Na Veiqaravi ni Veivakaduavatataki
    Footnotes

    Na Veiqaravi ni Veivakaduavatataki

    Au vakadinadinataka na logaloga vinaka ena kauta mai ki yaloda na veivakaduavatataki kei na Kalou kei ira tale eso kevaka eda yalolokomi ka yaloqaqa me da vaqara.

    Ena Epereli sa oti ena nona tavoca o Peresitedi Russell M. Nelson na vakasama ni veiqaravi, a tukuna ni oqo e dua na sala me maroroi kina na ivakaro me da lomana na Kalou ka veilomani vakataki keda.1 Me vaka ni keimami vakaitutu ni Lotu, keimami vakacaucau ka vakavinavinakataki kemuni ena ivakarau vakasakiti ko ni sa tekivuna kina na vakasama oya. Keimami vakavinavinaka ena nomuni muria na noda parofita lomani ena sasaga uasivi oqo ka vakatura mo ni kakua ni waraka me so tale yani na idusidusi. Rika ga yani ki wai ka tekivu qalo. Golevi ira era vakaleqai tu. Kakua ni tuvakadua ka vakasamataka mo tagato vakatadraicake se qalo vakoli. Kevaka eda muria ga na ivakavuvuli taumada sa vakavuvulitaki, vakataudonutaki iko ki na idola vakamatabete, ka segata me dusimaki iko na Yalo Tabu, eda na sega ni rawa ni cala.

    Ena mataka nikua au gadreva meu vosa ena ivakarau ni veiqaravi yadua ka sega ni lesi mai, sega ni tuvai ena ivolanivula na kena veivakatarogi, ka sega na kena laini ni soli itukutuku vakavo ga ki lomalagi. Meu wasea mada ga e dua na ivakaraitaki voleka ni mataqali veiqaravi vakakoya.

    O Grant Morrell Bowen e dua na tagane vakawati, tama yalodina ka gugumatua, me vakataki ira e vuqa era rawata nodra bula mai na qele, a sotava na leqa vakailavo ena kena mai leqa nona loga ni pateta. Erau a qara kei na watina o Norma, eso tale na cakacaka, rau toki ki na dua tale na koro levu, ka tekivu lesu tale mai ki na bula vinaka vakailavo. Ia, a kalouca ni mai yaco e dua na ka sega ni vinaka, a mavoa na yaloi Baraca Bowen, ena dua na veivakatarogi ni ivolatara ni valetabu, a lomatarotaro o bisopi ena nona tukuna o Morrell ni sa sauma vakadodonu nona ikatini.

    Au sega ni kila se o cei vei rau na turaga oqo e donu ena siga oya, ia au kila ni a lesu mai ena veivakatarogi oya o Sisita Bowen ka kauta mai nona ivolatara ni valetabu sa vakavoui, ia o Baraca Bowen a lesu mai ena cudru, ka biuta kina na Lotu me 15 na yabaki.

    Se o cei ga vei rau e donu tiko me baleta na ikatini, e matata ni rau sa guilecava ruarua o Morrell kei bisopi na ivakaro ni iVakabula mo “veivinakati kaya sa beitaki iko”2 kei na ivakasala nei Paula “me kakua ni dromu na matanisiga ni dou sa cudru tiko.”3 Na ka dina ni rau a sega ni duavata ka mani dromu yani na matanisiga ena cudru nei Braca Bowen me vica na siga, qai vakamacawa, vakayabaki, ka vakadinadinataka na nona vakasama e dua vei ira na vuku levu ni Roma, ka kaya, “Na cudru, kevaka e sega ni kinoci rawa, ena veivakacacani vakalevu cake mai na mavoa a vakavuna.”4 Sa dau vakarautaki tu vei keda na cakamana ni veivosoti, ena nona lomana nona matavuvale kei na Lotu e kila ni dina, a lesu tale mai o Morrell Bowen ki na Lotu. Meu tukuna mada vakalekaleka na ka a yaco.

    Na luvei Brother Bowen tagane o Brad e neitou itokani vinaka ka dua na Vitusagavulu ni iWasewase yalodina mai na ceva kei Idaho. Sa yabaki 11 voli o Brad ena gauna oya ka sarava ni sa naulu sobu na yalodina vakalotu nei tamana ena 15 na yabaki, ka ivakadinadina ena rerevaki ni veika ena tamusuki ena vanua e kaburaki kina na cudru kei na sega ni veiciqomi. Me dua na ka e caka. Ni roro mai na vakacagicagi ni Thanksgiving ena 1977, eratou vakavodo ena nodratou motoka ni gonevuli o Brad, yabaki 26, vuli tiko e Brigham Young University; na watina, o Valerie; kei na luvedrau gonetagane dramidrami, o Mic, eratou vorata na draki ca, ena ilakolako sobu ki Billings, Montana. E sega ni rawa ni tarova nodratou laki veiqaravi vei Brother Bowen Sr. na lewetolu oqo na nodratou coqa e dua na bari ni ucacevata volekati West Yellowstone.

