Lewa dodonu, Loloma
    Footnotes

    Lewa dodonu, Loloma

    A mai vakararawataki, mate ka tucake tale mai na mate o Jisu Karisito, me rawa kina Vua, me laveti keda cake kina bula tawamudu.

    E sega na dali ni tataqomaki, ni veitauri vata se iyaya ni kaba ena kena mataqali cava ga, rau a tovolea me rau kabata e dua na barinisavu dodonu ena Snow Canyon State Park ena noqu itikotiko makawa ena ceva kei Utah o irau na veitacini—Jimi, yabaki 14, kei Jone, yabaki 19 (sega ni yacadrau dina). Voleka tiko yani ni cava na nodra kaba veivaocai dina, rau mai raica rawa yani e dua na ucuna ka na drava sara kina vakalevu na nodrau nanuma ni sa vo ga e vica na iotioti ni kalawa ni nodrau kaba. Rau a sega ni kaba sivita rawa yani, ka sega talega vakakina oqo ni rau rawa ni vakasuka lesu tale. Rau sa mai tao tu. Ni oti nona veimuataki vakamatau, a kunea e dua na vanua tautauvata o Jone ka rawa kina vua me biligi tacina cake yani kina tutuna e cake. Ia a sega saraga ni rawa vua me dreti koya yani vakaikoya. Na levu ga ni nona sasaga me tara e dua na itatao ni ligana se yavana na levu ni nona vakila na wabibiri ni nona masela. Sa tekivu me nuiqawaqawa, ka leqataka nona bula.

    Ni sa mai sega ni taura rawa tale, sa nanuma o Jone ni ka duadua ga sa rawa ni cakava oya me lade cake yani ena nona sasaga me kukuva na dudu ni delana. Kevaka mena rawata, sa na rawa vua ena kaukauwa kece ni ligana, me dreti koya yani me bula.

    Ena nona vosa vakaikoya a kaya kina vaqo:

    “Ni vakarau meu lade au a kaya vei Jimi me laki vaqara mai e dua na tabanikau kaukauwa vinaka me yacovi au mai, dina ga niu kila ni na sega sara ga ni kunea rawa e dua ena delana oya. A dua tu la na vakanananu mate wale. Kevaka me leka na noqu lade, na ka ga au rawa ni tovolea vakaukauwa oya me kakua ni raica noqu lade yani meu mate na taciqu gone.

    “Solia yani na gauna me yali yani kina, au a masu me kena iotioti—me ratou kila na noqu matavuvale niu lomani ratou vakakina me yaco bula duadua yani i vale o Jimi—au qai mai lade yani. A gumatua vakadua na noqu lade ka ni dodo sara yani e delani dudu na ligaqu ka voleka tale ni yacova na duruduru ni ligaqu. Ia gauna ga au sabica yani na kina na delana, au a sega ni vakila rawa e dua na ka, na nukunuku ga kei na vatu sababa. Au se nanuma vinaka tikoga na lomaleqa levu ni lili tu ekea ka sega na ka meu tautauri kina—sega na tutuna, se batibatina, sega na ka meu lilita se toqova. Au vakila nira sa sisi vakamalua yani ena delani nukunuku na noqu iqaqalo. Au kila ekea ni sa mai cava na noqu bula.

    “Ia vakasauri sara, vaka ga na tibi ni liva ena dua na cava ni vulaikatakata, rau a vanataki mai ena dua na vanua e delani savu e rua na liga, rau toqova noqu ilabe ni ika ena dua na igu kei na vakanuinui ka tawaveirauti na kena levu. A sega ni lai vaqara tabanikau o taciqu. Ena nona kidava rawa na ka au sa nakita meu vakayacora, a sega sara ga ni bau toso kina ena dua na idi. A waraka tu ga—ena vakanomodi, voleka ni cavuka nona icegu—ka kila deivaki sara tu ga niu na cakava na ka lialia oqo meu lade. Gauna ga au cakava kina, a toqovi au, tauri au, ka sega sara ga ni via vakalutui au. Rau a vakabulai au ena siga oya na liga kaukauwa lalai nei taciqu oya, mai na noqu a rawa ni mate vakadua sara ga.”1

    Kemuni na taciqu kei na ganequ lomani, nikua na Sigatabu ni Siganimate. Dina ga ni da na dau nanuma tu ga (me vaka eda yalataka nida na dau cakava ena noda yalayala ni masu vakamacawa ni sakaramede), sai koya dina oqo na siga vakatabui vakalevu duadua ena dua na yabaki ena vuku ni ivakananumi ni liga vakaveitacini kei na liga gugumatua ka dolele sara yani ki na qakilo kei mate me vakabulai keda mai na noda lutu kei na noda druka, mai na noda lolosi kei na ivalavala ca. Mai na daku ni italanoa oqo ka talaucaki mai vei ira na matavuvale nei Jone kei Jimi, au via vakaraitaka na noqu vakavinavinakataka na Veisorovaki kei na Tucake Tale ni Turaga o Jisu Karisito ka vakaraitaka na veika me baleta na ituvatuva vakalou ni Kalou ka vakanaulu yani vakakina vakaraitaka na ibalebale ni “loloma ka solia tiko mai o Jisu vei [keda].”2

