Waekoa n Ibuobuoki, Waeremwe ni Motikitaeka

Iroun Unimwaane Paul H. Sinclair

Man te Itingaun

Waekoara n Ibuobuoki ao ni waeremwe ni motikitaeka bon te kawai ae e kaunga nano ae e beebete man nano ibukira ni kabane bwa ti na katotoonga ara Tia Kamaiu.

Te Taetaei ni Kaikonaki iaon te Bwatin ae Kamino Iango

“Ao e na kairia te ataei ae uarereke.” Tabeua te ririki n nako, e roko ni mataata raoi te kibu aio irou. E riki n tain ana burokuraem te Moanrinan n te uoote.

Ni moaningabongin te Tabati, e kunnikainna n ae boou raoraou ae James. Ngke e a waaki te burokuraem, ao e tabe James n taratarai tabeua bwain aon ana kunnikai are e boou. Ma ae katika riki nanona bon uoua bwain ana kunnikai. Iai uoua bwatin i aon bain ana kunnikai are e mwarairai ma akea bwangabwangaia. Ao n angamaingin roroan ana kunnikai, iai bwangabwangan bwatin, ma akea bwatin. A taraa n akea manenan bwatin ao bwangabwanga n te kunikai akanne.

Eng, e kabanea wanawanana James ni kakaaea kabonganaakiia ni kauoua. I kamwataua taraan James ngke e bwatiniia bain ana kunikai are n te atai nakon bwangabwanan kaaran ana kunikai are n te maing ma te kukurei. E waekoa ni bitaki kukureina nakon te nakonnano, ibukina bwa ngke e a tia ni bwatiniia baina nakon bwabwana, e ngae ngke e kona ni kakamwakuri ngkai kaain te Moanrinan, e aki kona ni kakammwakuri. E karaoa aei James n tiaki nanona, ma e nakoraoi bwa e a tia ni karaoa, te kunikai ae ti teuana baina.

Ngke e a rikirake n aki kona ni kakamwakuri James, I a rikirake naba n aki rau. E a tia te bwatin ae kaminonano iangoana ni karika te kamwengabuaka, ao irou, e kabononano. I ioioa atuu ma te nanokaawaki ngke iaon kawaina James n nako n tei n te tabo n taetae.

Ma n te tai anne ao I noora te ataei n aine ae uareereke n tekateka irarikin James. E noora naba ana kanganga James ao rikiraken nakon nanona. Ma irarikin ae e na ebu nanona, e tangiria ni kan buokia. E waekoa n noora te bwai ae e riai ni karaoaki, e keerake ma tabon baina ni katebenakoa te bwatin man te bwangabwanga. E kamaiuaki James, ao e waakinako ana buroukuraem te Moanrinan n akea te kangaanga!

I namakina te beebete ma I namakina naba te nanorinano. I a ataa te kaitara ae raba man te bwatin are bure nnena ma tabonibai aika uarereke ake a kauringai bwa N na kataia ni katotonga riki Iesu. Te bwai ae uareereke ma e tamaroa anne e buokai ni butimwaea te bwai are e kabwarabwara Unimwane Patrick Kearon ae “nenerakin te bitaki” n tamneiu. I aki uringa atuun aia burokuraem kaain te Moanrinan n te bong anne, ma te reirei ae I karekea rinanon ana wiirikiriki te Tamnei ae Raoiroi bon kaetakira n te bwai n tamnei. E kairai te ataei ae uareereke n reiakina aei: bwa ana reirei ni koaua Iesu Kristo e waekoa n Ibuobuoki ao ni waeremwe ni motikitaeka.

E ibuobuoki te Tia Kamaiu (ao n aki Motikitaeka) nakon te Aine n te Mwanibwa

Te Tia Kamaiu e reireia te tua ae tamaroa aei n te riki bwa Ana reirei mai moan Ana mwakuri n te maiu aei. N ana Euangkerio Ioane, E mwakuri n Ibuobuoki nakon ainen Tamaria. Tiaki ataa arana. Ti ataia ae “te aine irarikin te mwanibwa.” Ana marooro ma te Uea ae Iesu Kristo e reireiniira reirei aika a bati. Te reirei teuana ae kakawaki bon ana katooto te Tia Kamaiu ni waekoa n anga ana akoi ao n Ibuobuoki nakon te bitaki ae tamaroa.

