A Ka Levu Vakaidina na Nona iTuvatuva na Noda Kalou!
    Footnotes

    A Ka Levu Vakaidina na Nona iNaki na Noda Kalou!

    Eda sa wavoliti tu oqo ena rarama levu veivakurabuitaki kei na dina kau vakasamataka se da sa marautaka dina tiko na veika eda sa taukena tu.

    Eda sa vakalougatataki dina ni da mai soqoni vata tale ena koniferedi raraba oqo ena veidusimaki kei na veiliutaki nei noda parofita lomani o Peresitedi Thomas S. Monson. Peresitedi, keimami lomani kemuni ka tokoni kemuni ena lomai kemami taucoko!

    Ena noqu bula vakacakacaka vakapailate, au sa vakararavi tu ga ena donu kei na veivakabauti kina parokaramu ni kompiuta ka sega soti niu cakacaka ena noqu kompiuta vakataki au. Niu cakava na noqu cakacaka vakailiuliu e valenivolavola, era dau vukei au na ivukevuke kei na sekeriteri ena cakacaka.

    A veisau kece oqo ena 1994, niu sa mai kacivi meu dua na iVakaitutu Raraba. Na noqu veikacivi oqo e oka kina e vuqa na veimadigi totoka ni veiqaravi, ia sa oka talega kina vakalevu na cakacaka ni valenivolavola ni Lotu—ka levu sara mai na ka au a nanuma.

    Au a kurabui, ni noqu iyaya ni cakacaka bibi duadua meu gumatua tikoga kina ena noqu cakacaka sai koya na noqu kompiuta.

    Ena imatai ni gauna ni noqu bula, sa gadrevi meu sa curuma yani na vuravura duatani oqo, e veivakurabuitaki, ka tawakilai rawa.

    Ni se qai tekivu, keirau sega sara ga ni veimaliwai vinaka kei na kompiuta.

    Era tovolea me ra vakavulici au na daunitekinolaji na kena vakayagataki na kompiuta. Era mai tucake sara tu ga e dakuqu, era tataba mai tabaqu, ka vamatana na veimoiyaka totolo ni ligadra ni ra veitabayaka na kena itabataba.

    “Raica?” era dau kaya mai ena marau. “Mo dau cakava vaka oya.”

    Au a sega ni raica rawa. Sa dua na veisau vereverea.

    Sa dua dina na gauna tatao ni noqu vuli.

    Sa vakayagataki kina vakalevu na gauna, noqu tovolea tikoga, vosota tiko; sega ni lailai na vakabauta kei na inuinui; veivakadeitaki mai vei watiqu; kei na vuqa na tavaya soda sega ni tukuni rawa na yacadra.

    Ia oqo, ni oti e 22 na yabaki, au sa wavoliti tu ena tekinolaji ni kompiuta. Sa tiko e dua noqu imeli, dua noqu akaude ni Twitter, kei na tabana ni Facebook. Au taukena e dua na talevonivuku, tebeleti, laptop, kei na dua na itaba livaliva. Dina niu sega sara ni tautauvata kei na nodra kila vakatekeniki o ira na gone yabaki vitu, ni vakatauvatani kei dua sa vitusagavulu vakacaca, ia au totoka tu kina.

    Ia au sa raica e dua na ka talei. Na levu ga ni noqu kila na tekinolaji, na levu ni noqu sa vakawalena.

    Ena vuqa na gauna ni itukutuku ni kawatamata, e yaco na veitaratara me vaka na totolo ni ose. Na kena vakau ka saumi mai e dua na itukutuku ena taura toka e vica vata na siga se vica na vula. Nikua e vakau yani na noda itukutuku ena udolu na maile e maliwa lala se udolu na mita e botoni wasawasa me yacova yani e dua ena dua tale na yasai vuravura, kevaka me tao ena vica ga na sekodi, eda sa lomataqaya ka tekivu cudru.

    Sa vaka me sa itovo ni bula vakatamata: ni da sa tekivu me vakamatautaki keda ena dua na ka, ena veika mana ka veivakurabuitaki mada ga, eda na sega ni kurabui kina ka raica me sa dua ga na ivakarau tudei.

    Eda sa Vakawalena Beka na Veika Dina Vakayalo?

