« 25. Te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare i roto i te pāroita ’e te titi », Buka arata’i rahi : Tāvini i roto i te ’Ēkālesia a Iesu Mesia i te Feiā Mo’a i te mau Mahana Hope’a nei (2020).
« 25. Te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare i roto i te pāroita ’e te titi, Buka arata’i rahi.
25.
Te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare i roto i te pāroita ’e te titi
25.0
Parau ’ōmuara’a
Te tāhō’ēra’a i te mau ’utuāfare nō te tau a muri atu, e tuha’a ïa nō te ’ohipa nō te fa’aorara’a ’e te fa’ateiteira’a (hi’o 1.2). Te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare ’o te rāve’a ïa nō te tāhō’ēra’a ’e nō tē tā’atira’a i te mau ’utuāfare ē a muri noa atu (hi’o Mataio 16:19). Teie taua ’ohipa ra :
-
Te ravera’a i te mau fafaura’a i te taime ’a fāri’i ai tātou i tō tātou iho mau ’ōro’a nō te hiero (hi’o Isaia 55:3 ; Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 84:19–23).
-
Te ’itera’a i tō tātou mau tupuna i pohe ’e te ravera’a i te mau ’ōro’a nō rātou i roto i te hiero ’ia nehenehe ia rātou ’ia rave i te mau fafaura’a e te Atua (hi’o Malaki 4:5–6 ; 1 Korinetia 15:29 ; Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 128:15–18).
-
Te haere-tāmau-noa-ra’a i te hiero, mai te mea e nehenehe, e ha’amori i te Atua ’e e rave i te mau ’ōro’a nō tāna mau tamari’i (hi’o Luka 24:52–53 ; Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 109:13–14).
Te hiero ’o te fare ïa o te Fatu. E ha’amaita’i te mau ’ōro’a o te hiero ’e te mau fafaura’a i te mau tamari’i a te Metua i te ao ra. Tē ani nei te Metua i te ao ra i te tā’āto’ara’a o tāna mau tamari’i ’ia fa’ati’a-ma ia rātou ’e ’ia fāri’i i te mau ’ōro’a o te hiero.
E arata’i teie pene i te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia ’e te mau melo i roto i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare. Tē vai nei te tahi atu ā ha’amāramaramara’a nō ni’a i « Te mau Hiero » ’e te « ’Ā’amu ’Utuāfare » (Te mau tumu parau nō te ’evanelia, topics.ChurchofJesusChrist.org).
25.1
Te ’āmuira’a atu te melo ’e te feiā fa’atere i roto i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare
E ha’amaita’ira’a ’e e hōpoi’a nā te mau melo o te ’Ēkālesia nō te tauturu ’ia tāhō’ē i tō rātou ’utuāfare nō te tau mure ’ore. E fa’aineine rātou ia rātou iho nō te rave i te mau fafaura’a ’a fāri’i ai rātou i te mau ’ōro’a o te hiero, ’e e tūtava rātou i te ha’apa’o i te reira mau fafaura’a. E tauturu ato’a rātou i te mau melo o te ’utuāfare ’ia māramarama, ’ia fāri’i ’e ’ia tūtava i te ha’apa’o i te mau fafaura’a. Tei te mau metua te hōpoi’a mātāmua nō te tauturu i tā rātou mau tamari’i ’ia fāri’i i te mau ha’amaita’ira’a nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare nō te mau melo pohe o te ’utuāfare.
Tē fa’aitoitohia nei te mau melo o te ’Ēkālesia ’ia ’imi i tō rātou mau fēti’i i pohe tei ’ore i fāri’i i te mau ’ōro’a o te hiero. I muri iho e rave te mau melo i te mau ’ōro’a nō taua mau fēti’i ra (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 128:18). I roto i te ao vārua, e nehenehe te mau ta’ata tei pohe e mā’iti e fāri’i ’aore rā e pāto’i i te mau ’ōro’a tei ravehia nō rātou.
E ani ato’a te mau melo i te ’utuāfare ’e te mau hoa ’ia ha’api’i mai nō ni’a i tō rātou mau tupuna ’e ’ia ’ite i tō rātou mau ’ā’amu.
E pāturu te feiā fa’atere o te ’Ēkālesia i te mau melo nā roto i te mau rāve’a i muri nei :
-
Ha’api’i i te faufa’a rahi nō tē ravera’a ’e tē tūtavara’a ’ia ha’apa’o i te mau fafaura’a o te hiero.
-
E fa’aitoito i te mau melo ’ia ha’api’i mai nō ni’a i tō rātou mau tupuna, ’ia ’ite mai i tō rātou ’ā’amu ’e ’ia rave i te mau ’ōro’a hiero nō rātou.
-
Pāturu i te mau metua i te tauturura’a i tā rātou mau tamari’i ’ia ’āmui i roto i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare.
-
E fa’aitoito i te mau melo tei fāri’i i tō rātou ’ōro’a hiero ’ia fāri’i i te hō’ē parau fa’ati’a mana nō te hiero ’e ’ia ha’amori pinepine i roto i te hiero i te mau taime e ti’a ia rātou.
-
’A fa’aitoito i te feiā ’āpī, i te mau melo ’āpī ’e i te tahi atu feiā pa’ari tei ’ore ā i fāri’i i tō rātou iho ’ōro’a hiero ’ia tītau i te parau fa’ati’a mana nō te mau bāpetizora’a mono ’e te mau ha’amaura’a mono ’e ’ia haere i te hiero nō te bāpetizo ’e nō te ha’amau ia rātou nō te feiā pohe.
Hi’o pene 26 nō te ha’amāramaramara’a nō ni’a i te parau fa’ati’a nō te hiero.
