia, hōro’a ia rātou hō’ē matahiti tāpa’ora’a ma te fa’a’ohipa i te tāpura faufa’a moni a te unite.

• Hōro’a i te mau tāpa’ora’a tāmau i te mau tamari’i ’e te feiā ’āpī ato’a e haere i te purera’a ’aita e metua ’aore rā e ta’ata tīa’i. Fa’a’ohipa i te tāpura faufa’a moni a te unite.

E nehenehe te mau ’episekōpo e pi’i i te hō’ē ti’a nō te ve’a nō te tauturu i te mau melo ’ia fāri’i i te mau ve’a. ’Aore rā e nehenehe rātou e fa’ata’a i te pāpa’i parau fa’atere o te pāroita nō te tauturu (hi’o 7.3).

E nehenehe ato’a te ti’a nō te ve’a aore rā te pāpa’i parau fa’atere e tauturu i te ha’aputuputura’a i te mau ’itera’a nō te ha’apūai i te fa’aro’o ’e te mau ’itera’a pāpū nō roto mai i te mau melo o te fenua iho nō te fa’a’ite i te mau ve’a.

Tē vai ra te mau tāpa’ora’a nō te mau ve’a nene’ihia i store.ChurchofJesusChrist.org, te tuha’a fa’atere nō te pū ’ohipara’a ’ati a’e te ao nei ’e Te mau fare toa nō te pū ’ōperera’a buka. I te tahi mau vāhi, e poro’i te mau unite nā ni’a i te i’oa o tō rātou mau melo ’e e ’ōpere i te mau ve’a i tā rātou mau fare purera’a. Nō te mau ha’amāramaramara’a hau atu, ’a fārerei atu i te tuha’a fa’atere nō te pū ’ohipara’a ’ati ti a’e te ao nei, ’aore râ te hō’ē fare toa nō te pū ’ōperera’a buka.

38.8.8

Te i’oa, te pihi ’e te taipe o te ’Ēkālesia

Te i’oa, te pihi ’e te taipe o te ’Ēkālesia, o te mau fa’a’itera’a faufa’a rahi ïa o te ’Ēkālesia. ’Ua tāpa’ohia te reira ’ei mau tāpa’o hāmanira’a ’aore rā e mea pāruruhia te reira i mua i te ture, nā te ao ato’a nei. E fa’a’ohipahia te reira nō te fa’a’ite i te mau pāpa’ira’a mana, te mau parau ’āpī ’e te mau ’ohipa i tupu a te ’Ēkālesia.

E fa’a’ohipahia te mau fa’a’itera’a faufa’a rahi o te ’Ēkālesia mai te au i te mau arata’ira’a i hōro’ahia i raro nei.

Te i’oa pāpa’ihia o te ’Ēkālesia. E nehenehe te mau unite e fa’a’ohipa i te i’oa pāpa’ihia o te ’Ēkālesia (’eiaha rā te pihi ’aore rā te taipe) ’ia pāhopa’ihia te tā’āto’ara’a o te mau tītaura’a i muri nei :

• Te ’ātivite ’aore rā te ’ohipa i ’atihia atu te i’oa, ’ua pāturu-mana-hia ïa e te unite (’ei hi’ora’a, te terera’a ’ohipa nō te hō’ē purera’a ’ōro’a).

• E fa’a’ohipahia te i’oa o te unite nō te fenua iho ’ei ’ōmuara’a i te i’oa o te ’Ēkālesia (’ei hi’ora’a, Te ’āma’a nō Campo Rosa a te ’Ēkālesia a Iesu Mesia i te Feiā Mo’a i te mau Mahana Hope’a nei).

• ’Aita te huru pāpa’ira’a reta e pe’e ’aore rā e fa’ahōho’a i te pihi mana o te ’Ēkalesia.

Te pihi ’e te taipe. E fa’a’ohipahia te pihi ’e te taipe o te ’Ēkālesia (hi’o i te fa’ahōho’ara’a i ni’a nei) mai tei ha’amanahia e te Peresidenira’a Mātāmua ’e te pupu nō te Tino ’Ahuru Ma Piti ’Āpōsetolo. E’ita te reira e nehenehe e fa’a’ohipahia ’ei mau ’ohipa fa’anehenehe. ’Eiaha ato’a te reira e fa’a’ohipahia i roto i te hō’ē noa atu rāve’a tapiho’ora’a, ’aore rā fa’a’tīanira’a.

E fa’ataehia te mau uira’a i te :

Intellectual Property Office

50 East North Temple Street

Salt Lake City, UT 84150-0005

Telephone : [phone] or 1-800-453-3860, extension 2-3959

Fax : [phone]

Rata uira : [e-mail]

38.8.9

Te mau mātini rorouira

Nā te pū fa’aterera’a o te ’Ēkālesia ’aore rā te piha tōro’a o te ārea e hōro’a mai ’e e fa’atere i te mau mātini rorouira ’e te mau fa’anahora’a rorouira. E fa’a’ohipa te feiā fa’atere ’e te mau melo i teie mau mātēria tauturu nō te pāturu i te mau ’ōpuara’a a te ’Ēkālesia, ’e tae noa atu i te ’ohipa ’ā’amu ’utuāfare.

E mea ti’a i te mau fa’anahora’a rorouira ato’a i ni’a i teie mau mātini roro uira ’ia ha’amana-ti’a-hia e te ’Ēkalesia.

E hi’opo’a te peresideni titi i te tu’ura’a ’e te fa’a’ohipara’a o te mau mātini rorouira i roto i te titi, e tae noa atu i tō roto i te mau pū ’ā’amu ’utuāfare. E ha’apāpū te ta’ata ’aravihi nō te mau rāve’a ’āpī nō te titi ē, ’ua fa’a’āpī-maita’i-hia te reira ’e ’ua ’atu’atu-maita’i-hia mai tei fa’ata’ahia i roto i te 33.10.

38.8.10

Te mau mātēria pāruruhia e te copyright (parau fatura’a)

Te fatura’a pāruruhia, ’o te pārurura’a ïa tei hōro’ahia e te ture i te mau ta’ata tei hāmani i te mau pāpa’i tumu a te ta’ata pāpa’i tei fa’ahitihia i roto i te hō’ē vaira’a mātauhia (’oia ato’a te rorouira), ’oia ho’i :

• Te mau mātēria tai’o, te pehe, te teata ’e te fa’anahora’a ’ori.

• Te mau ’ohipa anoihi, te mau hōho’a ’e te mau ’ohipa tarai.

• Te mau mātēria fa’aro’o e hi’o fa’aro’o (mai te mau hōho’a teata ’e te mau video, te mau CD ’e te mau DVD).

• Te mau fa’anahora’a rorouira ’aore rā te mau ha’uti.

• Te natirara ’e te tahi atu mau tuha’a ha’amāramaramara’a.

E mea ta’a ’ē te mau ture o terā ’e terā fenua nō te fa’atere i te mau ’ohipa poiete ’e te fa’a’ohipara’a i te reira. Te mau fa’aturera’a a te ’Ēkālesia i fa’ata’ahia i roto i teie tuha’a, ’ua tū’ati te reira i te mau parau fa’aau a te mau nūna’a rau, e tano i roto i te rahira’a o te mau fenua. Nō te fa’a’ōhiera’a, tē parau nei teie tuha’a i te mau ti’ara’a o te ta’ata hāmani ’ei « fatura’a pāruruhia ». Terā rā, e nehenehe te tahi o teie mau ti’ara’a e ’itehia i roto i te mau i’oa rau i roto i te tahi mau fenua.

E ti’a i te mau melo o te ’Ēkālesia ’ia ha’apa’o ’eta’eta i te mau ture ato’a nō te fatura’a pāruruhia. Te ti’ara’a mau, te fatu ana’e o te fatura’a pāruruhia ’o tē nehenehe ’ia fa’ati’a i teie mau fa’a’ohipara’a i muri nei i tā rātou ’ohipa :

• Tāta’i-fa’ahou-ra’a (nene’i-fa’ahou-ra’a)

• Te ’ōperera’a

• Te ravera’a i mua i te ta’ata

• Te piara’a i mua i te ta’ata

• Te hāmanira’a i te mau mea mono

Te fa’a’ohipara’a i te hō’ē ’ohipa nā roto i teie mau rāve’a ma te parau fa’ati’a ’ore a te ta’ata fatu i te fatura’a paruruhia, ’aita ïa e tū’ati ra i te fa’aturera’a a te ’Ēkālesia. E nehenehe te reira huru fa’a’ohipara’a e tu’u ato’a i te ’Ēkālesia ’aore rā i te ta’ata fa’a’ohipa i mua i te hō’ē hōpoi’a tīvira.

E ti’a i te hō’ē ta’ata e fa’a’ohipa i te hō’ē ’ohipa ’ia feruri ē, ’ua pāruruhia te reira e te fatura’a pāruruhia. Nō te mau ’ohipa e ha’apararehia, tē vai ra iho ā te fa’a’itera’a nō te fatura’a pāruruhia, mai teie te huru « © 1959 nā John Doe ». (Nō te mau haruharura’a fa’aro’o, teie te tāpa’o ℗.) Terā rā, ’aita e tītauhia te hō’ē parau fatura’a pāruruhia nō te pārurura’a a te ture. ’Oia ato’a, mai te peu ē, ’ua pau hō’ē nene’ira’a ’aore rā ’ua piahia i ni’a i te natirara, te aura’a ra, e ’ere ïa ē, aita te reira e pāruruhia i te fatura’a pāruruhia. ’Aita ato’a te reira e fa’ati’a i te tāta’i-fa’ahou-ra’a, te ’ōperera’a, te fa’a’ohipara’a, te piara’a ’aore rā te hāmanira’a i te mau mea mono ma te parau fa’ati’a ’ore.

Nā te piha tōro’a Intellectual Property Office (IPO) a te ’Ēkālesia e tauturu nō te fa’aineinera’a i te mau tītaura’a nō te fa’a’ohipa i te mau mātēria ’aore rā te mau fa’anahora’a a te ’Ēkālesia i raro a’e i te fatura’a pāruruhia, tae noa atu i te mau mātēria i raro a’e i te fatura’a pāruruhia a Intellectual Reserve, Inc. (IRI). Te IRI, e taiete ta’a ’ē, e taiete tītau ’ore i te moni, e fatu i te mau tauha’a māramarama tā te ’Ēkālesia e fa’a’ohipa. Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te tītaura’a ’ia fa’a’ohipa i te mau mātēria fatuhia e te ’Ēkālesia, hi’o « Terms of Use » i ni’a i te ChurchofJesusChrist.org.

E nehenehe te mau uira’a ’e te mau pāhonora’a i muri nei e tauturu i te mau melo ’ia māramarama ’e ’ia ha’apa’o i te mau ture nō te parau fatura’a (copyright) ’ia fa’a’ohipa ana’e rātou i te mau mātēria pāruruhia, i te fare purera’a ’e i te fare. Mai te mea e uira’a tā te mau melo ’aita i pāhonohia i roto i teie mau arata’ira’a, e nehenehe rātou e fārerei atu i te IPO :

Intellectual Property Office

15 East North Temple Street

Salt Lake City, UT 84150-0005

Niuniu : 1-801-240-3959 ’aore rā 1-800-453-3860, fa’a’a’anora’a 2-3959

Fax: [phone]

Rata uira : [e-mail]

E nehenehe ānei tā’u e tāhōho’a i te mau mātēria nene’ihia a te ’Ēkālesia ? Mai te mea ’aita e ha’apāpūra’a, e nehenehe te mau mātēria a te ’Ēkālesia e nene’ihia nō te fa’a’ohipara’a tāmoni ’ore i roto i te ’Ēkālesia, i te fare ’e i te ’utuāfare. Tē fa’a’ite ra te mau parau nō te fa’a’ohipara’a e ’āpe’e i te hō’ē tahua natirara ’aore rā te hō’ē fa’anahora’a ’āfa’ifa’i a te ’Ēkālesia e nāhea ’ia fa’a’ohipa i te mātēria i ni’a i teie mau tahua natirara ’e i ni’a i te mau fa’anahora’a ’āfa’ifa’i. ’Eiaha roa atu e fa’a’ohipa tāmoni i te mau mātēria a te ’Ēkālesia maori rā tē vai ra te parau fa’ati’a pāpa’i nā te IPO.

E nehenehe ānei tā’u e tāhoho’a i te hō’ē pehe ? Tē vai ra te mau ture ta’a ’ē nō te fatura’a pāruruhia nō ni’a i te pehe. E nehenehe te hō’ē ta’ata e tāhoho’a i te pehe nō roto mai i te mau rāve’a i muri nei nō te fa’a’ohipara’a tāmoni ’ore i roto i te ’Ēkālesia, i te fare ’e i te ’utuāfare maori rā ’ua tāpa’ohia te hō’ē tā’ōti’ara’a i ni’a i te hīmene :

• Te mau hīmene

• Te Chants pour les enfants

• Te mau ve’a a te ’Ēkālesia

Te tāta’i-fa’ahou-ra’a i te pehe nene’ihia ’aore rā haruharuhia ma te parau fa’ati’a ’ore nō ’ō mai te fatu o te fatura’a pāruruhia, ’aita ïa te reira e tū ra i te fa’aturera’a a te ’Ēkālesia.

E nehenehe ānei tā’u e tāhoho’a i te mau mātēria e ’ere nā te ’Ēkālesia ? I te rahira’a o te taime, ’aita. Nā te mau ture nō te fatura’a pāruruhia e fa’atere i te fa’a’ohipara’a i te mau mātēria tei fatuhia e te hō’ē ta’ata. E mea mātarohia ē, tē vai ra te mau ’ōpanira’a e fa’a’ite mai i te mau tītaura’a ’o tē ti’a i te ta’ata ’ia ha’apa’o hou ’a tāhōho’a ai i te mau mātēria e ’ere nā te ’Ēkālesia. ’Ua mātauhia ē, ’e tāpurahia teie mau ’ōpanira’a i pīha’i iho i te ha’amatara’a o te hō’ē nene’ira’a. ’Ia ha’apa’o ’eta’eta te mau melo i te mau ture ato’a nō te fatura’a paruruhia e ti’a ai.

E nehenehe ānei tā’u e fa’a’ite i te mau tao’a hi’ofa’aro’o tapiho’o i roto i te mau ’ohipara’a a te ’Ēkālesia ? I te rahira’a o te taime, ’aita. ’Eiaha te mau melo o te ’Ēkālesia e ’ōfati i te mau fa’aarara’a ’e te mau ’ōpanira’a tei tu’uhia i ni’a i te mau tao’a hi’ofa’aro’o tapiho’o. Tei roto ato’a ïa te mau hōho’a teata, te tahi atu video, ’e te pehe. Nō te fa’a’ohipara’a i te mau tao’a hi’ofa’aro’o tapiho’o, i roto i te mau ’ohipara’a a te ’Ēkālesia, i te rahira’a o te taime, e tītauhia te parau fa’ati’a a te mau fatu o te fatura’a paruruhia.

E nehenehe ānei tā’u e fa’auta uira ’aore rā e tāta’i fa’ahou i te hō’ē paparoro mātini rorouira ’e te tahi atu mau fa’anahora’a nō te fa’a’ohipa i roto i te ’Ēkālesia ? I te rahira’a o te taime, ’aita. E’ita e nehenehe e tāta’i fa’ahou ’aore rā e fa’auta uira mai i te mau fa’anahora’a ’e te tahi atu paparoro maori rā ’ua ho’ohia mai te mau parau mana ti’a ato’a.

E aha te parau fa’ati’a e tītauhia nō te fa’a’ite’ite i te mau ha’utira’a pehe ’e te teata ta’ata ora ? Te mau ha’utira’a tei fatuhia e te ’Ēkālesia ’aore rā nā te IRI, ’e nehenehe te reira e ravehia i roto i te mau fa’anahora’a a te ’Ēkālesia ma te parau fa’ati’a ’ore nō roto mai i te pū fa’atere o te ’Ēkālesia. Mai te mea ’aita te hō’ē ha’utira’a i fatuhia e te ’Ēkālesia, e ti’a i te mau melo ’ia fāri’i i te fatura’a pāruruhia a te fatu nō te ha’uti i te tā’āto’ara’a ’aore rā i te hō’ē tuha’a o te reira i roto i te hō’ē fa’anahora’a a te ’Ēkālesia. I te rahira’a o te taime, e tītau te fatu o te fatura’a pāruruhia i te moni ’aore rā i te mau tao’a hōro’a noa atu ē, ’aita e fa’a’aufauhia te mau ha’utira’a. E mea ti’a i te mau fa’a’ite’itera’a ato’a ’ia fāri’i i te parau fa’ati’a a te feiā fa’atere autahu’ara’a o te fenua iho.

