Na Totoka ni Yalo Savasava
    Footnotes

    Na Totoka ni Yalo Savasava

    E sa vakarautaka tu vei keda na Tamada Vakalomalagi na veika kece e gadrevi me rawa ni da tamata yalosavasava me vaka sa yalosavasava o Koya.

    Niu vakarau tiko mai ki na soqoni oqo, e lako na yaloqu kivei ira na vuqa na marama yalodina au sa sotava, vakavoleka kei ira vakayawa. Vei au, era sa vakamacalataki vakavinaka ena nona same ni vakavinavinaka na Tui o Tevita: “Dou solia vei Jiova na vakarokoroko e kilkili kei na yacana: dou kauta mai nai madrali, ka lako mai kivei koya: dou lotu vei Jiova e na yasana tabu sa vakaiukuuku.”1

    Au sa raica na totoka ni yalo savasava vei ira na marama ni sa tudonutaki tu na yalodra ki na veika kece sa vinaka, ka ra vinakata me vakataka sara na iVakabula. Era solia na taucoko ni lomadra, yalodra, igu, vakasama, kei na kaukauwa vua na Turaga ena sala era sa bulataka tiko ena veisiga.2 Na yalo savasava sai koya na noda saga ka gumatuataka meda maroroya tiko na ivakaro ka doka tiko na veiyalayalati eda sa cakava vua na Kalou. Na yalo savasava sai koya na digidigi ena maroroya tiko na Yalo Tabu me noda dauveidusimaki.3 Na yalo savasava sai koya na noda vakatikitikitaka na noda ivakarau vakayago ka yaco “meda tamata yalododonu ena Veisorovaki i Jisu Karisito na Turaga.”4 “Na veigauna yadua ni [noda bula] sa dodonu me yalo savasava vua na Turaga.”5

    Na Kalou kei lomalagi sa vakarota vei ira na luvei Isireli, “Ni sai au ko Jiova na nomuni Kalou; o koya mo ni vakasavasavataki kemuni, mo ni savasava; niu sa savasava koi au: ia mo ni kakua ni vakadukadukalitaki kemuni.”6

    A vakavulica kina o Elder D. Todd Christofferson: “Sa daunamaka na veika cecere na Tamada Vakalomalagi. … Sa vakatura me na vakasavasavataki keda me da ‘tiko rawa ena lagilagi vakasilesitieli’ (V&V 88:22) ka ‘tiko rawa e matana’ (Mosese 6:57).”7E vakamacalataki ena Lectures on Faith, “E sega ni dua na tamata me rekitaka rawa na lagilagi oqo ke sega ni tiko vua na nona dodonu kei na yalo savasava.”8 E kilai keda tiko na Tamada Vakalomalagi. E lomani keda, ka sa vakarautaka tu vei keda na veika kece sa gadrevi me rawa ni da tamata yalosavasava me vaka sa yalosavasava o Koya.

    Eda sa luvena yalewa na Tamada Vakalomalagi, ka sa tu vei keda yadua na isolisoli vakalou ni yalosavasava. Sa vakaraitaka kina na Tamada Vakalomalagi, ‘Raica, koi au na Kalou; na Tamata Yalosavasava na yacaqu.”9 Ena bula taumada, eda a lomana na Tamada ka qaravi Koya. Eda a gadreva meda vakataki Koya. Mai na loloma vakatama uasivi duadua, a solia kina na Luvena Daulomani, o Jisu Karisito, me sa noda iVakabula ka Dauveivueti. Sai Koya na Luvena na Tamata Yalosavasava.10 Na “yacana ko Koya ka Yalosavasava,”11 “na Yalosavasava kei Isireli.”12

    Na noda inuinui ni yalosavasava e vakataudonutaki tu vua na Karisito, ena Nona loloma veivueti kei na Nona loloma soliwale.Ni da vakabauti Jisu Karisito kei na Nona Veisorovaki, eda na savasava kina, sega ni tauvi duka, o ya ni da sa lakotani mai na veika kece sa sega ni vakalou13 ka veivutuni vakaidina. Eda sa papitaisotaki ena wai me bokoci kina na noda ivalavala ca. Sa vakasavasavataki kina na yaloda ni da sa ciqoma na Yalo Tabu ena yaloda taucoko. Ena veimacawa, eda na vakayagataka na cakacaka vakalotu ni sakaramede. Ena yalo ni veivutuni, ka gadreva dina na ivalavala dodonu, eda sa veiyalayalatitaka meda taura na yaca i Karisito, nanumi Koya tiko, ka maroroya na Nona ivunau me rawa kina ni tiko kei keda na Yalo ni Turaga. Ni toso na gauna, ni da saga tiko meda duabau kei na Tamada, na Luvena kei na Yalo Tabu, eda sa na votai talega ena Kedratou ituvaki vakalou.14

    Na Yalosavasava sai koya na Maroroi Tiko ni Noda Veiyalayalati

    Eda sa kila tiko na veimataqali veivakatovolei, veitemaki, kei na veika dredre ena rawa ni dreti keda laivi mai na veika kece sa dodonu, savasava, ka dau dokai vua na Kalou. Ia na veika eda sotava ena noda bula vakayago sa solia vei keda na madigi meda digitaka na yalo savasava. E vakavuqa na solibula eda cakava meda maroroya kina na noda veiyalayalati e vakaloutaki keda ka cakava meda yalosavasava.