25.1.1
Hōpoi’a a te ta’ata iho nō te haerera’a i te hiero
E fa’aoti te mau melo nō rātou iho i te taime ’e i te pinepinera’a nō te ha’amori i roto i te hiero. E’ita te feiā fa’atere e ha’amau i te mau fāito nūmera ’aore rā, i te mau rāve’a nō te rapport i te haerera’a hiero.
25.1.2
Te mau tere hiero pāroita ’e titi
E fa’ata’ahia te ’āmuira’a tāta’itahi a te ’Ēkālesia nō te hō’ē ’ōti’a hiero. ’Aita te mau tere hiero o te pāroita ’aore rā o te titi i te mau hiero i rāpae mai i te ’ōti’a hiero e fa’aitoitohia.
E nehenehe te mau melo ’e te ’utuāfare e haere i te hiero ’o tā rātou e hina’aro.
25.2
Te fa’anahora’a i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare i roto i te pāroita
25.2.1
Te ’episekōpora’a
Nā te ’episekōpora’a e fa’aau i te mau peresidenira’a pupu peresibutero ’e Sōtaiete Tauturu ’a fa’atere ai rātou i te mau tauto’ora’a hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare a te pāroita. E ’āpo’o tāmau teie feiā fa’atere.
Nā te ’episekōpora’a te hōpoi’a ato’a i muri nei nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare i roto i te pāroita :
-
E fa’aitoito i te mau ta’ata iho ’e i te mau ’utuāfare ’ia ha’api’i mai i te ha’api’ira’a tumu ’e i te mau ha’amaita’ira’a o te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare.
-
E ha’apāpū ē, tē ha’api’ihia nei te ha’api’ira’a tumu ’e te mau ha’amaita’ira’a o te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare i te fare purera’a.
-
E ara ē, tē fa’aauhia ra te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare i roto i te ’āpo’ora’a pāroita ’e te ’āpo’ora’a a te feiā ’āpī pāroita.
-
E hi’o fa’ahou ’e e fa’ati’a i te fa’anahora’a nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare a te pāroita (hi’o 25.2.6).
-
E hi’opo’a i te fa’anahora’a o te mau ha’api’ira’a fa’aineinera’a o te hiero (hi’o 25.2.8).
-
Hōro’a i te parau fa’ati’a nō te hiero (hi’o pene 26).
E paraparau te ’episekōpora’a i te peresideni titi nō te fa’aoti ē, e pi’i ānei i te hō’ē ti’a fa’atere hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare (hi’o 25.2.3 nō te tahi atu ā ha’amāramaramara’a).
25.2.2
Te mau peresidenira’a pupu peresibutero ’e te Sōtaiete Tauturu
E arata’i te mau peresidenira’a pupu peresibutero ’e te Sōtaiete Tauturu i te mau tauto’ora’a tāmahana o te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare i roto i te pāroita (hi’o 8.2.4 ’e 9.2.4). E arata’i te peresidenira’a pupu peresibutero i teie mau tauto’ora’a nō te mau melo o te pupu peresibutero. E arata’i te peresidenira’a Sōtaiete Tauturu i te mau tauto’ora’a nō te mau melo o te Sōtaiete Tauturu. E ’ohipa ’āmui rātou nō te fa’atere i teie mau tauto’ora’a e te ’āpo’ora’a pāroita, i raro a’e i te fa’aaura’a a te ’episekōpo.
Teie i muri nei te mau hōpoi’a a te feiā fa’atere :
-
E fa’aitoito i te mau ta’ata ’e i te mau ’utuāfare ’ia ha’api’i mai i te ha’api’ira’a tumu ’e te mau ha’amaita’ira’a o te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare.
-
E ara ē, tē ha’api’ihia nei te ha’api’ira’a tumu ’e te mau ha’amaita’ira’a o te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare i te fare purera’a.
-
Tauturu i te mau melo ’ia fa’aineine nō te fāri’i i te mau ’ōro’a hiero ’e ’ia rave i te mau fafaura’a o te hiero.
-
E fa’aitoito i te mau melo ’ia ha’amori i roto i te hiero i te mau taime ato’a e ti’a ia rātou.
-
E fa’aitoito i te mau melo ’ia ha’api’i mai nō ni’a i tō rātou mau tupuna ’e ’ia rave i te mau ’ōro’a hiero nō rātou.
-
Tauturu i te ’āpo’ora’a pāroita ’ia fa’ananea ’e ’ia māo’a i te fa’anahora’a nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita (hi’o 25.2.6).
-
E ara ē, ‘ua fa’anahohia te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare ’e ’ua fa’a’itehia i roto i te mau ’āpo’ora’a pāroita ’e i roto i te mau rurura’a fa’aaura’a pāroita nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare.
-
Arata’i i te ’ohipa a te ta’ata fa’atere hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita. Mai te mea ’aita teie ti’a fa’atere i pi’ihia, e rave ïa te hō’ē melo nō te peresidenira’a pupu peresibutero i teie ti’ara’a (hi’o 25.2.3).
E fa’aue te peresideni pupu peresibutero ’e te peresideni Sōtaiete Tauturu i te hō’ē melo nō te peresidenira’a ’ia tauturu i te arata’i i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare i roto i te pāroita. E rave ’āmui teie nā melo nō te peresidenira’a i te ’ohipa. E haere rāua i te mau rurura’a fa’aaura’a nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita (hi’o 25.2.7).