    Ni ratou yaco yani, erau kerea o Brad kei ganena o Pam me ratou veitalanoa tolutolu ga kei tamadrau. “O iko e dua na tama vakasakiti,” a tekivuna o Brad ena yalo luluvu, “keitou dau vakila na levu ni nomu lomani keitou. Ia e dua na ka a leqa, ka sa vaka tu kina ena dua na gauna balavu. Baleta ni a mosi na yalomu ena dua na gauna, sa mosi tu kina na yalo ni matavuvale taucoko oqo ena vica na yabaki. Keitou sa bikai tu, o iko duadua ga e rawa ni o vakaduri keitou. Yalovinaka, yalovinaka, ena gauna balavu sa oti oqo, e rawa beka ni o biuta vakatikitiki na gauna kalouca oya vata kei na bisopi ka liutaka tale na matavuvale qo ena kosipeli me vaka ko a dau vakayacora?”

    A dua na vakadigagalu. Qai raici rau cake na lewerua o Baraca Bowen, o rau na luevna, na sui mai na suina kei na lewe mai na lewena,5 ka kaya vakamalua sara, “Io. Io, au na kitaka vakakina.

    Era marau ia kakurabui ena isaunitaro sega ni namaki, eratou sarava o Brad Bowen kei na matavuvale ni sa lako na watidratou ka tamadratou vua na nona bisopi ni gauna oqo ena yalo ni duavata me vakadodonutaka nona bula. Me idole ni veisko uasivi, yaloqaqa, ka sega sara ga ni namaki oqo, a biuta na bisopi, o koya a sa sureti Baraca Bowen lesumai vakavicavata, na ligana e tabai Morrell ka mokoti koya tu—ena dua na imoko balavu sara.

    Ena vica walega na macawa—sega soti ni balavu—sa vakaitavi tale tu vakavinaka o Baraca Bowen ena Lotu ka sa kilikili tale me lesu ki valetabu. Sega ni dede sa ciqoma na veikacivi me vakatulewa ena dua na tabana lailai lewe 25, ka vakatubura ki na dua na ivavakoso bulabula sivia na 100. Na veika kece oqo a yaco voleka ni limasagavulu na yabaki sa oti, ia na revurevu ni nodrau vakatakekere ni veiqaravi e dua na gonetagane kei na goneyalewa vei tamadrau dina kei na nona lomadonu na tama oya me veivosoti ka toso, dina ni tu nodra baleca eso sa kauta mai na veivakalougatataki se yaco tikoga mai—ka na yaco tikoga mai me tawamudu—ki na matavuvale na Bowen.

    Kemuni na taciqu kei na ganequ, sa kerea o Jisu me da “bula vata ena veilomani”6 ka “me kakua na veileti.”7 “Ko koya sa tiko vua na yalo ni veileti sa sega ni noqu,” A vakasalataki ira kina na Nifaiti.8 Ka dina sara, ena dua na itagede cecere, na noda veiwekani kei Karisito ena vakatau—se ena vakaimawe kina—na noda veisemati vakataki keda.

    “Kevaka sa … lomamu mo lako mai vei au,” e kaya o Koya, “ka qai nanuma ni sa beitaki iko na wekamu—

    “Mo lako, mo drau veivakaduavatataki mada e liu kei na wekamu, mo qai lako mai vei au ena lomamu taucoko, au na qai ciqomi iko.9

    E kadina ni o keda yadua e rawa ni da nanuma dei tu e levu na mavoa kei na yaluma kei na veivakanananu mosimosi ka rawa ni se vakamosia tu ga na yalo ena gauna oqo. Se da vakavuna na mosi oqori, se mai lauti keda na kena isamunidawa, e gadrevi me vakamamacataki na mavoa oqori me rawa ni vakavutuniyautaki na bula me vaka na inaki ni Kalou. Me vaka na kakana ena nomu fridge ka ra dau yadrava tiko ena vukumu na makubumu, na veica makawa oqori sa oti makawa na kena gauna. Yalovinaka kakua ni solia tiko vua na veitikina mareqeti ni yalomu. Me vaka e tukuna o Prospero vei Alonso ka veivutuni tu vakalevu ena The Tempest, “Daru kakua ni vakabibitaka tu nodaru vakanananu ena icolacola sa oti na kena gauna.”10