Ni moan waakinan te maroro, E a bon kua Iesu ao e tabeka ana bubuti ae aki kantaningaaki nakon te aine bwa e kan mooi. Ti kona ni iangoia bwa mwaitira ana tai te aine aio n rooroko nakon te mwanibwa n te tai aio, n tii ngaia―ni karokoa te bong aei. Irouna, bon te bong ae e taneiai iai—ni karokoa e kaoti Iesu. N aron ana taneiai ni katoabong, tao e a tia n rinanon momotikan taekana ma e karako baai aika a bubuokia—ni karokoa te bong aei.

Tao e a tia te aine aio ni karaoi baika a karika motikan taekana nakon ae tii kanimwan bwatinin bain ana kunikai nakon kaaran ana kunikai. Ni koauana, e a tia n rinanon uruakin ana reitaki ao, n te tai anne, e maeka ma te mwane ae tiaki kainnabana. Ma tera ae ti ataia n te bwai are e mena i nanona? E a tia ni mate buuna? e raure? ke e katukaki n aki tabeakinaki? Ti aki ataia. Ma ngkai ao, tai kaburea otami irou. E rangi ni kakawaki rongorongona, ma tiaki aikai kabwarabwara ibukin te motikitaeka ti riai n ataa aronana mwananga.

Tera ae e kabotoa ana iango iaona Kristo? Te ibuobuoki. Te anga te “ran ni kamaiu.” Te Tia Kabooi Maiura ae Korakora e atai aroaron nako te aine ae e aki oti arana aio, ao E roko nakoina n riki bwa te kakoaua ae e maiu n te ran ni kamaiu. E anganna ana akoi ao a na ibuobuoki nakon te bitaki ae tamaroa.

E taetae nakon te aine ma nanona ae e itiaki, tiaki ni kamamaea. E ongora raoi nakon ana titiraki ao ni kaekaa ma te reirei, tiaki n te aro ni bwai ni ngare. E aki motika taekana n te bwai are e a tia ni karaoia. E onimakinna n anganna te koaua. E kauringiira Iesu Kristo bwa ngkana ti na buokiia aomata ni bitii maiuia nakon ae tamaroa, ti na aki tii tarai ake a tia ni karaoi—ti riai n taraa aia kabanea ni kona. E nakonako nakon te mwanibwa n te tai anne bwa te aine ae e katinanikuaki. E kiitana te mwanibwa ma te kantaninga. Ao anne raoi aron tein te “waekoa n Ibuobuoki ao ni waeremwe ni motikitaeka”.

Te Kaoti n Aia Bong Raao ao Membwa aika Boou

Ni katoa bong, a kaaitibo mitinare ma aomata n taian mwanibwa n taai aikai ni katobibia te aonnaba. A kaotia ae Iesu bon te Kristo, ae korakora ae “Ngai.” A kakaeia, a reireiniia, a bwabetitoiia, ao a kamatoaia aomata ake tao a maaku n te motikitaeka ma a tangira te ibuobuoki. Ngkai ngaira ana reirei Iesu Kristo, ti kaoaki bwa ti na kaeti kawain tamneira bwa ti aonga ni buokiia raoraora ao ake a tibwa kaaina te Aro ni katotonga Ana kawai Kristo. E kamaataata ao ni kaineta ana kakao Beretitenti Dallin H. Oaks nakoira bwa ti na “ukoukora ae tabu, n aron ara Tia Kamaiu.” Waekoara n Ibuobuoki ao ni waeremwe ni motikitaeka bon te kawai ae e kaunga nano ae e beebete man nano ibukira ni kabane bwa ti na tabu, ni katootonga ara Tia Kamaiu, n riki bwa Ana reirei.

I tataro bwa ngkana a kaitibo ma ngkoe ao ngai mwaane ao aine n te mwanibwa ni boong aikai, a na ataia ae a ”roko n mwengaia.” I tataro bwa a na ataa ae ngkoe ao ngai ti kekeiaki n riki bwa Ana reirei Iesu Kristo, n tauraoi n anganiia te ran ni kamaiu ao n tangira. I kaotia bwa ngkana ti buokiia aomata man aki motikitaekaia, temanna imwiin temanna, man oin ara kawai aika a uarereke man beebete, ti katauraoa te aonnaba ibukin Kauaokin Iesu Kristo. I kakoaua ao n taekinii n aran Iesu Kristo, amen.