38.8.11

Te mau mātēria nō te fa’anahora’a ha’api’ira’a

Tē hōro’a nei te ’Ēkālesia i te mau mātēria nō te tauturu i te mau melo ’ia ha’api’i mai ’e ’ia ora i te ’evanelia a Iesu Mesia. Tei roto i te reira te mau pāpa’ira’a mo’a, te mau parau poro’i o te ’āmuira’a rahi, te mau ve’a, te mau buka ha’api’ira’a, te mau buka ’e te tahi atu mau rāve’a tauturu. E fa’aitoito te feiā fa’atere i te mau melo ’ia fa’a’ohipa i te mau pāpa’ira’a mo’a ’e te tahi atu mau mātēria tauturu e hina’arohia nō te tuatāpapa i te ’evanelia i te fare.

E rōtahi te ’apora’a mai ’e te ha’api’ira’a i te ’evanelia i ni’a i te Fa’aora ’e tāna ha’api’ira’a tumu. Nō te tauturu ’ia tāpe’a noa i teie fa’atumura’a i roto i te mau piha ha’api’ira’a a te ’Ēkālesia, e ha’apāpū te feiā fa’atere ē, e fa’a’ohipa te mau ’orometua i te mau mātēria i fa’ati’ahia. Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te mau mātēria i fa’ati’ahia, hi’o i Te mau arata’ira’a nō te fa’anahora’a ha’api’ira’a.

38.8.12

Te mau buka nūmera niuniu

Tē fa’aitoitohia nei te mau melo ’e te feiā fa’atere ’ia fa’a’ohipa i te mau buka nūmera niuniu a te mau melo tei hōro’ahia mai e te ’Ēkālesia. E roa’a teie mau buka nūmera niuniu i roto i te Buka arata’i ’e te hōho’a fenua o te pāroita i ni’a i te ChurchofJesusChrist.org ’e i roto i te fa’anahora’a ’āfa’ifa’i nō te mau mauha’a a te melo E hōro’a te reira i te mau ha’amāramaramara’a fārereira’a niu nō te mau melo. E nehenehe te feiā fa’atere o te titi ’e o te pāroita e hi’o i te mau ha’amāramaramara’a maita’i hau atu nō tō rātou mau pi’ira’a. E nehenehe ato’a te feiā fa’atere e hi’o i teie ha’amāramaramara’a i roto i te mau rāve’a tauturu a te.ti’a fa’atere ’e te pāpa’i parau.

E nehenehe te mau melo e tā’ōti’a i te ’itera’a rahi o tō rātou mau ha’amāramaramara’a fārereira’a i ni’a i te rorouira. E rave rātou i te reira nā roto i te mā’itira’a i te mau fāito ’ōmo’e i roto i tō rātou huru ’utuāfare.

E mea ti’a i te feiā fa’atere o te titi ’e o te pāroita ’ia fa’atura i te mau huru ’ōmo’e tā te mau melo e mā’iti. E ha’apāpū ato’a teie feiā fa’atere ē, e fa’a’ohipahia te mau ha’amāramaramara’a nō te mau ’ōpuara’a noa tei fa’ati’ahia e te ’Ēkālesia.

I te rahira’a o te taime, ’aita e tītauhia te mau buka niuniu nene’ihia a te titi ’e a te pāroita. Mai te mea e fa’aoti te feiā fa’atere ē, tē vai ra te hō’ē hina’aro mau, e nehenehe e hāmani i te mau buka niuniu nene’ihia nā roto noa i te fa’a’ohipara’a i te buka arata’i ’e te hōho’a fenua a te pāroita i ni’a i te ChurchofJesusChrist.org. I roto i te reira mau buka niuniu, ’aita e fa’a’itehia te ’āpeni, te matahiti, ’aore rā te mahana fānaura’a o te mau melo.

’Eiaha e nene’i i te mau tāpura ti’ara’a melo nō te fa’a’ohipara’a e ’ere i tā te ’Ēkālesia.

38.8.13

Te ’ahu ’e te fa’anehenehera’a

’Ua hāmanihia te mau tāne ’e te mau vahine i te hōho’a o te Atua (hi’o Genese 1:26–27 ; Aberahama 4:27). E hōro’a mo’a te tino tahuti nei.

Tē fa’aitoitohia nei te mau melo o te ’Ēkālesia ’ia fa’a’ite i te fa’atura i te tino i roto i tā rātou mau mā’itira’a nō ni’a i te ’ahu ’e te fa’anehenehera’a tano. E aha te huru tano, tei te huru ïa ’o te ta’ere ’e tei te huru ’o te tupura’a ’ohipa. ’Ei hi’ora’a, nō te purera’a ’ōro’a, e ’ō’omo te mau ta’ata i tō rātou ’ahu sābati maita’i roa nō te fa’a’ite i te fa’atura i te ’ōro’a mo’a (hi’o 18.9.3). E tano ato’a teie parau tumu nō te haerera’a i te hiero (hi’o 27.1.5). E ’ite te mau pipi a Iesu Mesia nāhea i te ’ahu ’e i te fa’anehenehe maita’i a’e ia rātou iho.

’Eiaha te mau melo ’e te feiā fa’atere e ha’avā ia vetahi ’ē nō tō rātou ’ahu ’e te fa’anehenehera’a. E here rātou i te mau ta’ata ato’a, mai tā te Fa’aora i fa’aue mai (hi’o Mataio 22:39 ; Ioane 13:34–35). E fāri’i-poupou-hia te mau ta’ata ato’a i te mau purera’a ’e te mau ’ātivite a te ’Ēkālesia (hi’o 38.1.1).

’Ia hōro’a ana’e rātou i te mau parau fa’ati’a nō te hiero ’e te mau pi’ira’a pāroita ’e titi, e feruri te feiā fa’atere i te ti’amāra’a ’e te arata’ira’a a te Vārua (hi’o 26.3, 30.1.1, ’e 31.1.1).

38.8.14

Te fa’aineinera’a hope’a roa ’aore rā te fa’aineinera’a nō maruara’a tōtaiete

Tē fa’aitoito nei te ’Ēkālesia i te fa’arava’ira’a iāna iho. Tē fa’aitoitohia nei te mau melo ’ia fa’aineine ia rātou i te pae vārua ’e i te pae tino nō te mau tāmatara’a o te orara’a. Hi’o 22.1.

Terā rā, ’ua a’o te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia ’eiaha e rave i te fa’aineinera’a rahi ’aore rā te fa’aineinera’a rahi roa nō te mau ’ohipa ’ino rahi e tupu mai. I te tahi taime e parauhia taua mau tauto’ora’a ra te fa’aorara’a. ’Ia riro te fa’aro’o ’eiaha te mata’u, ’ei tumu nō te mau tauto’ora’a nō te fa’aineinera’a.

’Ua a’o te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia i te mau melo ’eiaha e tārahu nō te rave i te ha’aputura’a mā’a. E ti’a rā i te mau melo ’ia ha’aputu i te mā’a ’e te hō’ē tino moni a ma’iri noa ai te tau. Hi’o 22.1.4 ’e « Te ha’aputura’a mā’a » (Gospel Topics [te mau parau tumu o te ’evanelia], topics.ChurchofJesusChrist.org).

38.8.15

Mahana ha’apaera’a mā’a

E nehenehe te mau melo e ha’apae i te mā’a i te mau huru taime ato’a. Terā rā, e ha’apa’o rātou i te sābati mātāmua o te ’āva’e ’ei mahana ha’apaera’a mā’a.

I roto i te mahana ha’apaera’a mā’a mātarohia tē vai ra te pure, te fa’aeara’a ma te mā’a ’ore ’e te inu ’ore nō te hō’ē roara’a e 24 hora (mai te mea e nehenehe i te pae tino), ’e te horo’ara’a i te hō’ē ō ha’apaera’a mā’a maita’i. Te hō’ē ō ha’apaera’a mā’a o te hō’ē ïa ō nō te tauturu i te feiā nava’i ’ore (hi’o 22.2.2).

I te tahi taime, e fa’atupuhia te mau purera’a a te ’Ēkālesia ’aore rā a te fenua iho i te sābati mātāmua o te ’āva’e. ’Ia tupu ana’e te reira, e fa’aoti te peresidenira’a titi i te hō’ē sābati ’ē atu nō te mahana ha’apaera’a mā’a.

38.8.16

Te perēra’a moni ’e te mau tāvirira’a

Tē pāto’i nei ’e tē a’o nei te ’Ēkālesia i te mau huru ha’utira’a moni ato’a. I roto i te reira tē vai ra te mau pāriera’a moni i roto i te mau ’ohipa tū’aro ’e te mau tāvirira’a pāturuhia e te fa’aterera’a hau.

38.8.17

Te mau manihini ’ei ta’ata paraparau ’e ’ei ’orometua

Nō te rahira’a o te mau rurura’a ’e te mau ’ātivite a te ’Ēkālesia, e ti’a i te feiā a’o ’e te mau ’orometua ha’api’i ’ia riro ’ei melo nō te pāroita ’aore rā nō te titi o te fenua iho.

Te hō’ē manihini ta’ata a’o aore rā, e ’orometua, ’o te hō’ē ïa ta’ata e ’ere nō te pāroita aore rā, nō te titi. E tītauhia te parau fa’ati’a a te ’episekōpo hou a anihia ai i te hō’ē manihini ta’ata a’o ’ia haere mai i te hō’ē rurura’a aore rā, i te hō’ē ’ātivite a te pāroita. E tītauhia te parau fa’ati’a a te peresideni titi nō te ani i te mau manihini ta’ata a’o ’ia haere mai i te mau rurura’a aore rā, i te mau ’ātivite a te titi.

E hi’opo’a maita’i te ’episekōpo ’aore rā te peresideni titi i te mau manihini ta’ata a’o ’aore rā i te mau ’orometua. E nehenehe ïa e tāniuniu i te ’episekōpo o taua ta’ata ra.

E hi’o maita’i te ’episekōpo ’aore rā te peresideni titi ē :

• ’Ua tū’ati te fa’a’ite’itera’a i te ha’api’ira’a tumu a te ’Ēkālesia.

• E’ita te mau manihini ta’ata a’o ’aore rā te mau ’orometua, e ’aufauhia i te hō’ē tino moni, e’ita rātou e tihepu i te ta’ata, ’e e’ita rātou e fa’atīani i te hōani.

• ’Aita te mau ha’amāu’ara’a nō te rāterera’a o te ta’ata e ’aufauhia i te moni nō roto mai i te tāpura ha’amāu’ara’a a te unite o te fenua iho, ’aore rā, nā roto i te mau hōro’ara’a a te ta’ata.

• E ha’apa’o te mau fa’a’ite’itera’a i te mau arata’ira’a nō te fa’a’ohipara’a i te mau fare a te ’Ēkālesia (hi’o 35.5.2).

38.8.18

Te tomohe’era’a

Te mau melo e fa’aea noa i roto i tō rātou fenua ’āi’a, e mea pinepine rātou i te fāri’i i te mau rāve’a nō te patu ’e nō te ha’apūai i te ’Ēkalesia i reira. Terā rā, te tomora’a i roto i te tahi atu fenua, e mā’itira’a ïa nā te ta’ata iho.

Te mau melo e fa’anu’u i te tahi atu fenua, e ha’apa’o rātou i te mau ture ato’a e fa’a’ohipahia (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 58:21).

’Eiaha te mau misiōnare e pūpū ’ia pāturu i te tomora’a mai o te tahi atu mau ta’ata. ’Eiaha ato’a rātou e ani i tō rātou mau metua, tō rātou mau fēti’i, ’aore rā, ia vetahi ’ē ’ia nā reira.

’Aita te ’Ēkālesia e pāturu i te tomora’a i roto i te tahi atu fenua nā roto i te terera’a ’ohipa a te ’Ēkālesia.

Tē hōro’a nei te mau melo o te ’Ēkālesia i tō rātou taime, tō rātou mau tārēni ’e tō rātou auhoara’a nō te fāri’i poupou i te mau ta’ata ’e’ē ’e te mau tītīhoria ’ei melo nō tō rātou mau ’oire (hi’o Mataio 25:35 ; hi’o ato’a 38.8.34 i roto i teie buka arata’i).

38.8.19

Te natirara

38.8.19.1

Te mau rāve’a tauturu natirara mana a te ’Ēkālesia

Tē fa’atere nei te ’Ēkālesia i te mau tahua natirara mana, te mau blogs ’e te mau ’āfata tūreiara’a tōtiare. E fa’ata’a-pāpū-hia teie mau rāve’a tauturu ’ei mea mana nā roto i te fa’a’ohipara’a i te mau ta’o ’aore rā, i te mau tāpa’o o te ’Ēkālesia (hi’o 38.8.8). E ha’apa’o ato’a te reira i te mau tītaura’a a te ture, nā reira ato’a te mau ture a te ’Ēkālesia nō ni’a i te fatura’a tao’a e te parau ’ōmo’e.

38.8.19.2

Te fa’a’ohipara’a te mau melo i te natirara i roto i te mau pi’ira’a o te Ēkālesia

E’ita te mau melo e nehenehe e hāmani i te mau tahua natirara, te mau blogs aore rā te mau ’āfata tūreiara’a sōtiare i ni’a i te i’oa o te Ēkālesia aore rā, nō te ti’a atu nō te ’Ēkālesia ’e nō tōna mau mana’o, tāna ha’api’ira’a tumu, tāna mau fa’aturera’a ’e tāna mau fa’anahora’a. Terā rā, e nehenehe rātou e hāmani i te mau tahua natirara, te mau blogs aore rā te mau ’āfata tūreiara’a tōtiare nō te tauturu i tō rātou mau pi’ira’a. ’Ia rave ana’e te mau melo i te reira, e ha’apa’o rātou i te mau arata’ira’a i muri nei :

• Nō te hāmani i te hō’ē tahua natirara, ’aore rā te blog ’aore rā te ’āfata tūreiara’a sōtiare, tītauhia ’ia ha’amanahia nā mua e te peresideni titi (nō te mau rāve’a tauturu titi) aore rā te ’episekōpo (nō te mau rāve’a tauturu a te pāroita).

• E’ita e fa’a’ohipahia ’aore rā e fa’ahōho’ahia te ta’o tāpa’o ’aore rā te taipe a te ’Ēkālesia (hi’o 38.8).

• ’Ei fā ’e ’ei ’ōpuara’a tō te mātēria tauturu i ni’a i te natirara e ti’a ai, ’e ’ia topahia te i’oa e au i te reira. E nehenehe e tu’u i te i’oa o te hō’ē pāroita ’aore rā o te titi. Terā rā, e nehenehe ’eiaha e tu’u i te i’oa mana o te ’Ēkālesia.

• E’ita e ti’a i te mau melo ’ia fa’ahiti ’aore rā ’ia parau ē, te mau mea e vai ra i ni’a i te ’itenati, te mau hōho’a, e ’aore rā, te tahi atu mau mātēria o te mau rāve’a tauturu, tē fa’aterehia ra e ’aore rā tē ha’amanahia ra ïa e te ’Ēkalesia e ’aore rā e ti’a mana te reira nō te ’Ēkālesia noa atu te huru. Terā rā, e ti’a ’ia ’āpitihia te hō’ē parau fa’aara ē, e ’ere te reira i te hō’ē tao’a pāturuhia e te ’Ēkālesia.

• E ti’a i te mau mea ato’a i roto ’ia riro ’ei mea tano nō te ta’ata i fa’ata’ahia ’e e ti’a ’ia fa’aiti-roa-hia te reira.

• E ti’a ’ia vai i roto i te mātēria tauturu nā ni’a i te natirara te mau ha’amāramaramara’a nō te fārerei.

• Hau atu i te hō’ē fa’atere e ti’a ’ia riro ’ei ti’a’au nō te rāve’a tauturu i ni’a i te natirara. E nehenehe te reira e tupu tāmau noa ’ia taui ana’e te pi’ira’a ’aore rā te fa’auera’a ’ohipa a te hō’ē ta’ata. E’ita ïa te reira e fa’ateimaha i te hō’ē ta’ata i te fa’a’āfarora’a ’e te hi’opo’ara’a i te rāve’a tauturu.

• E’ita te mau hōho’a anoihi a te ’Ēkālesia, te mau video, te pehe ’e te tahi atu mau mātēria e piahia maori rā ’ua fa’ati’a-pāpū-hia te fa’a’ohipara’a nā roto i Te mau parau nō te fa’a’ohipara’a o te hō’ē tahua natirara mana a te ’Ēkālesia, ’aore rā nā te Piha tōro’a Intellectual Property o te ’Ēkālesia. ’Eiaha e fa’a’ohipa i te parau fatura’a nō roto mai i te tahi atu mau rāve’a tauturu maori rā ’ua hōro’a a’e na te fatu i te parau fa’ati’a pāpa’ihia. Nō te mau ha’amāramaramara’a hau atu nō ni’a i te fa’a’ohipara’a i te mātēria pāruruhia e te parau fatura’a, hi’o 38.8.10.