    Ena noda bula vakaitikotiko ka tubucake tiko vakavuravura oqo, sa na via sega ni kena gauna toka se ivalavala lako vata kei na gauna e tiko meda veivosakitaki rau o Atama kei Ivi se na Were ko Iteni se baleta na “nodrau lutu yaga” kina bula oqo. Ia, na kena dina sai koya nida sega ni rawa ni kila vakataucoko sara na dina ni Veisorovaki kei na Vakaturicake tale nei Karisito ka da na sega ni vakavinavinakataka vakavinaka sara na inaki duatani ni Nona sucu kei na Nona mate—ena dua tale na kena itukutukuni sa sega tale ni dua na sala dina sara ni marautaki ni Siganisucu se Siganimate—ke sega ni kilai deivaki ni a dua dina na Atama kei Ivi ka rau lutu mai e Iteni vakaidina vakakina na nodrau kauta vata mai kei rau na isau ka kauta vata mai kei koya na lutu oya.

    Au sega mada ni kila na veika matailalai a yaco ena vuravura oqo ni bera oya, ia au kila ni o rau oqo rau a buli saraga ena ligana vakalou na Kalou, ni dua na gauna rau a bula vakairau ena dua na itikotiko vakasakiti ka sega ni mate kina na tamata se matavuvale mai muri, vata na vakayacori ni so na digidigi rau a valavala ca ena dua na ivakaro ni Kalou ka vinakati kina me rau sa biuta na nodrau itikotiko ena were ka vakatarai rau me rau vakaluveni ni bera ni rau mate vakayago.3 Me ikuri ni rarawa kei na bibi ni kedrau ituvaki, a tiko talega na isau vakayalo ni nodrau ivalavala ca, na nodrau a tamusuki tani vakadua mai na mata ni Kalou. Ena vuku ni noda a sucu mai ena vuravura ituvaki lutu tu vakaoya vakakina ni o keda talega eda na rawa ni vakacala na lawa ni Kalou, eda a totogitaki talega ena veibeitaki e tautauvata koya rau a sotava o Atama kei Ivi.

    Sa dua dina na leqa levu! Na kawatamata taucoko ena dua na lutu galala—na tagane, yalewa, kei na gone era tu kina era vakatoqiqi kece tu yani kina mate vakayago, ka dromu vakayalo tiko yani ena yaluma tawamudu. Sai koya beka oqori na inaki ni bula? Oqo beka na icavacava levu ni bula ni kawatamata? Eda lili tu beka ga ena dua na buca batabata ena dua na vanua ena dua na vuravura veivakawaleni, eda vakasaqaqara ibiubiu ni yava kece tu, eda dui vaqara kece tu e dua na ka meda kukube kina—e sega tale ni dua na ka, ia na vakilai walega ni masiraki ni nukunuku ena noda iqaqalo, sega na ka me vakabulai keda, sega na ka meda kukube kina, sa qai sega sara na ka me kukube mai veikeda. E noda inaki duadua beka ena bula e dua na cakacaka lala ni mai bula wavoki tu ga—koya walega meda lade cake vakayawa sara yani, lili tu kina vakatolutaki na tini na yabaki ni rawa ka, ka qai mai druka ka lutu, ka qai lutu vakadua tu yani?

    Na isau ni veitaro oqori e dua na sega tawamudu ka sega ni vakacalai rawa! Kei ira na parofita makawa vakakina o ira na gauna oqo, au vakadinadinataka ni “sa caka na ka kece ga ena lewa i Koya sa kila na ka kece ga.”4 Ia, tekivu mai na gauna rau a qai butu tani mai kina na Were ko Iteni o rau na imatai ni itubutubu oya, na Kalou ka Tamada kece sara, ena nona waraka tu na nodrau vakatulewa o Atama kei Ivi, a vakatala mai na agilosi sara ga kei lomalagi me mai tukuna veirau—ka yacovi keda mai ena gauna oqo—ni tuvalaki me baleta na noda marau tawamudu na ka kece oqori. E a tiki ni Nona ituvatuva vakalou ka vakarautaka e dua na iVakabula, na Luveni Kalou saraga Vakaikoya, e dua tale na “Atama” e a kacivi koya kina na iApositolo o Paula,5— okoya ka na lako mai ena veimama ni gauna me mai sorovaka na ivalavala ca nei imatai ni Atama. Na Veisorovaki oya ena rawa na qaqa taucoko me rawai kina na mate vakayago, ka sega ni wasea na nona solia na vakaturicake tale kina tamata yadua a sa sucu se me na qai sucu mai ki na vuravura oqo. Mai na loloma veivueti ena vakarautaka talega na veivosoti kina ivalavala ca yadua ni tamata kece mai vei Atama kina ivakataotioti kei vuravura, me vakatau kina veivutuni kei na talairawarawa kina ivakaro kece vakalou.

