Appendix

Conversation Group Games

Ñomongeta Aty Ñembosarái

Ko manual ndive oĩ peteĩ lista ñembosarái vy’arã Reñembokatupyry hag̃ua Inglés. Ikatu reha’ã ko’ã ñembosarái oimeraẽ aty aja. Eiporu umi techapyrã ha ñe’ẽndy ko mbo’epy reimehágui térã mbo’epy mboyveguágui. (Hetave ko’ã ñembosarái oikotevẽ remba’apo peteĩ irũ térã peteĩ aty michĩva ndive.)

Questions (10–15 minutes)

Mba’eporandu (10–15 aravo’i)

Steps

Mboguatarã

1. Eiporavo peteĩ porandu pe lista-gui. Nemandu’áke ikatuha remyengovia umi ñe’ẽ ojehaiguýva ambue ñe’ẽ ha ñe’ẽjoapýre.

2. Emboja’o ne ñembohovái aty ndive.

3. Pejopyru peiporavo hag̃ua porandu ha pemboja’o ñembohovái.

Questions to Review Patterns:

Mba’eporandu Ojehecha jey hag̃ua umi Techapyrã:

• What do you like doing? Why?

• Tell me about your extended family.

• How are you and your sister different?

• Are you happy? Why or why not?

• Tell me about where you live.

• What were you like as a child?

• Tell me about your weekly routine.

• What did you do yesterday?

• Where were you yesterday? Why?

• When did you finish school?

• What happened when you moved to the United States?

• Tell me about shopping in your city.

• Which phone is better?

• Tell me about your neighborhood.

• What will you do tomorrow?

• Tell me about your favorite holiday.

• Tell me about your plans for the summer.

• What do you do when you are sick?

• Tell me about a time when you got hurt. What happened?

• Tell me about an event next week.

• Tell me about your last vacation.

• What are your future plans?

More Questions:

Hetave Mba’eporandu:

• What’s your favorite thing to do on the weekend?

• What’s your favorite place to visit?

• Tell me about your favorite memory from your childhood.

• Describe your favorite family tradition.

• Name one great thing about your family.

• What is something you really want to do in the future?

• What adjectives best describe you?

• Where would you like to go on vacation?

• What is your favorite movie?

• Tell me about your greatest adventure.

• Tell me about your favorite food.

• What is your dream job?

• Who is your role model? Why?

• Why do you want to learn English?

• Tell me about your best friend.

• What is one of your current goals?

Notes

Umi nota

• Ikatu reha’ã ko ñembosarái aty tuichakue ndive térã aty michĩvévape mbohapy tapicha guive cinco peve.

• Natekotevẽi rejejoko umi porandu ko lista-pegua rehe añónte. Ikatu remoheñói porandu pyahu. Ikatu avei remyengovia umi ñe’ẽ ojehaiguýva remba’eporandu hetave hag̃ua.

• Reipotáramo hasyve ko ñembosarái, pejopyru pemboja’o hag̃ua umi mbohovái penemandu’áva peteĩteĩ umi atypeguágui.

• Ikatu reiporu ko’ã porandu ambue ñembosarái reheve, ha’évaicha “Bicicleta Itãsa” térã “Vakapipopo Ñemombo”.

Hot Seat (10–20 minutes)

Apyka aku (10–20 aravo’i)

Steps

Mboguatarã

1. Emboja’o mokõi equipo-pe.

2. Eiporavo mokõi temimbo’e (peteĩ temimbo’e peteĩteĩva equipo-gui). Ko’ã temimbo’e oguapy pe aty rovái (“apyka akúpe”) apehairã reheve ikupépe.

3. Ne mbo’ehára ohai apehairãme peteĩ ñe’ẽndy ñe’ẽ térã ñe’ẽjoapy. Umi temimbo’e oĩva “apyka akúpe” ndaikatúi ohechávo pe ñe’ẽ.

4. Pe equipo oreko mokoĩ aravo’i oipytyvõ hag̃ua inirũme “apyka akúpe” oimo’ã hag̃ua ñe’ẽ oĩva apehairãme he’i’ỹre pe ñe’ẽ.