    E dua na goneyalewa mai Ghana, o Evangeline

    Au a raica na yalosavasava ena ituvaki kei Evangeline, e dua na goneyalewa yabaki 13 mai Ghana. Dua na sala a maroroya tiko kina na nona veiyalayalati o ya nona vakarabailevutaka na nona veikacivi ni peresitedi ni kalasi ni Maqusa. A vakamacalataka vakamalua ni dau gole ki na nodra vale na nona itokani, vei ira na goneyalewa luluqa vakalotu, me kerei nodra itubutubu me vakatarai ira me ra gole mai ki lotu. Era kaya mai na itubutubu ni na dredre baleta ni Siga Tabu era na cakava kina na luvedra na cakacaka ni vale. Sa qai dau gole o Evangeline me laki veivuke ena nodra cakacaka ni vale, ka yaco ena vuku ni sasaga oqo era a vakatarai kina na nona itokani me ra gole mai ki lotu.

    Kevaka eda na maroroya tiko na veiyalayalati e salavata mai, na cakacaka vakalotu ni matabete tabu ena veisautaki keda, vakasavasavataki keda, ka vakarautaki keda meda curu yani ki na itikotiko ni Turaga.15 Eda na veivukei ena noda icolacola bibi; ka veivaqaqacotaki vakai keda. Eda na maroroya na vakabokoci ni ivalavala ca ni da veivakacegui vakayago ka vakayalo vei ira sa dravudravua, sa viakana, ira na luvaiwale, kei na tauvimate.16 Ena sega ni tauvi keda na duka kei vuravura ni gauna eda rokova kina na Siga ni Vakacecegu ka ciqoma na sakaramede ena siga tabu ni Turaga.17

    E vakalougatataki na noda matavuvale ka vakatabui kina na noda itikotiko. Eda na sogota laivi na gagadre vakayago me rawa ni da vakasinaiti ena loloma sa savasava ka tawayalani.18 Eda na dodoliga yani vei ira na tamata ena yalovinaka, ena yalololoma, ka tucake me da ivakadinadina ni Kalou. Eda sa yaco meda lewe i Saioni, sa yalovata ka vakasama vata, ka tamata sa savasava sa bula vata ena duavata kei na ivalavala dodonu.19 “Ni sa dodonu me torocake tiko ga na totoka kei na savasava kei Saioni.”20

    Kemuni na marama, ni lako mai ki na valetabu. Kevaka meda sa tamata yalo savasava vakavakarau tiko meda ciqoma na iVakabula ni sa Lesu Mai, sa dodonu sara meda tu yani ka suluma na noda qameni totoka.21 Ena kaukauwa kei na vakarokoroko, eda na biuta laivi na sala vakavuravura ka maroroya na noda veiyalayalati, me rawa ni da “vakaisulu tu ena savasava, io, ena isulu ni ivalavala dodonu.”22

    Na Yalosavasava na Taura na Yalo Tabu me Noda iDusidusi

    Na yalosavasava sa isolisoli ni Yalo. Eda a ciqoma na isolisoli oqo ni da digitaka meda cakava na veika ena vakalevutaka na kaukauwa veivakasavasavataki ni Yalo Tabu ki na noda bula.

    A rogoca o Meri na vosa ni iVakabula

    Ni sa vakacurumi Jisu Karisito o Marica ki na nona vale, sa gadreva sara vakalevu me qarava na Turaga ena nona vinaka kece e rawata. Ia na tacina o Meri, a digitaka me dabe ena “yava i Jisu” ka me rogoca na Nona vosa. Ni sa veinanuyaka o Meri na ka me veiqaravi kina ka sega e vukei koya, a kudruvaka, “Kemuni na Turaga, ko ni sa wele ga ni sa laivi au na taciqu meu vakarau duadua ga koi au?”