25.2.3
Te ta’ata fa’atere nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare
E paraparau te ’episekōpora’a i te peresideni titi nō te fa’aoti ē, e pi’i ānei i te hō’ē ti’a fa’atere hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare nō te pāroita. Mai te mea e fa’aoti rātou ’ia amohia teie pi’ira’a, e paraparau te ’episekōpora’a i te mau peresideni pupu peresibutero ’e te Sōtaiete Tauturu nō te fa’aoti ’o vai tē pi’i atu. ’Ia mau teie ta’ata i te Autahu’ara’a a Melehizedeka. Mai te mea ’aita teie ti’a fa’atere i pi’ihia, e amo ïa te hō’ē melo nō te peresidenira’a pupu peresibutero i teie ti’ara’a.
E turu te ti’a fa’atere hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita i te peresidenira’a pupu peresibutero ’e i te peresidenira’a Sōtaiete Tauturu i roto i tā rātou mau hōpoi’a nō te hiero ’e nō te ’ā’amu ’utuāfare. Teie ato’a i muri nei tāna mau hōpoi’a :
-
Fa’aau i te mau tauto’ora’a hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare e te feiā fa’atere nō te fa’anahora’a pāroita, tae noa atu i te mau peresidenira’a pupu feiā ’āpī ’e piha tamāhine.
-
Arata’i i te mau rurura’a fa’aaura’a nō te ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare a te pāroita (hi’o 25.2.7).
-
Haere i te mau ’āpo’ora’a pāroita mai te mea e anihia.
-
Tauturu i te ’āpo’ora’a pāroita ’ia fa’ananea ’e ’ia fa’a’ohipa i te fa’anahora’a nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita (hi’o 25.2.6).
-
Ha’api’i i te mau tauturu māramarama pāroita nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare. Fa’aau i tā rātou mau tauto’ora’a nō te tauturu i te mau melo i roto i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare.
-
Rohi ’e te ta’ata fa’atere ’ohipa misiōnare pāroita ’e te mau misiōnare nō te tauturu i te feiā e ha’api’i mai i te ’evanelia, te mau melo ’āpī ’e te mau melo tei ho’i mai ’ia rave i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare.
-
25.2.4
Te mau tauturu ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare nō te pāroita
E tāvini te mau tauturu ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare nō te pāroita i raro a’e i te fa’aterera’a a te ti’a fa’atere hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita ’aore rā, te melo o te peresidenira’a pupu peresibutero e amo nei i teie ti’ara’a. E pi’i te ’episekōpora’a i teie mau melo nō te tāvini. E nehenehe te feiā pa’ari ’e te feiā ’āpī ’ia pi’ihia. E nehenehe te mau peresideni pupu peresibutero, Sōtaiete Tauturu, ’e Feiā ’Āpī Tamāhine e hōro’a mai i te i’oa o ’oia tē nehenehe e tāvini.
Teie te mau hōpoi’a a te mau tauturu :
-
Tauturu i te mau melo ’ia ’ite i te mau ha’amaita’ira’a nō te ’itera’a mai i tō rātou mau tupuna ’e nō te ravera’a i te mau ’ōro’a hiero nō rātou. E mea faufa’a ta’a ’ē teie mau ’itera’a nō te feiā e ha’api’i mai nei i te ’evanelia, te mau melo ’āpī ’e tei ho’i mai, ’e te feiā e fa’aineine rā nō te fāri’i i te hō’ē parau fa’ati’a nō te mau bāpetizora’a ’e te mau ha’amaura’a mono.
-
Tauturu i te mau melo ’ia fa’aineine nō te fāri’i i te mau ’ōro’a hiero ’e nō te rave i te mau fafaura’a o te hiero.
-
’Āmui i roto i te mau ’āpo’ora’a fa’aaura’a nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare (hi’o 25.2.7).
-
Tāvini i roto i te hō’ē pū ’ā’amu ’utuāfare ’ia tonohia (hi’o 25.3.6).
25.2.5
’Āpo’ora’a pāroita
E fa’ananea ’e e māo’a te mau melo o te ’āpo’ora’a pāroita, nā roto i te pure, i te hō’ē fa’anahora’a hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare. Nō te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te fa’anahora’a, hi’o 25.2.6.
E nehenehe te ’episekōpo e ani i te ti’a fa’atere hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita ’ia haere mai i te mau ’āpo’ora’a o te ’āpo’ora’a pāroita.
25.2.6
Fa’anahora’a nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare a te pāroita
E mea ti’a i te pāroita tāta’itahi ’ia fa’anaho i te hō’ē ’ōpuara’a ’ōhie nō te hiero ’e nō te ’ā’amu ’utuāfare. E tauturu teie fa’anahora’a i te mau melo o te pāroita, tae noa atu i te mau tamari’i ’e te feiā ’āpī, ’ia ’āmui i roto i te ’ohipa ’ā’amu ’utuāfare ’e ’ia fa’aineine nō te ha’amori i roto i te hiero, i te mau taime ato’a e ti’a ai i te hete o tō rātou orara’a.
E tauturu te mau peresideni pupu peresibutero ’e Sōtaiete Tauturu i te ’āpo’ora’a pāroita ’ia fa’anaho i te reira ’ōpuara’a. E tauturu ato’a te ti’a fa’atere ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita. Nō te fa’ananea i te fa’anahora’a :
-
E feruri i te mau hina’aro ’e i te mau rāve’a tauturu e vai rā.
-
E ’imi i te mau ’ohipa e rave i roto i te roara’a o te matahiti.
-
E fa’ata’a nāhea ’ia māo’a i te fa’anahora’a ’e ’ia rave i te mau tītaura’a nō te reira.
Teie te tahi mau hi’ora’a nō te fa’anahora’a tei tāpurahia i raro nei :
-
Tauturu i te mau melo ’ia ha’amau i tā rātou tumu rā’au ’utuāfare i ni’a i te FamilySearch.org ’aore rā, i ni’a i te fa’aaura’a rorouira FamilySearch Tree app (hi’o 25.4.2).