5. Tapicha “apyka akúpe” he’i raẽvéva pe ñe’ẽ ohupyty peteĩ punto ij-equipo-pe g̃uarã. Peteĩ equipo-pegua he’íramo pe ñe’ẽ apehairãme oĩva oñeha’ãvo oipytyvõ iñirũme, ndohupytýi hikuái peteĩ punto.

6. Pejapo jey ñe’ẽ pyahu reheve.

Notes

Umi nota

• Pejapo peteĩ equipo guive mbohapy aty peve aty tuichaháicha.

• Peñembyatýramo virtualmente, peñembosarái aty tuichakue ramo equipo-perangue. Peteĩ tapicha oĩ “apyka akúpe.” Ko tapicha ndoikuaái pe ñe’ẽ. Peteĩ tapicha hína “kuaaukavy me’ẽha.” Pe “kuaaukavy me’ẽha” oiporavo peteĩ ñe’ẽ ha ome’ẽ kuaaukavy tapicha “apyka akúpe” oĩva ikatu hag̃uáicha oimo’ã mba’épa pe ñe’ẽ.

Ball Toss (10–15 minutes)

Vakapipopo Ñemombo (10–15 aravo’i)

Steps

Mboguatarã

1. Ejuhu peteĩ vakapipopo, peteĩ mba’e hu’ũva, térã kuatia cha’ĩ pehẽngue.

2. Eiporavo peteĩ porandu. (Eiporavo peteĩ mbo’epýgui térã ehecha “Mba’eporandu” ko mbojoapýpe).

3. Emba’eporandu ha emombo vakapipopo peteĩ temimbo’épe.

4. Temimbo’e ojoko vakapipopo ha ombohovái ñeporandu.

5. Temimbo’e oporandu jey ha omombo vakapipopo ambue temimbo’épe.

6. Ejapo jey peteĩteĩ temimbo’e nde atypegua ombohovái peve porandu. Upéi eñepyrũ jey peteĩ porandu pyahu reheve.

Notes

Umi nota

• Embohasyve hag̃ua ko ñembosarái, emoambue ñeporandu opa remombo jave pe vakapipopo.

• Peñembyatýrõ virtualmente, pehenói téra pemomborangue peteĩ vakapipopo.

Give One, Get One (10–20 minutes)

Reme’ẽ peteĩ, Rehupyty Peteĩ (10–20 aravo’i)

Steps

Mboguatarã

1. Eiporavo peteĩ tema atýpe g̃uarã (tembiecharã: ogaygua, deporte, térã tembi’u).

2. Ehai peteĩ térã mokõi aravo’i aja hetami ñe’ẽ reikuaaháicha pe tema rehe.

3. Eñembo’y ha eguata pe koty jerére. Ejuhu peteĩ irũ.

4. Emboja’o peteĩ ñe’ẽ nde lista-gui ne irũ ndive. Ne irũ omboja’o nendive peteĩ ñe’ẽ. Ha’éramo ñe’ẽ pyahu, emoĩ pe ñe’ẽ nde lista-pe.

5. Eguata jey pe koty jerére. Ejuhu peteĩ irũ pyahu. Ere jey.

Example

Tema: ogaygua

Irũ A ohai:

• mom

• dad

• sister

• brother

Irũ B ohai:

• grandfather

• grandmother

• mother

• father

• aunt

• uncle

A: What’s one word from your list?
B: Grandmother.
A: I don’t have that word. I’ll add it to my list.
B: What’s a word from your list?
A: Mom.
B: I have mother. I will write mom next to mother.

Mokõi temimbo’e omoĩ umi ñe’ẽ pyahu i-lista-pe.

Irũ A lista:

• mom

• dad

• sister

• brother

• grandmother

Irũ B lista:

• grandfather

• grandmother

• mother, mom

• father

• aunt

• uncle

Notes

Umi nota

• Péva ha’e tuicha tape reikuaa térã Reñembokatupyry hag̃ua ñe’ẽndy pyahu ndaipóriva ko mbo’epýpe.