• I te taime e fa’a’ohipahia te mau hōho’a, te mau video,’aore rā te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te ta’ata iho, e tītauhia te parau fa’ati’a a te fatu o te reira mau mea, ’aore rā a te mau ta’ata i roto i te reira. E roa’a te parau fa’ati’a nā roto i te hō’ē parau ’īritira’a i te hōpoi’a, te hō’ē fa’aarara’a i mua i te ta’ata, te hō’ē tāpa’o tei piahia nō te hō’ē ’ohipa ta’a ’ē, ’aore rā te parau fa’ati’a pāpa’ihia, mai te mea e hina’arohia. E fa’aturahia te mau ture ’ōmo’e o te fenua.

• ’Eiaha te mau rāve’a tauturu i ni’a i te natirara ’ia tāta’i fa’ahou i te mau mauha’a ’e te mau tuha’a tei fa’ata’a-a’ena-hia i ni’a i te ChurchofJesusChrist.org, te mau mauha’a melo, ’aore rā, te tahi atu mau rāve’a tauturu a te ’Ēkālesia.

• E ti’a i te feiā fa’atere ’e te mau misiōnare ’ia fa’aau maita’i nō te āraira’a ’eiaha ’ia tāpiti te mau ’āparaura’a.

• E ti’a i te mau rāve’a tauturu i ni’a i te natirara ’ia fa’a’orehia i te taime ’aita te reira e hina’aro-fa’ahou-hia. E ti’a ia fa’ahereherehia te mau rāve’a ha’apararera’a faufa’a rahi (mai te mau hōho’a ’e te mau video) i roto i te ’ā’amu o te pāroita ’aore rā o te titi.

Nō te tahi atu mau arata’ira’a, a hi’o internet.ChurchofJesusChrist.org.

38.8.19.3

Fa’a’ohipara’a i te natirara ’e te mau rāve’a tūreiara’a sōtiare a te ta’ata iho

E rave rahi fa’a’ohipara’a maita’i tō te natirara ’e te tūreiara’a sōtiare. I rotopū i te reira, tē vai ra te mau rāve’a nō te fa’a’ite i te ’itera’a pāpū nō te Fa’aora ’e nō tāna ’evanelia i fa’aho’ihia mai. Nā te mau blogs, te mau rāve’a tūreiara’a tōtiare ’e te tahi atu mau rāve’a ’āpī i ni’a i te natirara e fa’ati’a i te mau melo ’ia fa’atīani i te mau poro’i nō te hau, te tīa’ira’a, ’e te ’oa’oa e ’āpe’e i te fa’aro’o i te Mesia.

Tē fa’aitoitohia nei te mau melo ’ia fa’a’ite i te mau mea e fa’aitoito. E ti’a ato’a ia rātou ’ia fa’a’ite i te peu maita’i i roto i te mau ha’ara’a ato’a i ni’a i te natirara, tae noa atu i roto i te tūreiara’a sōtiare. E ti’a ia rātou ’ia ha’apae i te mārōra’a (hi’o 3 Nephi 11:29–30 ; Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 136:23).

E ha’apae te mau melo i te mau fa’ahitira’a parau fa’a’ino nō vetahi ’ē (hi’o 38.6.14). E tūtava rātou ’ia riro mai te Mesia te huru i ni’a ia vetahi ’ē i te mau taime ato’a, tae noa atu i ni’a i te natirara, ’e e fa’a’ite i te fa’atura mau nō te mau tamari’i ato’a a te Atua.

’Eiaha te mau melo e fa’a’ohipa i te parau ’aore rā i te mau hōho’a fa’ari’ari’a, ha’amatau, te faufau, te hitahita, ’aore rā, te tahi atu huuru hāmani-’ino-ra’a i ni’a i te natirara. Mai te mea e tupu te mau ha’amata’ura’a ’ohipa ti’a ’ore i ni’a i te natirara, e ti’a ’ia fārerei-oi’oi-hia te mau mūto’i.

’Eiaha te mau melo e parau ē, te ’Ēkālesia te fatu ’aore rā tē turu nei te ’Ēkālesia i tā rātou mau poro’i.

38.8.20

Te mau tauiha’a natirara, pe’e’utari ’e video

E fa’a’ohipa-noa-hia te mau tauiha’a natirara, pe’e’utari ’e te video a te ’Ēkālesia nō te mau ’ōpuara’a tapiho’o ’ore a te ’Ēkālesia. E ti’a i te mau fa’a’ohipara’a ato’a ’ia fa’ati’ahia e te peresidenira’a titi ’aore rā te ’episekōpora’a.

E’ita teie mau tauiha’a e fa’a’ohipahia nō te fāri’i ’aore rā nō te haruharu i te mau fa’anahora’a ’aita e pāturuhia e te ’Ēkālesia E’ita ato’a te mau rāve’a tauturu a te ’Ēkālesia, mai te tū’atira’a i ni’a i te natirara, e fa’a’ohipahia nō te fāri’i ’aore rā nō te haruharu i te reira mau fa’anahora’a.

’O te mau ta’ata ana’e tei ha’api’ipi’ihia e fa’a’ohipa i te tauiha’a tē nehenehe e rave i te reira. E ti’a i te reira ’ia pōnao-pāpū-hia ’ia ’ore ana’e e fa’a’ohipa. E’ita te mau tauiha’a e ’āfa’ihia i rāpae i te fare nō te fa’a’ohipara’a a te ta’ata iho.

38.8.21

Te mau ture o te fenua

Tītauhia i te mau melo ’ia ha’apa’o, ’ia fa’atura, ’e ’ia pāturu i te mau ture i roto i te mau fenua ato’a i reira rātou e ora ai ’aore rā e rātere ai (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 58:21–22 ; Te mau Hīro’a Fa’aro’o 1:12). Tei roto ato’a ïa i te reira te mau ture e ’ōpani i te porora’a ’evanelia.

38.8.22.

Te ta’ata fa’aa’o i te pae o te ture nō te mau ’ohipa a te ’Ēkālesia

’Ia hina’aro-ana’e-hia te tauturu i te pae nō te ture nō te mau ’ohipa a te ’Ēkālesia, e fārerei te feiā fa’atere i te ta’ata fa’aa’o a te ’Ēkālesia i te pae o te ture. I te fenua Marite ’e Canada, e fārerei te peresideni titi i te piha tōro’a o te ta’ata fa’aa’o a te ’Ēkālesia i te pae o te ture.

1-800-453-3860, te rēni 2-6301

1-801-240-6301

I rāpae’au i te fenua Marite ’e Canada, e fārerei te peresideni titi i te ti’a retiōni i te pae nō te ture i te piha tōro’a a te ’Ēkālesia o te fenua iho.

38.8.22.1

Te ’ohipara’a ’aore rā te mau parau i roto i te mau ’ohipa a te ture.

’Eiaha te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia e fa’aō ia rātou i roto i te mau horora’a tīvira ’aore rā te mau horora’a tiripuna hara rahi nō te mau melo o tā rātou mau unite ma te paraparau ’ore nā mua roa i te ta’ata fa’aa’o a te ’Ēkālesia i te pae o te ture. E tano ato’a teie ture nō te paraparaura’a ’aore rā nō te pāpa’ira’a i te mau ’auvaha ture ’aore rā i te mau rave ’ohipa nō te tiripuna, ’oia ato’a nā roto i te rata uira.

E paraparau te feiā fa’atere i te ta’ata fa’aa’o a te ’Ēkālesia i te pae o te ture mai te mea, i roto i tō rātou mau ti’ara’a i roto i te ’Ēkālesia :

• Tē ti’aturi nei rātou ē, e ti’a ia rātou ’ia fa’a’ite pāpū ’aore rā ’ia paraparau i roto i te hō’ē ha’avāra’a.

• E tītauhia rātou nā te fa’anahora’a a te ture nō te fa’a’ite pāpū ’aore rā nō te paraparau i roto i te hō’ē ha’avāra’a.

• E fa’auehia rātou ’ia hōro’a i te ha’apāpūra’a.

• E anihia ia rātou ’ia hōro’a ma tō rātou iho hina’aro i te mau parau ’aore rā i te mau ha’amāramaramara’a.

• E anihia ia rātou ’ia paraparau i te mau ’auvaha ture ’aore rā i te mau huimana fa’atere tīvira nō ni’a i te mau ’ohipa a te ture, tae noa atu i te mau ha’avāra’a nō te fa’autu’ara’a ’aore rā nō te fa’ati’amāra’a.

Noa atu rā tō rātou mana’o maita’i, e nehenehe te mau ha’amāramaramara’a tā te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia e fa’a’ite i roto i te mau ’ohipa a te ture, e ’auvaha-hape-hia ’e e ha’afifi ho’i ia rātou. E nehenehe te reira huru fa’a’itera’a parau i te ha’afifi ta’a ’ē i te feiā tei hāmani-’ino-hia ’e tō rātou ’utuāfare. Nā roto i te pe’era’a i te fa’aturera’a a te ’Ēkālesia, e tauturu ato’a te reira i te pārurura’a i te ’Ēkālesia ’ia topa ma te tano ’ore i roto i te mau ’ohipa a te ture.

38.8.22.2

Te fa’a’itera’a pāpū i roto i te mau ’ohipa a te ture

’Aita te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia e nehenehe e fa’a’ite pāpū i te i’oa o te ’Ēkālesia i roto i te mau ’ohipa ato’a a te ture ma te ’ore tā rātou e parau fa’ati’a nā mua nā te Piha tōro’a o te ’auvaha ture rahi. E tano ato’a teie fa’aturera’a nō te mau ha’avāra’a fa’autuara’a ’e te fa’ati’amāra’a. E’ita te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia e hōro’a i te ha’apāpūra’a parau vaha ’aore rā, pāpa’ihia i roto i tō rātou ti’ara’a fa’atere ma te ’ore teie parau fa’ati’a.

’Eiaha te feiā fa’atere e parau ’aore rā e fa’atupu i te mana’o ē, i roto i te hō’ē ’ohipa a te ture, tē riro nei tō rātou ’itera’a pāpū ’ei mana’o nō te ’Ēkālesia.

’Eiaha te feiā fa’atere e fa’auru i te fa’a’itera’a pāpū a te hō’ē ’ite i roto i te hō’ē ’ohipara’a a te ture.

’Ua hōro’ahia atu te ha’amāramaramara’a nō te fārereira’a i te ta’ata fa’aa’o a te ’Ēkālesia i te pae o te ture i roto i te 38.8.22.

38.8.23

Te fa’a’ohipara’a i te ’āfata rata

I roto i te mau fenua e rave rahi, e riro te tu’ura’a i te hō’ē mātēria tītiro-’ore-hia i roto i te mau ’āfata rata fa’aeara’a, ’ei ’ōfatira’a i te mau fa’aturera’a o te fare rata. E au ato’a teie ’ōpanira’a nō te mau mātēria ato’a a te ’Ēkālesia, mai te mau parau pia, te mau ve’a ’aore rā te mau parau fa’a’ite. E ti’a i te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia ’ia ha’api’i i te mau melo ’e i te mau misiōnare ’eiaha e tu’u i te mau tauiha’a i roto ’aore rā, i ni’a i te mau ’āfata rata.

38.8.24

Te paraparaura’a te mau melo i te pū fa’atere o te ’Ēkālesia

’Aita e fa’aitoitohia i te mau melo o te ’Ēkālesia ’ia tāniuniu, ’ia fa’atae i te rata uira ’aore rā ’ia pāpa’i i te rata i te mau hui mana fa’atere rahi nō ni’a i te mau uira’a nō ni’a i te ha’api’ira’a tumu, te mau tāmatara’a o te ta’ata iho ’aore rā te mau tītaura’a. E riro te pāhonora’a rātou iho, ’ei ha’afifira’a i te mau hui mana fa’atere rahi ’ia rave i tā rātou mau ’ohipa. Tē fa’aitoitohia nei te mau melo ’ia fārerei atu i tō rātou feiā fa’atere o te fenua iho, mai tō rātou peresideni pupu Sōtaiete Tauturu ’aore rā te pupu peresibutero, ’ia ’imi rātou i te arata’ira’a pae vārua (hi’o 31.3).

I te rahira’a o te taime, e fa’aho’ihia te mau rata a te mau melo i te mau hui mana fa’atere rahi i te feiā fa’atere o te fenua iho. E nehenehe te hō’ē peresideni titi tei hina’aro i te ha’apāpūra’a nō ni’a i te ha’api’ira’a tumu ’aore rā, i te tahi atu mau ’ohipa a te ’Ēkālesia, e pāpa’i i te Peresidenira’a Mātāmua, i te i’oa o te mau melo.

38.8.25

’ohipa a te mau melo

E ti’a i te mau melo o te ’Ēkālesia ’ia ’imi i te ’ohipa e tū’ati i ni’a i te mau parau tumu o te ’evanelia, ’e ’o tā rātou ho’i e nehenehe e ani, ma te mānava maita’i, i te mau ha’amaita’ira’a a te Fatu. E ’ohipa teie nā te ta’ata iho tei vaiihohia i te pae hope’a i te ha’avāra’a o te melo ’e i tāna iho ferurira’a nā roto i te pure.

38.8.26

Te mau melo huma

Tē fa’aitoitohia nei te feiā fa’atere ’e te mau melo ’ia pāhono i te mau hina’aro o te mau ta’ata ato’a e ora nei i roto i tā rātou unite. E ha’afaufa’ahia te mau melo huma ’e e nehenehe rātou e tauturu maita’i. E nehenehe te mau huma e riro ’ei mau huma i te pae ferurira’a, i te pae sōtiare, i te pae mānava, e ’aore rā i te pae tino.

Tē fa’aitoitohia nei te mau melo o te ’Ēkālesia ’ia pe’e i te hi’ora’a o te Fa’aora i te pūpūra’a i te ti’aturi, te hāro’aro’ara’a, ’e te here i te feiā huma. E mea ti’a i te feiā fa’atere ia ha’amātau i te feiā huma ’e ’ia fa’a’ite i te ’ana’anatae ’e te māna’ona’o pāpū.

E hi’o ato’a te feiā fa’atere i te mau melo e hina’aro paha i te tahi atu ā tauturu nō te mea e huma tō te hō’ē metua, te hō’ē tamari’i, ’aore rā te hō’ē taea’e ’aore rā tuahine. E nehenehe te ’atu’atura’a i te hō’ē melo huma o te ’utuāfare e riro ’ei mea faufa’a ’e te fifi rahi.

E ’imi ’e e aupuru te feiā fa’atere i te mau melo huma e ora ra i roto i te mau fare pupu ’aore rā, i te tahi atu mau fare, i te ātea ’ē i te mau melo o tō rātou ’utuāfare.

38.8.26.1

Fa’arahi i te vai-ara-ra’a ’e te hāro’aro’ara’a

E ’imi te feiā fa’atere, te mau ’orometua ’e te tahi atu mau melo ’ia māramarama i te ta’ata huma tāta’itahi ’e tōna pūai ’e tōna mau hina’aro. E nehenehe rātou e fa’arahi i tō rātou hāro’aro’ara’a nā roto i te paraparaura’a i te reira ta’ata ’e i te mau melo o tōna ’utuāfare. E roa’a te mau rave’a tauturu i te disability.ChurchofJesusChrist.org.

38.8.26.2

Hōro’ara’a i te tauturu

E hi’o te feiā fa’atere i te mau hina’aro o te feiā huma ’e tō rātou feiā ha’apa’o. E fa’aoti teie feiā fa’atere nāhea i te fa’a’ohipa i te mau rāve’a tauturu a te pāroita ’aore rā a te titi, nō te pāhono i te mau hina’aro, mai tei tītauhia. E fa’aitoito te feiā fa’atere i te mau melo ’ia tauturu ’e ’ia toro i te rima ma te here ’e te auhoara’a.

E nehenehe te ’episekōpora’a ’aore rā te peresidenira’a titi e pi’i i te hō’ē ta’ata ’aravihi nō te huma nō te pāroita ’aore rā, nō te titi nō te tauturu i te mau ta’ata, te mau ’utuāfare, te mau ’orometua ha’api’i ’e te tahi atu feiā fa’atere (hi’o 38.8.26.9).

E nehenehe ato’a te feiā fa’atere e ’imi i te mau rāve’a tauturu a te ’oire ’o tē nehenehe e tauturu i te mau ta’ata huma ’e tō rātou mau ’utuāfare.

Nō te mau ha’amāramaramara’a hau atu nō ni’a i te tauturura’a i te mau ta’ata huma, hi’o disability.ChurchofJesusChrist.org. E nehenehe ato’a te feiā fa’atere e tāniuniu i te pū ’ohipa a te ’utuāfare (mai te mea tē vai ra ; hi’o 31.3.6 nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te ta’ata).