-
E fa’a’ō i te mau melo ’āpī ’e te mau melo tei ho’i mai, te feiā ’āpī ’e te mau tamari’i i roto i te ’ohipa ’ā’amu ’utuafare.
-
E tauturu i te mau melo ta’a ’ē ’ia fa’aineine nō te fāri’i i te mau ’ōro’a hiero.
E hi’opo’a ’e e fa’ati’a te ’episekōpo i te ’ōpuara’a. Nā te mau melo o te ’āpo’ora’a pāroita e arata’i i te māo’ara’a i te reira. E fa’aho’i rātou i te parau nō ni’a i te nu’ura’a te ’ohipa i mua i roto i te mau ’āp’oora’a pāroita. E fa’a’āpi ato’a rātou i te fa’anahora’a mai te mea e hina’arohia.
25.2.7
Te mau rurura’a fa’aaura’a ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare a te pāroita
E fa’atupuhia mai tera noa ’e te tāmau te mau ’āpo’ora’a potopoto nō ni’a i te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare. Mai te mea e pi’ihia te hō’ē ti’a fa’atere hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare nō te pāroita, nāna e fa’atere i teie mau ’āpo’ora’a. ’Aita ana’e, nā te melo o te peresidenira’a pupu peresibutero e rave i te reira ti’ara’a fa’atere.
Teie te tahi atu ā mau ta’ata tē ani-manihini-hia :
-
Nā melo i fa’ata’ahia o te Peresidenira’a Sōtaiete Tauturu ’e o te peresidenira’a pupu peresibutero.
-
Hō’ē tauturu nō roto i te pupu tahu’a.
-
Hō’ē melo nō te peresidenira’a o te piha feiā ’āpī tamāhine pa’ari a’e.
-
Te mau tauturu ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare.
Te fā o teie mau ’āpo’ora’a, ’oia ho’i :
-
Fa’atanotano i te mau tauto’ora’a nō te māo’a i te fa’anahora’a a te pāroita nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare (hi’o 25.2.6).
-
Fa’anaho nāhea i te tauturu i te mau melo ta’a ’ē nō te pāroita i roto i tā rātou ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare mai tei tītauhia.
E nehenehe teie mau ’āpo’ora’a e fa’atupuhia nā roto i te tae tinora’a mai te ta’ata ’aore rā, nā te ātea noa. E nehenehe ato’a te fa’atanotanora’a e tupu mai nā roto i te tahi atu mau rāve’a, mai te niuniu paraparau, te mau poro’i pāpā’i ’e te mau rata uira.
25.2.8
Ha’api’ira’a fa’aineinera’a nō te hiero
I raro a’e i te arata’ira’a a te ’episekōpo, e fa’anahohia te ha’api’ira’a fa’aineinera’a nō te hiero nō te tauturu i te mau melo ’ia fa’aineine i te rave i te mau fafaura’a ’a fāri’i ai rātou i te mau ’ōro’a hiero. E fa’aterehia teie mau ha’api’ira’a i rāpae’au i te mau purera’a tāmau i te Sābati i te hō’ē taime e au i te mau melo. E nehenehe te reira e fa’atupuhia i roto i te hō’ē fare purera’a ’aore rā i roto i te hō’ē fare.
E mā’iti te mau melo o te ’āpo’ora’a pāroita nā roto i te pure i te mau melo o te ’āmui mai i roto i te ha’api’ira’a tāta’itahi. E riro teie mau ha’api’ira’a ’ei tauturura’a ta’a ’ē nō te mau ta’ata i muri nei :
-
Te mau melo ’āpī
-
Te mau melo e fa’aineine ra nō te fāri’i i tō rātou iho ’ōro’a hiero ’aore rā ’ia tā’atihia
-
Te mau melo e ho’i fa’ahou mai ra i te ’ohipara’a a te ’Ēkālesia
-
Te mau melo tei fāri’i a’e na i tō rātou iho ’ōro’a hiero tei ’ore i fa’a’āpī i tā rātou parau fa’ati’a nō te hiero
E pi’i te ’episekōpora’a hō’ē ’orometua ’aore rā hau atu nō te fa’aineinera’a hiero. E nehenehe te hō’ē tāne ’e tāna vahine e pi’ihia. Te mau ha’api’ira’a ’e te mau arata’ira’a nō te fa’anaho i te ha’api’ira’a tei roto ïa i te E noa’a ai i te mana nō ni’a mai ra : Buka nā te ’orometua ha’api’ipi’ira’a nō te fa’aineinera’a nō te haerera’a atu i te hiero. E hōro’ahia nā te mau pīahi te buka Fa’aineinera’a nō te tomo i roto i te hiero mo’a. Nō te tuatāpapara’a a te ta’ata hō’ē ’e te mau rāve’a tauturu nō te ha’api’ira’a, hi’o temples.ChurchofJesusChrist.org.
25.3
Te fa’anahora’a i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare i roto i te titi
E pāturu te feiā fa’atere o te titi i te feiā fa’atere o te pāroita ’e i te mau melo i roto i tā rātou mau tauto’ora’a nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare.
25.3.1
Peresidenira’a titi
Te mau nei te peresideni titi i te mau tāviri nō te ’ohipa o te fa’aorara’a ’e te fa’ateiteira’a i roto i te titi. Tei ni’a iāna ’e i tōna nā tauturu te mau hōpoi’a i muri nei nō te hi’ora’a o te reira ’ohipa nō te hiero ’e nō te ’ā’amu ’utuāfare :
-
E ara ē, e ha’api’i-tāmau-hia te ha’api’ira’a tumu ’e te mau ha’amaita’ira’a o te ’ohipa hiero ’e o te ’ā’amu ’utuāfare i roto i te mau ’āpo’ora’a titi.