• Reñembyatýrõ virtualmente, ejerure peteĩteĩva tapichápe tomboja’o peteĩ ñe’ẽ i-lista-gui pe aty tuichakue ndive pemba’aporangue mokõimokõi.

Speculation—“I think that you …” (15–20 minutes)

Ñeimo’ãvo—“Che aimo’ã nde …” (15–20 aravo’i)

Steps

Mboguatarã

1. Ejepy’amongeta peteĩ ñe’ẽtéva rehe.

2. Ere hatã pe ñe’ẽtéva.

3. Eiporúvo ñe’ẽtéva, ejapo ñe’ẽjoaju añete ambue temimbo’e rehe. Ere, “Che aimo’ã nde …” remoñepyrũ hag̃ua ne ñe’ẽjoaju.

4. Ambue temimbo’e he’ita añete térã nahániriha ne ñe’ẽ.

5. Añetéramo, rehupyty peteĩ punto. Ndaha’éiramo añete, nderehupytýi peteĩ punto.

6. Temimbo’e ohupyty tenondéva cinco punto ogana!

7. Emohu’ã 10 ha 20 jere rupi. Emoambue ñe’ẽtéva peteĩteĩva jerépe g̃uarã.

Example

Temimbo’e A (temimbo’e B-pe): The verb is like. I think that you like chocolate.

Temimbo’e B: That’s true! (Temimbo’e A ohupyty peteĩ punto).

Temimbo’e B (temimbo’e C-pe): I think that you like to play basketball.

Temimbo’e C: That’s not true! (Temimbo’e B ndohupytýi peteĩ punto).

Notes

Umi nota

• Ejapo aty mbohapy tapicha guive cinco peve.

• Ko ñembosaráipe oikéta 10 ha 20 jere rupi. Reikotevẽta peteĩ ñe’ẽtéva peteĩteĩva jerépe g̃uarã. Pejopyru pejévo peteĩ ñe’ẽtéva pyahu opa peñepyrũ jave peteĩ jere.

Tell Me a Story! (5–15 minutes)

Emombeʼu Chéve peteĩ Mombeʼurã!

Steps

Mboguatarã

1. Emba’apo peteĩ irũ térã peteĩ aty michĩva ndive.

2. Peteĩ tapicha heʼi pe mombeʼurã guaʼu ñeʼẽjoaju peteĩha.

3. Uperiregua tapicha heʼi pe ñeʼẽjoaju mokõiha.

4. Pejopyru perévo peteĩ pe mombeʼurã ñeʼẽjoaju opa peve mombeʼurã.

Example

A: Yesterday, Sara and Mari missed the bus to come to conversation group.
B: They waited for the next bus, but it didn’t come.
C: They started to walk to the church.
A: Luke was driving to conversation group and saw them walking.
B: He stopped so they could go with him.
C: Sara, Mari, and Luke arrived 20 minutes late.
A: Luke was happy to help Sara and Mari.
B: He said it was a blessing in disguise that he was late.
C: They all had a fun time.

Notes

Umi nota

• Ejapo aty mbohapy tapicha guive cinco peve.

• Ikatu rembohasyʼỹ ko tembiapo rehechaukávo peteĩ taʼanga remoñepyrũ hag̃ua pe mombeʼurã.

• Ambuevo mbaʼéichapa ikatu rejapo ndahasýi ko tembiapo haʼehína rejapóvo peteĩteĩva aty toñepyrũ peteĩchaguaite ñeʼẽjoaju reheve. Tembiecharã, peteĩteĩva aty oñepyrũkuaa péicha, “Arekókuri peteĩ semana paha ivaietéva” térã “Haʼékuri che rekovegua ára iporãvéva”.

Two Truths and One Lie (10–15 minutes)

Mokõi Añetegua ha Peteĩ Añetegua’ỹ (10–15 aravo’i)

Steps

Mboguatarã

1. Eimo’ami mokõi mba’e añetegua nde ndejeheguáva. Ere reínte peteĩ mba’e ndaha’éiva añetegua. Eñeha’ã eiporu umi ñe’ẽndy ha ñe’ẽjoapy peteĩ mbo’epýgui.