’Eiaha te feiā fa’atere ’e te mau melo e tāmata i te fa’ata’a ē, nō te aha e huma tō te hō’ē ta’ata ’aore rā nō te aha e tamari’i huma tō te hō’ē ’utuāfare. ’Eiaha rātou e parau ē, te huma o te hō’ē ïa fa’autu’ara’a nō ’ō mai i te Atua ra (hi’o Ioane 9:2–3) ’aore rā te hō’ē ha’amaita’ira’a ta’a ’ē.

38.8.26.3

Te hōro’ara’a i te mau ’ōro’a

Hi’o 38.2.4.

38.8.26.4

Hōro’ara’a i te mau rāve’a nō te tāvini ’e nō te ’āmui mai

E rave rahi melo huma fātata e nehenehe e tāvini i roto i te mau huru ’ohipa ato’a a te ’Ēkālesia. E feruri te feiā fa’atere nā roto i te pure i te ’aravihi, te huru orara’a ’e te mau hina’aro o te ta’ata tāta’itahi ’e i muri iho, e hōro’a rātou i te mau rāve’a tano nō te tāvini. E paraparau ato’a te feiā fa’atere i terā ta’ata ’e i tōna ’utuāfare. E feruri rātou i te mau hope’ara’a o te pi’ira’a o te ’Ekālesia i ni’a i terā ta’ata ’e i tōna ’utuāfare ’aore rā i te ta’ata aupuru. (Hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 46:15.)

I te taime fa’ata’ara’a i te mau fa’auera’a ’ohipa ’aore rā i te mau pi’ira’a o te ’Ēkālesia nō te feiā ha’apa’o i te mau ta’ata huma, e hi’opo’a maita’i te feiā fa’atere i te huru orara’a o te feiā ha’apa’o.

E ti’a i te feiā fa’atere ’e i te mau ’orometua ’ia fa’aō hope mai i te mau melo huma i roto i te mau putuputura’a, te mau piha ha’api’ira’a, ’e i te mau ’ātivite. E mea ti’a ia fa’aauhia te mau ha’api’ira’a, te mau a’ora’a, e te mau rāve’a ha’api’ira’a nō te pāhono i te mau hina’aro o te ta’ata tāta’itahi. Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te fa’atanotanora’a i te mau ha’api’ira’a, hi’o disability.ChurchofJesusChrist.org a.

E nehenehe te ’episekōpora’a e ani i te hō’ē melo o te pāroita ’ia tauturu i te hō’ē ta’ata huma i roto i te hō’ē rurura’a ’aore rā, i te hō’ē ’ātivite. Nō te hō’ē piha ha’api’ira’a e melo huma tō roto, e nehenehe te ’episekōpora’a e pi’i e rave rahi ’orometua ha’api’i. E rave ’āmui te mau ’orometua ha’api’i i te ’ohipa nō te pāhono i te mau hina’aro o te mau pīahi ato’a o te piha ha’api’ira’a.

Mai te mea e’ita te hō’ē ta’ata e nehenehe e ’āmui atu i roto i te hō’ē rurura’a, te hō’ē piha ha’api’ira’a ’aore rā te hō’ē ’ātivite, e nehenehe te feiā fa’atere ’e te mau ’orometua e fārerei i te melo ’e i tōna ’utuāfare nō ni’a i te huru nō te pāhonora’a i te mau hina’aro o te melo. E nehenehe te peresideni titi ’aore rā, te ’episekōpo e fa’ati’a i te fa’anahora’a i te mau piha ha’api’ira’a ’aore rā, i te mau fa’anahora’a ta’a ’ē nō te mau melo huma (hi’o 38.8.26.5). Mai te mea ’aita e ti’a i te hō’ē ta’ata ’ia haere i te mau purera’a a te ’Ēkālesia, e nehenehe te feiā fa’atere ’e te mau ’orometua e hōro’a i te mau mātēria nō te ha’api’ira’a, te haruharura’a aore rā te ha’apurorora’a natirara.

Nō te ha’apurorora’a i te mau ’ohipa e tupu ra, mai te mau purera’a ’ōro’a ’e te mau hunara’a ma’i, nō te feiā ana’e ïa e’ita e nehenehe e haere tino roa mai (hi’o 29.7). Nō te mau ha’amāramaramara’a hau atu nō ni’a i te ’amura’a i te ’ōro’a mo’a, hi’o 18.9.3.

E fa’aitoito te feiā fa’atere i te mau taea’e huma tei mau i te autahu’ara’a ’ia ’āmui mai i roto i te mau ’ōro’a mai te mea e tano. Ma te ha’amata i te ’āva’e Tēnuare o te matahiti e ti’ahia tō rātou 12 matahiti, te mau taea’e o te autahu’ara’a ’e te feiā ’āpī tamāhine, tei bāpetizohia ’e tei ha’amauhia, ’e tei ti’amā, e nehenehe rātou e bāpetizohia ’e e ha’amauhia nō te feiā pohe i roto i te hiero. Nō te mau arata’ira’a nō ni’a i te mau melo huma e fāri’i i tō rātou iho mau ’ōro’a o te hiero, hi’o 27.2.1.3 ’e 27.3.1.2.

38.8.26.5

Te fa’anahora’a i te mau piha ha’api’ira’a, te mau fa’anahora’a ’aore rā te mau unite ta’a ’ē

Tē fa’aitoitohia nei te mau melo e huma tō rātou ’e ’aore rā, e mau hina’aro ta’a ’ē ’ia haere i te mau purera’a i te sābati i roto i tā rātou pāroita maori rā tē ora nei rātou i roto i te hō’ē fa’anahora’a utuutura’a ’aore rā, i roto i te mau vāhi fa’anahonahora’a utuutura’a a te ’Ēkālesia (hi’o 37.6).

Te mau unite ’e te mau pupu. E nehenehe e fa’anaho i te mau pāroita ’aore rā te mau ’āma’a nō te mau melo e hina’aro ta’a ’ē tō rātou, mai te mau ta’ata tari’a turi ’e ’o tē fa’a’ohipa i te reo vāvā (hi’o 37.1). Nā te Peresidenira’a Mātāmua ana’e e hōro’a i te parau fa’ati’a.

E nehenehe e ani i te hō’ē pāroita ’ia fāri’i i te hō’ē pupu nō te feiā huma, mai te mau ta’ata e fa’a’ohipa i te reo vāvā. Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te mau parau melora’a o te feiā e tae mai nei i roto i teie mau ’āmuira’a ’aore rā mau pupu, hi’o 33.6.11.

Te mau melo tari’a turi e mea ātea te fa’aeara’a i te hō’ē unite nō te feiā tari’a turi, e nehenehe rātou e māta’ita’i nā te ātea. E ti’a ia rātou ’ia fāri’i i te parau fa’ati’a a te feiā fa’atere o te reira unite. E ha’apāpū te feiā fa’atere o te pāroita ē, tē ha’apa’ohia ra te mau melo tari’a turi ’e e ti’a ia rātou ’ia rave tāmau i te ’ōro’a mo’a.

Mau piha ha’api’ira’a E haere te mau melo huma i roto i te mau piha ha’api’ira’a sābati ’e te mau melo o tā rātou pāroita. Terā rā, mai te mea e tītauhia ’ia pāhono i te mau hina’aro o te feiā pa’ari ’aore rā o te feiā ’āpī huma, e nehenehe te hō’ē pāroita ’aore rā te hō’ē titi e fa’anaho i te mau piha Ha’api’ira’a Sābati ta’a ’ē (hi’o 13.3.2).

Te mau fa’anahora’a ’ātivite nō te feiā huma. Mai te mea e tītauhia ’ia pāhono i te mau hina’aro o te mau melo pa’ari e huma i te pae ferurira’a, e nehenehe te hō’ē pāroita, te hō’ē pupu pāroita, te titi ’aore rā te pupu titi, e fa’anaho i te hō’ē fa’anahora’a ’ātivite nō te feiā huma. Nā teie fa’anahora’a e fa’ananea i te aupurura’a, i te mau purera’a a te ’Ēkālesia i te sābati, ’e i te mau ’ātivite i roto i te unite.

I te rahira’a o te taime, nō te feiā mai te 18 matahiti ’e hau atu te hō’ē fa’anahora’a ’ātivite nō te feiā huma. E ravehia te mau tauto’ora’a ato’a nō te fa’aō i te mau melo i raro a’e i te 18 matahiti i roto i tā rātou mau pāroita ’e te mau titi. I roto i te mau tupura’a mātaro-’ore-hia, e nehenehe te feiā fa’atere e hōro’a i te mau ’ātivite hau atu nō te feiā ’āpī i te ha’amatara’a o te matahiti e ra’ehia tō rātou 12 matahiti.

Mai te mea e rave rahi pāroita e ’āmui mai i roto i te hō’ē fa’anahora’a ’ātivite nō te feiā huma, e fa’aue te peresideni titi i te hō’ē ’episekōpo nō te hi’opo’a i te reira. Mai te mea e ’āmui mai te mau titi e rave rahi, e fa’aue te peresidenira’a ārea i te hō’ē ti’a peresideni titi ’ia hi’opo’a i te reira.

E paraparau te ti’a ’episekōpo ’aore rā te ti’a peresideni titi i te tahi atu mau ’episekōpo ’aore rā te tahi atu mau peresideni titi nō te fa’ata’a ē, nāhea ’ia ’aufau i teie mau fa’anahora’a.

Te feiā fa’atere nō te ’ātivite nō te feiā huma. E nehenehe te mau melo pa’ari e pi’ihia ’ei feiā fa’atere nō te ’ātivite nō te feiā huma. E fa’anaho ’e e fa’atupu teie feiā fa’atere i te fa’anahora’a ’ātivite nō te feiā huma. E fārerei rātou i te mau ta’ata ’aravihi nō te pāroita ’e nō te titi nō te feiā huma (hi’o 38.8.26.9) nō te ani i te mau melo huma ’ia ’āmui mai. E paraparau ’āmui rātou e nāhea i te pāhono i te mau hina’aro o taua mau melo ra.

E pi’ihia ’e e fa’ata’ahia te feiā fa’atere nō te ’ātivite nō te feiā huma i raro a’e i te fa’aterera’a a te ti’a ’episekōpo ’aore rā, a te ti’a peresideni titi. E nehenehe ato’a te hō’ē peresideni titi e fa’aue i te hō’ē melo ’āpo’ora’a teitei ’ia tāvini ’ei ti’a fa’atere nō te ’ātivite nō te feiā huma.

E rave te mau ti’a fa’atere e tāvini ra i te mau ta’ata huma o te mau huru matahiti ato’a, i te ha’api’ipi’ira’a i ni’a i te ProtectingChildren.ChurchofJesusChrist.org. Nō te mau tītaura’a pārurura’a hau atu nō te mau ti’a fa’atere, hi’o i te Activities for Members with Disabilities [Mau ’ātivite nō te mau melo huma].

Mai te mea e anihia, e nehenehe te mau ti’a fa’atere nō te ’ātivite nō te feiā huma e haere i te mau rurura’a feiā fa’atere o te titi ’aore rā o te pāroita.

Mau arata’ira’a nō te mau fa’anahora’a ’ātivite nō te feiā huma E fa’anahohia te mau fa’anahora’a ’ātivite nō te feiā huma nō te tauturu i te mau ta’ata e ’āmui mai, ’ia fa’ahotu ia rātou i te pae vārua, te pae sōtiare, te pae tino ’e te pae ferurira’a (hi’o Luka 2:52). E fa’ata’a te feiā fa’atere i te pinepinera’a o te mau ’ātivite. E hi’o rātou i te rahira’a o te mau melo e ’āmui mai, te āteara’a o te tere, ’e te tahi atu mau huru tupura’a.

E’ita paha e nehenehe i te tahi mau ta’ata ’ia ’āmui mai nō te mau tupura’a i te pae utuutura’a, te pae tino, te pae ferurira’a ’aore rā i te pae nō te huru. E ’imi te feiā fa’atere i te tahi atu mau rāve’a nō te pāhono i tō rātou mau hina’aro.

Te mau fa’aturera’a nō te ’āmuira’a mai ’e nō te pārurura’a. E tītauhia e piti a’e ta’ata pa’ari ha’apa’o ’ia tae mai i roto i te mau ’ātivite ato’a. Teie nā ta’ata pa’ari, e nehenehe e piti tāne, e piti vahine, ’aore rā, e nā ta’ata fa’aipoipohia. I te rahira’a o te taime, e hina’arohia te feiā pa’ari hau atu nō te hi’opo’a i te mau ’ātivite nō te mau melo huma, hau atu i tē hina’arohia nō te tahi atu mau ’ātivite.

Te feiā pa’ari e tauturu nei i roto i te mau ’ātivite, e rave rātou i te ha’api’ipi’ira’a i ni’a i te ProtectingChildren.ChurchofJesusChrist.org a. E ti’a ia rātou ’ia fāri’i i te parau fa’ati’a a tō rātou ’episekōpo hou ’a ’āmui mai ai. Nō te tahi atu mau tītaura’a nō te pārurura’a, hi’o « Activities for Members with Disabilities(Te mau ’ātivite nō te mau melo huma) ».

Mai te mea e tupu te peu tano ’ore, te hōpoi’a rū a te feiā fa’atere o te pārurura’a ïa ’e te tauturura’a i te ta’ata pāruru ’ore. Nō te mau ha’amāramaramara’a hau atu nō ni’a i te pāhonora’a i te mana’o nō ni’a i te hāmani-’ino-ra’a, hi’o 38.6.2.1 ’e abuse.ChurchofJesusChrist.org.

38.8.26.6

Te mau ’auvaha parau nō te mau melo tari’a turi ’aore rā, ’aita e fa’aro’o maita’i

Te mau melo e tari’a turi ’aore rā, ’aita e fa’aro’o maita’i, e fa’aoti rātou ’ia ’ohipa i pīha’i iho i te feiā fa’atere nō te pāhono i te mau hina’aro i te pae ’āparaura’a. E ’ohipa ’āmui te mau melo ’e te feiā fa’atere nō te ha’apāpū ē, tē vai ra te mau ’auvaha parau.

E ti’a te mau ’auvaha parau i te vāhi e ’ite mai te mau melo ia rātou e tae noa atu i te ta’ata e paraparau ra. ’Aita te mau ’auvaha parau e tītauhia ’ia ti’a i ni’a i te terono.

I roto i te hō’ē ’ōro’a ’aore rā, te hō’ē uiuira’a, e pārahi ’aore rā e ti’a te ’auvaha parau i pīha’i iho i te ta’ata e rave i te ’ōro’a ’aore rā e arata’i i te uiuira’a. Nō te mau ha’amāramaramara’a hau atu nō ni’a i te ’auvahara’a i te mau ’ōro’a ’e te mau ha’amaita’ira’a, hi’o 38.2.1.

Mai te mea e nava’i te mau ’auvaha parau, e taui rātou fātata i te mau 30 minuti ato’a nō te ’ape i te rohirohi.

Nō te āraira’a i te mau tupura’a fifi mai te mau uiuira’a ta’ata hō’ē ’aore rā te mau ’āpo’ora’a fa’atītī’aifarora’a a te ’Ēkālesia, e paraparau te feiā fa’atere i te melo tari’a turi. ’Ia hina’aro ana’e te melo, e ’imi te feiā fa’atere i te hō’ē ’auvaha parau e ’ere i te melo nō te ’utuāfare nō te fa’aherehere i te ’ōmo’era’a.

E tano ato’a teie mau parau tumu nō te mau melo e tari’a turi ’e ’aore rā e mea fifi ’ia fa’aro’o, ’aita ho’i e fa’a’ohipa i te reo vāvā, e hina’aro rā rātou i te hō’ē ’auvaha parau nō te tauturu ia rātou ’ia tai’o i ni’a i te ’utu vaha.

E nehenehe te feiā fa’atere e fa’anaho i te mau ha’api’ira’a pāroita ’aore rā nō te titi nō te ha’api’i i te reo vāvā e fa’a’ohipahia i tō rātou fenua. Te hō’ē rāve’a tauturu maita’i roa, ’o te Dictionary of Sign Language Terms for The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints(Faatoro parau nō te mau ta’o o te reo vāvā nō te ’Ēkālesia a Iesu Mesia i te Feiā Mo’a i te mau Mahana Hope’a nei).

38.8.26.7

Te ’ōmo’e

E ti’a i te feiā fa’atere ’ia fa’atura i te orara’a ’ōmo’e o te mau melo huma i roto ’e i rāpae’au i te mau rurura’a a te feiā fa’atere i reira ho’i e ’āparauhia ai te mau hina’aro. ’Aita te feiā fa’atere e fa’a’ite i te mau māhu’i ’aore rā te tahi atu mau ha’amāramaramara’a ma te parau fa’ati’a ’ore.