    Na noda vakawalena na noda gauna vou oqo ni tekinolaji kei na veika vinaka e nanumi tu beka ga ni ka lailai. Ia, e ka ni rarawa, eso na gauna eda vakasamataka vakaoqo na vunau tawamudu ni vakarabailevutaki ni yalo ni kosipeli i Jisu Karisito. Ena Lotu oqo, sa soli tu vei keda e vuqa na ka. Eda sa wavoliti tu oqo ena rarama levu veivakurabuitaki kei na dina kau taroga se da sa marautaka dina tiko na veika eda sa taukena tu.

    Vakasamataki ira na tisaipeli taumada era a lako ka veivosaki vata kei na iVakabula ena Nona cakacaka vakalotu ena vuravura oqo. Raitayalotaka mada na kena sa vakasinaiti na yalodratou ka curumi na nodratou vakasama ena vakavinavinaka kei na vakarokoroko ni ratou sa raici Koya ni sa tucaketale mai na ibulubulu, ka ratou tara na mawe ni ivako e ligana kei na sarisarina. Sa veisau vakadua na nodratou bula!

    Vakasamataki ira mada na Yalododonu taumada ni itabagauna oqo era a kila na Parofita o Josefa Simici ka rogoci koya ni vunautaka na kosipeli vakalesuimai. Raitayalotaka mada na nodra sa vakila ni sa mai cereki tale na ilati ena maliwa ni vuravura kei lomalagi, ka basika mai na rarama kei na kila-ka ki na vuravura oqo mai na noda itikotiko vakasilesitieli e cake.

    Kena bibi duadua, vakasamataka na nomu sa vakila ena imatai ni gauna o a vakadinata ka kila vinaka kina ni ko sa luvena vakaidina na Kalou; ni ko Jisu Karisito a bolea me vakararawataki me baleta na nomu ivalavala ca ka mo savasava tale; ni sa ka dina na kaukauwa ni matabete ka na rawa me vauci iko vei ira na nomu daulomani ena gauna oqo kei na veigauna tawamudu taucoko; ka sa bula tiko nikua e vuravura e dua na parofita. E sega beka ni ka totoka ka vakasakiti na ka o ya?

    Ni da raica kece oqo, e rawa vakacava vei keda mai vei ira kece na tamata meda sega ni marautaka vakalevu na noda laki tiko ena qaravi sokalou ena Lotu? Se meda sa wale ena noda wilika na ivolanikalou tabu? Au nanuma ni na rawa ni yaco oqo kevaka sa guilecava makawa na yaloda meda vakavinavinaka ka kurabui tiko ki na isolisoli cecere sa solia mai vei keda na Kalou. Sa tu oqo e matada kei na ligada na dina e veisautaka na bula, ia eso na gauna eda mocelako voli ga ena salatu ni bula vakatisaipeli. Levu na gauna eda laki malele tu ena nodra malumalumu o ira na wekada lewenilotu ka da sega ni vakamuria na ivakaraitaki ni noda iVakavuvuli. Eda lako voli tu ena salatu e kaburaki tu kina na daimani, ia eda sega ni kilai ira rawa mai na veivatu tale eso.

    Dua na iTukutuku Kilai

    Niu se cauravou lailai, era dau taroga na noqu itokani na noqu lotu. Vakalevu au dau tekivu vakamacalataka na duidui e tiko kina, me vakataka na Vosa ni Vuku. So tale na gauna au dau vakamatatataka na kena e tautauvata kei na veimatalotu tale eso Vakarisito. E sega ni dua na ka oqo a vakauqeti ira sara vakalevu. Ia niu vakamacalataka na ituvatuva ni bula marau sa tuvanaka tu vei keda na luvena na Tamada Vakalomalagi, era sa vakarorogo sara mai.

    Au nanuma lesu noqu a via droinitaka na ituvatuva ni veivakabulai ena vavaloaloa ena dua na rumu ni kalasi e neimami valenilotu mai Frankfurt, Jamani . Au a cakava eso na wirini me matataka na bula taumada, bula oqo e vuravura, kei na noda lesu vei rau na noda iTubutubu Vakalomalagi ni oti na bula oqo.

    Niu se cauravou lailai, sa dua na ka noqu taleitaka meu wasea na itukutuku marautaki oqo. Niu vakamacalataka ga vakai au na ivakavuvuli oqo, sa dau uabaleti na yaloqu ena vakavinavinaka vua na Kalou sa daulomani ira na Luvena, kei koya na iVakabula sa vueti ira kece mai na mate kei eli. Au dau dokadokataka vakalevu na itukutuku oqo ni loloma, reki, kei na inuinui.

