Koniferedi Raraba
Totolo ni Veivuke, Berabera ni Vakalelewa
Koniferedi raraba ni Okotova 2026
8:16

Totolo ni Veivuke, Berabera ni Vakalelewa

Mai vei Elder Paul H. Sinclair

Ena Vitusagavulu

Na totolo ni noda veivuke ka berabera ni vakalelewa sa dua na sala rawarawa ka veivakayaloqaqataki kivei keda yadua meda vakataka na noda iVakabula.

Na Vosa Vakatautauvata ni iBulukau Vakamosiulu

“Ia ena tuberi iratou e dua na gone lailai.” Ena vica na yabaki sa oti, a bula dina mai vei au na ivolanikalou oqo. A yaco ena dua na parokaramu ni Lalai ena tabanalevu.

Ena mataka ni Sigatabu oya, a daramaka tiko na noqu itokani gone o James e dua na sutu vou. Ni tekivu na parokaramu, a vakadikeva tiko o Jemesa eso na iwalewale taleitaki cake ni nona sutu vou. Na ka e tarai koya vakalevu oya erua na irairai ni nona jakete. Ena liga ni nona jakete, era tu kina eso na ibulukau, ia e sega na kena qara. Ena ilobinisere imawi ni nona jakete, e toka kina e dua na qaranibulukau, ia e sega na ibulukau. Na ibulukau kei na qarani bulukau e vaka e sega na betena.

Io, a mani cakava o Jemesa e dua na ka me dua kina na betedrau. Au sarava toka ena nanamaki ni sa bulukautaka o Jemesa na liga imatau ni nona jakete ki na kena ilobinisere imawi. Na nona marautaki koya vakataki koya esa veisau vakatotolo me sa rere, baleta ni gauna ga sa vakabulukautaka kina na ligana ki serena, dina ga ni rawa ni veimoiyaki me vaka edua na gone ena Lalai, a sega ni sereki koya rawa. E sega ni nakita o Jemesa, ia a rawata vakavinaka, ni bulia e dua na jakete ligaidua.

Ni sa vesuki vakalevu cake tikoga o Jemesa, sa levu cake talega na noqu lomaleqa. Era biu na ibulukau vakamosiulu ena dua na vanua, vei au, vakatuburarawa. Au kuretakiulu ena yalorarawa ni sa vakarau gole o Jemesa ki na itutu ni vunau.

Ena gauna vata oya, au raica sara na goneyalewa lailai e dabe tikivi Jemesa tiko. E vakadinadinataka talega o koya na ituvaki veilecayaki kei Jemesa, kei na nona lomaleqa sa levu cake tikoga. Ia, e sega ni lomaleqa, a vinakata me veivuke. A vakasamataka vakatotolo na ka me caka, a qai dolele yani ena iqaqalo ni ligana lailai ka ceuta laivi na bulukau mai na kena qara. A vueti o Jemesa, ka vakabulai na parokaramu ni Lalai!

Au vakila na yalovakacegu kei na yalomalumalumu talega. Au kila na veivunauci malumu ni dua na bulukau biucala kei na iqaqalo somidi ka vakananuma vei au meu tovolea meu vakataki Jisu vakalevu cake. Na gauna lailai ka vakaturaga o ya a vukei au meu ciqoma na ka a vakamacalataka o Elder Patrick Kearon na “vakabulabulataki” ni yaloqu. Au sega ni nanuma lesu na ulutaga ni parokaramu ni Lalai ena siga oya, ia na itukutuku au a ciqoma mai vua na Yalo Tabu a vakauqeta na veivakataudonutaki vakayalo. A tuberi au e dua na gone lailai meu vulica ni totolo sara nona veivuke ka berabera ni vakalelewa e dua na tisaipeli dina i Jisu Karisito.

Na iVakabula e veivuke (ka Sega ni Vakalewa) na Yalewa ena iKeli-wai

E vakavuvulitaka na iVakabula na ivakavuvuli loloma ni bula vakatisaipeli oqo mai na itekivu saraga ni Nona cakacaka vakalotu ena bula oqo. Ena Kosipeli i Joni, a veiqaravi vua e dua na marama ni Samaria. Eda sega ni kila na yacana. Eda kilai koya ni “yalewa ena ikeli-wai.” Na nona veimaliwai kei na Turaga o Jisu Karisito e vakavulica e vuqa na lesoni. E dua na lesoni bibi sai koya na nona ivakaraitaki na iVakabula ena nona totolo me solia na loloma soliwale kei na veivuke vakavuveisau.