38.8.26.8

Mau ’ānimara tāvini

E nehenehe te mau ’episekōpo ’e te mau peresideni titi e fa’aoti ē, e fa’ati’a ānei i te mau ta’ata huma ’ia fa’a’ohipa i te mau ’ūrī tāvini ha’api’ihia i roto i te mau fare purera’a. Te tahi atu mau huru ’ānimara mai te mau ’ānimara pāturu i te pae mānava (mau ’ānimara fare), i te rahira’a o te taime ’aita rātou e fa’ati’ahia i roto i te mau fare purera’a ’e ’aore rā i roto i te mau ’ohipa rau a te ’Ēkālesia maori rā, e tītau ta’a ’ē te ture i te reira. (I te rahira’a o te taime, i te Fenua Marite, ’aita te ’Ēkalesia e fa’ahepohia e te ture nō te fāri’i i te mau ’ūrī tāvini ’aore rā, te mau ’ānimara pāturu i te pae mānava i roto i te mau fare ha’amorira’a.) E rave te mau ’episekōpo ’e te mau peresideni titi i te mau fa’aotira’a nō te fenua iho. E ha’apa’o rātou i te mau hina’aro o te mau ta’ata huma ’e te mau hina’aro o te tahi atu mau melo i roto i te ’āmuira’a.

Nō te tahi atu mau arata’ira’a nō ni’a i te fa’a’ohipara’a i te mau ’ānimara tāvini i roto i te mau fare a te ’Ēkālesia, hi’o 27.1.3 ’e disability.ChurchofJesusChrist.org.

38.8.26.9

Ta’ata ’aravihi ha’apa’o i te feiā huma

E nehenehe te ’episekōpora’a ’aore rā te peresidenira’a titi e pi’i i te hō’ē ta’ata ’aravihi ha’apa’o i te feiā huma nō te pāroita ’aore rā nō te titi. E tauturu te ta’ata ’aravihi i te mau melo huma ’e i tō rātou feiā ha’apa’o ’ia ’āmui mai i roto i te mau purera’a ’e i te mau ’ātivite a te ’Ēkālesia ’e ’ia ’ite ē, tē tāu’ahia ra rātou.

E tāvini te ta’ata ’aravihi i te mau melo ’e te feiā fa’atere mai teie te huru i muri nei :

• Ha’amātau i te mau ta’ata huma ’e tō rātou ’utuāfare.

• Pāhono i te mau uira’a ’e te mau māna’ona’ora’a nō ni’a i te huma, a te feiā aupuru, te feiā fa’atere ’e te tahi atu.

• Tauturu i te mau ta’ata ’ia fāri’i i te mau mātēria, te mau putuputura’a, ’e te mau ’ātivite a te ’Ēkālesia. E nehenehe te reira e tupu nā roto i te fa’a’ohipara’a i te mau rāve’a ’āpī ’e nā roto i te tahi atu mau rāve’a (hi’o 38.8.26.10).

• Fa’ata’a i te mau rāve’a nō te mau melo huma ’ia tāvini.

• ’Imi i te mau hina’aro pāpū o te mau ’utuāfare, ’e, mai te mea e tano, e ’imi i te mau rāve’a tauturu o te ’oire, o te pāroita ’e o te titi.

E nehenehe te ta’ata ’aravihi e tauturu i te mau melo huma ’e i tō rātou feiā ha’apa’o ’ia fa’a’ite ia vetahi ’ē i te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te huma.

38.8.26.10

Mau rāve’a tauturu

Tē vai ra te mau rāve’a tauturu nō te mau melo huma, nō tō rātou ’utuāfare ’e tō rātou feiā ha’apa’o, ’e nō te feiā fa’atere ’e te mau ’orometua ha’api’i, i ni’a i te disability.ChurchofJesusChrist.org. E hōro’a teie tahua natirara i :

• Te mau ha’amāramaramara’a nō te tauturu ’ia hāro’aro’a maita’i a’e i te mau tāmatara’a e fa’aruruhia nei e te feiā huma.

• Te mau rāve’a tauturu nō te tauturu i te mau melo huma ’e tō rātou ’utuāfare ’ia ’ite i te tāmāhanahanara’a i roto i te ’evanelia a Iesu Mesia.

• Te mau tāpura mātēria a te ’Ēkālesia e tano nō te mau melo huma (hi’o ato’a store.ChurchofJesusChrist.org).

E nehenehe e fa’atae i te mau uira’a i :

Te mau melo huma

15 East North Temple Street

Salt Lake City, UT 84150-0024

Niuniu: 1-801-240-2477 ’aore rā 1-800-453-3860, fa’aroara’a 2-2477

Rata uira: [e-mail]

38.8.27

Te aupurura’a i te mau melo tei rave i te hara rahi ’e tei tāpe’ahia i te fare ’āuri

Tē fa’aitoitohia nei te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia ’ia pe’e i te hi’ora’a o te Fa’aora nō te pūpūra’a i te tīa’ira’a, te hāro’aro’ara’a ’e te here i te feiā tei ro’ohia i te hara ’e te feiā tei tāpe’ahia i te fare ’āuri (hi’o Mataio 25:34–36, 40).

Nā te mau peresideni titi e fa’atere i te mau tauto’ora’a ’ohipa i roto i te fare tāpe’ara’a. Teie mau tauto’ora’a, ’o te turura’a ïa i te feiā pa’ari ’e te feiā ’āpī i raro a’e i te hi’opo’ara’a, ’aore rā tei tu’uhia i rāpae i te fare tāpe’ara’a ’aita i maoro a’e nei. Tei roto ato’a i teie ’ohipa te parau nō te ’atu’atura’a i te mau ’utuāfare ’e te mau tamari’i ’ua tāpe’ahia te hō’ē metua ’aore rā, te hō’ē tei herehia i te fare ’āuri.

Te feiā fa’atere tē vai ra hō’ē fare tāpe’ara’a i roto i te mau ’ōti’a o tā rātou unite, e ti’a ia rātou ’ia ’ite i te mau rāve’a ’e te mau hina’aro nō te aupurura’a. Nō te fāri’i i te mau rāve’a tauturu ’e te mau arata’ira’a, e nehenehe te feiā fa’atere e fārerei i te tuha’a aupurura’a i te fare tāpe’ara’a a te ’Ēkālesia :

Rata uira : [e-mail]

Niuniu: 1-801-240-2644 ’aore rā 1-800-453-3860, fa’aroara’a 2-2644

38.8.28

Te tahi atu mau ha’apa’ora’a fa’aro’o

E rave rahi mau mea fa’auru, te hanahana ’e o tē ti’a roa ’ia fa’atura, i roto i te tahi atu mau ha’apa’ora’a fa’aro’o e rave rahi. E mea ti’a i te mau misiōnare ’e i te tahi atu mau melo ’ia vai ara ’e ’ia fa’atura i te mau ti’aturira’a ’e te mau peu a vetahi ’ē. Tītau-ato’a-hia ia rātou ’ia ha’apae i te fa’a’ino.

Te mau peresideni titi ’e te mau peresideni misiōni e uira’a tā rātou nō ni’a i te autā’atira’a ’e te tahi atu mau ha’apa’ora’a fa’aro’o, e paraparau rātou i te peresidenira’a ārea. Nō te tahi atu feiā fa’atere o te fenua iho e uira’a tā rātou mai te reira, e fārerei atu rātou i te peresideni titi ’aore rā te peresideni misiōni.

38.8.29

Te mau ’ohipa poritita ’e tīvira

Tē fa’aitoitohia nei te mau melo o te ’Ēkālesia ’ia ’āmui atu i roto i te mau ’ohipa poritita ’e te fa’aterera’a hau. I roto i te mau fenua e rave rahi, teie ïa taua mau ’ohipa ra :

• Te mā’itira’a.

• Te ’āmuira’a ’aore rā te tāvinira’a i roto i te mau pupu poritita.

• Te hōro’ara’a i te pāturura’a i te pae faufa’a.

• Te paraparaura’a i te mau ti’a fa’atere o te pupu ’e i te mau ta’ata e horo i roto i te mā’itira’a.

• Te ’āmuira’a i roto i te mau rurura’a hau ’e te mana i mua i te ture.

• Te tāvinira’a i roto i te mau piha tōro’a tei mā’itihia ’aore rā tei fa’ata’ahia i roto i te fa’aterera’a hau nō te fenua iho ’e nō te fenua tā’āto’a.

Tē fa’aitoito-ato’a-hia nei te mau melo ’ia ’āmui atu i roto i te mau ’ōpuara’a maita’i nō te fa’ariro i tō rātou mau vāhi nohora’a ’ei mau vāhi maita’i nō te ora ’e nō te aupuru i te mau ’utuāfare.

Mai te au i te mau ture o te fenua iho, tē fa’aitoitohia nei te mau melo ’ia tāpa’o ia rātou nō te mā’iti ’e ’ia tuatāpapa māite i te mau uira’a ’e i te mau ta’ata e horo i roto i te mā’itira’a. E ’itehia te mau parau tumu tei tū’ati i te ’evanelia i roto i te mau pupu poritita huru rau. Tē tītau-ta’a ’ē-hia nei te Feiā Mo’a i te mau Mahana Hope’a nei ’ia ’imi ’e ’ia pāturu i te feiā fa’atere parau ti’a, te maita’i ’e te pa’ari (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 98:10).

E ti’ara’a ’āmui ’ore tō te ’Ēkālesia nō ni’a i te mau pupu poritita, te mau fa’anahora’a poritita ’e te mau ta’ata e tītau i te ti’ara’a poritita. ’Aita te ’Ēkālesia e turu i te hō’ē noa a’e pupu poritita ’aore rā i te hō’ē ti’a e horo ra i roto i te mā’itira’a. ’Aita ato’a ’oia e a’o i te mau melo ’o vai tē mā’iti.

I roto i te mau huru ta’a ’ē, ’ia tupu ana’e te mau fifi pae mōrare ’aore rā i ni’a i te mau ravera’a a te ’Ēkālesia, e nehenehe te ’Ēkālesia e rave i te hō’ē ti’ara’a i ni’a i te mau ’ohipa poritita. I roto i taua huru ra, e nehenehe te ’Ēkālesia e fa’aō i roto i te hō’ē a’ora’a poritita nō te ti’a nō tōna mau mana’o. Te Peresidenira’a Mātāmua ana’e te nehenehe e fa’ati’a :

• I te fa’a’itera’a i te ti’ara’a o te ’Ēkālesia i ni’a i te mau fifi pae mōrare.

• I te pūpūra’a i te ’Ēkālesia nō te pāturu ’aore rā nō te pāto’i i te hō’ē fa’aturera’a ta’a ’ē.

• I te fa’a’itera’a i te hi’ora’a ātea a te ’Ēkālesia nō ni’a i te mau ’ohipa ha’avāra’a.

’Eiaha te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia o te fenua iho e fa’anaho i te mau melo nō te ’āmui atu i roto i te mau ’ohipa poritita. ’Eiaha ato’a te feiā fa’atere e tāmata i te tūra’i i te mau melo i roto i tā rātou huru ravera’a.

Te mau melo o te ’Ēkālesia e hina’aro nei i te hō’ē ti’ara’a mā’itihia ’aore ’rā pi’ihia i roto i te hau,’eiaha rātou e fa’ahiti i te mana’o ē, tē pāturuhia nei rātou e te ’Ēkālesia ’aore rā nā tōna feiā fa’atere. E ti’a ato’a i te feiā fa’atere ’e te mau melo ’ia ha’apae i te mau fa’ahitira’a parau ’aore rā i te mau peu ’o tē nehenehe e tātarahia ’ei pāturura’a nā te ’Ēkālesia i te hō’ē pupu poritita, te hō’ē fa’anahora’a poritita, te fa’aturera’a ’aore rā i te hō’ē ta’ata e horo i roto i te mā’itira’a.

Noa atu i roto i te ravera’a i te hō’ē ti’araa i ni’a i te hō’ē ’ohipa poritita, ’eiaha te ’Ēkalesia e ani i te mau ti’a mana mā’itihia ’ia rave i te hō’ē huru mā’itira’a, ’aore rā ’ia rave i te tahi ti’ara’a. E rave te mau melo mā’itihia i tā rātou iho mau fa’aotira’a. E’ita paha teie mau ti’a mana e tū’ati te mana’o i tō te tahi ’e tō te tahi ’aore rā i te hō’ē ti’ara’a o te ’Ēkālesia i fa’a’itehia i mua i te ta’ata. ’Aita rātou e parau nei nō te ’Ēkālesia.

’Eiaha te mau mā’itira’a ’e te mau tā’atira’a poritita ’ia riro ’ei tumu parau nō te mau ha’api’ira’a ’aore rā fa’ahepora’a ato’a i roto i te mau fa’anahora’a a te ’Ēkālesia. E ha’apāpū te feiā fa’atere ē, tē fa’atumuhia nei te mau rurura’a ’e te mau ’ātivite a te ’Ēkālesia i ni’a i te Fa’aora ’e tāna ’evanelia.

’Eiaha te mau melo e ha’avā i te tahi ’e te tahi i roto i te mau ’ohipa poritita. E nehenehe te feia mo’a ha’apa’o maita’i i te mau mahana hope’a nei e riro ’ei melo nō te mau pupu poritita rau ’e e mā’iti i te mau ta’ata rau. ’Ia ’ite te tā’āto’ara’a ē, e fāri’i-poupou-hia rātou i roto i te mau fa’anahora’a a te ’Ēkālesia.

E’ita e nehenehe e fa’a’ohipa i te mau pāpa’a parau a te mau paroita, te mau buka nūmera niuniu ’e te mau mātēria mai te reira nō te ’ohipa poritita.

E’ita e nehenehe e fa’a’ohipa i te mau fare a te ’Ēkālesia nō te ’ohipa poritita. Terā rā, e nehenehe e fa’a’ohipa i te mau fare nō te mā’itira’a ’aore rā nō te tāpa’ora’a i ni’a i te mau tāpura mā’itira’a mai te mea ē, aita e rave’a maita’i atu (hi’o 35.5.2.3).

38.8.30

Te ’ōmo’era’a o te mau melo

E tītauhia i te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia ’ia pāruru i te orara’a ’ōmo’e o te mau melo. E’ita e nehenehe e fa’a’ohipa i te mau pāpa’a parau a te mau pāroita, te mau buka nūmera niuniu, ’e te mātēria mai te reira te huru nō te mau ’ohipa a te ta’ata iho, nō te ’ohipa tapiho’o, ’aore rā nō te ’ohipa poritita (hi’o ato’a 38.8.12).

’Eiaha te feiā fa’atere o te pāroita ’e o te titi e ha’aputu ’aore rā e fa’a’ite i te mau ha’amāramaramara’a ’ōmo’e nō ni’a i te ’Ēkālesia i rāpae i te mau fa’a’ohipara’a, te mau fa’anahora’a aore rā te mau ’ohipa itenati tei hōro’ahia mai e te ’Ēkālesia. Teie te tahi mau hi’ora’a nō te mau ha’amāramaramara’a ’ōmo’e a te ’Ēkālesia :

• Te mau ti’ara’a melo.

• Te mau hina’aro pae tino.

• Te tahi atu mau ha’amāramaramara’a nō te ta’ata iho ’aita e roa’a i te ta’ata.

Te mau ’āparaura’a nō roto mai i te ta’ata ’aore rā nō roto mai i te mau piha tōro’a o te fa’aterera’a hau, e fa’a’ite ra i te mau ture nō ni’a i te ’ōmo’era’a o te mau ha’amāramaramara’a, e ti’a ïa i te reira ’ia fa’atae-’oi’oi-hia i te piha tōro’a nō te mau ha’amāramaramara’a ’ōmo’e a te ’Ēkālesia.

Rata uira : [e-mail].

’Eiaha te feiā fa’atere pāroita ’e te titi e pāhono i teie mau anira’a.

Nō te fa’aarara’a ’ōmo’e a te ’Ēkālesia, hi’o i te « Parau fa’aarara’a ’ōmo’e » i ni’a i te ChurchofJesusChrist.org. E nehenehe ato’a te mau melo e ani i te feiā fa’atere o te titi aore rā o te pāroita ’ia tauturu ia rātou ’ia fāri’i i te fa’aturera’a.

38.8.31

Te ha’aparera’a te ta’ata i tāna iho mau pāpa’ira’a

’Eiaha te mau melo e ani i te mau hui mana fa’atere rahi, i te mau ti’a fa’atere rahi ’aore rā i te mau Hitu ’Ahuru Ārea ’ia pāpa’i ’aore rā ’ia ha’amana i te mau buka a te ’Ēkālesia ’aore rā i te tahi atu mau pāpa’ira’a a te ’Ēkālesia.

38.8.32

Te haruharura’a, te pāpa’i-pauroa-ra’a ’aore rā te ha’apurorora’a i te mau parau poro’i a te Huimana fa’atere rahi, te mau ti’a fa’atere rahi ’e te mau Hitu ’Ahuru ārea

’Eiaha te mau melo e haruharu, e pāpa’i, ’aore rā e ha’apuroro i te mau parau poro’i a te mau hui mana fa’atere rahi, te mau ti’a fa’atere rahi ’e te mau Hitu ’Ahuru Ārea. Terā rā, e nehenehe te tahi mau rurura’a i reira teie feiā fa’atere e paraparau ai e ha’apuroro-ti’a-hia i raro a’e i te fa’aterera’a a te ’episekōpo ’aore rā a te peresideni titi. Nō te mau ha’amāramaramara’a, hi’o 29.7.

