“Luta; 1 Samuele 1–7. Mutshima Wanyi Udi Utumbishibua mu Mukalenga: Luta; 1 Samuele 1–7,” Luaku, Undonde—Bua mu Dîku ne mu Ekelezia: Dipungila Dikulukulu 2026 (2026)
“Luta; 1 Samuele 1–7. Mutshima Wanyi Udi Utumbishibua mu Mukalenga, Luaku, Undonde: Dipungila Dikulukulu 2026
Muaba Yonsu Uwaya, kudi Sandy Freckleton Gagon
Ngondu Muisambobu 1–7: Mutshima Wanyi Udi Utumbishibua mu Mukalenga
Luta; 1 Samuele 1–7
Misangu mikuabu tudi tufuanyikija ne mioyo yetu idi ne tshia kulonda njila mutoka ku mbangilu tô ne ku ndekelu. Ntanta muipi ku yonsu pankatshi pa tutoba tubidi padi mulongu mululama, panyima pa bionsu. Ne moyo utshidi anu misangu ya bungi mûla ne majanguluka ne bibende bidi bitutuala ku masangu atuvua katuyi batekemena.
Luta ne Hana bakumvua bia bushuwa etshi. Luta kavua Muena Isalele to, kadi wakasedibua kudi Muena Isalele, ne pakafua bayenda, uvua de disungula dia kuenza. Uvua mua kupingana ku dîku dienda ne bukola buenda, ne tshibidilu tshia nsombedi wenda, anyi uvua mua kuakidila ditabuja dia Bena Isalele ne dîku dipia-dipia ne mamuenenda? (tangila Luta 1:4–18). Bulongolodi bua Hana bua moyo wenda buvua bua kulela bana, kadi kavua mua kulela to, ne atshi tshiakamushiya “mu kanyinganyinga ka anyima” (tangila 1 Samuele 1:1–10). Pawudi ubala pa Luta ne Hana, ela meji pa ditabuja divuabu ne tshia kuikala nadi bua kupitshila mu njila yabu ivuabu kabayi batekemena. Pashisha ela meji pa luendu lueba nkayeba. Ludi lushilangana ku lua Luta ne Hana—ne lua muntu mukuabu kampanda. Kadi munkatshi mua ntatu ne bikenakumona pankatshi pa panuapa ne muaba weba wa ndekelu, udi mua kulonga bua kuamba ne Hana ne, Mutshima wanyi udi utumbishibua mu Mukalenga (1 Samuele 2:1).
Tangila kabidi the Bible Dictionary bua muenenu wa mikanda ya Luta ne 1 Samuele.
Ngenyi bua Dilonga mu Dîku ne mu Ekelezia
Luta
Yezu Kilisto udi mua kukudimuna dikenga mu butshimunyi.
Nsombelu udi mukola bua mukaji mukamba mu bikondu bionsu. Kadi pakafua bayende wa Luta, tshikondu tshienda tshivua nangananga tshikola. mu mikenji ya Bena Isalele mu tshikondu atshi, mukaji kayi ne bayenda anyi bana kavua ne dîyi pa bubanji ne mishindu mikesa ya kutshimuna nsombelu. Pawudi ubala muyuki wa Luta, jandula mushindu udi Mukalenga mukudimuna dikenga mu mabenesha manena. Tshinyi tshiwudi mujandula pa Luta ne tshivua mua kuikala tshimuambuluisha? Mushindu kayi uvua Boaza musungila Luta ku tshikondu tshienda tshibi? (tangila Luta 4:4–10). Mushindu kayi uvua bonsu babidi Luta ne Boaza bikala bu Yezu Kilisto?
Tangila kabidi “Be Still, My Soul,” Hymns, no. 124.
Luta; 1 Samuele 1
Ndi mua kutekemena ne Nzambi neandombola ne neangambuluisha kabiyi kutangila malu anyi.
Pamuapa udi ne dikenga dia dijimija dinena, bu Luta ne Naomi (tangila Luta 1:1–5). Anyi pamuapa, bu Hana, udi munenga bua mabenesha awudi kuyi muanji kupeta (tangila 1 Samuele 1:1–10). Mushindu kayi uvua bakaji aba baleja ditabuja diabu mu Nzambi? Tshinyi tshiwudi ulonga ku bilejilu biabu?