Ni tadola na veivosaki, sa oca o Jisu ka sega ni namaki na nona na marama me gunu. Eda rawa ga ni raitayaloyalotaka se vica na siga sa tadu mai kina na marama oqo ena auwa oqo, vakataki koya—me yacova mai nikua. Ki vua, oqo e dua na siga me vaka ga na veisiga kece tale—me yacova ni sa basika mai o Jisu. Ena nona veisiga, sa dau raica beka e vuqa na mata ni vakalelewa, ia e lailai wale na liga ni veivuke-me yacova mai nikua.

Na marama oqo e rairai sa dau cakava beka e levu na ka me vakalewai kina mai na bulukautaka walega na liga ni nona kote ki na kena ilobinisere. E kilai, ni sa vica toka na isema sa tasere oti, ia ena gauna oya, sa tiko voli kei na dua na turaga ka sega ni watina. Ia na cava eda kila vakaidina me baleta na ituvaki ni nona bula? A yada beka o koya? sere? biu laivi? Eda sega ni kila. Yalovinaka kua ni nanuma cala. E bibi sara na kena italanoa, ia oqo e sega ni vakalelewa matailalai eda gadreva me da kila me baleta na nona ilakolako.

Na cava a vakanamata kina na Karisito? Veivuke. Na isolisoli ni “wai bula.” Na Dauveivueti Cecere sa kila vakamatata tu na veika kece e baleta na marama tawa cavuti oqo, ka lako mai vua o Koya me ivakadinadina bula ni wai ni bula. E solia na nona loloma soliwale kei na veivuke vakavuveisau.

A vosa vei koya na marama ena veidokai, sega ni madua. A vakarorogo matua ki na nona taro ka sauma ena veivakavulici, sega ni veivakalialiai. E sega ni beitaki koya ena kena itukutuku makawa. E vakabauti koya ena dina. E vakananuma vei keda o Jisu Karisito me da vukei ira na tamata me ra veisautaka na nodra bula, me da kakua ni rai ga ki na veika era sa sivita—meda raica na veika e rawa ni ra rawata. A lako okoya ki na tobu ena siga oya me vaka e dua e biliraki tani. A lako tani mai na tobu ni sa dua na nona inaki. Oqori sara ga na irairai ni “totolo na veivuke ka berabera ni vakalelewa”.

Rairai ena Nodra Veisiga Wale ni iTokani kei na Lewenilotu Vou

Ena veisiga, era sotavi ira na tamata o ira na daukaulotu ena veitobu ni gauna oqo e vuravura raraba. Era kaya ni o Jisu na Karisito, na “Koi Au.” Era kunea, vakavulica, veipapitaisotaki, ka vakadeitaki ira na tamata era na rerevaka na vakatulewa ia era gadreva tu na veivuke. Ni da tisaipeli i Jisu Karisito, eda sa sureti me da vakavouya tiko na yaloda me rawa ni da vukei ira na itokani kei ira na lewenilotu vou ena sala Vakarisito tale eso. E sa vakamatatataka ka sureti keda vakadodonu o Peresitedi Dallin H. Oaks meda “vakasaqara meda yalosavasava, me vaka na noda iVakabula.” Ni da totolo ni veivuke ka berabera ni vakalelewa sa dua na sala rawarawa ka veivakayaloqaqataki kivei keda yadua me da savasava cake, me da vakataka cake na noda iVakabula, me da Nona tisaipeli dina.