Bwaai aika a na taraaki

1. Itaia 11:6.

2. I tibwaua te karaki aio man ana kariaia James ao ana utu.

3. Taraa “I’m Trying to Be like Jesus,” Aia Boki n Anene Ataei,78–79.

4. Taraa Russell M. Nelson, “E Na Manga Oki Kaua Ara Uea Iesu Kristo,”Riaona, Nob. 2024, 121; taraa naba Ronald A. Rasband, “Bwaai Aika Ti Noori i Matara,” Riaona, Meei 2025, 13-14, 17.

5. Patrick Kearon, “Nanon te Atua Bwa E na Kairiko Nakon Mweengana,” Riaona, Meei 2024, 88.

6. E reirei Beretitenti Dallin H. Oaks iaon waeremwera ni motiki taekaia tabeman: “Ti riai ni katoka karaoan te kabanea ni motikitaeka iaoia aomata ibukina bwa e karako ara atatai ao wanawanara ni karaoia. … Ana kawai te Uea iaon te kabanea ni motikitaeka bon kamanenaan Wanawanana iaon te tua are e a tia ni karekea te aomata man karaoan ana mwakuri, bukin karaoan te bwai, ao mwakuri ake e karaoi inanon maiuna” (“‘Tai motikitaeka ao ni Motikitaeka,” Ensign, Aok. 1999, 8; taraa naba Mataio 7:1-5; Ruka 6:37-42; 3 Nibwaai 14:1-12; Moomon 8:20). N te aro naba anne, e reitinako ana reirei Iesu bwa buokaia tabeman kanikinaeara bwa ana reirei ni koaua Iesu (taraaMataio 5: 38-47; Mareko 10:45; Ruka 10:30-37). N a na Boki Moomon, ao a kaoti kiibu aika a mwaiti aron kabwarabwaraan anuan maiun ana reirei ni koaua Iesu, ni ikotaki ma tamaroan te kabwarabwara iaon te kawai ae ti kona ni maiuakin n ara berita aika a tabu ake ti berita iai n tain ara babetito. A kaotii katooto kiibu aikai ni kawai aika a mwaiti ni buokiia ao ni beku ibukiia tabeman (taraa Motiaea 18:8-11; taraa naba Iakobwa 2:17-19; Arama 1:26-27; 3 Nibwaai 13:1-4). E kaota te katooto ae tamaroa Iesu nakoira iaon te ibuobuoki n akean te motikitaeka ngke e kaoti nakoia Nibwaite ao n “tiku riki teutana irarikiia” (3 Nibwa ai 17:5). Karaoan te nanoanga n te motikitaeka, E ibuobuoki nakon kainano nako ao e kamaoi ikuaki nakobukina raoi bwa E “onrake nte nanoanga” ao te “tangira” {3 Nibwaai 17:6-7}.

7. Taraa Ioane 4:4–42. A tia ni maroro ma te Tia Kamaiu tabeman n Te Nu Tetemanti ni ikotaki ma te rorobuaka ae e Kaubwai (taraa Mataio 19:16-22), te tia iraa i aon te kaibangaki (taraa Ruka 23:39–43), Nikotemo (taraa Ioane 3:1–21), te mwane n te nei i Beteteta (taraa Ioane 5:2-15), Bontio Birato (taraa Ioane 18:33-38), Nei Mari te I-Maketara (taraaIoane 20:11–18), ao Timon Betero (taraa Ioane 21:15–19). N ana Boki Moomon, ao e ringiia ana reirei Iesu Kristo ni mwaakana ae korakora “temanna imwiin temanna” ao e taetae nakoia n tatabemaniia (3 Nibwaai 18:36; taraa naba 28:1–3).