-
E tauturu i te mau melo ’ia fa’aineine nō te rave i te mau fafaura’a mo’a ’a fāri’i ai rātou i te mau ’ōro’a o te hiero.
-
E fa’aitoito i te mau melo ’ia ’ite nō ni’a i tō rātou mau tupuna ’e ’ia rave i te mau ’ōro’a hiero nō rātou.
-
E fa’aitoito i te mau melo ’ia ha’amori i roto i te hiero i te mau taime ato’a e ti’a ia rātou.
-
E arata’i i te mau uiuira’a nō te parau fa’ati’a nō te hiero (hi’o pene 26).
I roto i tāna fārereira’a tāmau ’e te peresideni pupu peresibutero tāta’itahi, e paraparau te hō’ē melo nō te peresidenira’a titi i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare i roto i te pāroita (hi’o 8.3.1). E nehenehe te mau tauturu o te peresidenira’a pupu peresibutero ’e te melo ’āpo’ora’a teitei tei fa’auehia i te pupu e ’āmui ato’a mai.
25.3.2
Te tōmite fa’atere nō te feiā pa’ari o te titi
Tei roto i te tōmite fa’atere o te feiā pa’ari o te titi :
-
Te peresidenira’a titi.
-
Te peresidenira’a Sōtaiete Tauturu a te titi.
-
Te mau melo ’āpo’ora’a teitei tei fa’ata’ahia nō te ’ohipa ’e te mau pupu peresibutero.
E ha’api’i ’e e pāturu teie feiā fa’atere i te mau peresidenira’a pupu peresibutero ’e Sōtaiete Tauturu i roto i tā rātou mau hōpoi’a nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare (hi’o 25.2.2). E nehenehe e fa’atere i te arata’ira’a nō te pupu ’aore rā, nō te ta’ata hō’ē. E nehenehe te feiā fa’atere o te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita e anihia ’ia fāri’i i teie arata’ira’a.
Nō te tahi atu ā ha’amāramaramara’a nō ni’a i te mau ’āpo’ora’a a teie tōmite, hi’o 29.3.9.
25.3.3
Te mau melo o te ’āpo’ora’a teitei
E nehenehe te peresidenira’a titi e fa’ata’a i te mau melo ’āpo’ora’a teitei nō te ha’api’i ’e nō te pāturu i te mau ta’ata i muri nei i roto i tā rātou mau hōpoi’a nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare :
-
Te mau peresidenira’a pupu peresibutero
-
Te feiā fa’atere nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare
-
Te mau tauturu māramarama o te titi nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare
E nehenehe hō’ē melo ’āpo’ora’a teitei ’aore rā hau atu, e fa’ata’ahia nō te arata’i i teie mau tauto’ora’a. Terā rā, e amo te mau melo ’āpo’ora’a teitei ato’a i teie mau hōpoi’a nō te mau pāroita ’e te mau pupu autahu’ara’a tei fa’ata’ahia nā rātou.
E nehenehe te mau melo ’āpo’ora’a teitei e tauturu i te feiā fa’atere nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare o te pāroita ’ia ha’api’i i te mau tauturu māramarama o te pāroita no te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare. E nehenehe te mau melo ’āpo’ora’a teitei e tauturuhia e te mau tauturu māramarama o te titi nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare.
E nehenehe te peresidenira’a titi e fa’aue i te hō’ē melo ’āpo’ora’a teitei ’ia fa’aau i te mau tauto’ora’a tā’irora’a a te titi (hi’o 25.4.3). E nehenehe ’oia ’aore rā te tahi atu melo ’āpo’ora’a teitei ’ia fa’ata’ahia nō te hi’opo’a i te ’ohipa i roto i te mau pū ’ā’amu ’utuāfare (hi’o 25.3.6).
25.3.4
Te peresidenira’a Sōtaiete Tauturu o te titi
I raro a’e i te arata’ira’a a te peresideni titi, e ha’api’i ’e e pāturu te peresidenira’a Sōtaiete Tauturu titi i te mau peresidenira’a Sōtaiete Tauturu pāroita i roto i tā rātou mau hōpoi’a nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare.
25.3.5
Te mau tauturu ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare o te titi
Nā te mau tauturu māramarama o te titi nō te’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare e turu i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare i roto i te titi. Tē tāvini nei rātou i raro a’e i te fa’aterera’a a te peresidenira’a titi ’e te hō’ē melo ’āpo’ora’a teitei ’aore rā hau atu, tei fa’ata’ahia nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare.
E pāturu teie mau tauturu māramarama i te mau melo ’āpo’ora’a teitei ’e i te peresidenira’a Sōtaiete Tauturu titi i roto i tā rātou mau tauto’ora’a nō te ha’api’i ia vetahi ’ē i roto i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare (hi’o 25.3.3 ’e 25.3.4). E nehenehe ato’a e tu’u i ni’a ia rātou te mau tītaura’a i muri nei :
25.3.6
Te mau pū ’ā’amu ’utuāfare
Mai te mea tē vai nei te mau rāve’a tauturu, e nehenehe te titi e fa’anaho hō’ē pū ’ā’amu ’utuāfare ’aore rā hau atu. Te tumu o teie mau pū o te tauturura’a ïa i te mau manihini ’ia raupā i te ’ite, ’ia ha’aputu i te mau ha’amāramaramara’a nō ni’a i te reira, ’e ’ia tāhō’ē i te mau melo ora ’e te mau melo pohe o te ’utuāfare. E fāri’i-poupou-hia te mau ta’ata ato’a ’ia fa’a’ohipa i teie mau pū.