    Era kaya eso na noqu itokani ni vaka era sa rogoca oti na itukutuku oqo, dina ga ni veika oqo a sega ni vakavulici ena nodra susugi tiko mai vakalotu. E vaka me ra sa kila oti tu mai ni dina na veika oqo, ka vaka meu cilava yani e dua na ka sa dau wakatu ni yalodra.

    Sa Tu Vei Keda na Kena iSau!

    Au vakabauta ni tamata yadua ena vakataroga tiko e yalona eso na ka me baleta tiko na bula vakai koya. Au a lako mai vei? Cava na vuna au mai tiko kina eke? Na cava ena yaco niu sa mate?

    Na taro vakaoqo era sa dau taroga tiko mai na tamata mai na itekivu ni gauna. Era vakayagataka nodra bula kei na iyau na filosifa, kena dau vakaivola, kei ira na kenadau era vakayagataka nodra bula kei na iyau ena vakasaqarai ni kena isau.

    Au vakavinavinaka ni kosipeli vakalesuimai i Jisu Karisito sa tiko kina na isau ni taro dredre ni bula oqo. Na isau ni veitaro oqo era sa vakavulici tiko ena Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai. Era sa ka dina, rawarawa, ka dodonu, ka rawarawa me kilai vakavinaka. Era sa veivakauqeti, ka da sa vakavulici ira tiko kina na luveda gonelalai yabaki tolu ena kalasi ni Matanisiga.

    Kemuni na taciqu kei na ganequ, eda sa tamata tawamudu, sega na keda itekitekivu ka sega na keda icavacava. Eda sa dau bula tu ga mai.1 Eda sa luvedrau vakalou vakaidina, tawamate rawa, ka tawayalani ni noda iTubutubu Vakalomalagi!

    Eda lako mai na itikotiko vakalomalagi ni Turaga na Kalou. Eda sa kawa vakatui ni Iloimi, na Kalou sa Cecere Sara. Eda a lako vata tu kei Koya ena noda bula taumada. Eda a rogoca ni a vosa, vakadinadinataka na Nona lagilagi, ka vulica na Nona sala.

    O iko kei au daru a vakaitavi ena dua na Bose Cecere ka a vakaraitaka kina na Tamada na Nona ituvatuva me baleti keda—meda na lako mai ki vuravura, ka meda na vakayago, vulica meda digitaka na vinaka se ca, ka tubucake ena sala eso a sega ni rawa meda na rawata ena dua tale na sala.

    Ni da curuma mai na ilati ka basika ki na bula oqo, eda a kila ni da na sega tale ni nanuma na bula e liu. Ena yaco na veisaqasaqa kei na veika dredre kei na veitemaki. Ia eda sa kila talega ni noda sa mai vakayago sa ka bibi sara kivei keda. Isa, sa dua na ka noda nuitaka tu meda mai vulica vakatotolo meda digidigi dodonu, vorata rawa na veitemaki i Setani, ka yaco bula tale vei rau na noda iTubutubu daulomani e Lomalagi.

    Eda sa kila tu ni da na mai ivalavala ca ka caka cala—ka rairai cala bibi sara. Ia eda sa kila talega ni noda iVakabula, o Jisu Karisito, a yalataka me lako mai i vuravura, ka bula savasava, ka sa lewa ga me solia na Nona bula me isoro tawamudu. Eda sa kila tu ni kevaka meda solia na yaloda Vua, nuitaki Koya, ka sasagataka ena kaukauwa taucoko ni yaloda meda lako ena salatu ni bula vakatisaipeli, eda na vakasavasavataki ka rawa tale meda curu ki na iserau nei Tamada mai Lomalagi.

    O koya gona oya, ni da vakabauta na Veisorovaki i Jisu Karisito, iko kei au daru sa ciqoma, ena nodaru lewa ga, na ituvatuva nei Tamada Vakalomalagi.

    Oqo na vuna eda mai tu kina eke ena vuravura totoka oqo—baleta ni solia vei keda na Kalou na madigi, ka da digitaka meda taura. Ia na noda bula oqo, sa bula vakawawa ga ka na cava tiko ni sa mate na yagoda vakayago. Ia na iusutu ni kedaru itukutuku dina ena sega ni vakarusai. Ena bula tikoga na yaloda me waraka na Tucaketale—e dua na isolisoli soliwale kivei keda kece mai vei Tamada Vakalomalagi dauloloma kei na Luvena, o Jisu Karisito.2 Ena Tucaketale, ena cokoti vata tale na yaloda kei na yagoda, ka galala mai na mosi kei na ivalavala ca vakayago.