Au masuta ni ena gauna era sotavi iko kei au kina o ira na turaga kei na marama ena ikeliwai ni gauna oqo, era na qai kila ni ra sa “lesu mai ki vale.” Sa noqu masu ni ra na kila vei iko kei au na tisaipeli i Jisu Karisito, ka vakarau me vakasinaiti ira ena wai ni bula kei na loloma. Au vakadinadinataka ni gauna eda vukei ira kina na tamata ka kakua ni vakalewai ira, yadudua, ena noda sala lalai ka rawarawa,eda sa vakarautaka tiko na vuravura me baleta na iKarua ni Lako Mai nei Jisu Karisito. Au vakadinadinataka ena yaca i Jisu Karisito, emeni.

iDusidusi

  1. Aisea 11:6.

  2. Au wasea na italanoa oqo ena veivakadonui nei Jemesa kei na nona matavuvale.

  3. Raica na “I’m Trying to Be like Jesus,” Children’s Songbook, 78–79.)

  4. Raica Russell M. Nelson, “Ena Lako Tale Mai na Turaga o Jisu Karisito,” Liaona, Nove. 2024, 121; raica talega Ronald A. Rasband, “Dodonu Ni Bera na Matada,” Liaona, Me 2025, 13–14, 17.

  5. Raica na Patrick Kearon, “Na iNaki ni Kalou sai Koya me Kauti Iko Mai ki Vale,” Liaona, Me 2024 , 88.

  6. E vakavuvulitaka o Peresitedi Dallin H. Oaks na veika oqo me baleta na berabera ni nomu vakalewai ira na tani: “Sa dodonu me da kakua ni vakatauca na iotioti ni lewa ena vukudra na tamata baleta ni sega vei keda na kila ka kei na vuku me caka vakakina. … Na nona sala ni vakatau iotioti ni lewa na Turaga sai koya me vakayagataka na Nona kila vinaka na lawa sa ciqoma e dua na tamata ka vakatulewa ena yavu ni ituvaki, na ivakarau, kei na ivalavala ena nona bula taucoko” ni tamata oya,” (“‘Sega ni Vakatulewa’ kei na Vakatulewa,” ,”Ensign, Okosi. 1999, 8; raica talega na Maciu 7:1–5; Luke 6:37–42; 3 Nifai 14:1–12; ; Momani 8:20). Sa vakakina, ni sa dau vakavulica o Jisu ni vukei ira na tani me noda ivakatakilakila ni bula vakatisaipeli (raica na Maciu 5:38–47; Marika 10:45; Luke 10:30–37). Ena iVola i Momani, na ituvaki ni bula vakatisaipeli oqo e vakatavulici ena vuqa na veitikina, oka kina na ivakamacala totoka ni sala eda rawa ni bulataka kina na veiyalayalati eda vakayacora ena papitaiso. Na veitikina oqo e vakaraitaka e vuqa na sala eda vukei ira ka qaravi ira kina na tani (raica na Mosaia 18:8–11; raica talega na Jekope 2:17–19; Alama 1:26–27; 3 Nifai 13:1–4). Sa vakaraitaka vei keda o Jisu Karisito na ivakaraitaki uasivi duadua ni veivuke ka sega kina na vakalelewa ena gauna a rairai kina vei ira na Nifai ka “[tiko] vakalailai tale kei ira” (3 Nifai 17:5). Ni biuta tu vakawawa na lewa kecega, a veiqaravi o Koya ena leqa kece sara ka vakabula na mavoa yadua baleta ga ni a “vakasinaiti ena yalololoma” kei na “loloma veivueti” (3 Nifai 17:6–7).

  7. Raica na Joni 4:4–42. Eso era veitalanoa vata kei na iVakabula ena Veiyalayalati Vou era oka kina na iliuliu vutuniyau (raica na Maciu 19:16–22), na daubutako ena kauveilatai (raica na Luke 23:39–43), Nikotimo (raica na Joni 3:1–21), na tamata ena tobu ni Peceseita (raica na Joni 5:2–15), Ponitio Pailate (raica na Joni 18:33–38), Meri mai Makitala (raica na Joni 20:11–18), kei Saimoni Pita (raica na Joni 21:15–19). Ena iVola i Momani, a tarai ira nona tisaipeli o Jisu Karisito “vakayadudua” ka vosa vei ira yadua (3 Nifai 18:36; raica talega na 28:1–3).