E fa’ata’a te peresideni titi i te hō’ē tauturu māramarama nō te ’ohipa hiero ’e ’ā’amu ’utuāfare nō te hi’opo’a i te mau tauto’ora’a i roto i te pū ’ā’amu ’utuāfare tāta’itahi. E fa’a’ohipahia te mau pū tāta’itahi e te mau tauturu māramarama nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare nō te pāroita. E matara te mau pū ’ā’amu ’utuāfare i te mau taime au maita’i.
’Ei tāhapera’a, e ti’a i te peresidenira’a ārea ’ia hi’opo’a i te mau pū rahi rētioni o te mau vaira’a buka ’ā’amu ’utuāfare.
25.3.7
Te mau tauturu ha’amāramarama o te ārea nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare
E nehenehe te mau peresidenira’a ārea e pi’i i te mau tauturu ha’amāramarama ārea nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare. Mai te mea e ti’a, e nehenehe hō’ē ta’ata ’aore rā, hō’ē nā ta’ata fa’aipoipo e pi’ihia nō te ’āpo’ora’a fa’aaura’a tāta’itahi. E tavini te mau tauturu ha’amāramarama e toru ē tae atu e pae matahiti.
E nehenehe te peresidenira’a ārea e fa’ata’a i te mau Hitu Ahuru ārea nō te fa’aau i te ’ohipa a teie mau tauturu ha’amāramarama i roto i te mau ’āpo’ora’a fa’aaura’a. Tei ni’a te ’ohipa a te mau tauturu ha’amāramarama i te ’āna’ira’a o te mau fā a te ārea.
Mai tei arata’ihia e te peresidenira’a ārea ’e te mau Hitu ’Ahuru ārea, e tauturu te mau tauturu ha’amāramarama i te mau peresideni titi ’ia rave i tā rātou mau hōpoi’a nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare. E tauturu te mau tauturu ha’amāramarama i te mau peresideni titi i roto i tā rātou mau tauto’ora’a ’ia ha’api’i i te mau melo ’āpo’ora’a teitei, te mau peresidenira’a Sōtaiete Tauturu titi, te mau ’āpo’ora’a na te feiā fa’atere o te titi, ’e te mau tauturu māramarama o te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare o te titi nō ni’a i tā rātou mau hōpoi’a.
E nehenehe te mau tauturu ha’amāramarama e fa’ata’ahia ’ia tauturu i te mau peresidenira’a titi ’ia fa’aineine i te mau melo nō te ha’amori i roto i te mau hiero ’āpī tei fa’a’itehia te patura’a i roto i to rātou tuha’a fenua. Te tahi atu mau hōpoi’a, o te ha’api’ira’a ïa i te feiā fa’atere o te titi i te mau parau tumu ’e te mau ravera’a o te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare. Mai te ’itera’a :
-
Nāhea i te fa’anaho i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare i roto i te titi ’e te mau pāroita (hi’o 25.3 ’e 25.2).
-
Nāhea i te pāturu i te mau peresidenira’a pupu peresibutero ’e Sōtaiete Tauturu i roto i tā rātou mau hōpoi’a (hi’o 25.2.2).
-
Nāhea te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare e nehenehe ai e ha’amaita’i i te mau tamari’i ’e te feiā ’āpī (hi’o 10.2.4, 11.2.4, ’e 12.2.4).
-
Nāhea i te fa’atupu i te mau ’āpo’ora’a fa’aaura’a fa’ahiahia nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare (hi’o 25.2.7).
-
Nāhea i te tauturu i te feiā fa’atere o te pāroita ’ia fa’anaho ’e ’ia ha’amau i te mau fā (hi’o 25.2.6).
-
Nāhea i te tauturu i te mau melo ’ia fa’aineine nō te haere i te hiero (hi’o 25.2.8).
-
Nāhea i te tauturu i te mau melo i roto i tō rātou ravera’a mātāmua i te mau bāpetizora’a mono i roto i te hiero (hi’o 23.2).
-
Nāhea i te tauturu i te mau melo ’ia fāri’i i te hō’ē ’itera’a faufa’a rahi nō te ’ā’amu ’utuāfare (hi’o Arata’i fa’aterera’a nō te hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare).
25.4
Te mau rāve’a tauturu nō te ’ā’amu ’utuāfare
25.4.1
Tō’u ’utuāfare : Te mau ’ā’amu ’o tē ’āmui ia tātou
Tō’u ’utuāfare : Te mau ’ā’amu e tāhō’ē nei ia tātou tē tauturu i te mau ta’ata ’ia ’ite i te mau fēti’i ’e i te mau tupuna ’e ’ia ha’aputuputu i tō rātou mau ’ā’amu. E nehenehe ato’a teie buka iti e tauturu i te mau melo ’ia ha’amata i te fa’aineine i te mau i’oa ’utuāfare nō te mau ’ōro’a hiero.
E nehenehe te buka iti e fa’auta-uira-hia i te ChurchofJesusChrist.org. E nehenehe e poro’i i te mau nene’ira’a i ni’a i te store.ChurchofJesusChrist.org.
25.4.2
Te FamilySearch.org ’e te mau fa’aaura’a rorouira FamilySearch
FamilySearch.org e tuanati na te ’Ēkālesia nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare. E nehenehe te reira e tauturu i te mau ’imi’a :
-
’Ia ha’amau i te mau tū’atira’a ’e te mau aura’a o te tumu rā’au fēti’i.
-
’Ia ’ite o vai te mau tupuna ’e tō rātou mau ’ā’amu.