    Au taleitaka na vosa ni veivunauci malumu au bau vakasamataka rawa. Ena loloma sa uasivi sara kei na loloma uasivi e tawayalani a vakasala kina na iVakabula:

    “Marica, I Marica, ko sa lomaocaoca ka veinanuyaka na ka e vuqa:

    “Ia sa duabau ga na ka e yaga: a sa digitaka ko Meri nai votavota vinaka, o koya ena sega ni kau tani mai vua.”23

    Kemuni na marama, ke da sa yalosavasava, e dodonu meda vulica na dabe e yavai Koya na Yalosavasava i Isireli ka guta ga na yalo savasava. Eda na vakatikitikitaka na televoni, na ituvatuva ni veika me caka, e sega ni oti rawa, kei na veika e leqataki ena vuravura oqo? Na masu, vulici, kei na vakarogoci ni vosa ni Kalou e sureta na Nona veivakasavasavataki kei na veivakabulai ni loloma ki na yaloda. Guta mo yalosavasava, me rawa kina ni da vakasinaiti ena Yalona tabu, sa dau veivakasavasavataki. Ni sa noda dauveidusimaki na Yalo Tabu, eda na vakavakarau meda ciqoma na iVakabula ena totoka ni yalo savasava.24

    Na Yalosavasava sa ikoya na Noda Yaco me dua na Yalododonu ena Veisorovaki i Jisu Karisito

    Me vaka na nona vosa ni veivakauqeti na Tui o Penijamini, o ira sa yaco me ra yalododonu ena Veisorovaki i Jisu Karisito sai ira era sa soli ira, yalomalua, yalomalumalumu, dauvosota, ka sinai ena loloma me vakataka na iVakabula.25 A parofisaitaka o koya ni ko Jisu Karisito, “na Turaga Kaukauwa o koya sa daulewa tiko, ka a tiko mai liu, ka na tiko mai na gauna tawamudu ki na gauna tawamudu, ka na mai tiko ena vale qele.” A gole mai me vakalougatataki ira na tauvimate, na wamalai, na didivara, na mataboko, ka vakabulai ira mai era sa mate tu. Ia a mai vakararawataki “levu cake mai na kena e vosota rawa na tamata, ka tarava ga kina na mate.”26 Dina ga ni o Koya duadua ga sa lako mai Vua na veivakabulai, a vakalialiai, warulaki, ka vakamatei e kauveilatai. Ia a tucake mai na ibulubulu na Luve ni Kalou, me rawa kivei keda kece meda bula mai na mate. Sai Koya ga ena tu me lewa na vuravura oqo ena ivalavala dodonu. Sai Koya ga ena vueti keda kece. Sai koya na Yalosavasava ni Isireli. Sa totoka ni yalosavasava o Jisu Karisito.

    Ni ra sa rogoca na nona vosa na Tui o Penijamini na nona tamata, era a bale sobu ki na qele, ni sa cecere na nodra yalomalumalumu kei na vakarokoroko ena loloma soliwale kei na lagilagi ni noda Kalou. Era sa qai raica na kedra ituvaki vakayago. Eda sa raica beka na noda sa vakararavi tu ga ki na loloma soliwale kei na loloma veivueti i Karisito, na noda Turaga? Eda sa kila beka na isolisoli vinaka yadua, vakayago ka vakayalo, sa lako mai vei keda mai vei Karisito? Eda sa nanuma tiko me vaka na ituvatuva tawamudu nei Tamada, vakacegu ena bula oqo kei na lagilagi ni gauna tawamudu sa noda ga mai vua na Luvena sa savasava?

    Meda duavata mada kei ira na nona tamata o Penijamini na Tui ni ra sa tagi vata vakadomoilevu: “Mo ni yalololoma ka vakayagataka na dra ni veisorovaki i Karisito me keimami vosoti kina ena neimami ivalavala ca, ka me vakasavasavataki kina na yaloi keimami; ni keimami sa vakabauti Jisu Karisito, na Luve ni Kalou, o koya ka a bulia na lomalagi kei na vuravura, kei na veika kecega.”27

    Au vakadinadinataka kevaka eda na lako mai vua na Yalosavasava i Isireli, ena sobuti keda na Yalona ka vakasinaiti ena reki, ka ciqoma na veibokoci ni ivalavala ca kei na vakacegu ni vakasama.

    Sa solia vei keda yadua na Tamada Vakalomalagi na igu meda tamata yalo savasava. Meda maroroya na noda veiyalayalati ka taura na veidusimaki ni Yalo Tabu ka vakayacora ena noda igu vinaka duadua. Ni da vakabauti Jisu Karisito, eda sasaga tiko meda yalododonu ena Nona Veisorovaki, me rawa ni da ciqoma na tawa mate rawa kei na bula tawamudu ka solia vua na Kalou na Tamada na lagilagi e salavata kei na Yacana. Me isolisoli tabu na noda bula, me rawa ni da tu e matana na Turaga ena totoka ni yalo savasava. Ena yacana tabu o Jisu Karisito, emeni.