Na iTuvatuva Lagilagi ni Tamada
    Footnotes

    Na iTuvatuva Lagilagi ni Tamada

    Ia me baleta na ituvatuva tabu ni Kalou, eda kila ni sucu kei na mate sa ra gauna vakasakiti walega ena noda ilakolako ki na bula tawamudu vata kei na Tamada Vakalomalgi.

    Ena noqu se qai tekivu vuli vuniwai, a noqu na madigi meu vukea e dua na tina, gone, me vakasucuma na imatai ni luvena. A malumu tu o koya, vakanamata, ka marau. Ni sa sucu na gone, au a solia na gone sucuvou totoka kivua. Ni turuturu tu na wainimatana ena marau, a taura o koya e ligana na gone mata vou oya ka vakadikevi koya mai na uluna ki na yavana. E a keveti koya voleka ka lomani koya me vaka e rawa ni cakava duadua ga na tina. Sa dua dina na madigi meu tiko vata kei koya ena rumu oya.

    Sa vaka tu kina na itekitekivu ni bula kivei keda yadua. Ia e a itekitekivu dina li na noda sucu? Na vuravura sa raica tu na sucu kei na mate me sa itekitekivu kei na icavacava. Ia me baleta na ituvatuva tabu ni Kalou, eda kila ni sucu kei na mate sa ra gauna vakasakiti walega ena noda ilakolako ki na bula tawamudu vata kei na Tamada Vakalomalgi.1 Era sa tiki bibi ni ituvatuva ni Tamada—na veigauna vakatabui e mai veilatai kina na bula vakayago kei na lomalagi. Nikua, ni vakananumi voli na ka au sa vulica mai na dikevi ni sucu kei na mate ena noqu veiyabaki vakavuniwai kei na qaravi itavi ena Lotu, au via vakadinadinataka na ituvatuva lagilagi ni Tamada.

    “Ni bera na noda sucu, eda a bula vata na Kalou, na Tama ni yaloda. Eda sa veitacini kece sara ka veiganeni” vakaidina e vuravura,2 ka da sa ka talei sara ki Vua. Eda a bula vata kei Koya ena dua na gauna balavu sara ni bera na noda sucu vakayago—vuli, digidigi, ka vakavakarau voli.

    Baleta ni lomani keda na Tamada Vakalomalagi, sa vinakata o Koya me noda na isolisoli levu duadua e rawa ni solia me noda, na isolisoli ni bula tawamudu.3 Sega ni rawa vua me solia wale vei keda na isolisoli oqo; sa dodonu me ciqomi ena noda digitaki Koya kei na Nona ivakarau. Oqo sa gadrevi kina meda biuta na Nona iserau ka tekivuna e dua na ilakolako totoka ka veibolei ni vakabauta, tubu, kei na veisau. Na ilakolako sa vakarautaka tu na Tamada vei keda sa vakatokai na yavu ni veivakabulai se na yavu ni bula marau.4

    A tukuna vei keda na Tamada me baleta na Nona ituvatuva ena dua na matabose matalau ena bula taumada.5 Ni da sa kila deivaki, eda a marau saraga ka kaila ena reki ka ra lagasere vata na kalokalo i volasiga.”6

    Sa tara na ituvatuva oya ena tolu na duru matalau: na duru ni veika tawamudu.7

    Nai matai ni duru oya na Buli ni vuravura, na vakarautaki ni noda ilakolako vakayago.8

    Nai karua ni duru oya na Lutu ni noda matai ni tubutubu vakavuravura, o Atama kei Ivi. Me baleta na Lutu, e so na ka totoka a soli vei keda. A rawa vei keda meda sucu ka ciqoma e dua na bula vakayago.9 Au na vakavinavinakataka tu ga na tinaqu ni kauti iratou mai na taciqu kei au ki na vuravura ka vakatavulici keitou me baleta na Kalou.