E nehenehe te mau melo e haruharu i te mau ha’apurorora’a o te ’āmuira’a rahi i ni’a i te mau tauiha’a o te fare iho nō te fa’a’ohipara’a tapiho’o ’ore a te ta’ata iho.

38.8.33

Te fa’ahitira’a i te parau nō te ’Ēkālesia ’e tōna mau melo

’Ua hōro’ahia te i’oa o te ’Ēkālesia nā roto i te heheura’a i te peropheta Iosepha Semita i te matahiti 1838 : « ’O teie ho’i te i’oa ’o tē topahia i ni’a i tā’u ’ēkālesia i te mau mahana hope’a nei, ’oia ho’i Te ’Ēkālesia a Iesu Mesia i te Feiā Mo’a i te mau Mahana Hope’a nei » (Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 115:4). Te paraura’a nō ni’a i te ’Ēkālesia ’e tōna mau melo nā roto i te huru fa’ata’ara’a i raro nei, tē fa’a’ite ra ïa te reira i te tā’amura’a i rotopū ia Iesu Mesia ’e te mau melo nō tāna ’Ēkālesia.

I roto i te mau fa’ahorora’a nō ni’a i te ’Ēkālesia, e ti’a ’ia tu’u i tōna i’oa tā’āto’a mai te mea e nehenehe. I muri a’e i te hō’ē fa’ahorora’a mātāmua nō te i’oa tā’āto’a, mai te mea e tītauhia te hō’ē fa’ahorora’a ha’apotohia, e tano maita’i teie mau parau ’e e fa’aitoitohia :

• Te ’Ēkālesia

• Te ’Ēkālesia a Iesu Mesia

• Te ’Ēkālesia a Iesu Mesia i fa’aho’i-fa’ahou-hia mai

’Ia fa’ahiti-ana’e-hia te parau nō te mau melo o te ’Ēkālesia, e mea tano ’e te au a’e teie mau ta’o i muri nei :

• Te mau melo o Te ’Ēkālesia a Iesu Mesia i te Feiā Mo’a i te mau Mahana Hope’a nei.

• Feiā mo’a i te mau mahana hope’a nei (teie te hō’ē i’oa tei hōro’ahia e te Fatu i tōna nūna’a fafauhia i te mau mahana hope’a nei)

• Te mau melo o te ’Ēkālesia a Iesu Mesia

’Aita e fa’aitoitohia ’ia fa’ahiti i te tahi atu mau ti’ara’a mai te « Momoni » ’aore rā « SDJ » nō te fa’ahiti i te parau nō te mau melo o te ’Ēkālesia.

’Ua fa’a’ohipa-ti’a-hia te i’oa Moromona i roto i te mau i’oa mau mai te Buka a Moromona. ’Ua fa’a’ohipa-maita’i-ato’a-hia te reira mai te hō’ē ha’apāpū i’oa i roto i te mau parau ’ā’amu mai te « Mormon Trail ».

’Aita i tano te ta’o ra Momoni ’e ’aita e fa’aitoitohia te fa’a’ohipara’a i te reira. Nō te fa’ata’a i te ha’api’ira’a tumu, te ta’ere ’e te huru orara’a ta’a ’ē roa o te ’Ēkālesia, ’ua tano ’e e mea au a’e te parau « te ’evanelia a Iesu Mesia i fa’aho’ihia mai ».

38.8.34

Te mau tītīhoria

E rave rahi ta’ata tei fa’aru’e i tō rātou fa’aeara’a nō te ’imi i te tāmarūra’a i te ha’avīra’a ’ū’ana, te tama’i, te hāmani-’ino-ra’a i te pae fa’aro’o ’e te mau huru tupura’a mata’u o te orara’a. I roto i tā rātou hōpoi’a ’atu’atura’a i te feiā nava’i ’ore (hi’o Mosia 4:26), e hōro’a te mau melo o te ’Ēkālesia i tō rātou taime, tō rātou mau tārēni, ’e te auhoara’a nō te fāri’i i te mau tītīhoria ’ei melo nō tō rātou mau vāhi nohora’a. Hi’o Mataio 25:35 ; ChurchofJesusChrist.org/refugees.

38.8.35

Te anira’a i te tauturu a te ’Ēkālesia i te pae faufa’a

Tē hōro’a nei te mau fa’anahora’a ha’amauhia e te ’Ēkālesia i te tauturu moni nō te feiā nava’i ’ore ’e nō te mau tumu tano.

Nā te mau ’episekōpo e fa’atere i te tauturu a te ’Ēkālesia nō te tauturu i te mau melo nava’i ore (hi’o 22.3.2). E pe’e te mau ’episekōpo i te mau parau tumu ’e te mau fa’aturera’a i ha’amauhia nō te ha’apāpū ē, e fa’a’ohipa-maita’i-hia te faufa’a moni a te ’Ēkālesia (hi’o 22.4 ’e 22.5).

Tē fa’aitoitohia nei te mau melo i roto i te fifi ’ia paraparau i tō rātou ’episekōpo, eiaha rā e fārerei i te pū fa’atere o te ’Ēkālesia, ’aore rā e ani i te moni i te tahi atu feiā fa’atere, ’aore rā, mau melo o te ’Ēkālesia. Penei a’e e ani te ’episekōpo i te feiā fa’atere o te pupu peresibutero ’aore rā o te Sōtaiete Tauturu ’ia tauturu i te hi’ora’a i te mau hina’aro.

38.8.36

Te mā’imira’a i roto i te ’Ēkālesia

Te fā nō te mā’imira’a a te ’Ēkālesia, ’o te ha’aputura’a ïa i te mau ha’amāramaramara’a pāpū nō te turu i te mau fa’aotira’a a te feiā fa’atere rahi o te ’Ēkālesia. Te tuha’a mā’imira’a nō te fa’aaura’a (CRD) ana’e te mā’imira’a mana a te ’Ēkālesia. E nehenehe ato’a te CRD e rave i te hō’ē fa’aaura’a ’e te tahi mau pū nō te rave i te mā’imira’a.

’Ia fārerei ana’e te feiā mā’imi ha’amanahia e te ’Ēkālesia i te mau melo ’aore rā i te feiā fa’atere, e hōro’a mai rātou i te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te hō’ē rave ’ohipa o te CRD. E nehenehe teie rave ’ohipa e pāhono i te mau uira’a nō ni’a i te mā’imira’a.

E ’imi te CRD i te rāve’a nō te pāruru i te ihota’ata ’e te mau pāhonora’a a te feiā e ’āmui i roto i te mā’imira’a. I te mau taime ato’a e nehenehe te mau ta’ata e pāto’i ’ia ’āmui atu i roto. E nehenehe rātou e mā’iti ’eiaha e pāhono i te mau huru uira’a ato’a.

Tītauhia i te mau metua ’aore rā i te feiā tīa’i ’ia hōro’a i tā rātou parau fa’ati’a hou te mau tamari’i i raro mai i te 18 matahiti a anihia ai ’ia ’āmui atu i roto i te hō’ē tuatāpapara’a.

’Eiaha te feiā fa’atere o te fenua iho e fa’ati’a i te mau huru mā’imira’a ato’a nō ni’a i te ’Ēkālesia. Tei roto ato’a ïa te parau nō te fa’a’ohipara’a i te mau melo ’ei tumu parau mā’imira’a.

E auraro te CRD i te mau ture ato’a nō te ’ōmo’era’a o te mau ’itepiri. Tītauhia i te feiā fa’atere o te fenua iho ’ia ha’apa’o ato’a i teie mau ture, ’e ’eiaha rātou e hōro’a i te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te mau melo i te feiā mā’imi ’e i te mau pū mā’imira’a ha’amana-’ore-hia.

E tītau te tahi mau mā’imira’a i te ha’aputura’a i te mau ha’amāramaramara’a i roto i te mau rurura’a a te ’Ēkālesia. E tupu te reira mai te mea ē, e riro te rurura’a ’ei rōtahira’a nō te tuatāpapara’a. I roto i taua huru ra, e ’ohipa te CRD ’e te feiā fa’atere o te fenua iho nō te ha’apāpū ē, e’ita te taera’a mai o te feiā mā’imi e ha’afifi i te mau rurura’a.

Nō te hi’opo’a i te mau anira’a mā’imira’a ato’a,’a fārerei i te tuha’a mā’imira’a nō te fa’aaura’a :

Niuniu : 1-801-240-2727 ’aore rā 1-800-453-3860, fa’aroara’a 2-2727

Rata uira : [e-mail]

38.8.37

Te fa’aturara’a i te ’ōpanira’a a te fenua nō te fa’a’itera’a i te ’evanelia

Tē ’ohipa nei te ’Ēkālesia nō te fa’atupu i te fa’auera’a a Iesu Mesia ’ia ’āfa’i i te ’evanelia i tō te ao ato’a nei (hi’o Mataio 28:19). E tāvini te mau misiōnare i roto ana’e i te mau fenua i reira rātou i ’itehia ai ’e i fāri’i-poupou-hia ai e te mau fa’aterera’a hau o te fenua iho.

E fa’atura te ’Ēkālesia ’e tōna mau melo i te mau ture ’e te mau tītaura’a ato’a nō ni’a i te mau tauto’ora’a misiōnare. ’Ei hi’ora’a, i roto i te tahi mau tuha’a o te ao nei, e tonohia te mau misiōnare nō te rave noa i te mau ’ohipa tauturu i te ao nei ’aore rā i te tahi atu mau ’ohipa ta’a ’ē. ’Aita teie mau misiōnare e poro i te ’evanelia. ’Aita te ’Ēkālesia e tono i te mau misiōnare i te tahi mau fenua.

38.8.38

Te pārurura’a i roto i te mau ’ohipa tōtauturu ’e te fa’arava’ira’a iāna iho a te ’Ēkālesia

E rave rahi mau ’ohipa a te ’Ēkālesia nō te ’ohipa tōtauturu e nō te fa’arava’ira’a iāna iho, tē vai ra te mau mātēria ’e te mau mātini e nehenehe e ha’apēpē mai te mea ē, ’aita te reira e fa’a’ohipa-tano-hia. E ha’apāpū te mau peresideni titi faatere (’aore rā te feiā tā rātou e fa’ata’a) ’e te mau fa’atere o teie mau ’ohipa, i te pārurura’a o te mau rave ’ohipa ’e te mau ta’ata e hōro’a i tō rātou taime.

E ha’api’i-tāmau-hia te mau rave ’ohipa i te mau peu ataata ’ore. E ti’a i te vāhi ’ohipara’a ’ia hi’opo’a-noa-hia i terā taime ’e terā taime. E fa’a’āfarohia te mau ataatara’a nō te ea ’e te pārurura’a. E rave-tāmau-hia te hō’ē hi’opo’ara’a au nō te ha’apāpū ē, tē pe’e ra te mau rave ’ohipa i te mau arata’ira’a, tē fa’a’ohipa tano ra rātou i te mau mauiha’a ’e te mau tauiha’a ’e tē ha’apae ra rātou i te mau ’ohipa ataata.

Te ti’ara’a mau, te feiā e ha’a ra i roto i teie mau ’ohipa, e 16 a’e ïa tō rātou matahiti ’aore rā e mea pa’ari atu. Te feiā e fa’a’ohipa i te tauiha’a, e mea pa’ari rātou, ’ua ha’api’ipi’i-maita’i-hia ’e ’ua ’ite pāpū rātou i te fa’a’ohipara’a i te reira. ’O te feiā pa’ari noa tē fa’a’ohipa i te tauiha’a uira.

Mai te mea e tupu mai te hō’ē ’ati, e fa’a’ite te ti’a fa’atere nō te mau ’ohipa i te reira i te mau ta’ata i muri nei :

• ’ohipa Totauturu ’e te Fa’arava’ira’a Iāna Iho : 1-801-240-3001 ’aore rā 1-800-453-3860, fa’aroara’a 2-3001

• Te Tuha’a Fa’aterera’a ’ati i te pū fa’atere o te ’Ēkālesia (hi’o 20.7.6.3 nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te ta’ata)

38.8.39

Te mau pāpa’ira’a mo’a

38.8.39.1

Te mau nene’iraa o te Bibilia Mo’a

Tē fa’ata’a nei te ’Ēkālesia i te mau nene’ira’a o te Bibilia ’o tē tū’ati maita’i nei i te ha’api’ira’a tumu a te Fatu i roto i te Buka a Moromona ’e te heheura’a nō teie ’anotau (hi’o Te mau Hīro’a Fa’aro’o 1:8). I muri iho, e mā’itihia te hō’ē nene’ira’a auhia a’e o te Bibilia nō te mau reo e rave rahi tei parauhia e te mau melo o te ’Ēkālesia.

I roto i te tahi mau reo, tē ha’aparare nei te ’Ēkālesia i tāna iho nene’ira’a nō te Bibilia. Te mau nene’ira’a tei ha’apararehia e te ’Ēkalesia ’ua niuhia ïa i ni’a i te mau pāpa’ira’a tumu o te Bibilia. Teie te tahi mau hi’ora’a :

• Te pāpa’ira’a a te ari’i Iakobo nā roto i te reo peretane.

• Te Reina-Valera (2009) nā roto i te reo paniola.

• Te Almeida (2015) nā roto i te reo pōtītī.

I roto i te mau nene’iraa o te Bibilia tei ha’apararehia e te ’Ēkālesia, tē vai ra te mau nota i raro i te ’api, te mau fa’ahorora’a parau tumu ’e te tahi atu mau tauturu ha’api’ira’a.

Mai te mea e nehenehe, e fa’a’ohipa te mau melo i te hō’ē nene’ira’a o te Bibilia tei auhia a’e ’aore rā tei ha’apararehia e te ’Ēkālesia i roto i te mau piha ha’api’ira’a ’e te mau rurura’a a te ’Ēkālesia. E tauturu te reira ’ia tāpe’a noa i te māramarama o te ’āparaura’a ’e te hāro’aro’ara’a tāmau i te ha’api’ira’a tumu. E nehenehe te tahi atu mau nene’ira’a o te Bibilia e riro ’ei mea maita’i nō te tuatāpapara’a a te ta’ata hō’ē ’aore rā nō te ha’api’ira ’ite.

38.8.39.2

’Īritira’a o te pāpa’ira’a mo’a

’Ua fa’aue te Fatu i tāna mau peropheta ’e mau ’āpōsetolo ’ia fa’aherehere i te mau pāpa’ira’a mo’a i te vāhi pāruruhia (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 42:56). Tē hi’opo’a pāpū nei te ’Āpo’ora’a a te Peresidenira’a Mātāmua ’e te pupu nō te Tino ’Ahuru Ma Piti ’Āpōsetolo i te ’īritira’a o te mau pāpa’ira’a mo’a a te ’Ēkālesia. Nā te fa’a’ohipara’a i te mau rāve’a ha’amanahia e tauturu i te ha’apāpū i te ti’ara’a mau o te ha’api’ira’a tumu ’e ’ia fa’aherehere i te ha’apāpūra’a o te mau pāpa’ira’a tumu.

E hāpono te mau peresidenira’a ārea i te mau anira’a mana nō te mau ’īritira’a ’āpī o te mau pāpa’ira’a mo’a i te Tuha’a fa’atere nō te ’ohipa fa’aaura’a a te ’Ēkālesia.

38.8.39.3

Te mau pāpa’ira’a mo’a i roto i te reo nō teie tau

’Aita te ’Āpo’ora’a a te Peresidenira’a Mātāmua ’e te pupu nō te Tino ’Ahuru Ma Piti ’Āpōsetolo i ha’amana i te mau tauto’ora’a nō te ’īriti ’aore rā nō te pāpa’i fa’ahou i te mau pāpa’ira’a mo’a i roto i te reo nō teie tau ’aore rā te reo fa’anaho-’ore-hia. E ’ere teie parau a’o nō te mau nene’ira’a a te ’Ēkālesia nō te mau tamari’i.

38.8.39.4

Fāri’ira’a i te mau pāpa’ira’a mo’a

E roa’a te mau buka pāpa’ira’a mo’a nene’ihia, ’e te tahi mau nene’ira’a auhia o te Bibilia, i te pū ho’ora’a buka a te ’Ēkālesia. E nehenehe ato’a te mau nene’ira’a au a’e o te Bibilia e roa’a i roto i te mau piha ho’ora’a buka o te fenua iho, i ni’a i te natirara, ’e i roto i te mau fa’anahora’a ’āfa’ifa’i o te Bibilia. Tē vai nei te mau pāpa’ira’a roro uira ’e te mau haruharura’a fa’aro’o o te mau nene’ira’a ha’apararehia e te ’Ēkālesia ’e ’o te tahi mau nene’ira’a auhia a’e, i roto i te fa’anahora’a ’āfa’ifa’i o te vaira’a buka ’evanelia ’e i ni’a i te scriptures.ChurchofJesusChrist.org. E hōro’a ato’a mai teie mau rāve’a tauturu i te mau tāpura nō te mau pāpa’ira’a mo’a e roa’a i roto i terā ’e terā reo.