    Ni sa oti na Tucaketale, ena qai dua na Siga ni Veilewai. Dina ni na vakabulai kece na tamata ka taukena e dua na matanitu lagilagi, o ira era sa nuitaka tiko na Kalou ka vakasaqara me ra muria na Nona lawa kei na cakacaka tabu era na taukena na bula ki na veigauna tawamudu e sega ni vakasamataki rawa na kena lagilagi ka veiuabaleti na kena cecere.

    Na Siga ni Veilewai ena siga ni loloma veivueti kei na loloma—e dua na siga ena vauci kina na yalo sa kavoro, ena sosomitaki na tagi ni rarawa me tagi ni vakavinavinaka, ni na vakadodonutaki kina na ka kece.3

    Io, eda na yalo luluqa sara vakatitobu ena vuku ni ivalavala ca. Io, eda na veivutuni ka mosi na yaloda baleta ni da caka cala, noda lecaika, kei na noda yalo kaukauwa ka a vakavuna meda calata na madigi ni dua na veisiga ni mataka e cecere sara.

    Ia au nuidei ni da na sega walega ni vakacegui ena veilewai ni Kalou; eda na kurabui ka uabaleti ena Nona loloma soliwale, loloma veivueti, lomasoli, kei na Nona loloma vei keda na Luvena. Kevaka e vinaka na noda gagadre kei na cakacaka, ke da vakabauta e dua na Kalou sa bula tiko, sa na qai rawa ni da kakavaki yani ki na ka e vakatoka o Moronai me “itikotiko ni veilewai cecere i Jiova, o Koya sa Lewai Ira.”4

    Pro Tanto Quid Retribuamus

    Kemuni na taciqu kei na ganequ lomani, kemuni na noqu itokani lomani, eda na sega beka ni kurabui ka qoroqoro na yaloda kei na noda vakasama meda vakasamataka mada na ituvatuva cecere ni bula marau sa vakarautaka tu oqo na Tamada Vakalomalagi? Eda sega beka ni vakasinaiti ena reki sega ni cavuti rawa meda kila na veisiga ni mataka lagilagi sa vakarautaki tu me nodra o ira taucoko era sa waraka na Turaga?

    Kevaka o se bera beka ni vakila na veivakurabuitaki kei na reki vakaoqo, au sureti iko mo vakasaqara, vulica, ka tugana vakatitobu na dina rawarawa ka bibi ni kosipeli vakalesuimai. “Ia mo dou nanuma tikoga e lomamudou na veika lagilagi ni bula tawamudu.”5 Laiva mera vakadinadinataka vei kemuni na ituvatuva vakalou ni veivakabulai.

    Kevaka o sa vakila oti na veika oqo, meu tarogi iko mada nikua, “A cava [o] sa nanuma ena gauna oqo?”6

    Dua na gauna sa oti au a gole ki Belfast, ena Vualiku kei Ireland. Mai kea, au a raica sara na Drotini ni Belfast, ka oka toka kina na ibole “Pro tanto quid retribuamus,” se “Na cava meda dolea lesu ki na veika lelevu sa soli vei keda?”7

    Au sureti keda yadua meda vakasamataka mada na taro oqo. Na cava meda dolea lesu ki na rarama levu kei na dina sa sovaraka vei keda na Kalou?

    E kerei keda vakavinaka sara na Tamada daulomani meda bula ga ena dina eda sa ciqoma, ka meda muria na salatu sa vakarautaka o Koya. Koya gona me da sa qai yaloqaqa ka nuitaka tiko na veidusimaki ni Yalotabu. Meda sa qai vosa ka matanataka ka wasea vei ira na wekada na itukutuku kurabuitaki ka qoroi ni ituvatuva ni bula marau ni Kalou. Me sa yaco na noda inaki o ya meda lomana na Kalou kei ira na Luvena, ni ra sa tacida kei na ganeda. Oqo na itekitekivu ni ka eda rawa ni cakava lesu me idole ni veika lelevu.

    Dua na siga “ena tekiduru vua ko ira na tamata kecega, ka na vakatusa vua na yame kecega” ni sa dodonu na lewa ni Kalou ka uasivi sara na Nona ituvatuva.8 Vei iko kei au, na siga o ya me nikua. Me daru kaburaka, vata kei Jekope mai na gauna makawa, “A ka levu vakaidina na nona inaki na noda Kalou!”9

    Sa noqu ivakadinadina oqo ena vakavinavinaka titobu vua na Tamada Vakalomalagi, kau sa laiva vei kemuni na noqu veivakalougatataki, ena yaca i Jisu Karisito, emeni.