    Niu dua vei ira na Nona ivakadinadina vakatabui, au kacivaka raraba ena mataka ni Siganimate oqo ni o Jisu na kai Nasareci sa iVakabula kei vuravura, ni o koya na “Atama sa muri,”6 na iVakatekivu kei na iTinitini ni noda vakabauta, na Olifa kei na Omeka ni bula tawamudu. A kaya kina o Paula, “Ni sa qai mate kecega e na vuku i Atama, ena vakabulai kece talega e na vuku i Karisito”7. Vakakina mai vua na parofita-peteriaki o Liai: “Sa lutu ko Atama me sucu kina na tamata. … Ia sa yaco vakaidina na gauna ena lako mai kina na Mesaia ena taucoko ni gauna, me vakabulai ira na luve ni tamata mai na nodra lutu tani.”8 Sa qai kena e matata sara vakavinaka, a vakavulica na parofita ni iVola i Momani o Jekope vaka tiki ni dua na ivunau siga rua ena Veisorovaki i Jisu Karisito “sa kilikili me … yaco na tucake tale … ena vuku ni nona lutu na tamata.”9

    Eda marautaka kina nikua na isolisoli ni qaqa mai na veilutu kece eda a sa lutu oti kina, na rarawa kece eda se bau kila, na yalolailai kece a se bau yaco vei keda, se na rere mada ga eda a se bau sotava—me sega ni qai tukuni tale kina e dua na ka baleta na tucake tale mai na mate kei na bokoci ni noda ivalavala ca. Sa mai vakarautaki kina vei keda na qaqa oya ena vuku ni ka a mai yaco ena mua ni macawa vakaoqo ena sivi na rua na meliniumi sa oti e Jerusalemi.

    Tekivu ena yaluma vakayalo mai na Were o Kecisemani, toso yani kina Veivakoti ena kauvelatai e Kalivari, ka qai mai cava ena dua na mataka ni Sigatabu totoka ena dua na ibulubulu soli, e dua na tawaivalavala ca, tamata savasava, ka vakalou na Luveni Kalou saraga Vakaikoya, a vakayacora na ka, ka sega ni rawa vua e dua tale na tamata sa mate me vakayacora rawa. Ena ruku ga ni Nona kaukauwa vakaikoya, a tucake tale mai na mate, ka sega tale kina vakadua ni veitalatala tale na Yagona mai na Yalona. Ena nona gagadre ga vakaikoya, sa biuta na isole lineni ka ologi koto kina, kei na itavoi sa viviraki ena Uluna “duadua ga ena tikina tani,”10 a kaya na ivolanikalou.

    Na siga tolu veitaravi ni Veisorovaki kei na Tucaketale kei na veika kece sara a sotava o Jisu ena ituvatuva sa mai yaco kina na gauna bibi duadua, na solibula duadua sara ga vakaikoya, na ivakaraitaki bibi duadua ni loloma vakalou ka se qai bau vakaraitaki ena itukutuku kei vuravura. A mai vakararawataki, mate ka tucake tale mai na mate o Jisu Karisito, me rawa kina Vua, me vaka na tibiniliva ena cava ni vulaikatakata, me dodoka mai vei keda ena rua na liga dauveivukei, rua na iroqo me kovei keda, ologi keda, ka me vaka na noda yalodina Vua sa laveti keda cake kina bula tawamudu.

    Ena Siganimate oqo au vakavinavinakataki Koya kei na Tamana ka soli Koya vei keda, ni tu qaqa mai na mate o Jisu, dina ga ni duri tu ena mavoa ni Yavana. Au vakavinavinakataki Koya kei na Tamana ka soli Koya mai vei keda ka dulaka tu ga mai vei keda ni o Koya na loloma vakalou tawa yalani, dulaka tu mai ena liga kei na ilabe ni ika mavoa. Au vakavinavinataki Koya kei na Tamana ka soli Koya mai vei keda ena Siganimate oqo, ni sa rawa vei keda meda lagasere ena dua na were tauci buno, na kauveilatai vakolaki, kei na ibulubulu lala lagilagi:

    Loloma rui titobu ga,

    Tuvatuva talei,

    Lewa dodonu, loloma

    Na bula vaKalou!11

    Ena yaca tabu ni Turaga o Jisu Karisito sa vakaturicake tale, emeni.