Bushuwa, ki muntu yonsu udi usambila bua muana ki udi umupeta to, ne ki muntu yonsu udi musela wenda mufua udi useludibua kabidi to. Kadi muntu yonsu udi upingana kudi Mupandishi udi upeta diambuluisha dienda ne buludiki. Ela meji pa mushindu uwudi “mufikila kueyemena” Mukalenga (Luta 2:12) mu bikondu bieba bia lutatu.
Tangila kabidi Amy A. Wright, “Abide the Day in Christ,” Liahona, Ngondu wa Dikumi ne Umua 2023, 9–11.
Nakamulomba bua Muana Ewu, kudi Elspeth Young
1 Samuele 2; 4–7
Bua kupeta diambuluisha dia Mukalenga, ndi ne dijinga bua kumueyemena ne kutumikila mikenji Yenda.
Pakababunda baluishi babu, Bena Isalele bimueneka ne bakela meji ne dikala anu ne mushete wa mêyi a tshipungidi divua mua kubakuba. Pawudi ubala 1 Samuele 4–6, ela meji pa buatshinyi atshi katshivua tshikumbana. (Funda kabidi bienzedi bibi bia bana ba Eliya, bavua basadila bakuidi mu tshitanda, mu 1 Samuele 2:12–25.) Tshinyi tshiwudi wela meji ne Mukalenga uvua uteta bua kulongesha bantu benda? Tshinyi tshiwudi ulonga ku tshivua tshipitakana kudi Bena Peleshete panyima pa dinyenga mushete? (tangila shapita 5–6). Tshinyi tshiwudi ulonga ku madienzeja a Isalele bua kupingana mu bukubi bua Mukalenga mu 1 Samuele 7?
Udi mua kupeta meji a nyuma mu dibala kasala ka Hana ka dikumbu mu 1 Samuele 2:1–10. Tshinyi tshiwudi upeta mu miaku yenda tshidi mua kuikala tshiambuluisha bana ba baluma ba Eliya ne bashadila ba Bena Isalele?
1 Samuele 3
Ndi mua kumvua ne kutumikila dîyi dia Mukalenga.
Mu bikondu, udi mua kumvua bu Samuele, uvua mumvua dîyi dia Mukalenga kadi kayi mudimanya. Bu tuetu bonsu, Samuele uvua ne tshia kulonga bua kujandula dîyi dia Nzambi. Pawudi ulonga 1 Samuele 3, tshinyi tshiwudi ulonga ku nsongaluma ewu pa diumvua ne ditumikila dîyi dia Mukalenga? Udi kabidi mua kukeba mifundu mivula ne kuenza mulongu wa maludiki adi mua kuambuluisha muntu bua kujandula dîyi dia Mukalenga: 1 Bakalenga 19:11–12; Luka 24:15–32; 3 Nefi 11:3–7; Dilongesha ne Bipungidi 6:22–23; 8:2–3; 9:7–9.
Misangu mikuabu, udi mua kumvua ne mûlu adi makanga ne Nzambi kena musua kuyukila netu to. Mulombodi Mukulu Russell M. Nelson wakamba, “Nzambi bulelela mmusua kuakula kuwudi anyi? Eyowa!” (“Revelation for the Church, Revelation for Our Lives,” Liahona, Ngondu Muitanu 2018, 93–96). Pawudi ulonga mukenji wa Mulombodi Mukulu Nelson, tshinyi tshiwudi upeta tshidi tshikupesha meji a nyuma bua kumvua ne kutumikila dîyi dia Mukalenga? Tshinyi tshidi Mulombodi Mukulu Nelson ukulomba bua kuenza, ne mabenesha kayi adiyi ulaya? Udi kabidi mua kupeta mabikila ne mabenesha malaya pa dibuluila mu “Walk in God’s light” (For the Strength of Youth: A Guide for Making Choices, 16–20). Ela meji bua disungula tshintu tshimua tshiwudi mua kuenza bua “kuvudija bukola bueba bua nyuma bua kupeta dibuluila.”
Bua bia bungi, tangila malu a ngondu ewu a Liahona ne Makazina a Bua Dikankamika dia Bansonga .
Ngenyi bua Kulongesha Bana
Luta
Ndi mua kuleja dinanga ne kalolu kudi bantu badi banyunguluka.