8. N te tai are e kaitiboo iai Iesu ma te aine n te mwanibwa, ao a bon itabaraaraa Iutaia ma I-Tamaria n aia katei ao n aia aro. N aron kauareerekeana iroun Beretitenti Dallin H. Oaks, a kaineti I-Tamaria “nakon te kurubu are a katinanikuaki ao ni kabuakakaaki” irouia Iutaia“ (“Te Maiu iroun Kristo,” Riaona, Meei 2026, 85). N aron ae kangai, e kaotaki bwa e baireia Iesu bwa E na “nako ni moana Tamaria” ( Ioane 4:4, New Internationa Version; e kaairaki katuruturuana). Ana babaire are e bon karaoia bwa e na nako Tamaria ao n taetae ma ainen Tamaria bon anne are e bon bwai irouna ao e koro bukina. E reirei riki Beretitenti Oaks n te Maungatabu ni Kabuta n Eberi 2026 bwa te maiu iroun Kristo bon te riki bwa te tia kaawakina te rau (taraa “Te Maiu iroun Kristo,” 85-87). Ai tamaroara, bwa e bon oti raoi are e kantaningaaki, bwa teuana mai buakon ana mwakuri te Ti Kamaiu n te aonnaba aei bwa e na riki bwa te tia uota te rau ma te aine n te mwanibwa.

9. Taraa Ioane 4:7. Aio tiaki te kabanea n tai are e a korakai man bubuti te Tia Kamaiu bwa e na mooi. Ni kabanean ana mwakuri n te rabwata ae e maamate, e kua man korakaina ao n tinena n te kaibangaki, E tuatua riki Iesu ibukin te mooi (taraa Ioane 19:28). Ni iangoakin raoi a na reirei Iesu Kristo nakon te aine n te mwanibwa, ti a iangoa riki te tai are e na roko ngkana E a manga korakai ao n taka ni kan mooi. Te Tia Kamaiu ae e tauraki ibukin te aonnaba e na manga waekoa riki n Ibuobuoki ao waeremwe ni motikitaeka. E anga maiuna ibukira (taraa Ioane 19:30).

10. Iai te kibu n taeka ae iai nanona ni Ingiriti ao n te taetae n Eurobe ae e mwaiti ae e riai temanna “n aki nako n te mwanibwa n te tai ae e mwaiti.” E kataia te kibu n taeka ae iai nanona n reirei te tua bwa te aomata ake a aki toki n nakon te tia anga te buoka n te tabo ae tii teuana e na moanna ni uareereke karekean te ibuobuoki maiai (taraa The Free Dictionary, nakon te mwanibwa n te tai ae e mwaiti,” idioms.thefreedictionary.com). Ngkai te kibu n taeka e ibuobuoki ibukin kabwaranakoan bwaai ni ibuobuoki n te aonnaba, e bon aki mwakuri ngkana e taekinaki Iesu Kristo. Tiaki kona n nako n oin ara mwanibwa ni kaitiboo Mangaia n taai aika a mwaiti (taraa Motiaea 26:30). Ara keekeiaki ni karekea ana Mwakuri ni Kamaiu Iesu Kristo e bon aki kauareerekea arona ma boonganana, ibukina bwa e reitinako n akea tokina. Kabwarabwaraan mimitongin te reitaki imarenan A na Mwakuri ni Kamaiu Iesu Kristo ao totokoan te kabuakaka e bon buoka ni karekea mairoun tarina are e mate n te kaentia, e taku Ebikobo W. Christopher Waddell: Te karabwarabwa nakoia mwane ao aine aika a rianako tamaroaia ake a noora te kainnano, aki motikitaeka, ma a karaoa te mwakuri n Ibuobuoki n aron te Tia Kamaiu, e aki ooimwii nakon Mike. … Ti riai n uringnga ae e bon aki ooimwii ao akea temanna ae e a tia ni waaki n aki ataa tokina n ana Mwakuri ni Kamaiu Iesu Kristo, ae akea tokina n taina ao mwakuriana” (“N aron are E Karaoia,”Riaona, Meei 2019, 21; e kaairaki katuruturuana).

11. Ioane 4:10.

12. N aron teuana a na anga nano n Ibuobuoki, e aki maaku te Tia Kamaiu ni kaoa a na reirei ni butimwaea tibwangana (taraa Ioane 4:7). E ngae ngke e aki waekoa ni kaeka ana bubuti Iesu te aine, ma tabeua riki te tai ao a kaeka n Ibuobuoki imarenaia, n tokin te tai, ao e kimwareirei te aine, ni butimwaea te mwakuri ae moan te kakannato: n tuanga te aonnaba ae Iesu bon te Mesia. Ngkai bon taan iriira ni koaua Iesu Kristo ao A na katooto, ti riai n aki maaku ni kaoia aomata, riki ake a tibwa kaaina te Aro, ni beku ao ni buokiia tabeman bwa kanoan mwanangaia iaon kawain te berita ae tabu (taraa Motiaea 5:2; taraa naba Dale G. Renlund, “Kamanoa Bitakin te Nano ae Matoatoa,” Riaona, Nob. 2009, 99).