    Sa solia talega vei keda na Kalou na galala ni digidigi—na igu kei na madigi ni digidigi kei na veika meda cakava.10 Me vukei keda me da digidigi vinaka, sa solia vei keda na Tamada Vakalomalagi na ivunau e so. Ena siga yadua eda muria na Nona ivunau, eda vakaraitaka vua na Kalou ni da lomani Koya ka sa vakalougatataka o Koya na noda bula.11

    Ni sa kilai ni da na sega ni dau digidigi vakavinaka—se ena kena vosa, valavala ca—sa solia vei keda na Tamada nai katolu ni duru: na iVakabula o Jisu Karisito kei na Nona Veisorovaki. Mai na Nona vakararawataki, sa tauca na Karisito na isau ruarua ni mate vakayago kei na ivalavala ca.12 A vakatavulica o Koya: “Ni sa lomani ira na kai vuravura vakaoqo na Kalou, me solia kina na Luvena e duabau ga sa vakatubura, me kakua ni rusa ko ira yadua era sa vakabauti koya, me ra rawata ga na bula tawamudu.”13

    A bulataka o Jisu Karisito e dua na bula vinaka sara, dau muria tu ga na ivunau i Tamana. A taubale ena gaunisala mai Palesitaina, vakatavulica voli na dina ni veika tawamudu, vakabulai ira na tauvimate, vakavuna me ra rai na mataboko, ka vakaturi ira cake tale na mate.”14 O Koya sa “lako voli ka daucaka vinaka”15 ka vakamasuta na tamata kece me ra muria na Nona ivakaraitaki.”16

    Ena icavacava ni Nona bula vakayago, a tekiduru o Koya ka masu, ka kaya:

    “Tamaqu, kevaka ko ni sa vinakata, ni kauta tani vei au na bilo oqo: ia me kakua ni yaco na noqu lewa, me yaco ga na nomuni lewa. …

    “Ia ni sa yaluma sara sa masu vagumatua cake kina: ia na nona buno sa vaka na titiri ni dra ni sa lutu ki na qele.”17

    Sa vukei keda me da kila deivaki na ivakatagedegede ni Nona vakararawataki o Karisito ena Nona tukuna vua na Parofita o Josefa Simici:

    “Ia raica, koi au na Kalou, au sa vakararawataki oti ena veika oqo ena vukudra kece, me ra kakua kina ni sotava na rarawa kevaka era sa veivutuni;

    “Ia kevaka era sa sega ni veivutuni, era na vakararawataki me vakataki Au;

    “Na rarawa sa vakavuna vei au, na Kalou sara mada ga, ko koya sa kaukauwa sara, me sautaninini ena vuku ni mosi, sa titiri kina na dra mai na qara kecega ni yagoqu, ka sa rarawa sara kina na yagoqu kei na yaloqu.”18

    Ekea ena Were o Kecisemani, a tekivu tauca kina o Koya na isau ni noda ivalavala ca kei na veimate e so, noda mosi kei na noda malumalumu.19 Baleta ni sa cakava, eda na sega ni galili ena veimalumalumu oya kevaka eda digitaka meda lako vata kei Koya. A vesu ka beitaki o Koya ena ivalavala lasu, vakacalai me vakaceguya e dua na ilawalawa vakaduiduile, ka totogitaki me mate ena kauveilatai e Kalivari.” Ena kauveilatai a solia o Koya na Nona bula me sorovaka kina na ivalavala ca ni mata tamata taucoko ena dua na isolisoli veisosomitaki cecere ena vukudra kece ka na mai bula ena vuravura.”20

    E kaya kina:

    “Raica, koi au ko Jisu Karisito, ka ra a vakadinadinataka na parofita ni na lako mai ki vuravura.

    “Ka raica, koi au na rarama kei na vu ni bula kei vuravura; kau sa gunu oti mai na bilo wiwi ka a solia vei au na Tamada, ena noqu colata na ivalavala ca ni vuravura me vakalagilagi kina ko Tamada.”21

    Ia, ena imatai ni siga ni macawa,22 a tucake o Koya mai na ibulubulu ena dua na yago vakaturi vinaka sara, me sega ni mate tale. Baleta ni sa cakava o Koya, sa na vaka kina o keda.

    Au vakadinadinataka ni a vakaturi dina mai na ibulubulu na Karisito. Ia me vakaturi mai na ibulubulu oya, sa dodonu taumada me mate. Ka vakakina o keda.

    E dua tale na veivakalougatataki levu ni noqu bula oya na vakilai ni kena voleka o lomalagi donuya na veigauna meu dau dabe toka kina ena yasa ni davodavo ni tamata ni ra mai ciba. Dua na mataka lailai ena vica na yabaki sa oti, au a curuma na rumu ni valenibula ni dua na yada Yalododonu Edaidai yalodina ka tauvi kenisa. A dabe vata toka kei koya e rua na luvena yalewa. Niu gole yani ki na yasa ni nona idavodavo, au siqema vakatotolo ni sa sega ni vakila na rarawa o koya, baleta ni sa mate.