38.8.40

Te ’imira’a i te ha’amāramaramara’a nā roto i te mau rāve’a pāpū

I roto i te ao i teie mahana, e mea ’ōhie ’ia fāri’i ’e ’ia fa’a’ite i te ha’amāramaramara’a. E nehenehe te reira e riro ’ei ha’amaita’ira’a rahi nō te feiā e ’imi nei ’ia ha’api’ihia ’e ’ia fa’aarahia. Terā rā, e rave rahi rāve’a nō te mau ha’amāramaramara’a e ’ere i te mea pāpū ’e e’ita e ha’amaita’i. E ’imi te tahi mau rāve’a ’ia pāturu i te riri, te mārō, te mata’u ’e ’aore rā, te mau ha’api’ira’a ’ōpuara’a ’ino (hi’o 3 Nephi 11:30 ; Mosia 2:32). Nō reira, e mea faufa’a ’ia pa’ari te ferurira’a o te mau melo o te ’Ēkālesia ’a ’imi ai rātou i te parau mau.

E ti’a i te mau melo o te ’Ēkālesia ’ia ’imi ’e ’ia fa’a’ite noa i te mau rāve’a ha’amāramaramara’a pāpū, te ti’aturihia ’e te ti’a. E ha’apae rātou i te mau rāve’a feruri-mana’o-noa-hia, ’aore rā tei fa’atumuhia i ni’a i te parau ’āfa’ifa’ihia. E nehenehe te arata’ira’a a te Vārua Maita’i, ’āpitihia i te hō’ē tuatāpapara’a maita’i, e tauturu i te mau melo ’ia ’ite i rotopū i te parau mau ’e te hape (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 11:12 ; 45:57). I roto i te parau nō te ha’api’ira’a tumu ’e te fa’aturera’a a te ’Ēkālesia, te mau rāve’a mana, ’o te mau pāpa’ira’a mo’a ïa, te mau ha’api’ira’a a te mau peropheta ora, ’e te Buka arata’i rahi.

38.8.41

Te mau ha’api’ira’a ’evanelia ’e te mau rurura’a mai te reira

Tē ’ōpani nei te ’Ēkālesia i te mau melo ’ia fa’atupu i te mau ha’api’ira’a ’evanelia ’e te mau putuputura’a mai te reira, i reira e fa’aro’ohia ai :

• Te tuhira’a, te fa’ao’ō’ora’a, ’aore rā te mau mea ’aita e tano i roto i tā rātou tuatāpapara’a i te mau ’ohipa mo’a.

• Te mau mea e nehenehe e ha’apēpē i te ’Ēkālesia, e fa’ahahi ’ē atu i tāna misiōni, ’aore rā e ha’ape’ape’a i te maita’i o tōna mau melo ’aore rā tōna feiā fa’atere.

’Eiaha te mau melo e fa’ati’a i tō rātou ti’ara’a ’aore rā tō rātou ro’o maita’i i roto i te ’Ēkālesia ’ia fa’a’ohipahia nō te fa’atīani ’aore rā nō te fa’atupu i te mana’o ē, tē pāturu nei rātou i teie huru putuputura’a.

Nō te mau ha’amāramaramara’a hau atu, hi’o i te 35.5.2, 38.6.12, ’e 38.7.8. Hi’o ato’a Iakoba 6:12.

38.8.42

Te pāturura’a i te mau melo i te fare ma’i ’e i te mau pū utuutura’a ma’i

E hōro’a te feiā fa’atere i te pāturura’a i te mau melo i roto i te mau fare ma’i ’e i te mau pū aupurura’a i roto i tā rātou unite. E pe’e rātou i te mau arata’ira’a tei ha’amauhia e te mau pū.

Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te fa’aterera’a i te ’ōro’a mo’a nō te mau melo i roto i teie mau fare pū, hi’o 18.9.1. Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te fa’ati’ara’a i te hō’ē pāroita ’aore rā, hō’ē ’āma’a, hi’o 37.6.

38.8.43

Te mau ’ātivite e nehenehe e tutehia

E ara maita’i te feiā fa’atere o te pāroita ’e o te titi ē, ’aita te mau ’ātivite a te ’Ēkālesia i tō rātou vāhi e ha’afifi ra i te ti’ara’a tute ’ore o te ’Ēkālesia. Nō te mau arata’ira’a, hi’o 34.8.1

38.8.44

Te mau tute

E ti’a i te mau melo o te ’Ēkalesia ’ia ha’apa’o i te mau ture o te fa’atutera’a o te fenua i reira ratou e noho ai (hi’o Hīro’a Fa’aro’o 1:12 ; Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 134:5). Te mau melo ’aita e fāri’i i te mau ture o te fa’atutera’a, e nehenehe rātou e pāto’i mai te mea e fa’ati’a te mau ture o tō rātou fenua.

Tē ’aro ra te mau melo o te ’Ēkālesia i te ture ’e i te mau ha’api’ira’a a te ’Ēkālesia mai te mea ē :

• ’Aita rātou e ’aufau ’aore rā e pāto’i rātou i te ’aufau i te mau tute i tītauhia.

• E fa’a’ite rātou i te mau mana’o faufa’a ’ore i mua i te ture nō te ha’apae i te ’aufau i te mau tute.

• Pāto’i i te ha’apa’o i te hō’ē ha’avāra’a hope’a i roto i te hō’ē fa’anahora’a tute ’o te tītau ia rātou ’ia ’aufau i te mau tute.

E’ita e ti’a i teie mau melo ’ia fāri’i i te hō’ē parau fa’ati’a nō te hiero. ’E’ita e ti’a ’ia pi’i ia rātou i roto i te mau ti’ara’a fa’atere i roto i te ’Ēkālesia.

E tītauhia te hō’ē ’āpo’ora’a fa’atītī’aifarora’a a te ’Ēkālesia mai te mea e fa’autu’ahia te hō’ē melo nō te hara ’ōfatira’a i te mau ture o te tute (hi’o 32.6.1.5).

38.8.45

Te mau ture nō te rāterera’a

’Eiaha te hō’ē tāne ’e te hō’ē vahine e rātere rāua ana’e nō te haere i te ’ātivite, i te mau rurura’a, ’aore rā, i te mau fa’auera’a ’ohipa, a te ’Ēkālesia, maori rā, ’ua fa’aipoipohia rāua te tahi i te tahi, aore rā, e ta’ata ’ōtahi rāua to’opiti. Nō te tahi atu mau fa’aturera’a nō te rāterera’a, hi’o 20.7.7.

38.9

Te mau fa’ehau ’e te ’ohipa a te ’ōmōniē

E tauturu te mau peresideni titi ’e te mau ’episekōpo i te fa’afāna’ora’a i te mau melo i te ’āua fa’ehau i te mau ha’amaita’ira’a nō te haerera’a i te mau ’ohipa a te ’Ēkālesia. Teie te mau mea nō ni’a i te autā’atira’a o te ’Ēkālesia ’e te ’āua fa’ehau :

• Te pāturura’a a te mau titi ’e te mau pāroita.

• Te ha’amāramaramara’a a te ’Ēkālesia nō te mau melo e haere i te ’āua fa’ehau.

• Te fa’anahora’a i te mau pāroita, te mau ’āma’a ’aore rā te mau pupu nō te mau melo fa’ehau feiā mo’a i te mau mahana hope’a nei.

• Te ha’amanara’a ’e te turura’a i te mau ’ōmōniē feiā mo’a i te mau mahana hope’a nei.

• Ha’amāramaramara’a nō ni’a i te huru o te ’ō’omora’a i te ’ahu hiero i roto i te nu’u fa’ehau.

• Te pāturura’a a te mau misiōnare fa’aipoipohia tei tonohia i roto i te mau vāhi fa’aeara’a fa’ehau i fa’ata’ahia.

38.9.1

Te fa’aterera’a o te titi nō te mau ’ohipa ’e te fa’ehau

Mai te mea e tē vai ra te mau ’āua fa’ehau, aore rā te mau melo i te ’āua fa’ehau i roto i te hō’ē titi, nā te peresidenira’a titi te mau hōpoi’a i vauvauhia i roto i teie tuha’a. Mai te mea tei roto te reira mau ’āua fa’ehau i te hō’ē misiōni ’eiaha te hō’ē titi, nā te peresideni misiōni ïa e amo i te reira mau hōpoi’a.

Nā te hō’ē melo nō te peresidenira’a titi e fa’atere i te ha’amāramaramara’a a te ’Ēkālesia i roto i te tītī hou te haerera’a i te ’āua fa’ehau. E ha’apāpū ’oia ē, e hōro’ahia te ha’amāramaramara’a i te mau melo ato’a e tomo i roto i te ’āua fa’ehau. E nehenehe te pāpa’i parau fa’atere o te titi e fa’aau i te ’ohipa nō te reira ha’amāramaramara’a. (Hi’o 38.9.3.)

38.9.1.1

Te mau purera’a a te ’Ēkālesia i roto i te mau fare fa’ehau

Mai te mea e fa’atupuhia te mau purera’a a te ’Ēkālesia i roto i te hō’ē fare fa’ehau, e fa’anaho te peresideni o te hō’ē titi tei reira te ’āua fa’ehau i te hō’ē o teie mau mea i muri nei nō te feiā rave ’ohipa o te nu’u fa’ehau ’e tō rātou ’utuāfare (hi’o 38.9.4) :

• Hō’ē pāroita e hō’ē ’episekōpora’a (’ia fa’ati’ahia e te Peresidenira’a Mātāmua)

• Hō’ē ’āma’a ’e hō’ē peresidenira’a ’āma’a

• Hō’ē pupu melo nō te tāvinira’a ’e hō’ē tīa’i pupu ’e te mau tauturu

E pi’i te peresideni titi, e fa’ata’a, ’e e hi’opo’a i te feiā fa’atere o teie mau unite. E hōro’a ’oia i te ha’amāramaramara’a nō ni’a i teie feiā fa’atere i te Piha ’ohipa a te ’Ēkālesia e ha’apa’o i te mau fa’ehau ’e te mau ’ōmōniē. E nehenehe ’oia e fa’ata’a i te hō’ē pāroita nō te turu i te pupu melo fa’ehau tāta’itahi.

E ’ohipa te peresideni titi ’e te Piha ’ohipa a te ’Ēkālesia e ha’apa’o i te mau fa’ehau ’e te mau ’ōmōniē nō te hōro’a i te hō’ē rata fārereira’a i te ’episekōpo tāta’itahi, te peresideni ’āma’a ’aore rā te tīa’i pupu. E fa’ata’a teie rata i tāna mau hōpoi’a ma te ha’amana iāna nō te peresideni i ni’a i te unite ’e nō te fa’atere i te mau rurura’a. E hōro’ahia te hō’ē hōho’a nō te rata i te ’ōmōniē o te ’āua fa’ehau.

Tē tītau nei te nu’u fa’ehau nō te fenua Marite ’ia ha’apa’o te hō’ē ’ōmōniē i te fa’aterera’a o te mau putuputura’a pae fa’aro’o ato’a e fa’atupuhia i roto i te hō’ē ’āua fa’ehau. Mai te mea tē vai ra te hō’ē ’ōmōniē feiā mo’a i te mau mahana hope’a nei i roto i te ’āua fa’ehau, nāna ïa e ha’apa’o i te unite a te ’Ēkālesia e fa’atupu i te putuputura’a i reira. ’Aita te ’ōmōniē e fa’atere i te mau purera’a maori rā ’o ’oia iho te ’episekōpo, te peresideni ’āma’a, ’aore rā te tīa’i pupu. Terā rā, ’ua tītauhia iāna ’ia haere mai ’e ’ia ’āmui mai.

Nā te hō’ē melo o te peresidenira’a titi e fa’anaho ’e te ’ōmōniē rahi o te ’āua fa’ehau tāta’itahi i roto i te titi. E ha’apāpū ’oia ē, tē nā reira ato’a nei te mau ’episekōpo nō te mau pāroita tē vai ra te hō’ē ’āua fa’ehau i reira. E fa’aara teie feiā fa’atere i te ’ōmōniē i te tārena putuputura’a a te pāroita, te vāhi putuputura’a, ’e te ta’ata e fārerei. E nehenehe te ’ōmōniē e hōro’a i teie ha’amāramaramara’a i te mau melo o te ’āua fa’ehau.

38.9.1.2

Te mau ’ōmōniē feiā mo’a i te mau mahana hope’a nei i roto i te mau titi

E uiui te peresideni titi i te mau matahiti ato’a i te ’ōmōniē feiā mo’a i te mau mahana hope’a nei e ora ra i roto i te titi. E fa’ata’a ’oia i te ora maita’i ’e te ti’amāra’a o te ’ōmōniē nō te tāvini. E uiui ato’a te peresideni titi ma te fa’ata’a ’ē i te hoa fa’aipoipo o te ’ōmōniē i te mau matahiti ato’a.

E ti’a i te mau ’ōmōniē ’e tō rātou hoa fa’aipoipo ’ia fāri’i i te mau pi’ira’a pāroita ’aore rā titi. E nehenehe te hō’ē ’ōmōniē tei mau i te autahu’ara’a a Melehizedeka e tāvini i roto i te mau pi’ira’a fa’atere, mai te ’āpo’ora’a teitei ’aore rā te peresidenira’a i te hō’ē pāroita fa’ehau, hō’ē ’āma’a ’aore rā hō’ē pupu melo fa’ehau. Terā rā, e’ita teie pi’ira’a e nehenehe e ha’afifi i tāna mau hōpoi’a i roto i te nu’u fa’ehau.

E nehenehe te mau ’ōmōniē e tauturu i te peresideni titi mai teie te huru i muri nei :

• ’Āfa’i mai i te parau fa’a’ite i roto i te mau rurura’a ’āpo’ora’a titi nō ni’a i te mau rurura’a a te mau unite a te ’Ēkālesia i roto i te ’āua fa’ehau. ’Ia tu’uhia i roto i teie mau parau fa’a’ite te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te mau melo ’āpī ’e te mau melo e ho’i fa’ahou mai nei.

• ’Ia riro ’ei ta’ata tū’ati i rotopū i te feiā fa’atere o te nu’u fa’ehau ’e te peresideni titi.

• E tauturu i te peresideni titi ’ia ’imi i te mau melo i roto i te ’āua fa’ehau nō te pi’i ’ei tīa’i pupu nō te mau melo fa’ehau.

• E tauturu i te mau tauto’ora’a nō te ha’apūai i te mau melo ’āpī ’e te mau melo o te ’Ēkālesia, i roto i te ’āua fa’ehau, e ho’i fa’ahou mai nei.

• E tauturu i te fa’aineinera’a i te mau melo i roto i te nu’u fa’ehau ’ia fāri’i i te mau ’ōro’a mo’a ’e ’ia ha’apa’o i tā rātou mau fafaura’a.

38.9.2

Te fa’aterera’a o te pāroita nō te mau ’ohipa ’e te fa’ehau

E fārerei te hō’ē melo o te ’episekōpora’a i te mau melo o te pāroita hou ’a reva ai rātou nō te tau fa’ehau. E ha’apāpū ’oia ’ia fāri’i rātou i te ha’amāramaramara’a a te ’Ēkālesia nō te ’ohipa fa’ehau (hi’o 38.9.3).

Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te parau melora’a nō te hō’ē melo e tomo i roto i te nu’u fa’ehau, hi’o 33.6.9. E tonohia te tahi mau melo i te hō’ē vāhi ātea ’aore rā i te hō’ē vāhi mo’emo’e ’aore rā i te hō’ē vāhi tama’i. I roto i te reira huru, e fārerei te ’episekōpo i te Piha ’ohipa a te ’Ēkālesia e ha’apa’o i te mau fa’ehau ’e te mau ’ōmōniē nō te arata’ira’a nō ni’a i te parau melora’a (hi’o 38.9.10).

E paraparau tāmau te feiā fa’atere o te pāroita tumu i te melo tāta’itahi o te pāroita i te ātea ’ē i roto i te ’āua fa’ehau.

E fa’anaho te ’episekōpo ’e te ’ōmōniē pa’ari i te ’āua fa’ehau tāta’itahi o te pāroita.

38.9.3

Ha’amāramaramara’a fa’aineinera’a nō te ’āua fa’ehau

E tauturu te ha’amāramaramara’a fa’aineinera’a a te ’Ēkālesia hou te ’āua fa’ehau i te mau melo e tomo i roto i te ’āua fa’ehau ’ia ’ite e aha te mau ’ohipa ’e te mau ’ātivite a te ’Ēkālesia i roto i te ’āua fa’ehau. E nehenehe e fa’atupu i te ha’amāramaramara’a i roto i te titi ’aore rā i te pāroita.