    “Kakua ni dau cudruva na tamata, dou na qai sega ni cudruvi,”11 e vakavulica na Karisito ena Veiyalayalati Vou. Ena noda gauna oqo: “Koi Au na Turaga, au na vosoti ira ga au via vosota, ia koi kemudou sa gadrevi mo dou vosota na tamata kecega.”12 Sa bibi sara vei keda eda bula tu ena yaluma me da kila na veika a sega ni cavuta o Koya. A sega ni tukuna o Koya “E sega ni vakatarai mo vakila na mosi dina se na yaluma mai na veika veivakalolomataki e cakava vei iko e dua.” A sega talega ni kaya o Koya, “Me rawa ni taucoko nomu veivosoti mo na curuma tale mada e dua na veiwekani velavela se lesuva tale e dua na gauna ni veivakalolomataki ka veivakacacani.” Ia se cava ga na veivakacacani dredre duadua e rawa ni yaco mai, e rawa walega ni da uabaleta na mosi ni da butuka na salatu ni veivakabulai dina. Na salatu oqori sai koya na salatu ni veivosoti ka a lakova ko Jisu mai Nasareci, ka sa kacivi keda yadua tiko, “Dou Lako Mai, ka Muri Au.”13

    Ena veisureti vakaoqori me da Nona tisaipeli ka tovolea me da kitaka me vakataki Koya, sa kerei keda tiko ko Jisu me da iyaya ni cakacaka ni Nona loloma soliwale—me da “matataki Karisito” ena “veiqaravi ni veivakaduavatataki,” me vaka e vakamacalataka o Paula vei ira mai Korinica.14 Na Dauveivakabulai ni mavoa kecega, o Koya e vakadodonutaka na cala kecega, sa kerea me da cakacaka vata Kaya ena cakacaka bibi ni veisaututaki ena dua na vuravura ka na sega ni kunea ena sala cava ga.

    Me vaka e vola o Phillips Brooks: “O iko ka laiva tu me vakayabaki na duidui ca, nomu nanuma me qai samaki ena dua na siga; o iko o vakabula tu na veileti ca baleta ni o sega ni vakatulewataka rawa ni oqo na siga mo vakatikitikitaka kina nomu nanumi iko, ka guilecava; o iko ka veisivi tiko e gaunisala kei ira na tamata, ka sega ni vosa vei ira ena vuku ni duidui lialia… ; o iko ka laiva tiko …; o iko ka laiva … me mosita tu na yalona [e dua] na vosa veivakacaucautaki se ni loloma, o nanuma tu mo qai cavuta … ena dua na siga, … lako sara ga oqo ka kitaka de na qai sega ni dua tale na madigi e donumaki iko mo kitaka kina.”15

    Kemuni na taciqu kei na ganequ lomani, au vakadinadinataka ni vosota kei na vakanadakuya na veivakacudrui, makawa se ka vou, e uto ni kena vakacerecerei na Veisorovaki i Jisu Karisito. Au vakadinadinataka ni veivakavinakataki vakayalo oqo ena yaco duadua ga mai vua noda Dauveivueti vakalou, o Koya ka cici mai me vukei keda “ka kauta lako na veivakabulai ena tabana.”16 Eda vakavinavinakataki Koya, kei na Tamada Vakalomalagi ka talai Koya mai, na vakavoui kei na sucu vou, e dua na mataka vou galala mai na yaluma kei na cala ni gauna sa oti, ena sega walega ni rawa, ia sa voli oti, a saumi ena rarawa levu, kena ivakatakarakara na dra ni Lami ka vakadavea ga o Koya.

    Ena lewa vakaiapositolo ka solia vei au na iVakabula kei vuravura, au vakadinadinataka na logaloga vinaka ena kauta mai ki yaloda na veivakaduavatataki kei na Kalou kei ira tale eso kevaka eda yalolokomi ka yaloqaqa me da vaqara. Dou muduka na nomudou veileti vakataki kemudou.” e kerea na iVakabula.17 Kevaka o kila e dua na mavoa makawa, vakavinakataka. Dau veikauwaitaki ena loloma.

    Kemuni noqu itokani lomani, ena noda itavi ni veivakaduavatataki, au kerei keda me da dautataro—me da taleitaka na tiko sautu, me da vakavuna na tiko sautu, me da vakamareqeta na tiko sautu. Au kerea oqori ena yaca ni Tui ni Sautu, o koya e kila na veika kecega me baleta na “vakamavoataki ena vale ni [wekana]”17 ia se kunea ga na kaukauwa me vosota ka guilecava—ka veivakabulai— io na Turaga ko Jisu Karisito, emeni. Au masuta oqori, me baleti iko kei au, ena yaca ni Turaga o Jisu Karisito, emeni.