    Ena gauna ni mate oya, a vakasinaiti na rumu ena vakacegu. Rau a luluvu tu ena yalovakacegu na luvena yalewa, ia na lomadrau a vakasinaiti tu ena vakabauta. Rau sa kila ni a sega ni yali o tinadrau ia a lesu ga ki vale.23 Ena gauna mada ga e so ni noda rarawa bibi sara, ena veigauna ka sega ni seavu rawa ka vaka me tawayaga sara na bula, sa rawa ni da kune vakacegu ena noda iVakabula baleta ni a vakararawataki talega o Koya.24 E a dua dina na madigi vei au meu tiko ena rumu oya.

    Ni da mate, sa biuta na yagoda na yaloda ka da gole ki na ivakatagedegede ka tarava ni noda ilakolako, na vuravura ni yalo. E sa dua na vanua ni vuli, veivutuni, veivosoti, kei na veisau25 meda waraka kina na Tucaketale.26

    Ena dua na siga levu mai muri, na tamata yadua ka sa mai sucu rawa ena vakaturi mai na ibulubulu. Na yaloda kei na noda bula vakayago ena cokoti vata ena kedrau ituvaki vinaka sara. Eda na vakaturi taucoko, “na qase kei na gone, … na tagane kei na yalewa, na yalodukadukali kei na yalododonu; ka na “vakalesui tale na veika kece ki na kena itutu dina.”27

    Ni oti na Tucaketale, sa na noda na veivakalougatataki cecere ni mai lewai vua na noda iVakabula, ka a kaya:

    “Ia au na kauti ira mai na tamata kecega kivei au, me ra lewai ena nodra ivalavala.

    Ka na qai yaco, ni o koya yadua sa veivutuni ka papitaisotaki ena yacaqu ena vakasinaiti; ia kevaka sa vosota me yacova na ivakataotioti, au na kunea ni sa tawacala ko koya ena matai Tamaqu ena siga au sa tu kina meu lewai ira na kai vuravura.”28

    Ia, mai na Veisorovaki i Karisito, o ira kece ka digitaka me ra muri Koya ena vakabauta, veivutuni, papitaiso, ciqomi ni Yalo Tabu, kei na vosota voli me yacova na ivakataotioti,29 era na raica ni nodra icavacava ni lakolako oya me ra ciqoma na nodra ivotavota vakalou vaka itaukei ni bula tawamudu.”30 Era na lesu ki na iserau ni Tamadra me ra bula vata kaya kei Koya. Meda sa digidigi vakavinaka.

    Sa rui levu sara na ka meda na sotakaya mai na ka ga e yaco ena tadrua ni sucu kei na mate. Au sureti iko mo lako mai ka muri Karisito.31

    Au sa sureta taucoko na lewe ni Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai me ra, “lako mai vei Karsito, ka mo dou vakataucokotaki vua, ka vakuwai kemudou mai na veika kecega sa sega ni vakalou, … [ena] dave ni dra i Karisito, … [sa] yaco kina mo dou tabu, ka savasava sara.”32

    Au sureti ira na se bera ni lewe ni Lotu oqo me ra lako mai ka wilika na iVola i Momani ka vakarorogo vei ira na daukaulotu. Lako mai ka vakabauta ka veivutunitaka na nomuni ivalavala ca. Lako mai mo papitaisotaki ka ciqoma na Yalo Tabu. Lako mai ka bulataka e dua na bula marau, vakasinaiti vei Karisito. Ena nomu lako mai Vua ka muria na Nona ivunau, au yalataka ni ko na rawa ni kune vakacegu kei na galala ena bula vakayago drakidrakita sotavi wasoma oqo kei na “bula tawamudu ena vuravura sa bera mai.”33

    Kivei ira na sa sotava na veidina oqo ka sa lako sese ena cava ga e vakavuna, au sureti iko mo lesu mai. Lesu mai edai. Sa lomani iko na Tamada kei na noda iVakabula. Au vakadinadinataka ni sa tiko vei Karisito na kaukauwa me sauma na nomu taro, vakaceguya na nomu mosi kei na rarawa, ka vosota na nomu ivalavala ca. Au kila ni sa dina oqo. Au kila ni sa dina taucoko na veika oqo. Sa bula o Karisito! Oqo na Nona Lotu. Ena yacai Jisu Karisito, emeni.