13. Taraa Taian Areru 85:10.

14. Tamara are I Karawa ao Iesu Kristo a atai ara konabwai n rikirake inanon ara kabanea ni kona ni karaoi, (taraa Dale G. Renlund, “Am Katauraoi Ibon Iroum ni Kaitibo ma te Tia Kamaiu,”Riaona, Meei 2025, 44).

15. Taraa Ioane 4:29. Te waaki n Ibuobuoki are e anga te Tia Kamaiu e aki ikotaki ma kamwawaan te aine man ana kanganga ae e riaon kabwarabwaraakiia ke ni bita a na kanganga are e rinanona. Ma, E anga ana ibuobuoki ni kariaia bwa e na oki rikaaki nakon maiuna ma te kantaninga ae iai bukina. E reirei David A. Bednar, ngke e riki bwa te beretitenti nte Bringham Young University-Idaho, “Ngkai ngkoe ao ngai ti a roko n te atatai ao ni kammwakura mwaakan te Mwakuri ni Kamaiu inanon maiura n tatabemaniira, ti na tataro man ukora te korakora ni kona ni bita te kanganga are ti rinanona nakon ae ti na tataro ibukin bitakin te kanganga” (“Inanon Korakoran te Uea” [Bringham Young University devotional, Oki. 23, 2001], 4, speeches.byu.edu).

16. Ti kakoaua teimatoan te anua n Atua ngkana ti iangoa temanna riki te aine n te mwanibwa ae e tangira naba te ibuobuoki ma tiaki te motikitaeka. N Karikani Bwaai 16, imwiin te kauntaeka, e birinako Aka mairouia Aberam ao Tarai ao e tiku n tii ngaia n te rereua. E kaoti te anera nakon Aka ngke e motirawa n te koburake n ran. Imwiin are E karekea mai Karawa te kaunganano, te maataata, ao te kakao, E kamaataata n atongnga Aka, “Te Atua ae Ngkoe ae ko noorai” (kibu 13, New International Version). Aran te mwanibwa are e kakaaea iai Aka te Uea bon “Beera-raai-roi,” are nanona “A na mwanibwa Teuare maiu are norai” (Karikani Bwaai 16:14, te kabwarabwara b). Ngkai ti kakorakoraira ni keekeiaki ni kororaoi n ara mwakuri n Ibuobuoki, tao ti na katootonga ana anera Aka are e reireinna bwa ti aoria n riki bwa ngaira naba ae ti na ataa Tamara Are I Karawa ao Iesu Kristo are e kona n nooriira n aia rereua.

17. N aki mimii, ngke E maroro ma te aine n te mwanibwa, e kaota te banna ae e maataata te Uea bwa tera ae ti ataia ngkai ae “Oin te kantaninga n te mwakuri ni mitinare.” Mwakoro 1 n Tataekina au Euangkerioe reirei bwa oin te kantaninga n te mwakuri ni mitinare bon “kaoakiia tabeman bwa a na nakon Kristo man buokiia bwa a na karekea te euangkerio ae e kaokaki rinanon onimakinan Iesu Kristo ao Ana Mwakuri ni Kamaiu, te rairannano, te babetiito, karekean te bwai n tituaraoi ae te Tamnei ae Raoiroi, ni waaki ni karokoa te toki” ( Tataekina au Euangkerio: Te Kairi nakon Tibwaan ana Euangkerio Iesu Kristo [2023, 1, e kaairaki katuruturuana). Iesu e kaoa te aine n te mwanibwa bwa e na Nakoina ao ikanne e buokia ni karaoia.

18. Te Otinako 3:14; taraa naba Ioane 4:26.

19. E riibotinna Unimwane Quentin L. Cook ae iaon te maan ae teniua te ririki, e kaaniia 900,000 aomata aika a roko nakon te berita ae tabu n rairaki nakon Ana Ekaretia Iesu Kristo Ibukiia Aomata Aika Itiaki Ni Boong Aika Kaitira (taraa “E Kawaekoa Ana Mwakuri te Uea,” Riaona, Nob. 2025, 48). N te tai ae aki ataaki, n tatabemaniia ake a tibwa kaaina te Aro, n oin aia kawai, te mwane ke te aine n te mwanibwa.