E pi’i te hō’ē melo nō te peresidenira’a titi ’aore rā nō te ’episekōpora’a i te hō’ē fa’ehau tahito ’ei ’orometua nō te hōro’a i te ha’amāramaramara’a fa’aineinera’a. Te mea au roa a’e, e ’ite tō teie ’orometua nō ni’a i te ’ohipa fa’ehau e ’ere i te mea maoro a’e nei. Mai te mea ’aita e vai ra hō’ē ’orometua pāpū, e fārerei te peresideni titi ’aore rā te ’episekōpo i te Piha ’ohipa a te ’Ēkālesia e ha’apa’o i te mau fa’ehau ’e te mau ’ōmōniē nō te fāri’i i te arata’ira’a.

Nō te mau ha’amāramaramara’a hau atu, hi’o i te « Pre–Military Service Church » i ni’a i te ChurchofJesusChrist.org.

38.9.4

Te mau ’āmuira’a a te ’Ēkālesia nō te mau melo i te ’āua fa’ehau

’Ua Mātarohia ē, e ’āmui atu te mau melo fa’ehau i roto i te mau pāroita fātata mai i tō rātou ’āua fa’ehau. Mai te mea rā e ’itehia te mau mea i muri nei, e nehenehe te peresideni titi ’aore rā misiōni e fa’anaho i te hō’ē pāroita, te hō’ē āma’a, ’aore rā te hō’ē pupu melo fa’ehau nō te mau rave ’ohipa o te ’āua fa’ehau ’e tō rātou ’utuāfare i roto i te ’āua fa’ehau :

• ’Aita e pāroita e vai ra i te hō’ē āteara’a tano i te ’āua fa’ehau.

• ’Aita te feiā rave ’ohipa nō te nu’u fa’ehau i māramarama i te reo e paraparauhia ra i roto i te pāroita o te reira vāhi.

• E’ita e nehenehe i te mau rave ’ohipa nō te nu’u fa’ehau ’ia fa’aru’e i te ’āua fa’ehau nō te mau tītaura’a ha’api’ipi’ira’a ’aore rā nō te tahi atu mau ’ōpanira’a.

• ’Ua fa’ahaerehia ’aore rā e fa’ahaerehia te unite fa’ehau a te mau melo i te hō’ē vāhi i reira hō’ē o teie mau mea i muri nei e fa’a’ohipahia ai :

  • ’Aita te ’Ēkālesia i fa’anahohia.

  • E’ita te unite a te ’Ēkālesia o te reira vāhi e nehenehe e fāri’i i te mau melo nā roto i te tahi atu reo.

  • E’ita e nehenehe e haere i te mau purera’a i reira.

• Tei roto teie mau melo i te Pupu Fa’aherehere ’aore rā te pupu Tīa’i a te hau ’e ’o te rave nei i te mau ’ohipa fa’a’eta’etara’a tino i te hope’a hepetoma, ’aore rā i te mau ’ohipa ha’api’ipi’ira’a matahiti.

’Ua ha’amauhia te mau pāroita ’e te mau ’āma’a i te ’āua fa’ehau ma te fa’a’ohipa i te mau fa’anahora’a tei vauvauhia i roto i te pene 37.

E ha’amauhia te mau pāroita ’e te mau ’āma’a nō te turu i te mau melo o te nu’u fa’ehau ’e tō rātou mau ’utuāfare. E nehenehe ato’a te hō’ē pāroita ’aore rā ’āma’a e ha’amauhia nō te mau melo o te ’āua fa’ehau ’aita tō rātou ’utuāfare. E nehenehe te reira mau huru unite e ha’amauhia nō te mau melo e tae atu i te ha’api’ipi’ira’a tumu ’aore rā te ha’api’ipi’ira’a i mua roa, ’aore rā nō ni’a i te hō’ē tonora’a ātea. I te rahira’a o te taime, ’aita te ’āua fa’ehau e fa’ati’a i te mau melo o te ’Ēkālesia ’aita tā rātou e ’ohipa ’e te ’āua fa’ehau, ’ia ō i roto i te hō’ē pāroita ’aore rā te hō’ē ’āma’a e fa’a’ohipa i te mau fare o te ’āua fa’ehau.

Mai te mea ’aita te rahira’a melo ’aore rā, mai te mea ’aita te tahi atu mau tupura’a e fa’ati’a ’ia ha’amauhia te hō’ē pāroita ’aore rā te hō’ē ’āma’a i roto i te ’āua fa’ehau, e nehenehe te peresideni titi ’aore rā misiōni e ha’amau i te hō’ē pupu melo fa’ehau. Te hō’ē pupu melo fa’ehau, o te hō’ē ïa unite na’ina’i a te ’Ēkālesia e fa’atupu i te mau rurura’a a te ’Ēkālesia ’e o tē ha’apa’o i te mau melo. ’Aita tā te tīa’i pupu e mau tāviri autahu’ara’a. Nō reira, ’aita ’oia e fa’ati’ahia ’ia fāri’i i te tuha’a ’ahuru ’e te mau ō, ’ia a’o i te mau melo nō ni’a i te mau hara teimaha, ’ia fa’aiti i te mau ha’amaita’ira’a o te mau melo, ’aore rā ’ia rave i te tahi atu mau ’ohipa e tītau i te mau tāviri (hi’o 37.7). Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te mau pupu melo fa’ehau, hi’o « Service Member Groups a, d Responsibilities of Group Leaders » i ni’a i te ChurchofJesusChrist.org.

’Ia ha’amau-ana’e-hia te hō’ē unite a te ’Ēkālesia i roto i te hō’ē ’āua fa’ehau, e paraparau te ti’a fa’atere o te unite ’e te ’ōmōniē pa’ari o te ’āua fa’ehau nō te fa’anaho i te mau hora rurura’a ’e te fa’a’ohipara’a i te mau fare o te ’āua. Mai te mea ’aita e ’ōmōniē i te ’āua fa’ehau, e paraparau te peresideni titi i te fa’atere rahi o te ’āua fa’ehau.

38.9.5

Te feiā fa’atere pupu i te mau vāhi mo’emo’e ’e te mau vāhi tama’i

Tei mātarohia, e pi’i te mau peresideni titi ’aore rā misiōni ’e e fa’ata’a ho’i i te mau tīa’i pupu nō te mau melo fa’ehau. Terā rā, e’ita paha e nehenehe e rave i te reira i roto i te tahi mau vāhi ātea roa ’aore rā, i te tahi mau vāhi tama’i. I te mea ho’i ē, ’aita e hōro’ahia te mau tāviri autahu’ara’a i te tīa’i pupu i te taime o tōna pi’ira’a, e nehenehe ’oia e pi’ihia ’aita rā e fa’ata’ahia. E nehenehe te ti’a fa’atere autahu’ara’a ha’apa’o i te reira vāhi, e pi’i i te hō’ē taea’e ti’amā tei mau i te autahu’ara’a a Melehizedeka nō te tāvini ’ei tīa’i pupu. Nā mua roa, e hi’opo’a ’oia i te ti’amāra’a o taua ta’ata ra i pīha’i iho i tōna ’episekōpo ’e tōna peresideni titi. Mai te mea tē vai ra hō’ē ’ōmōniē feiā mo’a i te mau mahana hope’a nei i te reira vāhi, e nehenehe te ti’a fa’atere autahu’ara’a e fa’ati’a ’ia pi’ihia ’e ’ia fa’ata’ahia te hō’ē tīa’i pupu.

E nehenehe te mau tīa’i pupu nō te mau melo fa’ehau i roto i te mau vāhi ātea e fāri’i i te mau tauiha’a ’e te mau mātēria a te ’Ēkālesia nā roto i te fārereira’a i te Piha ’ohipa a te ’Ēkālesia e ha’apa’o i te mau fa’ehau ’e te mau ’ōmōniē (hi’o 38.9.10).

I te tahi taime tei te ātea ’ē roa te hō’ē fa’ehau i te tahi atu mau melo o te ’Ēkālesia. Mai te mea tē mau ra te melo fa’ehau i te autahu’ara’a a Melehizedeka ’aore rā e tahu’a ’oia i roto i te autahu’ara’a a Aarona, e nehenehe tōna ’episekōpo e fa’ati’a iāna ’ia fa’atere ’e ’ia rave i te ’ōro’a mo’a. Mai te mea ’ua hau atu i te hō’ē melo i te vāhi i fa’aeahia, e pi’ihia te hō’ē tīa’i pupu.

E fa’aarahia te Piha ’ohipa a te ’Ēkālesia e ha’apa’o i te mau fa’ehau ’e te mau ’ōmōniē i te taime e pi’ihia ai te hō’ē tīa’i pupu. E hāponohia atu te hō’ē rata fārereira’a iāna ra (hi’o 38.9.1.1).

38.9.6

Te tāvinira’a misiōnare ’e te tītaura’a e haere i te tau fa’ehau

Nō te mau fenua ’e mea fa’ahepohia te tau fa’ehau, tītauhia i te mau melo o te ’Ēkālesia ’ia fa’aoti i tā rātou tau fa’ehau hou ’a nehenehe ai ia rātou ’ia tāvini i te hō’ē misiōni. E nehenehe te tahi mau fenua e fa’ati’a ’ia fa’ataimehia te tau fa’ehau ē tae noa atu i muri a’e i te tāvinira’a misiōnare. E ti’a i te mau peresideni titi ’e te mau ’episekōpo ’ia ha’amātau i te mau tītaura’a nō tō rātou fenua ’ia ti’a ia rātou ’ia a’o tano i te mau melo. Nō rātou e tāvini ra i roto i te mau Pupu fa’aherehere ’aore rā i te Pupu pāruru, e nehenehe rātou e rave i te misiōni i muri a’e i te fa’aotira’a i tā rātou ha’api’ipi’ira’a tumu ’aore rā te ha’api’ipi’ira’a ha’apa’ari.

Nō te mau ha’amāramaramara’a hau atu, hi’o « Missionary Service and Military Obligations » i ni’a i te ChurchofJesusChrist.org.

38.9.7

Te mau ’ōmōniē a te ’Ēkālesia

Nā te Piha ’ohipa a te ’Ēkālesia e ha’apa’o i te mau fa’ehau ’e te mau ’ōmōniē e hōro’a i te parau ha’amanara’a nō te mau ’ōmōniē tāne ’e vahine e tāvini ra i roto i te mau fa’anahora’a rau a te fa’aterera’a hau ’e e ’ere i tā te fa’aterera’a hau. Teie taua mau fa’anahora’a ra :

• Te ’āua fa’ehau.

• Te mau fare ma’i.

• Te mau fa’anahora’a fare rū’au

• Te mau fare ’āuri.

• Te mau pū tāpe’ara’a.

• Te mau mūto’i ’e te mau ta’ata tūpohe auahi.

• Te mau fa’ehau ha’apa’o ’ōti’a.

• Te mau fa’anahora’a tīvira ’e te mau fa’ehau tahito.

• Te mau fare ha’api’ira’a tuatoru ’e te mau fare ha’api’ira’a teitei.

E ha’amau te fa’anahora’a tāta’itahi i tāna iho mau tītaura’a ha’api’ira’a ’e te tāvinira’a nō te mau ’ōmōniē. Terā rā, e tītau te rahira’a i te ha’amanara’a a te ’Ēkālesia hou te hō’ē ta’ata e nehenehe ai e tāvini ’ei ’ōmōniē feiā mo’a i te mau mahana hope’a nei.

Te mau ’ōmōniē feiā mo’a i te mau mahana hope’a nei :

• E tāvini rātou i te mau ta’ata nō te mau fa’aro’o ato’a, tae noa atu i te feiā mo’a i te mau mahana hope’a nei.

• E ha’apāpū ē, e ti’amāra’a pae fa’aro’o tō te ta’ata.

• E tauturu i te fa’a’ōhiera’a ’aore rā, i te pāhonora’a i te mau hina’aro pae fa’aro’o o te feiā tā rātou e tāvini nei.

Nō te mau ha’amāramaramara’a hau atu, hi’o « Latter-day Saint Chaplains » i ni’a i te ChurchofJesusChrist.org.

38.9.8

Te ’ō’omora’a i te ’ahu hiero roto i te ’āua fa’ehau

E ha’apāpū te mau ’episekōpo ē, te mau melo e tomo i roto i te ’āua fa’ehau tei fāri’i i tō rātou ’ōro’a hiero, ’ua māramarama rātou i teie mau arata’ira’a i muri nei.

Mai te mea e nehenehe, te mau melo i te fa’ehau tei fāri’i i tō rātou ’ōro’a hiero, e ’ō’omo rātou i te ’ahu hiero roto mai te tahi atu mau melo. Terā rā, ’eiaha te mau melo e vaiiho noa i te ’ahu hiero roto i mua i te mata o te feiā ’aita i māramarama i te aura’a o te reira. E ti’a i te mau melo ’ia ’imi i te arata’ira’a a te Vārua ’e ’ia fa’a’ohipa i te au māite, te ara māite, ’e te pa’ari. I te tahi taime, e mea maita’i a’e ’ia ha’apae i te ’ahu hiero nō te hō’ē taime ri’i ’a ’ō’omo fa’ahou ai i te taime tano. Terā rā, e ’ere te ha’afifira’a te tumu tano noa nō te ha’apae i te ’ahu hiero i te hiti.

I te tahi taime, e tāpe’a te mau fa’aturera’a a te nu’u fa’ehau i te hō’ē melo ’ia ’ō’omo i te ’ahu hiero roto. I roto i te reira mau huru, ’aita te ti’ara’a pae fa’aro’o o te melo e ha’afifihia, mai te mea ē, ’ua vai ti’amā noa ’oia. E fāri’i tāmau noa te melo i te mau ha’amaita’ira’a pae vārua nō ni’a i te ’ō’omora’a i te ’ahu hiero. Mai te mea ē, ’aita e ti’a i te mau melo i roto i te ’āua fa’ehau ’ia ’ō’omo i te ’ahu hiero roto, e ti’a ia rātou ’ia ’ō’omo fa’ahou i te reira i te taime e ti’a ia rātou.

E paraparau te mau melo i te ’āua fa’ehau i tō rātou fa’aterera’a e aha te mau tītaura’a ta’a ’ē nō ni’a i te mau ’ahu hiero roto, mai te ’ū ’aore rā te fatafata arapo’a. ’Aita e ti’a i te pū ho’ora’a tauha’a ’ia tāpe’a i te hō’ē tāpura fa’ata’ara’a nō te mau fāito, te mau ’ū, ’aore rā, te mau ’ahu ato’a. Mai te mea ’aita e vai ra te ’ū ’aore rā te huru ’ahu hiero roto e hina’arohia, e nehenehe te melo fa’ehau e fa’atae i te hō’ē poro’i ta’a ’ē. Nō te fa’atae i te mau poro’i ta’a ’ē nō te mau ’ahu hiero roto, e nehenehe te mau melo e fārerei atu i te mau pū ho’ora’a tauha’a ’aore rā e fa’a’ohipa i te Uniform Garment Marking Order Form (Parau poro’ira’a nō te ’ahu hiero roto).

38.9.9

Te mau misiōnare fa’aipoipo

E nehenehe te mau ta’ata fa’ehau fa’aipoipo tei fa’atuha’ahia e pi’ihia ’ia tāvini ’ei misiōnare nō te autā’atira’a fa’ehau i te mau ’āua fa’ehau tei mā’itihia. E tauturu rātou i te feiā fa’atere autahu’ara’a o te fenua iho nō te ha’apūai i te mau melo ’āpī ’e te mau melo e ho’i fa’ahou mai nei. E tauturu ato’a rātou i te mau ’utuāfare o te mau fa’ehau tei tonohia, i te roara’a o te ta’a ’ēra’a ’utuāfare.

38.9.10

Te tahi atu mau ha’amāramaramara’a

Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te parau melora’a o te mau melo fa’ehau, hi’o 33.6.9.

Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te mau ha’amaita’ira’a pātereāreha nō te mau melo fa’ehau, hi’o 38.2.10.3.

Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te fa’atōro’ara’a i te mau melo fa’ehau i te mau vāhi mo’emo’e, hi’o 38.2.9.6.

Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te hōro’ara’a i te mau parau fa’ati’a nō te hiero i te mau vāhi mo’emo’e, hi’o 26.3.2.

Mai te mea e uira’a tā te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia nō ni’a i te mau autā’atira’a fa’ehau, e nehenehe rātou e tāniuniu i :

Te Piha ’ohipa a te ’Ēkālesia e ha’apa’o i te mau fa’ehau ’e te mau ’ōmōniē

50 East North Temple Street, Room 2411

Salt Lake City, UT 84150-0024

Niuniu : 1-801-240-2286

Rata uira : [e-mail]