2. Emoñe’ẽ hatã pe rehaiva’ekue peteĩ irũme térã aty michĩ orekóva mbohapy ha po tapicha.

3. Umi nde atypegua omba’eporandu ndéve oimo’ã hag̃ua mba’épa pe ñe’ẽ ndaha’éiva añetegua. Embohovái omba’eporandúva hikuái.

Example

Atypeguakuéra 1: “I like pizza. I like French fries. I like chocolate. Which is not true?”

Tapicha ambue atypegua omba’eporandu:

Q: What is your favorite kind of pizza?
A: I like cheese pizza.
Q: What is your favorite candy bar?
A: I like chocolate and caramel.
Q: Where do you like to get French fries?
A: I don’t have a favorite place.

Ambue atypeguakuéra oimo’ã: “I think you don’t like French fries.”

Atypeguakuéra 1: “That’s right! I don’t like French fries.”

Vocabulary Cards (10–15 minutes)

Ñe’ẽndy Kuatia’atã (10–15 aravo’i)

Steps

Mboguatarã

1. Ehai 5 guive 10 peve umi ñe’ẽndy ñe’ẽ peteĩ kuatia michĩva ári (umi nota oñembojáva omba’apo porãiterei). Emoĩ umi kuatia pehẽngue peteĩ atýrape.

2. Ejuhu peteĩ irũ.

3. Embojere umi ñe’ẽ atýra yvate gotyo ani hag̃ua rehecha umi ñe’ẽ. Emoambue umi ñe’ẽ atýra ne irũ ndive.

4. Eiporavo peteĩ kuatia. Ani remaña pe ñe’ẽre. Ejoko pe kuatia nde syváre. Ne irũ omombe’u pe ñe’ẽ (térã ome’ẽ peteĩ ñe’ẽasa) ikatu hag̃uáicha reimo’ã pe ñe’ẽ oĩva kuatiápe. Reimo’ã porãramo, rehupyty peteĩ punto.

5. Pejopyru. Ejapo jey peteĩteĩ nde kuatia ndive remboatýravape.

Notes

Umi nota

• Kóva oikoite oñEñembokatupyry hag̃ua ñe’ẽndy.

• Reñembyatýrõ virtualmente, emba’apo pe aty tuichakue ndive remba’aporangue mokõimokõi. Peteĩteĩ tapicha ohai peteĩ lista ñe’ẽ reheve. Ani rehechauka nde lista pe atýpe. Pejopyru peiporavóvo peteĩ ñe’ẽ pende lista-gui. Emombe’u pe atýpe ere’ỹre pe ñe’ẽ. Umi atypegua oimo’ãvo pe ñe’ẽ.

Dice Game 2 (10–15 minutes)

Dado Ñembosarái 2 (10–15 aravo’i)

Steps

Mboguatarã

1. Reikotevẽta mokõi dado (térã kuatia’atã orekóva papapy 1 guive 6 peve).

2. Eiporavo séi ñe’ẽtéva ha ehai umíva apehairãme orekóva papapy 1–6.

3. Eiporavo ambue ñe’ẽ, terarãngue, térã ñe’ẽtéva ára ha ehai umíva apehairãme orekóva papapy 1–6.

4. Emba’apo peteĩ irũ ndive térã peteĩ aty orekóva mbohapy térã po tapicha. Emombo pe dado. Eiporu mokõi papapy remombóva rejapo hag̃ua peteĩ ñeʼẽjoaju umi ñeʼẽ hese ohóva reheve. Pejopyru.

Example

Mbo’ehára ohai ko’ã ñe’ẽtéva ha ñe’ẽtéva ára apehairãme:

Ñe’ẽtéva

1. eat

2. play

3. talk

4. laugh

5. go

6. buy

Ñe’ẽtéva ára

• 1, 3, 5 = past tense

• 2, 4, 6 = present tense

Temimbo’e 1 omombo pe dado ha oguenohẽ 6 ha 3. Ojapo ñe’ẽjoaju oiporúvo jogua +ára ohasava’ekue.