  8. Ena gauna e sota kina kei na yalewa ena ikeliwai na iVakabula, sa kaukauwa sara tu ga kina na dudui ni itovo vakavanua kei na vakabauta vakalotu vei ira na Jiu kei na kai Samaria Me vaka a vakalekalekataka o Peresitedi Dallin H. Oaks, na kai Samaria “era lewena e dua na ilawalawa era dau vakayawaki ira mai kina ka cata na Jiu (“Bula vei Karisito,” Liaona, , Me 2026, 85). O koya gona, e vakatakilai kina ni sa lewa o Jisu me “lako curumi Samaria” (Joni 4:4, Na iVakadewa Vou Raraba; vakamatatataki). Na nona lewa me nakita me lako ki Samaria ka vosa vua e dua na marama ni Samaria e veicalati sara kei na itovo ni veimaliwa ia e bibi vakayalo. A veivakavulici tale o Peresitedi Oaks ena koniferedi raraba ni Epereli 2026 ni bula vei Karisito e oka kina na dautataro (raica na “Bula Vei Karisito,“85–87). Sa dua na ka totoka, ka sega ni veivakurabuitaki, ni dua na cakacaka taumada ni nona veiqaravi na iVakabula e vuravura me dauveisaututaki kei na yalewa ena ikeli-wai.

  9. Raica na Joni 4:7. Oqo e sega ni iotioti ni gauna me na oca kina na iVakabula ka kerea me gunu. Ena icavacava ni Nona veiqaravi vakayago, ni oca ena Nona vakararawataki, ka lili tu mai na kauveilatai, a kerea tale o Jisu me gunu (raica na Joni 19:28). Ni da vakasamataka vakatitobu na veiqaravi nei Jisu Karisito vei koya na marama ena ikeli-wai, meda vakasamataka talega na gauna ena lako tale mai kina o Koya ni sa oca ka viagunu. Na iVakabula kei vuravura ka a vakoti ki na kauveilatai ena totolo cake Nona veivuke ka berabera ni vakalelewa. Ena solia na Nona bula ena vukuda (raica Joni 19:30).

  10. E tiko e dua na ivosavosa ena vosa Vakavalagi kei na vuqa na vosa mai Iurope “me kakua na lako vakasivia ki na ikeliwai.” Na sasaga ni ivosavosa oya me vakavulica na kena rerevaki ni dua e dau lako vakasivia ki na dua ga na ivurevure ni veivuke ena vakalailaitaka na yaga ni ivurevure me yacova ni sa lala vakadua (raica na iVolavosa ni Galala, “lako vakasivia ki na ikeliwai,” idioms.thefreedictionary.com) Ni sa yaga vakalevu na ivosavosa ena kena vakamacalataki na ivurevure vakavuravura, ena sega ni vakayagataki ni da tukuni Jisu Karisito. Eda na sega ni rawa ni lako ki na noda ikeliwai me da sotavi Koya vakawasoma (raica Mosaia 26:30). Na noda sasaga meda yacova na Veisorovaki i Jisu Karisito e sega ni vakalailaitaka na kena yaga baleta ni tawayalani. Ena nona vakamacalataka na veisemati lagilagi ena maliwa ni Veisorovaki i Jisu Karisito kei na veivuke sega kina na vakalelewa a ciqoma na tacina sa voleka tu ni rawai koya na kenisa a kaya kina o Bisopi W. Christopher Waddell: Vinaka vakalevu kemuni na turaga kei na marama vakasakiti ko ni a raica na leqa, sega ni vakalelewa, ka veiqaravi me vaka na iVakabula a sega ni bera vei Mike. … E dodonu meda nanuma e sega vakadua ni sa bera ka sega ni dua e sa lako sese tani vakayawa mai na salatu me sega ni rawa ni yacovi koya yani na Veisorovaki tawayalani i Jisu Karisito, ka sega ni vakaiyalayala na kena cakacaka”{“Me vaka Ga e a Cakava,” Liaona, Me 2019, 21; vakaikuritaki).

  11. Joni 4:10.

  12. Me tiki ni Nona veivuke, a sega ni rere na iVakabula me sureta na tisaipeli vou oqo me ciqoma e dua na itavi (raica na Joni 4:7). E dina ga ni a sega ni malele vakatotolo na marama ki na kerekere nei Jisu, ni toso na gauna kei na dua na veisusu, a qai yaco na yalewa, ka rekitaki, ciqoma na itavi bibi duadua: me tukuna ki vuravura ni o Jisu na Mesaia. Ni da sa tisaipeli dina i Jisu Karisito kei na Nona ivakaraitaki, e dodonu meda kakua ni rere ni sureti ira na tamata, vakabibi o ira na lewenilotu vou, mera veiqaravi ka vukei ira na tani me tiki ni nodra ilakolako ena salatu ni veiyalayalati (raica na Mosaia 5:2; raica talega na Dale G. Renlund, “Maroroi ni Veisau Kaukauwa ni Yalo,” Liaona, Nove. 2009, 99).