20. E kakoaua Beretitenti Dieter F. Uchtdorf bwa te mwananga ma Iesu Kristo bon te bitaki ae akea tokina. E reirei naba bwa te roko ma ana reirei Iesu Kristo bon ti taboo naba ma te bitaki ae bwanin nakon te maiu (taraa “Te Kaitiboo n te Ruanimate ae Akea Kaaina,” Riaona, Meei 2026, 58-61).

21. Dallin H. Oaks, “Te Maiu iroun Kristo,” 87.

22. E buoka maiura n tamnei bwa taan iriira te Tia Kamaiu ngkana ti katootonga maiuna. Imwiin are e karekea te ibuobuoki mairoun Iesu Kristo, e reke iroun Betero te rau n nano ni katikui imwiina konana n akawa aika a bati ao e iriiria (taraa Ruka 5:11). Ai bon tii taboo naba, are imwiin namakinan ana ibuobuoki te Ti Kamaiu, e reke iroun te aine are n te mwanibwa te rau nano ao e katuka a na “bwaketi n ran” ao e tuangiia temanna imwiin temanna taekan te Mesia (taraa Ioane 4:28).

23. Taraa Clark G. Gilbert, ” Okira Mweengam,”Riaona, Meei 2026, 15–17.

24. E kauringiira Beretitenti Dieter F. Uchtdorf: E taku Iesu, “Itangitangiri”. ‘Ane a na ataingkami aomata ni kabanea bwa au reirei ngkami n aei, ngkana kam itangitangiri’ [Ioane 13:34–35, New King James Version]. N taainako, ana moan koaua te aomata iroun Iesu Kristo e roko ngkana e namakina te tangira imarenaia ana reirei Iesu Kristo” “Ane a na ataingkami aomata bwa au Reirei ngkami n aei,” Riaona, Meei 2025, 51).

25. E kauareerekea ni kabwarabwara Beretitenti Dieter F. Uchtdorf bwa tao uareerekera ara bwai n tituaraoi, n tabetai ti aki ataia ae kariaira ni karaoa ae moan te beebete n onea mwiin te ibuobuoki are e tangiraki ni bitii maiu: “I kona n tibwaia ma ngkoe tabeua bwaai n tituaraoi n tamnei are I a tia n ataia rinanoia kaain te Aro ni kabutaa te aonnaba? Karaua iangoia ngkana ko a tia ni kakabwaiaaki ma teuana ke ae raka riki bwaai n tituaraoi n aron: Kaotan te nanoanga. N ataakiia aomata aika a aki mwannanoaki. … Te anga nano ae koaua raoi, … Kabwarabwaraakin bwai n ae e beebete, … Buokaia tabeman n ataia ae a tabeakinaki, … Au kantaningaia bwa ko kona n noori tamaroan [bwai n tangira aikai] n ana mwakuri te Uea ao tao ko a tia n riingiia, ni kakabwaiaia, ke ni kamaiua natin te Atua temanna man am bwai n tangira” (“Karaoa tabem ma Nanom ni Koaua,” Riaona, Nob. 2025, 23; taraa naba Gerrit W. Gong, “Akea Ae Na Tekateka n Ti Ngaia,” Riaona, Nob. 2025, 40–43). Ni mwakorona 46 n Reirei ao Berita Aika Tabu, e kamaataata te Uea ae oin bukin raoi te kantaninga n ara bwai n tituaraoi, a buubura ke a uarereke, bon buokaia natin Tamara are I Karawa (taraa Reirei ao Berita Aika Tabu 46:8–10, 26).

26. E reirei Beretitenti D. Todd Christofferson: “Maiuakinan anuan Kristo bon tiaki ti te titiraki iaon kakatauraoakira i bon iroura ma te bwai ae kakawaki ni katauraoan te aonaaba ibukin okin te Uea ao mimitongin Ana tengaa n ririki n tautaeka. N tabetai ti nanokokoraki n aron anuan Kristo irouia aomata, n te aonnaba, ma mwakuriana teutana imwiin teutana bon ana anga Iesu ni bita te botannaomata ao ni katea Abanueana” (Anuan Kristo Kristo,” Riaona, Meei 2026, 91).