• “I bought rice and chicken at the store last night.”

Temimbo’e 2 omombo pe dado ha oguenohẽ 4 ha 6. Ha’e ojapo peteĩ ñe’ẽjoaju oiporúvo puka +ára ag̃agua.

• “I always laugh at my dog. He’s so silly.”

Temimbo’e 3 omombo pe dado ha oguenohẽ 1 ha 5. Ojapo ñe’ẽjoaju oiporúvo ho’u +ára ohasava’ekue.

• “I ate pizza for lunch.”

Notes

Umi nota

• Kóva oikoite oñembokatupyry hag̃ua ñe’ẽtéva ára (ag̃agua, upeigua, mboyvegua) térã ambue ñe’ẽtekuaa apombyte (ojeporúvo mboyvegua ha upeigua, porandukuéra, ñe’ẽjoaju mbotovéva, ha oĩve).

• Peñembyatýrõ virtualmente, emba’apo aty tuichakue ndive. Peiporu dado virtual ha pejopyru pejapóvo umi ñe’ẽjoaju.

Bicycle Chain (in person) (10–20 minutes)

Bicicleta Itãsa (ojováre) (10–20 aravo’i)

Ko tembiapo oiko umi aty ha’ekueraite voi oñembyatývape g̃uarãnte.

Steps

Mboguatarã

1. Eiporavo peteĩ porandu. (Eiporu peteĩva mbo’epýgui térã ehecha “Mba’eporandu” ko mbojoapýpe.

2. Emboja mokõi linea oĩva ojováre.

   

3. Umi tapicha oĩva ojováre oñoirũ.

4. Umi oñoirũ omba’eporandu ha ombohovái.

   

5. Emýi peteĩ ñemongorápe ikatu hag̃uáicha peteĩteĩ tapicha oreko irũ pyahu.

   

6. Umi oñoirũ omba’eporandu ha ombohovái.

7. Ejapo jey umi mboguatarã 5 ha 6.

Notes

Umi nota

• Rerekóramo tapicha papapy joja’ỹ, ejapo peteĩ tapicha aty mbohapyha.

Mingle and Share (in person) (10–15 minutes)

Ñembojehe’a ha Ñemboja’o (ojováre) (10–15 aravo’i).

Ko tembiapo oiko umi aty ha’ekueraite voi oñembyatyhápe g̃uarãnte.

Steps

Mboguatarã

1. Eiporavo peteĩ porandu. (Eiporu peteĩva mbo’epýgui térã ehecha “Mba’eporandu” ko mbojoapýpe.)

2. Eñembo’y ha ejuhu peteĩ irũ.

3. Emba’eporandu ne irũme. Nemandu’áke ne irũ mbohovái rehe. Embohovái ne irũ oporandúva.

4. Eguata pe koty jerére ha ejuhu peteĩ irũ pyahu. Emba’eporandu ha embohovái. Ejapo heta jeyve umi irũ pyahu ndive. Nemandu’áke opa ne irũ ñembohovái rehe.

5. Eho jey nde reguapyhápe. Emboja’o aty ndive mba’e reikuaava’ekue.

Example

Question: What do you like to do?

Temimbo’ekuéra oguata koty jerére omba’eporandu ha ombohováivo ambuéichagua irũ ndive.

• Sara: What do you like to do?

  Mei: I like to dance. What do you like to do?

  Sara: I like to go to karaoke.

  Mei: What’s your favorite song to sing?

  Sara: I don’t have a favorite song. I really like to sing with other people.

  Mei: What do you like to do?

  Lee: I like to play video games. What do you like to do?

  Mei: I like to dance. What is your favorite game?

  Lee: I like strategy games.

Temimbo’ekuéra omboja’o aty ndive mba’e ha’ekuéra oikuaava’ekue.

• Teacher: What does Mei like to do?

  Sara: She likes to dance.

  Teacher: What does Lee like to do?

  Mei: He likes to play video games.