  13. Raica na Same 85:10.

  14. Erau kila na Tamada Vakalomalagi kei Jisu Karisito na noda rawa ni tubu ki na noda ituvaki vinaka duadua (raica na Dale G. Renlund, “Vakavakarau Yadua me Sotava na iVakabula,” Liaona, Me 2025, 44).

  15. Raica na Joni 4:5–29. Na mataqali veivuke a solia na iVakabula a sega ni okata me kauta laivi na marama mai na nona bula dredre se veisautaka na ituvaki ni nona bolebole. Ia, na Nona isolisoli a vukei koya me lesu tale ki na nona bula ena inaki vou. O David A. Bednar ni se Peresitedi ni Brigham Young University–Idaho, a vakavulica “Ni daru sa kila ka vakayagataka na kaukauwa gugumatua ni Veisorovaki ena nodaru bula yadua, edaru na masu ka vaqara na igu me daru veisautaka na kedaru ituvaki ka sega ni masulaka me veisautaki na kedaru ituvaki” (“Ena Kaukauwa ni Turaga” [Brigham Young University devotional, 23 ni Okot., 2001], 4, speeches.byu.edu).

  16. Eda vakadinadinataka na duavata ni itovo vakalou ni da vakasamataka e dua tale na marama ena tobu ka a gadreva talega na veivuke sega ni vakalelewa. Ena Na iVakatekivu 16, ni oti e dua na veisaqasaqa titobu, a dro mai vei Eparaama kei Serai o Eka ka tiko duadua voli ena lekutu. A rairai vei Eka e dua na agilosi ni vakacegu voli ena dua na tobu ni wai. Ni sa ciqoma oti na veivakayaloqaqataki vakalomalagi, kila vakavinaka, kei na veisureti, a kaya o Eka, “Sai kemuni na Kalou sa raici au” (tikina e 13,New International Version). Na mataniwai a vakasaqarai Eka kina na Turaga na yacana na “Pieri-leairoi,” ka kena ibalebale “na nona mataniwai o Koya sa bula ka raici au” (Nai Vakatekivu 16:14, ivakamacala e botona b). Ena noda segata me da savasava cake ena noda sasaga ni veiqaravi yadua, e rairai eda rawa ni vakatotomuria na agilosi dauveiqaravi nei Eka ka yaco me idewadewa ni nona kila e dua ni rau raici koya vakaidina tu ena nona lekutu na Tamada Vakalomalagi kei Jisu Karisito.

  17. E sega ni vakidacala, ena Nona sa veitalanoa kei na marama mai na ikeliwai, sa vakaraitaka kina na iVakabula na veika sa yaco me kilai me “inaki ni kaulotu.” E vakavuvulitaka na Wase 1 ni Vunautaka Noqu Kosipeli ni inaki ni kaulotu oya me “Sureti ira na tani me ra lako mai vei Karisito ena nomu vukei ira me ra ciqoma na kosipeli vakalesui mai ena nodra vakabauti Jisu Karisito kei na Nona Veisorovaki, veivutuni, papitaiso, ciqoma na isolisoli ni Yalo Tabu, ka vosota me yacova na ivakataotioti” ( Vunautaka na Noqu Kosipeli: iDusidusi ki na Wasei ni Kosipeli i Jisu Karisito [2023], 1; vakamatatataki). E sureta o Jisu na yalewa ena ikeliwai me lako mai Vua ka qai vukei koya me vakayacora vakakina.

  18. Na Lako Yani 3:14; raica talega na Joni 4:26

  19. A tukuna o Elder Quentin L. Cook ni ena loma ni tolu na yabaki, e volekata ni 900,000 na tamata era a lako mai ki na veiyalayalati ni ra saumaki mai ki Na Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai (raica na “Sa Vakusakusataka tiko na Turaga na Nona Cakacaka,” ,”Liaona, Nove. 2025, 48). Ena so na gauna, o ira yadua na lewenilotu vou oya, ena nodra dui sala ga, era a tagane se yalewa ena ikeli-wai.