-
’Ia hōro’a ’e ’ia fa’aherehere i te mau ’ā’amu, te mau hōho’a, ’e te mau ’ā’ai ’utuāfare.
-
’Ia fa’aineine i te mau i’oa ’utuāfare nō te mau ’ōro’a hiero.
Nā roto i te fa’aaura’a rorouira FamilySearch Tree app ’e te FamilySearch Memories app e ti’a ai i te tuiho ’ia fa’aō i roto i te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare ma te fa’a’ohipa i te mau niuniu ’āfa’ifa’i.
25.4.3
Te tā’irora’a
Te tā’irora’a o te fa’anahora’a ïa nō te patapatara’a i te mau ha’amāramaramara’a mai roto mai i te hō’ē papara’a ’ā’amu i roto i te hō’ē ’itepiri papa (base de données) ’o tē nehenehe e tuatāpapahia FamilySearch.org. Na te feiā e tā’iro rā e fa’a’ohie ia vetahi ’ē ’ia ’ite o vai to rātou mau tupuna ’e ’ia rave i te mau ’ōro’a hiero nō rātou.
E tano te mau ta’ata ato’a e fa’aō i roto i te ’ohipa tā’irora’a parau. E nehenehe te reira e riro ’ei ’itera’a ta’a ’ē nō te otira’a te ’ohipa i te ravehia nō rātou i muri nei :
-
Te Feiā ’āpī
-
Te Feiā ’āpī pa’ari
-
Te mau melo ’aita e haere tāmau nei i te mau purera’a a te ’Ēkālesia
-
Te mau melo ’āpī
-
Te mau tuiho ato’a
E nehenehe te peresidenira’a titi e fa’ata’a i te tauturu māramarama titi nō te ’ohipa hiero ’e te ’ā’amu ’utuāfare ’aore rā, te hō’ē melo ’āpo’ora’a teitei nō te fa’aau i teie ’ohipa.
Nō te mau ha’amāramaramara’a hau atu ā, hi’o «Hi’ora’a rahi o te Tā’irora’a » i ni’a FamilySearch.org.
25.5
Te tu’ura’a i te i’oa ’e te pi’ira’a i te mau rave ’ohipa nō te hiero
25.5.1
Te tu’ura’a i te i’oa o te ta’ata ’ei rave ’ohipa nō te hiero
Teie te mau rāve’a e ’itehia ai te mau rave ’ohipa hiero mai teie i muri nei :
-
Te mau melo i mana’ohia e te ’episekōpo ’aore rā e te tahi atu ti’a fa’atere pāroita
-
Te mau melo e fārerei atu i te ’episekōpo nō ni’a i te tāvinira’a
-
Te mau melo i mana’ohia e te peresideni hiero, te matorona, ’aore rā te tahi atu ā ti’a fa’atere hiero
-
Te mau melo e fa’aineine nei nō te reira ’aore rā tei ho’i mai nā roto mai i te tāvinira’a misiōnare (hi’o i te pene 24)
E hāponohia te mau i’oa o te mau rave ’ohipa hiero tei mana’ohia mā tē fa’a’ohipa i te Mauha’a nō te mau rave ’ohipa o te hiero i mana’ohia. E matara teie mauha’a nō te mau ’episekōpo, te mau peresideni titi ’e te mau peresidenira’a hiero. ’Ua fa’ata’ahia i raro nei te fa’anahora’a nō te hāponora’a i te mau i’oa.
’Ia ’ite ana’e te mau melo o te hō’ē peresidenira’a hiero i te hō’ē rave ’ohipa maita’i nō te hiero, e hāpono rātou te i’oa o te reira tuiho i te ’episekōpo mā tē fa’a’ohipa i te Mauha’a nō te mau rave ’ohipa o te hiero i mana’ohia.
’Ia mana’o ana’e te hō’ē ’episekōpo i te hō’ē rave ’ohipa maita’i nō te hiero ’aore rā e fāri’i ’oia i te hō’ē i’oa i mana’ohia e te hō’ē peresideni hiero, e paraparau ’oia e te reira melo nō ni’a i teie fāna’ora’a nō te tāvinira’a. E hi’opo’a ’oia i te mau tītaura’a nō te mau rave ’ohipa nō te mau ’ōro’a o te hiero (hi’o 25.5.2) ’aore rā nō te mau ta’ata e hōro’a ’aufau ’ore i tō rātou taime (hi’o 25.5.3). Mai te mea e iho te mana’o i roto i te ’episekōpo ’e i te melo ē, ’ua ti’a i te taime, e fa’a’ī ’e e hāpono te ’episekōpo i te parau anira’a mā tē fa’a’ohipa i te Mauha’a nō te mau rave ’ohipa o te hiero i mana’ohia. ’Ia ta’a maita’i i te melo ē, ’aita te hō’ē parau anira’a e ha’apāpū ē, e pi’ihia ’aore rā e fā’ri’ihia ’oia ’ei rave ’ohipa nō te hiero.
E hi’opo’ahia te parau anira’a i muri iho e te peresideni titi nō te mau melo ē ora rā i roto i te hō’ē titi. Nō te mau melo ē ora rā i roto i te hō’ē mata’eina’a, e hi’opo’a te peresideni misiōni i te reira. Mai te mea e fāri’i te peresideni titi ’aore rā misiōni i te parau anira’a, e hāpono ’oia i te reira i te peresideni hiero nō te hi’o fa’ahou mā tē fa’a’ohipa i te Mauha’a nō te mau rave ’ohipa o te hiero i mana’ohia.