-
Pawudi ubala ne bana beba muyuki wa Luta (udi mua kuenzela “Ruth and Naomi” mu Old Testament Stories, 100–103), babikila bua kujula bianza biabu mulu misangu yonsu idibu bumvua tshienzedi tshia kalolu mu muyuki. Badi kabidi mua kutangalaja mushindu udibu bumvua padi bakuabu bikala ne kalolu kudibu, anyi padibu ne kalolu kudi bakuabu. Mushindu kayi udi Mupandishi muikala ne kalolu kutudi? Mushindu kayi utudi mua kulonda tshilejilu tshienda? (tangila “Kindness Begins with Me,” Children’s Songbook, 145).
2:0Ruth and Naomi
Luta; 1 Samuele 1
Ndi mua kuikala ne ditabuja mu Mukalenga.
-
Miyuki ya Luta ne Hana idi mua kupesha bana beba meji a nyuma bua kushala bena lulamatu mu bikondu bikola. Ela meji bua kubambuluisha benza tabulo mupepela ne mitu Ntatu, Bienzedi, Mabenesha. Pashisha nudi mua kubala pamua Luta 1:3–5, 8, 16; 2:1–3, 8–12; 4:13–17; 1 Samuele 1:1–18 ne kufunda kuinshi kua mitu tshidibu bafunda mu tunungu etu. Mushindu kayi uvua Luta ne Hana baleja ditabuja diabu mu Mukalenga? Wewa anyi bana beba nudi pashisha mua kuambilangana bilejilu bia mushindu udi Mukalenga munubenesha diba dia bikondu bikola.
1 Samuele 1:1–18
Tatu wa mu Diûlu udi uteleja ne wandamuna masambila anyi.
-
Bua kulonga pa Hana, bana beba badi mua kubala 1 Samuele 1:1–18 anyi “Hana” mu Old Testament Stories (104–5) anyi tangila “Hannah’s Faith” (video, Tshisangi tshia Mikanda ya Lumu Luimpa). Bidi mua kuikala bisankisha bua kukupila muana ndundu ne kumulomba bua kuamba tshitupa tshia muyuki kumpala kua kufila ndundu kudi muntu mukuabu. Tshinyi tshitudi tulonga pa disambila ku tshilejilu tshia Hana?
1:15Hannah
3:9Hannah's Faith
Samuele Udi Wambila Eli Bulelela, kudi Robert T. Barrett
1 Samuele 3:1–10
Ndi mua kumvua ne kutumikila dîyi dia Mukalenga.
-
Pamuapa dinaya dipepela dia muntu ku muntu didi mua kuambuluisha bana beba bua balonga ku dimanya dia Samuele ne dibuluila. Muana umua udi mua kuditeka bu Samuele, ne mukuabu udi mua kuditeka bu Eli pawudi ubala 1 Samuele 3:1–10 (tangila kabidi “Samuel the Prophet” mu Old Testament Stories, 106–9, anyi video wa “Samuel and Eli,” Tshisangi tshia Mikanda ya Lumu Luimpa). Tshinyi tshitudi tulonga ku Samuele pa mushindu wa kumvua dîyi dia Mukalenga? Mushindu kayi utudi tuleja ne tudi badisuila bua kumvua padi Mukalenga wakula kutudi?
2:10Samuel the Prophet
1:58Samuel and Eli
-
Ebeja bana beba mushindu udibu mua kumvuija kudi muntu mushindu udi Mukalenga wakula kudibu. Udi mua kubambuluisha bua kukeba mandamuna Dilongesha ne Bipungidi 6:22–23; 8:2–3; 9:7–9.
Ambuluisha bana beba bua balonga mua kujandula Nyuma. Kabiena bipepela bua kutapulula pankatshi pa ngumvuilu yetu nkayetu ne Nyuma wa Tshijila. Muntu yonsu udi uluangana ne etshi ku tshikondu ne tshikondu. Angata diesa dionsu diwudi mua kuangata bua kuambuluisha bana beba bua bajandula tshikondu tshidibu bumvua buenzeji bua Nyuma. Tshilejilu, pawudi ubala 1 Samuele 3:1–10 ne tunungu tufidibua mu Dilongesha ne Bipungidi, udi mua kufila mamanya adi muwowu Mukalenga mukulongesha mu meji ne mu mutshima bieba.
Bua bia bungi, tangila malu a ngondu ewu a Makazina a Mulunda.
Muana wa Baluma Samuele Mubikidibua kudi Mukalenga, kudi Harry Anderson