  20. E vakadinadinataka o Peresitedi Dieter F. Uchtdorf ni sota kei Jisu Karisito ena veisautaki keda me tawamudu. A vakavulica talega ni sota vata kei ira na tisaipeli i Jisu Karisito e dodonu talega me veisautaka na bula (raica Dieter F. Uchtdorf, “Sota ena iBulubulu Lala,” Liaona, Me 2026, 58–61).

  21. Dallin H. Oaks, “Bula vei Karisito,” 87.

  22. Na veivuke va-Karisito e vakayaloqaqataka na bula vakatisaipeli yalodei vakayalo. Ni oti nona ciqoma na veivuke mai vei Jisu Karisito, sa tu vei Pita na yalodei me biuta vakatikitiki na ika levu e qoliva mai me muri Koya (raica na Luke 5:11). Sa vakakina, ni oti na nona sotava na veivuke ni iVakabula, na marama ena ikeliwai e tiko vua na yalodei me biuta laivi tu mai na “kuro ni wai” me tukuna vei ira kece me baleta na Mesaia (Joni 4:28).

  23. Raica na Clark G. Gilbert, “Lako Mai i Vale,” Liaona, Me 2026, 15–17.

  24. E vakananumi keda o Dieter F. Uchtdorf Peresitedi, “‘Dou veilomani,’ e kaya o Jisu. ‘Ena veika oqo era na kila kina ni dou sa Noqu tisaipeli’ [Joni 13:34–35, New King James Version]. Vakawasoma, na imatai ni nonaivakadinadina e dua me baleti Jisu Karisito e yaco mai ena gauna e vakila kina na loloma vei ira na tisaipeli i Jisu Karisito” {“Ena Ka Oqo Era na Kila Kina Ni Dou sa Noqu Tisaipeli ,” Liaona, Me 2025, 51).

  25. E vakalekalekataka o Peresitedi Dieter F. Uchtdorf na ivakarau e vakatarai keda kina meda cakava na veika rawarawa ka matataka na mataqali veivuke e gadrevi me veisautaka na bula: “Meu wasea mada vei kemuni eso na isolisoli vakayalo au sa raica ena vuqa na lewenilotu e vuravura raraba? Mo raitayalotaka ni o sa vakalougatataki ena dua se sivia na isolisoli me vaka na: Vakaraitaka na yalololoma. Raici ira na tamata era raibaleti. … Soli ni veivakacaucautaki dina. … Vakamacalataka vakarawarawa na veika. … Vukei ira na tani me ra kila ni ra itaukei. … Au nuitaka ni ko na raica na kena vakamareqeti [na isolisoli oqo] ki na cakacaka ni Turaga kei na sala o na rawa ni tara kina, vakalougatataka, se vakabula e dua na luve ni Kalou ena nomu isolisoli” (“Cakava Na Nomu iTavi ena Yalomu Taucoko,” Liaona,Nove. 2025, 23; raica talega na Gerrit W. Gong “Sega e Dua e Dabe Duadua,” LiaonaNove. 2025, 40–43). Ena wase 46 ni Vunau kei na Veiyalayalati, e vakamatatataka kina na Turaga ni inaki dina ni noda isolisoli vakayalo, era ka levu se lalai, oya me vukeiira na luvena na Tamada Vakalomalagi (raica na Vunau kei na Veiyalayalati 46:8–9, 10, 26).

  26. O Peresitedi D. Todd Christofferson e vakavulica: Na kena vakubeci na itovonibula i Karisito e sega walega ni taro ni noda vakavakarau yadua ia e dua na tiki taumada ni kena vakarautaki na vuravura me baleta na nona lesu mai na Turaga kei na Nona veiliutaki ena lagilagi me yabaki udolu. Eda dau vakawalena nodra veivakayarayarataki na tamata itovo Vakarisito e vuravura, ia na cakacaka yadudua ena veigauna e ivakarau i Jisu me veisautaka na matatamata ka tauyavutaka na Nona matanitu.Na itovo i Karisito,”Liaona, Me 2026, 91)