Nō te mau melo tei pi’ihia ’aore rā tei fa’ata’ahia ’ei rave ’ohipa nō te hiero, e fafau rātou ’ia tāvini tāmau i roto i te hiero i te mau hepetoma ato’a. ’Eiaha te feiā fa’atere e hōro’a i te tahi atu mau pi’ira’a e ha’afifi i te ti’ara’a o te mau melo ’ia tāvini i roto i te hiero.
E fa’a’ite ato’a te Mauha’a nō te mau rave ’ohipa o te hiero i mana’ohia i te mau ’episekōpo ’e i te mau peresideni titi i te hō’ē tāpura nō te mau melo ato’a nō tā rātou iho pāroita ’aore rā titi ’o tē tāvini nei i roto i te hiero.
25.5.2
Te mau tītaura’a nō te mau rave ’ohipa ’ōro’a o te hiero
E tauturu te mau rave ’ohipa nō te ’ōro’a hiero i te ravera’a i te mau ’ōro’a i roto i te hiero. No te fa’ati’ahia ’ei rave ’ohipa nō te hō’ē ’ōro’a, e ti’a i te hō’ē melo ’ia pāhono i te mau tītaura’a i muri nei :
-
Te fa’aea rā i roto i te mata’eina’a o te hiero i reira ’oia e tāvini ai.
-
’Ua fāri’i ’oia i tōna iho ’ōro’a hiero, tē fa’atura nei i te mau fafaura’a o te hiero, ’e tē mau rā i te hō’ē parau fa’ati’a mana nō te hiero.
-
E ’itera’a pāpū pūai tōna nō te ’evanelia a Iesu Mesia tei fa’aho’ihia mai.
-
E mea maita’i ’oia i te pae tino nō te fa’atere i te mau ’ōro’a ma te tauturu-’ore-hia.
-
Te vai ti’a-mā noa nei nō te fa’atura i te ’Ēkālesia ’e i roto i tōna ’āmuira’a ’oire.
-
E ’ohipa au maita’i e te tahi atu mau ta’ata.
-
E nehenehe e ti’aturi iāna ’e e ta’ata ’ēa maita’i.
-
’Aita noa a’e e fa’a’itera’a i tāpa’ohia i ni’a i tāna parau melora’a.
Mai te mea ’ua tā’ōti’a-pāpū-hia te ti’ara’a melo ’Ēkālesia o te hō’ē tuiho, mai te taime te tā’oti’ara’a i ’īritihia ai, tītauhia pae a’e matahiti i muri iho. Mai te mea ’ua fāri’i te hō’ē tuiho i tōna iho ’ōro’a hiero i te taime i ’īritihia ai ’aore rā i tāpe’ahia ai tōna ti’ara’a melo, mea ti’a roa e pae a’e matahiti nā mua atu te fa’aho’i-fa’ahou-ra’a-hia mai tōna mau ha’amaita’ira’a.
25.5.3
Te mau tītaura’a nō te mau rave ’ohipa nō te mau ’ōro’a o te hiero
E tauturu te mau rave ’ohipa tāmoni ’orehia nō te rave i te mau ’ohipa nō te fa’aterera’a i roto i te hiero, mai te tāvinira’a i roto i te piha tōro’a ’aore rā i te vāhi pu’ara’a ’ahu. Nō te hōro’a tāmoni ’ore i tōna taime i roto i te hiero, e ti’a i te hō’ē melo ’ia pāhono i te mau tītaura’a i muri nei :
-
Te fa’aea rā i roto i te mata’eina’a o te hiero i reira ’oia e tāvini ai.
-
’Ua rave ’oia i tōna ’ōro’a hiero, tē fa’atura nei i te mau fafaura’a o te hiero, ’e tē mau ra i te hō’ē parau fa’ati’a mana nō te hiero.
-
E ’ohipa ma te au maita’i e te tahi atu mau ta’ata.
-
E nehenehe e ti’aturi iāna ’e e ta’ata ’ēa maita’i.
-
’Aita noa a’e e fa’a’itera’a i tāpa’ohia i ni’a i tāna parau melora’a.
’Ei tāhapera’a i teie mau tītaura’a, te mau melo ’o tē hōro’a tāmoni ’ore nei i tō rātou taime ’e ’ō tē ’ohipa nei i rāpa’e i te hiero, ’aita e tītauhia i tō rātou ’ōro’a hiero ’ia oti i te ravehia. Hō’ē hi’ora’a o te hō’ē ïa melo e rave i te ’ohipa i roto i te ’āua o te hiero.
25.5.4
Te pi’ira’a ’e te fa’ata’ara’a i te mau rave ’ohipa nō te mau ’ōro’a
I muri a’e i tō te peresideni hiero fāri’ira’a i te anira’a nō te hō’ē ta’ata ’ia tāvini ’ei rave ’ohipa nō te mau ’ōro’a, hō’ē melo nō te peresidenira’a hiero ’aore rā te ta’ata tāna i tono atu tē uiui i te reira ta’ata. Mai tei fa’auruhia, e arata’i te ta’ata e fa’atere ra i te uiuira’a i te feiā e nehenehe e tāvini ’ei rave ’ohipa nō te mau ’ōro’a ’e e fa’ata’a ia rātou.
25.5.5
Te fa’auera’a ’ohipa nō te mau ta’ata e hōro’a i tō rātou taime
E nehenehe te mau ta’ata e hōro’a i tō rātou taime i te hiero e uiuihia ’e e hōro’ahia te fa’auera’a ’ohipa e te hō’ē melo nō te peresidenira’a hiero, ’aore rā te tahi ta’ata tei mā’itihia. E hōro’ahia te fa’auera’a ’ohipa i te mau ta’ata e hōro’a i tō rātou taime, ’aita rā e pi’ihia. ’Aita e tītauhia ia rātou ’ia fa’ata’ahia.